Karşı Taraf Şikâyetinden Vazgeçti, Dava Düşer mi? Sanığın Kabul ve Ret Hakkı, İştirak, Düşme ve Beraat (TCK 73-74)

Karşı tarafın şikâyetinden vazgeçmesi, davayı yalnızca suç şikâyete bağlıysa düşürür (TCK m.73/4). Resen soruşturulan suçlarda vazgeçme davayı etkilemez ve kamu davası devam eder. Şikâyete bağlı suçlarda bile vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (m.73/6). Bu nedenle sanık vazgeçmeyi reddederek yargılamanın sürmesini ve beraat kararı verilmesini isteyebilir. Birden fazla sanık varsa, iştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme diğerlerini de kapsar (m.73/5). Hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (m.73/4). Vazgeçme, müsadere edilen şeylerin veya ödenen adli para cezasının geri alınmasını gerektirmez (m.74/1). Vazgeçen kişi şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde dava açamaz (m.73/7). Vazgeçme üzerine davanın düşmesine karar verilir (CMK m.223/8). Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde ise düşme kararı verilemez (m.223/9).

TCK m.73/4-6: Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar. Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.

İlk Soru: Suç Şikâyete Bağlı mı?

Karşı tarafın vazgeçmesinin davayı düşürüp düşürmeyeceği, her şeyden önce suçun takibinin şikâyete bağlı olup olmadığına bağlıdır. Bu bilgi suçun düzenlendiği kanun maddesinde veya ilgili bölümün sonundaki ortak hükümde yer alır. Örneğin hakaret suçunun şikâyete bağlılığı TCK m.131’de, özel hayata karşı suçların şikâyete bağlılığı m.139’da düzenlenmiştir. Aynı suçun farklı hâlleri farklı kurallara tabi olabilir. Basit kasten yaralama şikâyete bağlıyken, silahla veya nitelikli hâllerde işlenen yaralama resen soruşturulur. Resen soruşturulan suçlarda mağdurun vazgeçmesi davayı sona erdirmez; en fazla, mahkemenin cezayı belirlerken göz önünde bulundurduğu olgulardan biri olabilir. Şikâyete bağlı suçların listesi için şikâyete bağlı suçlar rehberine bakabilirsiniz.

Vazgeçme Nasıl Yapılır?

Kanun şikâyetten vazgeçme için özel bir şekil öngörmez. Vazgeçme, soruşturma evresinde Cumhuriyet başsavcılığına, kovuşturma evresinde ise mahkemeye verilecek bir dilekçeyle veya duruşmada sözlü olarak yapılabilir. Sözlü beyan duruşma tutanağına geçirilir. Vazgeçme beyanının açık ve kesin olması gerekir. “Şikâyetimi geri çekiyorum”, “davacı değilim” veya “şikâyetçi değilim” gibi ifadeler, kimin hakkında ve hangi fiil yönünden yapıldığı açıkça anlaşılacak biçimde kullanılmalıdır. Beyan birden fazla fiil veya sanık içeren bir dosyada yapılıyorsa, hangi fiil ve hangi kişi yönünden yapıldığının belirtilmesi önemlidir. Vazgeçmenin belirli bir şarta bağlanması, örneğin “tazminat ödenirse vazgeçiyorum” denmesi, beyanın açık ve kesin olmaması nedeniyle tartışmaya yol açar. Bu nedenle ödeme gibi bir anlaşma varsa, önce edimin yerine getirilmesi, ardından koşulsuz vazgeçme beyanında bulunulması yerinde olur.

Sanığın Kabulü: Kanunun Tanıdığı Seçim Hakkı

Kanunda aksi yazılı olmadıkça, şikâyetten vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Bu hüküm, sanığa önemli bir seçim hakkı tanır. Sanık vazgeçmeyi kabul ederse dava düşer. Kabul etmezse yargılama devam eder ve sanık beraat kararı verilmesini isteyebilir. Bu hakkın varlığı, düşme kararının suçsuzluğun tespiti anlamına gelmemesinden kaynaklanır. Düşme kararı, suçun işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme içermez; yalnızca kovuşturma şartının ortadan kalktığını tespit eder. Kanun ayrıca derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde düşme kararı verilemeyeceğini düzenler (CMK m.223/9). Yani dosyada beraati gerektiren bir durum açıkça ortadaysa, mahkeme vazgeçme olsa bile düşme yerine beraat kararı vermelidir. Kabul veya ret beyanının, kovuşturma evresinde vazgeçme öğrenildiğinde açıkça yapılması gerekir. Kabul etmediğinizi açıkça bildirmemeniz, mahkemenin düşme kararı vermesine yol açabilir. Duruşmaya katılamayacak durumdaysanız, müdafiiniz aracılığıyla veya dilekçeyle tutumunuzu önceden bildirmeniz önerilir.

