Kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürür; ancak hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). İştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar (m.73/5) ve kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (m.73/6). Vazgeçen kişi vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde dava açamaz (m.73/7). Resen soruşturulan suçlarda ise şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır; 7531 sayılı Kanunla eklenen hükümle hakaret suçunda şikâyet süresi her hâlde fiilden itibaren iki yılı geçemez (m.73/1-2). Soruşturma aşamasında vazgeçme kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla, kovuşturma aşamasında düşme kararıyla sonuçlanır (CMK m.172/1, 223/8); ancak derhâl beraat verilebilecek bir dosyada düşme kararı verilemez (m.223/9).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
10 Saniyede Hukuk · Ceza Hukuku
Şikâyetimi geri çekersem ne olur?
Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.
▶ Videonun sayfası ve tam metni →
Tüm “10 Saniyede Hukuk” videoları →
Şikâyetinizden vazgeçmeyi mi düşünüyorsunuz?
Tazminat hakkınızı kaybetmeden doğru adımı birlikte belirleyelim: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Kural (TCK m.73/4): şikâyete bağlı suçta vazgeçme davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonra vazgeçme infazı engellemez. Resen suçta: vazgeçme davayı düşürmez. Sanığın kabulü (m.73/6): kabul etmeyen sanığı etkilemez; sanık beraat için yargılamanın sürmesini isteyebilir. İştirak (m.73/5): biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini kapsar. Şahsi haklar (m.73/7): ayrıca açıkça vazgeçilmişse hukuk davası açılamaz. Süre (m.73/1-2): fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay; zamanaşımını geçemez; hakarette her hâlde fiilden itibaren 2 yıl (7531). Birden fazla şikâyet hakkı sahibi (m.73/3): birinin süreyi geçirmesi diğerlerini etkilemez. Soruşturmada: KYOK (CMK m.172/1). Kovuşturmada: düşme (m.223/8). Öncelik (m.223/9): derhâl beraat mümkünse düşme verilemez. Uzlaştırma (m.253): şikâyete bağlı suçlar kapsamda; ancak cinsel dokunulmazlık, ısrarlı takip ve hakarette uzlaştırma yok. Hakaret: önödeme kapsamında (TCK m.75/6).
TCK m.73/4-6: Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar. Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.
Bu konudaki kısa bilgilendirme videosunu “Şikâyetimi geri çekersem ne olur?” sayfasından izleyebilirsiniz; ayrıntılı açıklama aşağıdadır.
Önce Soru: Suç Şikâyete Bağlı mı?
| Suç | Dayanak | Not |
|---|---|---|
| Basit kasten yaralama | TCK m.86/2 | Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralama |
| Malvarlığına zarar veya sair kötülük tehdidi | TCK m.106/1 ikinci cümle | Hayata, vücuda yönelik tehdit resen |
| Hakaret | TCK m.131/1 | Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç |
| Özel hayatın gizliliğini ihlal | TCK m.139 | Kişisel veri suçları resen |
| Mala zarar verme (basit) | TCK m.151/1 | Nitelikli hâller ayrıca değerlendirilir |
| Güveni kötüye kullanma (basit) | TCK m.155/1 | Nitelikli hâl (m.155/2) ayrıca değerlendirilir |
Şikâyetten vazgeçmenin sonucu, suçun şikâyete bağlı olup olmamasına bağlıdır. Bir suçun şikâyete bağlı olduğu, ilgili kanun maddesinde “şikâyet üzerine” veya “şikâyete bağlıdır” gibi ifadelerle açıkça belirtilir. Örneğin kasten yaralama fiilinin etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde ceza mağdurun şikâyeti üzerine verilir (TCK m.86/2); kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır (m.131/1); basit mala zarar verme ve basit güveni kötüye kullanma da şikâyet üzerine takip edilir (m.151/1, 155/1). Buna karşılık kişinin hayatına veya vücut dokunulmazlığına yönelik tehdit, nitelikli yaralama, nitelikli dolandırıcılık, yağma, uyuşturucu ticareti ve kasten öldürme gibi suçlar resen soruşturulur. Aynı olayda birden fazla suç bulunabileceğinden, her fiil ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Suçun şikâyete bağlı olup olmadığı konusunda tereddüt varsa, ilgili kanun maddesinin metni esas alınmalı ve nitelikli hâllerin ayrıca şikâyete bağlı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Şikâyete bağlı suçların listesi için şikâyete bağlı suçlar rehberine bakabilirsiniz.
