Yürürlük durumu — 14 Kasım 2026: Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 14.11.2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m.14). Değişiklik, 9/9/2023 tarihli ve 32304 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik üzerinde yapıldı.
Millî Eğitim Bakanlığı okullardaki sınav sistemini değiştirdi. 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle “ülke geneli ortak yazılı sınav” kavramı yönetmeliğe girdi: Bakanlık belirlediği sınıf düzeyleri ve derslerde ülke genelinde ortak yazılı sınav yapabilecek, hangi sınıf ve derslerde yapılacağını öğretim yılı başında ilan edecek; Bakanlığın ortak yapmadığı sınavlar okul geneli ortak yazılı sınav olarak yapılacak. Okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacağı, sınav sonuçlarının öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama ve karşılaştırma amacıyla kullanılamayacağı genel esas olarak yazıldı; soru hazırlama ve değerlendirmede Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçlarının kullanılabileceği de hükme bağlandı.
Bu haberde değişikliğin künyesini, eski ve yeni kuralları, ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarına ilişkin yeni bölümü, öğrenci ve velileri nasıl etkilediğini ve itiraz yollarını bulabilirsiniz.
Değişikliğin Künyesi
MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği değişikliği
| Bilgi | Ayrıntı |
|---|---|
| Düzenleme | Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik |
| Resmî Gazete | 14.11.2026, Sayı 33430 |
| Değişen yönetmelik | 9/9/2023 tarihli ve 32304 sayılı RG’de yayımlanan Yönetmelik |
| Kapsam | 15 madde; m.1, 3, 4, 5, 6, 17 değişti; 6/A ve 6/B eklendi; 7, 8, 9, 10 ve 11. maddeler yürürlükten kaldırıldı |
| Yürürlük | Yayım tarihi: 14.11.2026 |
| Yürütme | Millî Eğitim Bakanı |
Ne Değişti?
Başlıca yeni kurallar
| Madde | Yeni kural |
|---|---|
| m.1/2 | Yönetmelik resmî ve özel okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarındaki ölçme ve değerlendirme faaliyetlerini, merkezî sistem sınavlarını, izleme araştırmalarını ve ölçme değerlendirme merkezlerini kapsar |
| m.3 | Okul geneli ortak yazılı sınav, ülke geneli ortak yazılı sınav, konu soru dağılım tablosu, ölçme aracı, ulusal ve uluslararası izleme araştırması tanımları |
| m.4/1-b | Okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamaz |
| m.4/1-g | Sonuçlar öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama amacıyla kullanılamaz |
| m.4/1-ğ, h | Ölçme ve değerlendirme kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülebilir; soru hazırlama ve değerlendirmede Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçları kullanılabilir |
| m.5/1-ç | Sınavlar Bakanlık takvimine göre yapılır, tarihler öğretim yılı başında e-Okul’dan ilan edilir; mücbir sebepte valilik tarihleri değiştirebilir |
| m.5/1-d, f, g | Birden fazla şubede okutulan derslerde ortak sınav esastır; sorular konu soru dağılım tablosuna göre hazırlanır; ülke geneli sınavlar dışındaki sınavlar açık uçlu yazılı yoklama şeklindedir |
| m.5/1-ı | Türkçe/Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil sınavları yazılı ve uygulamalı; ülke geneli sınav yapılırsa uygulamalı kısım okulda yapılır ve birlikte değerlendirilir |
| m.6 | Ülke geneli ortak yazılı sınavlar: sınıf ve dersler öğretim yılı başında ilan edilir, konu soru dağılım tablosu öğrencilere duyurulur, BEP esas alınır |
| m.6/A, 6/B | ABİDE, Dört Beceride Türkçe, Okul Tabanlı İzleme ve okuryazarlık araştırmaları; PISA ve TIMSS |
Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Nasıl İşleyecek?
Yeni 6. maddeye göre Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyi ve derslerden ülke geneli ortak yazılı sınav yapılabilecek ve bunun hangi sınıf düzeylerinde ve hangi derslerden yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek. Bakanlık tarafından ortak yapılması kararlaştırılan sınavlar dışında kalan sınavlar okul geneli ortak yazılı sınav olarak yapılacak. Ülke geneli sınavlar için Genel Müdürlük konu soru dağılım tablosu hazırlayıp öğrencilere duyuracak; kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrenciler için bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) esas alınacak. Sınavların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemleri Genel Müdürlük belirleyecek; ölçme değerlendirme merkezlerinin görevi de ülke geneli sınavları koordine etmek ve sonuçlarını değerlendirmek olarak yeniden yazıldı (m.17/1-a).