Tabloda görüldüğü gibi reddetmenin avantajları da riskleri de vardır. Lehe güçlü deliller, sanığı doğrulayan tanıklar veya kamera kayıtları varsa, beraat ihtimali yüksektir ve ret mantıklı bir tercih olabilir. Mesleki ruhsatı veya güvenlik soruşturması gerektiren bir işi olan kişiler için bir beraat kararının değeri de yüksektir. Kişi, kanuna uygun olarak yakalanmış veya tutuklanmış ve sonra beraat etmişse Devletten tazminat isteyebilir. Kanun bu hakkı kovuşturmaya yer olmadığı ve beraat kararlarına bağlamıştır; düşme kararı bu bentte sayılmamıştır (CMK m.141/1-e). Buna karşılık deliller aleyhe ise veya olay tartışmalıysa, vazgeçmeyi kabul etmek mahkûmiyet riskini ortadan kaldırır. Karar duygusal değil, dosyanın gücüne göre verilmelidir. Düşme ile beraat farkı için beraat, takipsizlik ve düşme farkı, beraat kararının sonuçları için beraat kararının sonuçları rehberlerine bakabilirsiniz.

Neden Kanun Sanığa Ret Hakkı Tanır?

Şikâyetten vazgeçmenin sanığın kabulüne bağlanması, sanığın masumiyetini ispat etme hakkının bir sonucudur. Şikâyete bağlı suçlarda dava mağdurun iradesiyle başlar ve kural olarak mağdurun iradesiyle sona erebilir. Ancak dava açılmakla sanık, hakkında ciddi bir isnat bulunan bir kişi hâline gelir. Mağdurun tek taraflı iradesiyle dosyanın kapanması, sanığı bu isnattan kurtaracak bir karardan yoksun bırakabilir. Kanun bu nedenle sanığa, vazgeçmeyi kabul etmeyerek yargılamanın sürmesini ve suçsuzluğunun mahkeme kararıyla tespit edilmesini isteme imkânı tanımıştır (TCK m.73/6). Aynı düşünce, derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde düşme kararı verilmesini yasaklayan hükümde de görülür (CMK m.223/9). Bu iki hüküm birlikte, sanığın lehine olan sonucun öncelikli olduğunu gösterir.

Birden Fazla Sanık Varsa: Vazgeçme Herkesi Kapsar

Eski metnimizde, mağdurun sanıklardan biri hakkında şikâyetinden vazgeçmesinin “kural olarak diğerleri hakkındaki davayı etkilemediği” belirtiliyor ve bu bilgi TCK m.73/6’ya dayandırılıyordu. Kanun bunun tam tersini düzenler. İştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme diğerlerini de kapsar (TCK m.73/5). Yani mağdur, suçu birlikte işleyen kişilerden yalnızca birini affedip diğerlerinin cezalandırılmasını isteyemez. Buna karşılık her sanık vazgeçmeyi kabul edip etmemek konusunda ayrı karar verir (m.73/6). Sanıklardan biri kabul eder, diğeri reddederse, kabul eden hakkında dava düşer, reddeden hakkında ise yargılama sürer. Bu kural, iştirak hâlinde işlenmiş suçlara ilişkindir. Aynı olayda birbirinden bağımsız fiillerle ayrı suçlar işlenmişse, her fiil ayrıca değerlendirilir.

Soruşturma Evresinde Vazgeçme

Vazgeçme, dava açılmadan önce, yani soruşturma evresinde de yapılabilir. Şikâyete bağlı bir suçta mağdur soruşturma sırasında şikâyetinden vazgeçerse, soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için gereken şikâyet şartı ortadan kalkar. Bu durumda Cumhuriyet savcısı kovuşturma olanağının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.172/1). Sanığın kabulüne ilişkin kural (TCK m.73/6) kanunda “sanık” kavramıyla ifade edildiğinden, esas olarak kovuşturma evresine ilişkindir. Kanunun kabul şartını “sanık” için öngörmesi nedeniyle, soruşturma evresinde şüphelinin bu yönde bir beyanının nasıl değerlendirileceği somut olayda ayrıca ele alınır. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı da mahkûmiyet değildir ve adli sicile kaydedilmez. Şikâyetçinin bu karara itiraz etmesi de, kendi vazgeçmesi karşısında beklenen bir durum değildir.