Vazgeçme dilekçesi mi vereceksiniz?
Şahsi haklar ifadesini yanlışlıkla kullanmayın; önce danışın: 0554 648 37 15
Şikâyet Nereye ve Nasıl Yapılır?
Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir; valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikâyet ilgili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir (CMK m.158/1-2). Şikâyet yazılı olarak veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (m.158/5). Şikâyet hakkı, kural olarak suçtan zarar gören kişiye aittir. Hakaret suçunda mağdur şikâyet etmeden önce ölürse veya suç ölmüş olan kişinin hatırasına karşı işlenmişse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri tarafından şikâyette bulunulabilir (TCK m.131/2). Şikâyetten vazgeçme de aynı mercilere, yani soruşturma aşamasında savcılığa, kovuşturma aşamasında ise mahkemeye yapılan açık bir beyanla gerçekleştirilir. Vazgeçme beyanının hangi kişiye ve hangi fiile ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesi, sonradan doğabilecek tartışmaları önler.
Şikâyet Süresi: Altı Ay ve Hakarette İki Yıllık Üst Sınır
| Kural | İçerik |
|---|---|
| Süre | 6 ay |
| Başlangıç | Fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği gün |
| Üst sınır | Dava zamanaşımı süresi |
| Hakaret (7531) | Her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıl |
| Birden fazla hak sahibi | Birinin süreyi geçirmesi diğerlerinin hakkını düşürmez |
| Süre geçerse | Soruşturma ve kovuşturma yapılamaz |
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Bu süre, zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (m.73/2). 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre, şikâyete bağlı hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Bu düzenleme özellikle internette yapılan ve uzun süre sonra fark edilen hakaretler bakımından önemlidir: mağdur hakareti fiilden iki yıl sonra öğrenmişse, artık şikâyet hakkı kalmamıştır. Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse, bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez (m.73/3). Şikâyet süresinin hesaplanması için şikâyet süresi hesaplama rehberine bakabilirsiniz.
Şikâyet Süresi Geçerse Ne Olur?
Şikâyete bağlı bir suçta altı aylık süre geçtikten sonra yapılan şikâyet üzerine soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Bu durumda soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma aşamasında ise davanın düşmesine karar verilir (CMK m.172/1, 223/8). Sürenin başlangıcı, fiilin işlendiği tarih değil, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği tarihtir; bu nedenle mağdur failin kimliğini geç öğrenmişse süre de o tarihten başlar. Ancak bu süre, dava zamanaşımı süresini geçemez ve hakaret suçunda her hâlde fiilden itibaren iki yılı aşamaz (TCK m.73/2). Süre hesabında tereddüt bulunan dosyalarda, öğrenme tarihinin mesajlar, tanık anlatımları veya resmi belgelerle ispat edilmesi önemlidir. Şüpheli veya sanık bakımından ise şikâyetin süresinde yapılıp yapılmadığı, dosyada ilk olarak kontrol edilmesi gereken savunma noktalarından biridir.
Vazgeçmenin Sonucu Aşamaya Göre Değişir
| Aşama | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Soruşturma | Kovuşturmaya yer olmadığı kararı (kovuşturma olanağı yok) | CMK m.172/1 |
| Kovuşturma (hükümden önce) | Davanın düşmesi | CMK m.223/8; TCK m.73/4 |
| Kovuşturma, sanık kabul etmezse | Yargılama sürer | TCK m.73/6 |
| Derhâl beraat mümkünse | Düşme değil beraat | CMK m.223/9 |
| Hükmün kesinleşmesinden sonra | İnfazı engellemez | TCK m.73/4 |
Şikâyetten vazgeçme soruşturma aşamasında yapılırsa, kovuşturma olanağı ortadan kalktığından Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.172/1). Kovuşturma aşamasında yapılırsa, kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceği anlaşıldığından davanın düşmesine karar verilir (m.223/8; TCK m.73/4). Ancak derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde düşme kararı verilemez (CMK m.223/9); bu nedenle dosyadaki deliller sanığın suçu işlemediğini açıkça gösteriyorsa, vazgeçmeye rağmen beraat kararı verilmesi gerekir. Hükmün kesinleşmesinden sonra yapılan vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4); dolayısıyla kesinleşmiş bir mahkûmiyetten sonra mağdurun vazgeçmesi hükümlüyü cezadan kurtarmaz. Beraat, takipsizlik ve düşme arasındaki farklar için beraat, takipsizlik ve düşme, beraatin önceliği için beraat ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı rehberlerine bakabilirsiniz.
