Yürürlük durumu — 13 Kasım 2026: Sağlık Bakanlığının yeni “Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik”i 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m.38). 1/3/2019 tarihli ve 30701 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan eski Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik aynı gün yürürlükten kaldırıldı (m.37). Yayımdan önce ruhsat almış merkezler mevcut hâlleriyle çalışmaya devam ediyor (geçici m.1).
Türkiye’de hemodiyaliz ve periton diyalizi hizmeti veren kamu ve özel merkezlerin kuruluşundan denetimine kadar bütün kuralları yeniden yazıldı. Sağlık Bakanlığı, 2019’dan bu yana uygulanan yönetmeliğin yerine 39 madde ve 3 geçici maddeden oluşan yeni bir Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik çıkardı. Yeni metin özel diyaliz merkezi işletenleri, merkezlerde çalışan hekim, hemşire ve teknikerleri, merkez açmak için planlama sırası bekleyen yatırımcıları ve en çok da düzenli diyalize giren hastaları ilgilendiriyor.
Öne çıkan değişiklikler şöyle: bir merkezde ulaşılabilecek azami cihaz sayısı 60’tan 80’e çıktı; tatil diyalizi dönemi Haziran–Ekim yerine Mayıs başından Kasım sonuna genişledi; yeni merkez açmak için “yatırım izni” yerine planlama uygunluk belgesi, ön izin ve ruhsat aşamalarından oluşan, her aşamaya iki yıllık süre tanınan bir yol kuruldu; işletenin talebiyle faaliyetin askıya alınması altı aydan on iki aya uzadı; diyalize yeni başlayan her hasta en geç üç ay içinde en yakın kamu böbrek nakli merkezine gönderilmek zorunda. Denetim ve yaptırımlar ise Yönetmeliğe ekli iki formla, aykırılık başına kademeli olarak belirleniyor.
Bu haberde Yönetmeliğin künyesini, eski ve yeni düzen arasındaki başlıca farkları, hukuki dayanağını, kimleri nasıl etkilediğini, geçiş hükümlerini ve dava süresini resmî metne dayanarak özetliyoruz. Ayrıntılı hukuki değerlendirme: Yeni Diyaliz Merkezleri Yönetmeliği Merkezleri ve Hastaları Nasıl Etkiliyor? yazımızda.
Düzenlemenin Künyesi
13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Düzenleme | Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik (39 madde, 3 geçici madde, EK-1 – EK-9) |
| Çıkaran kurum | Sağlık Bakanlığı (Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü) |
| Dayanak | 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu m.3, m.9/1-c, ek m.11 ve ek m.19; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi m.355/1-b, c, f ve m.508 (m.3) |
| Kapsam | Üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerince açılan diyaliz merkezleri ve üniteleri, buralarda çalışan personel ve diyaliz hizmeti (m.2) |
| Kaldırılan metin | 1/3/2019 tarihli ve 30701 sayılı RG’deki Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik (m.37) |
| Yürürlük | Yayımı tarihinde: 13.11.2026 (m.38) |
Ne Değişti? Eski ve Yeni Düzen
Aşağıdaki karşılaştırma, 2019 Yönetmeliğinin 24/9/2019 ve 10/12/2022 değişiklikleriyle oluşan son hâli ile 13 Kasım 2026’da yürürlüğe giren metin esas alınarak hazırlandı.