Karşılıklı Şikâyetlerde Vazgeçme

Tarafların birbirinden şikâyetçi olduğu dosyalarda, özellikle karşılıklı hakaret ve basit yaralama olaylarında, karşılıklı vazgeçme sık görülür. Her tarafın vazgeçmesi, yalnızca kendisinin mağdur olduğu suç bakımından etkili olur. Bir taraf vazgeçer, diğeri vazgeçmezse, vazgeçmeyen tarafın şikâyeti yönünden yargılama sürer. Hakaretin karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde mahkeme, olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisi veya biri hakkında cezayı üçte birine kadar indirebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçebilir (TCK m.129/3). Bu hüküm, vazgeçme olmasa bile karşılıklı hakaret dosyalarında sanığın lehine sonuç doğurabilir. Karşılıklı vazgeçme anlaşmalarında da her tarafın şahsi haklarının durumunun açıkça düzenlenmesi önerilir.

Düşme Kararı ve Adli Sicil

Adli sicile yalnızca Türk mahkemeleri tarafından verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir (5352 s.K. m.4/1). Şikâyetten vazgeçme nedeniyle verilen düşme kararı bir mahkûmiyet hükmü değildir; bu nedenle adli sicile kaydedilmez. Beraat kararı da aynı şekilde adli sicile kaydedilmez. Bu açıdan düşme ile beraat arasında adli sicil bakımından bir fark yoktur. Aradaki fark, kararın içeriğindedir. Beraat kararı sanığın suçu işlemediğini veya suçun ispatlanamadığını tespit ederken, düşme kararı yalnızca kovuşturma şartının ortadan kalktığını gösterir. Adli sicil ve arşiv kayıtları için adli sicil ve GBT farkı rehberine bakabilirsiniz.

Vazgeçme Ne Zaman Yapılabilir?

Vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir. Soruşturma evresinde vazgeçme hâlinde kovuşturma olanağı kalmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Kovuşturma evresinde ise düşme kararı verilir. Hüküm verildikten sonra, istinaf veya temyiz incelemesi sürerken yapılan vazgeçme de hüküm henüz kesinleşmediğinden etkili olabilir. Ancak hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). Bu nedenle vazgeçme konusunda bir anlaşma yapılmışsa, bunun hükmün kesinleşmesinden önce dosyaya yansıtılması gerekir.

Aynı Dosyada Birden Fazla Suç Varsa

Uygulamada tek bir olay nedeniyle hem şikâyete bağlı hem de resen soruşturulan suçlardan dava açıldığı sık görülür. Örneğin bir tartışmada hem hakaret edilmiş hem de silahla yaralama gerçekleşmiş olabilir. Bu durumda mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi, yalnızca şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından düşme sonucunu doğurur. Silahla yaralama bakımından ise yargılama devam eder. Aynı şekilde hakaret suçu kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmişse resen soruşturulur ve vazgeçme bu suç bakımından da etkili olmaz (TCK m.131/1). Bu nedenle karma dosyalarda vazgeçme beyanının her suç bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Sanığın kabul veya ret beyanı da yalnızca şikâyete bağlı suçlar bakımından anlam taşır.

Birden Fazla Mağdur Varsa

Aynı olayda birden fazla mağdur bulunuyorsa, her mağdurun şikâyet ve vazgeçme hakkı kendisine aittir. Mağdurlardan birinin vazgeçmesi, diğer mağdurların şikâyetini ortadan kaldırmaz. Kanun, şikâyet hakkı olan birkaç kişiden birinin altı aylık süreyi geçirmesinin diğerlerinin haklarını düşürmeyeceğini de düzenler (TCK m.73/3). Örneğin tek bir sosyal medya paylaşımıyla birden fazla kişiye hakaret edilmişse, mağdurlardan biri vazgeçse bile diğer mağdurlar bakımından yargılama sürer. Bu durumda sanık hakkında yalnızca vazgeçen mağdura yönelik suç bakımından düşme kararı verilir.