Sanık Vazgeçmeyi Kabul Etmeyebilir
Kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Bu kural, suçsuz olduğunu düşünen sanığın düşme kararı yerine beraat kararı isteyebilmesini sağlar. Düşme kararı, sanığın suçu işleyip işlemediğine dair bir tespit içermez; beraat ise sanığın suçsuzluğunun hükümle ortaya konmasıdır. Özellikle mesleki itibarı zedelenmiş, bir disiplin soruşturmasıyla karşı karşıya olan veya karşı tarafın asılsız isnatta bulunduğunu düşünen sanıklar, vazgeçmeyi kabul etmeyerek yargılamanın sürmesini tercih edebilir. Kanun bu kuralı “sanık” bakımından öngörmüştür; soruşturma aşamasında yapılan vazgeçme üzerine ise kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Sanığın vazgeçmeyi kabul etmemesi hâlinde yargılama devam eder ve mahkeme delillere göre beraat veya mahkûmiyet kararı verir; bu nedenle vazgeçmeyi reddetme kararı, dosyadaki delillerin gücü dikkate alınarak verilmelidir. Karşı tarafın vazgeçmesi hâlinde yapılacaklar için karşı taraf şikâyetinden vazgeçti rehberine bakabilirsiniz.
İştirakte Yayılma ve Birden Fazla Mağdur
İştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar (TCK m.73/5). Bu kural, mağdurun suça birlikte katılan kişilerden yalnızca birini affedip diğerlerinin cezalandırılmasını istemesini engeller; vazgeçme bölünemez. Örneğin iki kişinin birlikte işlediği basit yaralama suçunda mağdur yalnızca birinden vazgeçtiğini beyan etse bile, bu vazgeçme her iki sanığı da kapsar. Ancak her sanık bakımından vazgeçmeyi kabul etmeme hakkı ayrıca saklıdır (m.73/6). Buna karşılık bir fiilden birden fazla mağdurun zarar gördüğü durumlarda, her mağdurun şikâyet hakkı kendisine aittir ve mağdurlardan birinin vazgeçmesi, diğer mağdurların şikâyetine dayanan yargılamayı kendiliğinden sona erdirmez. Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birinin süreyi geçirmesinin diğerlerinin hakkını düşürmemesi (m.73/3) de bu bağımsızlığın bir sonucudur.
Suç Yargılama Sırasında Şikâyete Bağlı Hâle Gelirse
Uygulamada sık karşılaşılan bir durum, dava resen soruşturulan bir suçtan açıldığı hâlde yargılama sırasında fiilin şikâyete bağlı bir suç oluşturduğunun anlaşılmasıdır; örneğin nitelikli yaralama iddiasıyla açılan davada yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde olduğunun anlaşılması. Kanuna göre yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturma evresine geçildikten sonra suçun şikâyete bağlı olduğunun anlaşılması hâlinde, mağdur açıkça şikâyetten vazgeçmediği takdirde yargılamaya devam olunur (CMK m.158/7). Buna göre bu durumda mağdurun ayrıca şikâyette bulunması gerekmez; ancak mağdur açıkça vazgeçerse dava düşer. Bu nedenle suçun nitelendirmesinin değişebileceği dosyalarda, mağdurun vazgeçme beyanının dosyaya kazandırılması sanık bakımından önemli bir sonuç doğurabilir. Aynı şekilde suç vasfının değişmesi, uzlaştırma ve önödeme gibi kurumların da gündeme gelmesine yol açabilir.
Katılanın Vazgeçmesi ve Tazminat Hakkı
Kamu davasına katılan sıfatıyla dâhil olmuş mağdurun vazgeçmesi veya ölmesi hâlinde katılma hükümsüz kalır; mirasçılar katılanın haklarını takip etmek üzere davaya katılabilirler (CMK m.243/1). Şikâyete bağlı suçlarda katılanın şikâyetinden vazgeçmesi, hem katılmayı hem de davayı sona erdirir. Resen soruşturulan suçlarda ise katılanın vazgeçmesi katılmayı sona erdirse de dava devam eder. Sanık bakımından da önemli bir sonuç vardır: genel veya özel af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilenler, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat isteyemezler (CMK m.144/1-c). Bu nedenle haksız yere gözaltına alınmış veya tutuklanmış bir sanık bakımından, vazgeçme üzerine verilecek düşme kararı tazminat hakkını da ortadan kaldırabilir; bu durumda vazgeçmeyi kabul etmeyip beraat kararı istemek sanığın lehine olabilir (TCK m.73/6).