Dikkat: Yönetmelik ülke geneli ortak sınav yapılmasına imkân veriyor; hangi sınıf ve derslerde uygulanacağı Bakanlığın öğretim yılı başında yapacağı ilana bağlı. 2026-2027 öğretim yılı devam ederken değişiklik yürürlüğe girdiği için bu yıl uygulanıp uygulanmayacağı Bakanlığın yapacağı duyuruyla netleşecek.
Hukuki Çerçeve
İlgili hükümler
| Hüküm | İçerik |
|---|---|
| Yönetmelik m.4 | Ölçme ve değerlendirmenin genel esasları (geçerlik, güvenirlik, gizlilik, tarafsızlık) |
| Yönetmelik m.5-6 | Sınav uygulama esasları ve ortak yazılı sınavlar |
| Yönetmelik m.6/A-6/B | Ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları |
| 2577 sayılı İYUK m.7 | Düzenleyici işleme karşı ilanı izleyen günden itibaren 60 gün; uygulama işlemiyle birlikte dava |
Kimleri Etkiliyor?
Değişiklik resmî ve özel okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerini, velilerini, öğretmenleri, okul yönetimlerini ve il ölçme değerlendirme merkezlerini ilgilendiriyor. Ortaokul ve lise öğrencileri için ülke geneli ortak sınav uygulandığında sorular merkezden hazırlanacak ve dağılım tablosu önceden duyurulacak; Türkçe ve yabancı dil derslerinde uygulamalı kısım okulda kalacak. İlkokul ve okul öncesinde sınav yasağı açıkça yönetmelik metnine girdi. Özel okullar da kapsama dahil olduğundan, özel okulların kendi deneme ve sıralama uygulamalarının “sonuçların sıralama amacıyla kullanılamayacağı” esasıyla uyumu tartışılabilir.
Ne Yapmalı, Süreler Neler?
Veliler ve öğrenciler için: Okulunuzun sınav takvimini e-Okul’dan takip edin; ülke geneli sınav yapılacak ders ve sınıflar için Bakanlığın konu soru dağılım tablosunu inceleyin. Sınav puanına itiraz okul yönetimine yapılır; sınav sonucuna dayalı bir işleme (örneğin sınıf geçme) karşı idari yargı yolu açıktır. Yönetmeliğin kendisine karşı ilanı izleyen günden itibaren 60 gün içinde, yani en geç 13.01.2027’de Danıştay’da dava açılabilir; ayrıca uygulama işlemiyle birlikte dava hakkı saklıdır (İYUK m.7/4).
Öğrencilere ilişkin idari işlemlerin yargı denetimine bir örnek, Anayasa Mahkemesinin lise öğrencisine yönetmelikle verilen okul değiştirme cezasına ilişkin kararı üzerine hazırladığımız yazıda yer alıyor. İdari işlemlere karşı yollar İdare Hukuku Rehberi sayfamızda, idari yargı ile adli yargı ayrımı Dava Adli Yargıda mı İdari Yargıda mı Açılır? yazımızda, öğretmen atamalarına ilişkin kurallar Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme yazımızda anlatılıyor.
Okul, sınav veya disiplin işlemiyle ilgili bir uyuşmazlığınız mı var?
Sınav sonucuna dayalı işlemler ve yönetmeliğe karşı 60 günlük dava süresi bakımından durumunuzu birlikte değerlendirelim.
Günün diğer gelişmeleri Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızda. Sorularınız için 0554 648 37 15.
Sıkça Sorulan Sorular
Ülke geneli ortak yazılı sınav nedir?
Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde öğrencilerin öğrenme düzeylerini ortak ölçütlerle belirlemek amacıyla ülke genelinde yapılan sınavdır. Hangi sınıf ve derslerde yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilir.
İlkokulda sınav yapılabilir mi?
Hayır. Yeni 4. maddeye göre okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamaz; bu kademelerde öğrencinin gelişimi süreç içinde izlenir.
Sınav sonuçlarıyla okullar sıralanabilecek mi?
Hayır. Ölçme ve değerlendirme sonuçları öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama amacıyla kullanılamaz (m.4/1-g).
Sorular yapay zekâ ile mi hazırlanacak?
Yönetmelik, soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek amacıyla Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçlarının kullanılabileceğini söylüyor (m.4/1-h); kullanım zorunlu değil.
Türkçe ve yabancı dil sınavları nasıl yapılacak?
Dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçmek için yazılı ve uygulamalı yapılır. Ülke geneli ortak sınav yapılırsa uygulamalı kısım okulda yapılır ve iki sınav birlikte değerlendirilir.
Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?
14.11.2026 tarihinde, yayımı ile birlikte yürürlüğe girdi.
Kaynaklar: 14/11/2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete, Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik m.1-15; Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği (RG 9/9/2023-32304) m.1, 3, 4, 5, 6, 6/A, 6/B, 17; 2577 sayılı İYUK m.7.