Vazgeçme Karşılığında Ödeme Yapılacaksa

Tarafların, sanığın bir miktar para ödemesi karşılığında mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi konusunda anlaşması sık görülür. Bu tür anlaşmalarda dikkat edilmesi gereken birkaç nokta vardır. Anlaşma yazılı hâle getirilmeli, ödeme banka yoluyla yapılmalı ve dekontu saklanmalıdır. Vazgeçme beyanında mağdurun şahsi haklarından da vazgeçtiğinin ayrıca belirtilmesi, sanık bakımından sonradan tazminat davası açılması riskini ortadan kaldırır (TCK m.73/7). Aksi hâlde kamu davasının düşmesi, mağdurun tazminat davası açmasına engel olmaz (m.74/2). Vazgeçme beyanının hüküm kesinleşmeden önce dosyaya ulaşması da gerekir. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda ise bu tür anlaşmalar uzlaştırma süreci içinde yapılır ve edimin yerine getirilmesine bağlı sonuçlar doğurur (CMK m.253/19).

Vazgeçme Geri Alınabilir mi?

Karşı taraf şikâyetinden vazgeçtikten sonra “yeniden şikâyetçiyim” derse ne olacağı sıkça sorulur. Kanun, şikâyetten vazgeçmenin geri alınmasını ayrıca düzenlemez. Vazgeçme, şikâyete bağlı suçlarda davayı düşüren sonuç doğurucu bir irade açıklamasıdır (TCK m.73/4). Bu nedenle usulüne uygun bir vazgeçmeden sonra yeniden şikâyetçi olunmasının davayı canlandırması kural olarak mümkün görülmez. Eski metnimizde bu sonuç kaynak gösterilmeden “Yargıtay içtihadına” dayandırılıyordu; kanun metninde açık bir düzenleme bulunmadığını belirtmek daha doğrudur. Vazgeçme beyanının baskı, tehdit veya hile altında alındığı iddia ediliyorsa, beyanın geçerliliği ayrıca değerlendirilir. Mağdur açısından bu nedenle vazgeçme kararının düşünülerek verilmesi gerekir. Mağdurun bakış açısı için şikâyetimden vazgeçtim, geri alabilir miyim rehberine bakabilirsiniz.

Vazgeçmenin Diğer Sonuçları (TCK m.74)

Şikâyetten vazgeçme, müsadere olunan şeylerin veya ödenen adli para cezasının geri alınmasını gerektirmez (TCK m.74/1). Örneğin kesinleşmiş bir hükümle ödenen adli para cezası, sonradan yapılan vazgeçme nedeniyle iade edilmez. Kamu davasının düşmesi, malların geri alınması ve uğranılan zararın tazmini için açılan şahsi hak davasını etkilemez (m.74/2). Yani ceza davası vazgeçme nedeniyle düşse bile mağdur hukuk mahkemesinde tazminat isteyebilir. Bunun tek istisnası, mağdurun vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış olmasıdır. Bu durumda artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (m.73/7). Sanık açısından bu nedenle, vazgeçme bir anlaşma sonucu yapılıyorsa, mağdurun şahsi haklarından da vazgeçtiğinin vazgeçme beyanında ayrıca ve açıkça yer alması önemlidir.

Katılan Vazgeçerse

Davaya katılan sıfatıyla katılmış olan mağdur vazgeçerse katılma hükümsüz kalır (CMK m.243). Suç şikâyete bağlıysa, bu vazgeçme aynı zamanda şikâyetten vazgeçme niteliği taşıyabilir ve sanığın kabulü hâlinde dava düşer. Suç resen soruşturuluyorsa, katılanın vazgeçmesi yalnızca katılmayı sona erdirir; kamu davası Cumhuriyet savcısının takibiyle devam eder. Bu nedenle katılanın “davadan vazgeçiyorum” beyanının ne anlama geldiği, suçun niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Uzlaştırma ile Vazgeçme Arasındaki Fark

Uzlaştırma ve şikâyetten vazgeçme sık karıştırılır. Uzlaştırma, kanunda sayılan suçlarda uzlaştırmacı aracılığıyla yürütülen bir süreçtir ve sonunda şüphelinin bir edimi yerine getirmesi söz konusu olabilir. Edim bir defada yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; ileri tarihe bırakılırsa kamu davasının açılması ertelenir (CMK m.253/19). Şikâyetten vazgeçme ise mağdurun tek taraflı iradesiyle gerçekleşir ve bir usul sürecine bağlı değildir. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret şikâyete bağlı olsa bile uzlaştırma kapsamı dışındadır (m.253/3). Ancak bu suçlarda şikâyete bağlı hâller bakımından şikâyetten vazgeçme mümkündür. Uzlaştırma için uzlaştırma ve HAGB rehberine bakabilirsiniz.