Şahsi Haklardan Vazgeçme: Tazminat Hakkı Kaybolabilir
Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikâyetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (TCK m.73/7). Bu hüküm mağdurlar için kritik bir uyarıdır: şikâyetten vazgeçmek, kural olarak tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; ancak vazgeçme beyanında “şahsi haklarımdan da vazgeçiyorum” gibi bir ifadenin ayrıca kullanılması, maddi ve manevi tazminat davası açma hakkını da sona erdirir. Uygulamada vazgeçme tutanaklarında bu ifadenin alışkanlıkla yer alabildiği görülür; bu nedenle mağdurun tutanağı imzalamadan önce okuması ve tazminat hakkını saklı tutmak istiyorsa bunu açıkça belirtmesi önemlidir. Zararı karşılanmış olan mağdur için şahsi haklardan vazgeçmek anlamlı olabilir; zararı karşılanmamış mağdur ise bu ifadeyi kullanmamalıdır. Şüpheli veya sanık tarafı ise, zararı karşılayarak vazgeçme sağlanan dosyalarda, ödemenin ve mağdurun şahsi haklarından vazgeçtiğinin açıkça belgelenmesini isteyebilir.
Vazgeçme Geri Alınabilir mi?
TCK m.73 vazgeçmenin geri alınmasına ilişkin açık bir hüküm içermez; ancak vazgeçme üzerine düşme veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildikten sonra, aynı fiil için şikâyet hakkının yeniden kullanılması mümkün olmaz. Çünkü vazgeçme, kovuşturma şartını ortadan kaldırır ve bu şartın ortadan kalkmasıyla verilen karar, dosyayı sona erdirir. Bu nedenle vazgeçme kararı, sonuçları iyice düşünülerek verilmelidir. Vazgeçmeden önce bir avukata danışmak, geri dönüşü olmayan sonuçların önüne geçer. Özellikle karşı tarafın bir ödeme veya özür vaadi üzerine yapılan vazgeçmelerde, vaat yerine getirilmezse mağdurun şikâyet hakkını yeniden kullanması mümkün olmayabilir. Bu nedenle karşılıklı edimlere dayanan bir çözüm aranıyorsa, şikâyetten koşulsuz vazgeçmek yerine, suç uzlaştırma kapsamındaysa uzlaştırma yolunun tercih edilmesi daha güvenli bir yoldur. Vazgeçmenin geri alınması konusundaki ayrıntılar için şikâyetimden vazgeçtim, geri alabilir miyim rehberine bakabilirsiniz.
Resen Soruşturulan Suçlarda Vazgeçmenin Etkisi
Şikâyete bağlı olmayan, resen soruşturulan suçlarda mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez; soruşturma ve kovuşturma devam eder. Ancak bu, vazgeçmenin hiçbir etkisi olmadığı anlamına gelmez. Mağdurun zararının giderilmesi ve tarafların barışması, cezanın belirlenmesinde takdiri indirim nedenleri arasında değerlendirilebilir; zararın tamamen giderilmesi ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi kurumların koşulları arasında yer alır. Bazı suçlarda zararın giderilmesi etkin pişmanlık hükümleri kapsamında cezanın indirilmesini de sağlayabilir. Bu nedenle resen soruşturulan bir suçta mağdurun “şikâyetçi değilim” beyanı, davayı sona erdirmese de sanığın lehine sonuçlar doğurabilir ve dosyaya mutlaka kazandırılmalıdır.