2019 Yönetmeliği (son hâli) ile 2026 Yönetmeliği
| Konu | Eski düzen (2019) | Yeni düzen (2026) |
|---|---|---|
| Merkez açma yolu | Bakanlıktan yatırım izni; izinden itibaren bir yıl içinde ruhsat alıp işletmeye başlama taahhüdü (m.10) | Planlama uygunluk belgesi → en geç iki yıl içinde Bakanlıktan ön izin → ön izinden itibaren iki yıl içinde ruhsat; belge devredilemez (m.16) |
| Cihaz artırımında üst sınır | Bir defada en fazla beş, toplam en fazla altmış cihaz (m.15) | Bir defada en fazla beş, toplam en fazla seksen cihaz; seksenin üzerindeki merkezlere artırım izni yok (m.11/3) |
| Yeni merkezin başlangıç cihaz sayısı | En az on beş hemodiyaliz cihazı (m.18) | On beşten az, yirmi beşten fazla olamaz (m.11/6) |
| Birleşme | Bölge içi birleşmede toplam cihaz altmışı geçemez; bölge dışı taşınma ve birleşme planlamaya tabi (m.12/1) | Toplam cihaz sekseni geçemez; bölge dışı taşınma ve birleşme yalnızca il içinde, planlamaya tabi ve Bakanlık izniyle (m.17/1) |
| Taşınma/birleşmede tadilat süresi | En fazla altı ay (m.12/1) | En fazla on iki ay (m.17/1) |
| İşletenin talebiyle askıya alma | Müdürlükçe en fazla altı ay; süre sonunda faaliyete başlamazsa iptal (m.12/3) | Bakanlıkça askıya alma; askı tarihinden itibaren on iki ay içinde eksiklik giderilmezse ruhsat ve faaliyet izni iptal (m.17/3) |
| Cihaz devri | Aynı bölgedeki merkezler arasında cihaz devri (m.12/4) | Planlama kapsamında Bakanlık izniyle “cihaz kullanım hakkı” devri; devreden merkez 15 cihazın altına düşemez, 5 yıl artırım isteyemez (m.17/4) |
| Tatil diyalizi dönemi | Haziran başından Ekim sonuna (m.13) | Mayıs başından Kasım sonuna; bölgesel hedef doluluk oranı üç (m.12/1) |
| Ruhsattan sonra faaliyete geçme | Üç ay içinde faaliyet izni alınmazsa ruhsat iptal (m.20/3) | Altı ay içinde faaliyet izni alınmazsa ruhsat iptal (m.14/3) |
| Faaliyet izin belgesi | Uygun başvuruda yedi iş günü içinde (m.21/2) | Uygun başvuruda on iş günü içinde (m.15/2) |
| Yardımcı personel | Her sekiz hemodiyaliz cihazı için bir (m.23/2) | Her tedavi seansında sekiz hastaya kadar bir, sonraki her sekiz hasta için bir ilave (m.19/2) |
| Organ nakli | Programlı diyalize alınan her hastayı nakil merkezine başvurması için bilgilendirme (m.31) | Diyalize ilk kez alınan hasta en geç üç ay içinde en yakın kamu organ nakli merkezine gönderilir; iki bilgilendirme formu dijital kayda yüklenir (m.21/2-a, m.31) |
| Klinik konukevi diyaliz merkezi | Planlamadan istisna özel düzen (m.11) | Yeni metinde bu düzen yer almıyor |
| Denetim | Altı ayda bir olağan denetim ve tıbbi kalite parametreleri madde metninde (m.29) | Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik usulüyle, EK-1 idari ve EK-2 tıbbi denetim, sorgu ve idari yaptırım formlarıyla (m.29/1) |
Planlamanın temel ölçütü aynı kaldı: bölgenin hedef doluluk oranı, yani hemodiyaliz cihazı başına düşen hasta sayısı dört veya üstündeyse cihaz artırımı, beş veya üstündeyse önce cihaz artırımı, ihtiyaç karşılanmazsa yeni merkez planlanıyor; oran beşin altındaysa yeni merkeze izin verilmiyor (m.11/3-4). Yeni olan, üç yıl boyunca hasta/cihaz oranı üçün altında kalan merkezin cihaz sayısının müdürlüğün teklifiyle Bakanlıkça azaltılabilmesi (m.11/11). Kamu hastanelerinde ve nefroloji uzmanı bulunan üniversite hastanelerinde planlamadan muaf olarak en fazla on cihazlık ünite kurulabiliyor; cihaz sayısı ona ve hasta/cihaz oranı dörde ulaşan üniteler üç yıl içinde merkeze dönüştürülüyor (m.11/8). Periton diyalizi planlamadan muaf (m.11/9).