Haksız Şikâyete Uğradıysanız

Hakkınızda asılsız bir şikâyette bulunulduğunu düşünüyorsanız, vazgeçmeyi reddedip beraat kararı almak sonraki adımlar için güçlü bir dayanak oluşturur. Yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak, işlemediğini bildiği hâlde bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişi iftira suçunu işler (TCK m.267). Ancak beraat kararı tek başına iftiranın oluştuğunu göstermez. Şikâyetçinin, isnat ettiği fiilin işlenmediğini bildiği ayrıca ortaya konmalıdır. Düşme kararı ise suçun işlenip işlenmediği konusunda bir tespit içermediğinden, bu süreçlerde beraat kararı kadar etkili bir dayanak olmaz. Haksız şikâyete karşı yollar için haksız şikâyete uğradım ve iftira suçu rehberlerine bakabilirsiniz. Karşılıklı şikâyetlerin söz konusu olduğu hakaret dosyaları için de karşılıklı hakaret rehberine bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

Örnekler, vazgeçmenin sonucunun suçun niteliğine, sanığın tutumuna ve yargılamanın aşamasına göre değiştiğini gösterir. Özellikle kamu görevlisine karşı hakaret ve silahla yaralama gibi resen soruşturulan suçlarda, tarafların anlaşmış olması dosyayı kapatmaz; bu hâllerde yapılan anlaşmanın etkisi en fazla cezanın belirlenmesinde gözetilebilir. Bu nedenle anlaşma yapılmadan önce suçun niteliği mutlaka kontrol edilmelidir. Aynı olayda farklı suçlar ve farklı sanıklar bulunduğunda bu değerlendirme her suç ve her sanık bakımından ayrı ayrı yapılmalıdır.

Adım Adım: Vazgeçme Beyanı Geldiğinde Sanık Ne Yapmalı?

1. Suçun niteliğini kontrol edin: Dosyadaki her suç şikâyete bağlı mı, resen mi?
2. Vazgeçmenin kapsamını okuyun: Hangi fiil ve hangi kişi yönünden yapıldığını belirleyin.
3. Delillerin gücünü değerlendirin: Beraat ihtimali yüksek mi, belirsiz mi?
4. Kişisel sonuçları düşünün: Meslek, ruhsat, güvenlik soruşturması ve itibar.
5. Şahsi hakların durumunu netleştirin: Tazminat riskinin devam edip etmediğini öğrenin.
6. Kararınızı açıkça bildirin: Kabul veya ret beyanınızı tutanağa geçirtin.
7. Diğer sanıkları hesaba katın: İştirakte vazgeçme herkesi kapsar; her sanık kendi kararını verir.

Mağdur Açısından Kısa Not

Bu rehber sanık açısından yazılmıştır. Ancak vazgeçmeyi düşünen mağdurun da bazı sonuçları bilmesi gerekir. Vazgeçme davayı düşürür ve kural olarak geri alınamaz. Şahsi haklardan da vazgeçildiği açıklanırsa tazminat davası açılamaz. İştirak hâlinde işlenen suçlarda vazgeçme bütün sanıkları kapsar. Resen soruşturulan suçlarda ise vazgeçme davayı sona erdirmez. Mağdurun vazgeçme kararını baskı altında değil, özgür iradesiyle vermesi gerekir. Mağdur açısından ayrıntılar için şikâyetimden vazgeçmek istiyorum rehberine bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Her suçta vazgeçmenin davayı düşüreceğini sanmak: Resen soruşturulan suçlarda dava sürer.
• Kabul veya ret beyanını açıkça yapmamak: Mahkeme düşme kararı verebilir.
• Diğer sanıkların durumunu gözden kaçırmak: İştirakte vazgeçme herkesi kapsar.
• Şahsi hakları düzenlememek: Vazgeçme beyanında şahsi haklar açıkça yer almazsa tazminat davası açılabilir.
• Kesinleşmeden sonra vazgeçmeye güvenmek: Kesinleşmiş hükmün infazı sürer.
• Düşmeyi beraat sanmak: Düşme kararı suçsuzluk tespiti içermez.