Vazgeçme, Uzlaştırma ve Önödeme
| Kurum | Nasıl işler | Sonuç |
|---|---|---|
| Şikâyetten vazgeçme | Mağdurun tek taraflı beyanı | KYOK veya düşme |
| Uzlaştırma | Taraflar uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşır; teklife 7 gün | Edim yerine getirilince KYOK veya düşme |
| Önödeme | Belirlenen tutar 10 gün içinde ödenir | Kamu davası açılmaz |
| Beraat | Yargılama sonunda suçsuzluk tespiti | Hüküm |
Şikâyetten vazgeçme, uzlaştırma ve önödeme birbirinden farklı kurumlardır. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar kural olarak uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a); ancak şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda ve hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (m.253/3). Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz; ancak kapsam dışı suç önödeme kapsamındaysa, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır. Uzlaşma teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (m.253/4). Uzlaştırmanın vazgeçmeden farkı, mağdurun bir karşılık, yani özür, tazminat veya bir işin yapılması gibi bir edim elde etmesidir. Hakaret suçu ise, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli hariç, önödeme kapsamındadır (TCK m.75/6); bu suçta şüpheli belirlenen tutarı süresinde öderse kamu davası açılmaz. Uzlaştırma için uzlaştırma nedir ve uzlaştırma teklifini kabul etmeli miyim, önödeme için önödeme rehberlerine bakabilirsiniz.
Sanık Açısından: Vazgeçmeyi Kabul mü, Ret mi?
| Durum | Kabul | Ret |
|---|---|---|
| Deliller zayıf, beraat ihtimali yüksek | Dosya hızlı kapanır | Beraat ve tazminat imkânı |
| Deliller güçlü | Mahkûmiyet riski ortadan kalkar | Mahkûmiyet riski sürer |
| Tutukluluk veya gözaltı yaşanmış | Tazminat hakkı kaybolur (CMK m.144/1-c) | Beraatte tazminat mümkün |
| Disiplin veya mesleki süreç var | Suçsuzluk tespiti yok | Beraat, suçsuzluğu ortaya koyar |
Vazgeçmeyi kabul etmeme hakkı sanığa önemli bir tercih imkânı verir; ancak bu tercih, dosyanın durumuna göre dikkatle yapılmalıdır (TCK m.73/6). Dosyadaki deliller sanığın aleyhine güçlü ise, vazgeçmeyi kabul ederek düşme kararıyla dosyanın kapanmasını sağlamak çoğu zaman daha güvenlidir. Deliller zayıfsa ve sanık suçsuzluğunun hükümle tespit edilmesini istiyorsa, vazgeçmeyi reddetmek anlamlı olabilir. Özellikle koruma tedbirlerine maruz kalmış sanıklar bakımından, vazgeçme üzerine verilen düşme kararı tutukluluk veya gözaltı tazminatı hakkını ortadan kaldırırken (CMK m.144/1-c), beraat kararı bu hakkı korur. Ayrıca derhâl beraat kararı verilebilecek bir dosyada mahkeme düşme kararı veremeyeceğinden (m.223/9), sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi bile beraat kararı verilmesine engel olmayabilir. Bu değerlendirme, dosyadaki deliller incelenerek bir avukatla birlikte yapılmalıdır.
Aynı Olayda Birden Fazla Suç
Aynı olayda hem şikâyete bağlı hem de resen soruşturulan suçlar bulunabilir. Örneğin bir kavgada basit yaralama ile birlikte silahla tehdit veya bir kamu görevlisine hakaret gerçekleşmiş olabilir. Bu durumda şikâyetten vazgeçme yalnızca şikâyete bağlı suçlar bakımından sonuç doğurur; resen soruşturulan suçlar bakımından yargılama devam eder. Uzlaştırma bakımından ise, uzlaştırma kapsamına giren bir suçun bu kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaşma hükümleri uygulanmaz; ancak 7571 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre, önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suç aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m.253/3). Örneğin aynı olayda hakaret ile basit yaralama varsa, hakaret için önödeme, yaralama için uzlaştırma yoluna gidilebilir. Bu nedenle vazgeçmenin etkisini değerlendirirken, iddianamede veya soruşturma evrakında yer alan her bir suçun ayrı ayrı incelenmesi gerekir.
Aile İçi Olaylar ve Koruyucu Tedbirler
Aile içi olaylarda mağdurlar zaman zaman şikâyetlerinden vazgeçmek zorunda hissedebilir. Şikâyetten vazgeçme, şikâyete bağlı suçlar bakımından davayı düşürse de, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu tedbirler ceza soruşturmasından bağımsızdır ve koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz (6284 s.K. m.8/3). Bu nedenle mağdurun ceza şikâyetinden vazgeçmesi, gerekli hâllerde koruma tedbiri talep etmesine engel değildir. Ayrıca aile içinde işlenen suçların önemli bir kısmı, örneğin nitelikli yaralama veya hayata yönelik tehdit, resen soruşturulur ve mağdurun vazgeçmesi bu suçlardaki yargılamayı sona erdirmez. Vazgeçmenin baskı altında yapılması hâlinde bu durumun yetkili makamlara bildirilmesi önemlidir.