Hukuki Çerçeve
Uygulanabilecek kanun ve yönetmelik hükümleri
| Hüküm | Konu | Diyaliz merkezleri bakımından anlamı |
|---|---|---|
| 3359 s. Kanun ek m.11/2 | Ruhsatsız sağlık hizmeti; izinsiz özel hizmet birimi | Ruhsat veya faaliyet izni olmadan diyaliz hizmeti yasak (Yönetmelik m.30/1-a); Kanun bu fiillere hapis, adli ve idari para cezası öngörüyor |
| 3359 s. Kanun ek m.11/4 | Personel, cihaz, bina ve hizmet birimi standartlarına uymama | 100.000 TL’den az olmamak üzere bir önceki ayın brüt hizmet gelirinin %5’ine kadar idari para cezası; bir yıl içinde tekrarda bir kat artırım, üçüncüsünde on güne kadar faaliyet durdurma |
| 3359 s. Kanun ek m.11/3 | Kayıt ve bildirim yükümlülükleri | 50.000 TL’den az olmamak üzere brüt hizmet gelirinin %2’si kadar idari para cezası |
| Yönetmelik m.29 ve EK-1/EK-2 | Denetim ve kademeli yaptırım | Formlarda aykırılık başına 1., 2., 3. ve 4. tespitte uygulanacak uyarı, süre, idari para cezası ve faaliyet durdurma gösteriliyor |
| 2577 s. İYUK m.7, 8, 27 | İptal davası ve yürütmeyi durdurma | Yönetmeliğe karşı ilanı izleyen günden itibaren 60 gün; somut işlemlerde tebliğden itibaren 60 gün |
EK-1’deki idari denetim formunda, örneğin bina ve cihaz standartlarına ilişkin pek çok aykırılık için ilk tespitte 180.617 TL’den az olmamak üzere sağlık tesisinin bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin binde biri oranında idari para cezası ve süre verilmesi, ikinci tespitte cezanın bir kat artırılması, üçüncü tespitte merkezin faaliyetinin bir gün süreyle durdurulması öngörülüyor. Mesul müdürün görevlerine ilişkin aykırılıklarda ilk üç tespitte uyarı ve on beş gün süre, dördüncü tespitte mesul müdürün görevine son verilmesi ve üç yıl diyaliz merkezi mesul müdürlüğü yapamaması yer alıyor. EK-2 tıbbi denetim formu ise Kt/V üre değeri, serum albümin ve hemoglobin gibi parametreler üzerinden sorgu yapıyor. Kamu merkez ve ünitelerinde ise ilk iki tespitte yazılı uyarı, üçüncüsünde ilgililer hakkında disiplin hükümleri uygulanıyor (m.29/2).
Kimleri Etkiliyor?