Şikâyetten vazgeçmenin kabulü veya reddi, düşme ve beraat kararları ile haksız şikâyete karşı yollar için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Şikâyetten Vazgeçmeyi Kabul Etmeme ve Beraat Talebi Dilekçesi Örneği

Sık Sorulan Sorular

Karşı taraf şikâyetinden vazgeçti, dava düşer mi?

Suç şikâyete bağlıysa ve siz kabul ederseniz düşer (TCK m.73/4, 6); resen suçlarda düşmez.

Vazgeçmeyi kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez; yargılama sürer (TCK m.73/6).

Vazgeçmeyi reddedersem ne olur?

Yargılama devam eder; beraat veya mahkûmiyet kararı verilebilir.

Düşme kararı ile beraat aynı mı?

Hayır. Düşme suçsuzluk tespiti içermez; beraat suçun işlenmediğini veya ispatlanamadığını tespit eder.

Mahkeme vazgeçme varken beraat verebilir mi?

Evet. Derhâl beraat verilebilecek hâlde düşme kararı verilemez (CMK m.223/9).

Birden fazla sanık varsa vazgeçme hepsini kapsar mı?

Evet. İştirak hâlinde sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar (TCK m.73/5).

Diğer sanık vazgeçmeyi reddederse?

Her sanık kendi adına karar verir; reddeden hakkında yargılama sürer (TCK m.73/6).

Hüküm kesinleştikten sonra vazgeçme ne işe yarar?

Cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4).

İstinaf aşamasında vazgeçme olursa?

Hüküm kesinleşmediğinden düşme sonucunu doğurabilir (TCK m.73/4).

Ödediğim adli para cezası iade edilir mi?

Hayır. Vazgeçme ödenen APC’nin geri alınmasını gerektirmez (TCK m.74/1).

Vazgeçen kişi tazminat davası açabilir mi?

Evet; ancak vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa açamaz (TCK m.73/7, 74/2).

Karşı taraf vazgeçtikten sonra yeniden şikâyetçi olabilir mi?

Kanun bunu ayrıca düzenlemez; usulüne uygun vazgeçmenin davayı düşüren sonucu kural olarak geri alınamaz.

Hakaret davasında vazgeçme olur mu?

Evet. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç hakaret şikâyete bağlıdır (TCK m.131/1).

Uzlaştırma yok diye vazgeçme de yok mu?

Hayır. Hakaret ve cinsel suçlarda uzlaştırma yoktur ama şikâyete bağlı hâllerde vazgeçme mümkündür.

Katılan vazgeçerse ne olur?

Katılma hükümsüz kalır (CMK m.243); resen suçlarda dava savcının takibiyle sürer.

Düşme kararından sonra tutukluluk tazminatı alabilir miyim?

CMK m.141/1-e kovuşturmaya yer olmadığı ve beraat kararlarını sayar; düşme bu bentte yer almaz.

Haksız şikâyet için ne yapabilirim?

Beraat sonrası iftira şikâyeti (TCK m.267) ve tazminat yolları değerlendirilebilir.

Aynı dosyada hem hakaret hem silahla yaralama varsa?

Vazgeçme yalnız şikâyete bağlı hakaret yönünden düşme sonucu doğurur; yaralama yönünden dava sürer.

Birden fazla mağdurdan biri vazgeçerse?

Diğer mağdurların şikâyeti devam eder; düşme yalnız vazgeçen mağdura ilişkin suç yönünden verilir.

Para karşılığı vazgeçmede nelere dikkat etmeliyim?

Anlaşmayı yazılı yapın, ödemeyi bankadan yapın, şahsi haklardan da vazgeçildiği beyana yazılsın (TCK m.73/7).

Düşme kararı adli sicile işlenir mi?

Hayır. Adli sicile yalnız kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir (5352 m.4/1).

Karşılıklı hakarette taraflar vazgeçmezse?

Mahkeme cezayı üçte birine kadar indirebilir veya ceza vermekten vazgeçebilir (TCK m.129/3).

Kabulü nasıl bildiririm?

Duruşmada sözlü beyanla tutanağa geçirterek veya dilekçeyle; beyanı açıkça yapın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.