Vazgeçme Nasıl Yapılır?
- Suçun niteliğini kontrol edin: Suç şikâyete bağlı değilse vazgeçme davayı düşürmez.
- Doğru mercii belirleyin: Soruşturmada Cumhuriyet savcılığına, kovuşturmada mahkemeye.
- Beyanı açık yapın: Hangi kişi ve hangi fiil hakkında vazgeçildiği anlaşılır olmalıdır.
- Şahsi hakları ayrıca düşünün: Tazminat hakkınızı korumak istiyorsanız bunu açıkça belirtin.
- Tutanağı okuyun: Sözlü beyanlar tutanağa geçirilir; imzalamadan önce kontrol edin.
- Uzlaştırmayı değerlendirin: Karşılık bekliyorsanız koşulsuz vazgeçme yerine uzlaştırma daha güvenlidir.
Şikâyetten vazgeçme, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılığına, kovuşturma aşamasında ise davaya bakan mahkemeye yapılan açık bir beyanla gerçekleştirilir. Beyan yazılı bir dilekçeyle verilebileceği gibi, ifade veya duruşma sırasında sözlü olarak da yapılabilir ve bu durumda tutanağa geçirilir. Vekil aracılığıyla yapılacak vazgeçmelerde vekâletnamede bu konuda yetki bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Vazgeçme beyanının hangi fiil ve hangi kişi hakkında yapıldığının açıkça anlaşılır olması gerekir. Vazgeçmenin karşı tarafın baskısı veya tehdidi altında yapılması hâlinde ise bu durum ayrıca bir suç oluşturabilir ve derhâl yetkili makamlara bildirilmelidir. Asılsız şikâyetle karşılaşan kişiler için ise iftira hükümleri gündeme gelebilir; iftira için iftira suçu rehberine bakabilirsiniz.
Örnek Durumlar
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Basit yaralamada soruşturmada vazgeçme | KYOK | TCK m.73/4; CMK m.172/1 |
| Hakaret davasında duruşmada vazgeçme | Düşme; sanık kabul etmezse yargılama sürer | TCK m.73/4, 6 |
| Nitelikli dolandırıcılıkta vazgeçme | Dava düşmez; lehe değerlendirilebilir | Resen suç |
| İki sanıktan yalnız birinden vazgeçme | Her ikisini kapsar | TCK m.73/5 |
| Kesinleşmiş hükümden sonra vazgeçme | İnfazı engellemez | TCK m.73/4 |
| “Şahsi haklarımdan da vazgeçiyorum” beyanı | Hukuk davası açılamaz | TCK m.73/7 |
| İnternetteki hakareti 2,5 yıl sonra öğrenme | Şikâyet süresi geçmiş | TCK m.73/2 |
| Vazgeçmeye rağmen sanığın olayla ilgisi olmadığı açık | Beraat | CMK m.223/9 |
Sık Yapılan Hatalar
- Her suçta vazgeçmenin davayı düşüreceğini sanmak: Yalnız şikâyete bağlı suçlarda düşürür.
- Tutanaktaki “şahsi haklar” ifadesini fark etmemek: Tazminat hakkı kaybolabilir.
- Karşılık vaadine güvenip koşulsuz vazgeçmek: Vaat yerine getirilmezse şikâyet yeniden kullanılamayabilir.
- Yalnız bir sanıktan vazgeçmeyi denemek: Vazgeçme diğer sanıkları da kapsar.
- Hakarette süreyi geç hesaplamak: Fiilden itibaren 2 yıl sınırı vardır.
- Sanık olarak düşmeyi otomatik kabullenmek: Beraat için vazgeçmeyi kabul etmeme hakkı vardır.
⚠️ Vazgeçmeden önce üç soruyu cevaplayın: Suç şikâyete bağlı mı? Zararınız karşılandı mı ve tazminat hakkınızı saklı tutmak istiyor musunuz? Karşı taraftan bir karşılık bekliyorsanız uzlaştırma daha uygun olmaz mı? Sanıksanız, düşme yerine beraat isteyip istemediğinizi değerlendirin.