Gruplara göre başlıca sonuçlar
| Grup | Ne değişiyor |
|---|---|
| Özel diyaliz merkezi sahipleri | Cihaz artırımı ve birleşmede 80 cihaz üst sınırı; askı süresi 12 ay; bölge dışı taşınmada il içi sınırı; düşük doluluk oranında cihaz azaltma riski; EK-1/EK-2 formlarına göre kademeli yaptırım |
| Merkez açmak isteyen yatırımcılar | Planlama uygunluk belgesi, ön izin (2 yıl) ve ruhsat (2 yıl) aşamaları; belge devredilemez; başlangıçta 15–25 cihaz |
| Mesul müdür ve hekimler | EKİP Portal üzerinden çalışma belgesi; çocuk hasta sayısı ondan fazlaysa çocuk nefroloji uzmanı değerlendirmesi; emekli, 60 yaşını dolduran ve en az %60 engelli tabipler için iki kuruluşta kadro dışı çalışma imkânı (m.18) |
| Diyaliz hastaları | Üç ay içinde kamu böbrek nakli merkezine gönderilme ve yazılı bilgilendirme; aylık muayeneyi tedavi gördüğü merkez dışında da yaptırabilme; raporda periton diyalizinin uygulanmama gerekçesinin yazılması (m.18/1-g, m.21/2-a, m.22/1) |
| Kamu hastaneleri ve üniversiteler | Planlamadan muaf 10 cihazlık ünite; şartları oluşunca üç yıl içinde merkeze dönüşüm; aykırılıkta disiplin süreci (m.11/8, m.29/2) |
Yürürlük ve Geçiş Hükümleri
Geçiş hükümleri
| Hüküm | Ne diyor | Pratik sonuç |
|---|---|---|
| Geçici m.1 | Yayımdan önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut hâlleriyle çalışmaya devam eder | Mevcut merkezlerin ruhsatı yenilenmiyor; yeni değişiklik taleplerinde yeni kurallar uygulanır |
| Geçici m.2/1 | Yayımdan önce tanı almış diyaliz hastalarına bir yıl içinde m.31’e göre işlem yapılır | Mevcut hastaların nakil merkezine yönlendirilmesi bir yıl içinde tamamlanmalı |
| Geçici m.2/2 | Eski hastaların raporunda periton diyalizinin uygulanmama gerekçesi aranmaz | Yeni şart yalnızca yeni raporlarda |
| Geçici m.3 | 1/6/2026 ile yayım tarihi arasında ev hemodiyalizi ve periton diyalizine dair hususlarda da yeni Yönetmelik uygulanır | Bu dönem için geriye dönük uygulama öngörülüyor |
| m.38 | Yayımı tarihinde yürürlük | 13.11.2026 |
Yönetmeliğin tamamının veya bir hükmünün iptali için Danıştay’da dava açma süresi, ilanı izleyen günden başlayarak altmış gündür (İYUK m.7); son gün 12 Ocak 2027 Salı. Bir merkez hakkında verilen ret, askı, cihaz azaltma, idari para cezası veya faaliyet durdurma gibi somut işlemlere karşı süre ise işlemin tebliğinden başlar. İdari para cezalarında başvuru yolu ilgili kanun ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Ne yapmalı?
1. Merkez işletenleri: Personel listenizi seans bazında yeniden hesaplayın; özellikle yardımcı personel artık cihaz sayısına değil seanstaki hasta sayısına göre aranıyor. EKİP Portal çalışma belgelerini kontrol edin.
2. Cihaz artırımı, birleşme veya taşınma planınız varsa 80 cihaz sınırını, il içi şartını ve 12 aylık tadilat süresini hesaba katın.
3. Mevcut hastalarınızın böbrek nakli merkezine gönderilmesini ve iki bilgilendirme formunun dijital kayda yüklenmesini bir yıl içinde tamamlayacak bir takvim kurun.
4. Hastalar: Diyalize başladıktan sonra üç ay içinde nakil merkezine yönlendirilmediyseniz merkezinizden bunu yazılı olarak isteyin; aylık muayenenizi başka bir merkezde yaptırma hakkınız olduğunu bilin.
5. Bir yaptırım veya ret işlemi tebliğ edildiyse dava süresini hemen not edin; 0554 648 37 15 numaralı telefondan dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
Diyaliz merkezinizle ilgili bir işlem mi tebliğ edildi?
Ruhsat veya faaliyet izni reddi, cihaz artırımı başvurusunun sonucu, askı ve iptal, idari para cezası ya da faaliyet durdurma kararlarında süreleri kaçırmadan itiraz ve dava yollarını birlikte inceleyelim.
📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsAppDiyaliz merkezlerinin ruhsat ve personel rejimini Diyaliz Merkezleri: Ruhsat, Personel Standardı, Mesul Müdür ve Denetim, hasta tarafındaki sorumluluk ve tazminat konularını Diyaliz Merkezlerinde Malpraktis ve Sorumluluk Rehberi yazılarımızda ele aldık. Özel sağlık kuruluşu açma ve devir için Özel Hastane Açmak ve Devretmek, denetim ve yaptırım süreci için Hastane ve Sağlık Kuruluşu Şikâyeti: Denetim ve İdari Yaptırım, tıbbi atık yükümlülükleri için Sağlık Kuruluşlarında Tıbbi Atık yazılarımıza bakabilirsiniz. Alanın tüm içerikleri Malpraktis Rehberleri sayfamızda; günün diğer gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızda.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?
Yönetmelik 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m.38). 1/3/2019 tarihli ve 30701 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan eski Yönetmelik aynı gün yürürlükten kaldırıldı (m.37).
Mevcut diyaliz merkezlerinin ruhsatı yenilenecek mi?
Hayır. Yayımdan önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut hâlleriyle çalışmaya devam eder (geçici m.1). Ancak personel, kayıt, nakil yönlendirmesi ve denetim gibi faaliyete ilişkin kurallar yürürlük tarihinden itibaren uygulanır.
Bir diyaliz merkezinde en fazla kaç cihaz olabilir?
Cihaz artırımı bir defada en fazla beş cihaz olmak üzere toplam seksen cihaza kadar yapılabilir; seksenin üzerinde cihazı olan merkezlere artırım izni verilmez (m.11/3). Birleşmelerde de toplam cihaz sayısı sekseni geçemez (m.17/1). Eski düzende bu sınır altmıştı.
Tatil diyalizi hangi aylarda yapılabilir?
Merkez ve üniteler, su sistemi kapasiteleri yeterliyse mayıs ayı başından kasım ayı sonuna kadar cihaz artırarak tatil diyalizi hizmeti verebilir; bu dönemde bölgesel hedef doluluk oranı üç kabul edilir (m.12/1). Kapsamdaki iller Bakanlık internet sayfasında duyurulur (m.12/4).
Diyaliz hastası böbrek nakli için nereye yönlendirilir?
Merkez veya ünite, programlı diyalize ilk kez aldığı her hastayı diyalize başladıktan sonra en geç üç ay içinde en yakın kamuya ait organ nakli merkezine göndermekle yükümlüdür (m.31). Nakil merkezi hastayı sözlü ve yazılı bilgilendirir; form imzalanarak dijital kayıt sistemine yüklenir (m.21/2-a). Yönetmelikten önce tanı almış hastalar için bu işlemler bir yıl içinde yapılır (geçici m.2).
Hasta aylık muayenesini başka bir merkezde yaptırabilir mi?
Evet. Aylık muayene kural olarak merkezde görevli uzman tabiplerce yapılır; ancak hasta aylık muayenesini tedavi gördüğü merkez dışında da yaptırabilir ve yazılan reçete doğrultusunda merkez tedaviyi uygular (m.18/1-g).
Yönetmeliğe karşı dava açma süresi ne zaman doluyor?
Düzenleyici işlem niteliğindeki Yönetmeliğe karşı Danıştay’da iptal davası açma süresi, ilanı izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7); son gün 12 Ocak 2027 Salı’dır. Somut uygulama işlemlerinde süre tebliğden başlar.
Kaynaklar: 13/11/2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı “Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik” (m.1–39, geçici m.1–3, EK-1 ve EK-2 denetim formları); 1/3/2019 tarihli ve 30701 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik (24/9/2019 ve 10/12/2022 değişiklikleriyle) m.10, 11, 12, 13, 15, 18, 20, 21, 23, 29, 30, 31; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu m.3, 9, ek m.11, ek m.19; 2577 sayılı İYUK m.7, 8. Sorularınız için: 0554 648 37 15.