Şikâyetten vazgeçme, şahsi hakların saklı tutulması, uzlaştırma, sanık olarak vazgeçmeyi kabul etmeme ve beraat talebi için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Şikâyetten Vazgeçme Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Şikâyetten vazgeçince dava düşer mi?
Şikâyete bağlı suçlarda evet (TCK m.73/4); resen suçlarda hayır.
Soruşturmada vazgeçilirse ne olur?
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı (CMK m.172/1).
Mahkemede vazgeçilirse?
Düşme kararı (CMK m.223/8).
Sanık vazgeçmeyi reddedebilir mi?
Evet; kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6).
Neden reddetsin?
Düşme yerine beraat kararı istemek için.
Beraat mümkünse düşme verilir mi?
Hayır (CMK m.223/9).
Birden fazla sanık varsa?
Birinden vazgeçme hepsini kapsar (TCK m.73/5).
Hükümden sonra vazgeçersem?
Kesinleşmiş hükümde infazı engellemez (TCK m.73/4).
Vazgeçince tazminat isteyebilir miyim?
Evet; şahsi haklardan ayrıca vazgeçmediyseniz (TCK m.73/7).
Vazgeçmeyi geri alabilir miyim?
Karar verildikten sonra aynı fiil için şikâyet yeniden kullanılamaz.
Şikâyet süresi ne kadar?
Fiil ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay (TCK m.73/1-2).
Hakarette süre farklı mı?
Her hâlde fiilden itibaren 2 yıl (7531 ile).
Resen suçta vazgeçmenin faydası var mı?
Dava düşmez; ancak lehe değerlendirilebilir.
Hakarette uzlaştırma var mı?
Hayır (CMK m.253/3); ancak önödeme kapsamında (TCK m.75/6).
Uzlaşma teklifine ne kadar sürede cevap verilir?
7 gün (CMK m.253/4).
Vazgeçme nereye yapılır?
Soruşturmada savcılığa, kovuşturmada mahkemeye.
Birden fazla mağdur varsa?
Her mağdurun şikâyet hakkı kendisine aittir.
Katılan vazgeçerse ne olur?
Katılma hükümsüz kalır (CMK m.243/1).
Vazgeçme üzerine düşme kararında tutukluluk tazminatı alınır mı?
Hayır (CMK m.144/1-c); beraat istemek bu yüzden önemli olabilir.
Dava sırasında suç şikâyete bağlı hâle gelirse?
Mağdur açıkça vazgeçmedikçe yargılama sürer (CMK m.158/7).
Tehditle vazgeçirildim, ne yapmalıyım?
Durumu derhâl yetkili makamlara bildirin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
Şikâyetten vazgeçme: düşme, sanığın kabulü ve şahsi haklar
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Soruşturmasında Tedbirler Kaldırıldı: 45 Şirket ve 19 Fon İçin Ne Değişti, Gerçek Kişilerde Tedbir Sürüyor mu? 2026 — CMK m.127/4, 128, 131, 141 ve SPKn m.53, 101, 115 ile Adım Adım Hukuki Rehber
- ▸ Borsa Robotu ve Al-Sat Botu Satanlar 2026: Yazılım mı, İzinsiz Yatırım Danışmanlığı mı? — III-37.1 m.37/3 ve m.45, SPKn m.109/2, Borsa İstanbul Algoritmik İşlemler Prosedürü, API ile Otomatik İşlem, Kazanç Vaadi, 6502 Ayıplı Hizmet ve Parayı Geri Alma
- ▸ Başkasının Parasını Borsada İşletmek veya Arkadaşlardan Para Toplayıp Hisse Almak Suç mu? 2026: SPKn m.37, m.39/1 ve m.109/2 — İzinsiz Portföy Yöneticiliği, “Düzenli Uğraşı, Ticari veya Mesleki” Ölçütü, Kopya İşlem, MASAK m.15 Bildirimi ve Parayı Geri Alma Yolları
- ▸ Aracı Kurum Çalışanı Paramı veya Hisselerimi Kullandı 2026: SPKn m.110 Güveni Kötüye Kullanma — Üç Yıl Alt Sınır, Kayıtları Bozma (m.110/2), SPK Başvurusu Şartı (m.115), Elkoyma, Tazminat ve Şikâyet Dilekçesi
Bu konuda hukuki destek almak için


