Adli sicil ile GBT farklı kurumlarca, farklı amaçlarla tutulan iki ayrı kayıt sistemidir. Adli sicil, Adalet Bakanlığı tarafından tutulur ve yalnızca Türk mahkemelerince verilmiş kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerini içerir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.4). Gözaltı, ifade, devam eden soruşturma, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı adli sicile işlenmez. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları ise ayrı bir sistemde tutulur; bunlar yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak yargı mercilerine verilir (m.6). GBT (Genel Bilgi Toplama) ise kolluğun bilgi sistemidir. Arananlar, yakalama kararları ve kolluk işlemleri gibi bilgiler burada iz bırakabilir. Adli sicil kaydı, cezanın infazı gibi hâllerde arşive alınır; arşiv kaydı da kanunda gösterilen sürelerin geçmesiyle tamamen silinir (m.9, m.12).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Sabıka kaydınız veya GBT kaydınız iş başvurunuzu mu etkiliyor?
Kaydın niteliğini ve silinme yolunu birlikte belirleyelim: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Adli sicile yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyetler kaydedilir (5352 s.K. m.4); disiplin ve idari para cezaları kaydedilmez (m.5). HAGB ve KDAE kararları ayrı sistemde tutulur, yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak yargı mercilerine verilir (m.6/1). Adli para cezası ve ertelenen cezalar sicile değil doğrudan arşive kaydedilir (m.9/3). İnfazın tamamlanması, mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımı ve genel af hâllerinde sicil kaydı silinip arşive alınır (m.9/1). Arşiv kaydı, genel olarak arşive alınma koşullarının oluşmasından itibaren 5 yıl sonra; Anayasa m.76 veya özel kanunlarda hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla 15 yıl, bu karar olmadan 30 yıl sonra tamamen silinir (m.12/1). Fiil suç olmaktan çıkarsa kayıtlar talep aranmaksızın silinir (m.12/2). Bir yakının sicili kişi aleyhine istenemez (m.10/2). GBT ise kolluğun bilgi sistemidir ve KVKK’nın önleyici ve istihbari faaliyet istisnası kapsamında değerlendirilir (KVKK m.28/1-ç).
İki Farklı Kayıt Sistemi
| Ölçüt | Adli sicil (sabıka kaydı) | GBT (Genel Bilgi Toplama) |
|---|---|---|
| Tutan kurum | Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü (m.2) | Kolluk |
| Dayanak | 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu | Kolluk mevzuatı |
| İçerik | Kesinleşmiş mahkûmiyetler ve bunlara bağlı kararlar (m.4) | Aranma, yakalama kararı, kolluk işlemleri gibi bilgiler |
| Devam eden soruşturma | İşlenmez | Kolluk işlemleri iz bırakabilir |
| Beraat, KYOK, düşme | İşlenmez | Kolluk işlem kaydı ayrıca değerlendirilir |
| Kişinin kendi sorgulaması | e-Devlet üzerinden mümkün (m.13/2) | KVKK kapsamı sınırlıdır (m.28) |
| Gizlilik | Gizlidir; amaç dışında kullanılamaz (m.11) | Kolluk faaliyetleriyle sınırlı |
| Silinme | Kanunda sayılan hâllerde arşive, sürelerle tamamen silinme | Güncelliğini yitiren kayıtlar için başvuru |
İki sistemin temel farkı şudur: adli sicil, kesinleşmiş bir yargı kararının sonucudur ve kanunla ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. GBT ise kolluğun görevlerini yerine getirmek için tuttuğu bir bilgi sistemidir ve bir kişinin hakkında mahkûmiyet olmasa bile, örneğin bir soruşturma nedeniyle gözaltına alınmış olması bu sistemde iz bırakabilir. Bu nedenle “sabıkam temiz ama yol kontrolünde durduruldum” gibi durumlar, iki sistemin farklılığından kaynaklanır.
Adli Sicile Neler Kaydedilir?
Adli Sicil Kanunu, adli sicile kaydedilecek bilgileri ayrıntılı olarak sayar. Türk mahkemeleri tarafından vatandaş veya yabancı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adli sicile kaydedilir (5352 s.K. m.4/1). Bu kapsamda hapis cezasına mahkûmiyet kararı, koşullu salıverilme ve buna ilişkin kararlar, infazın tamamlandığı hususu, ertelenen cezaya ilişkin denetim süresi ve kararlar, adli para cezaları ve infazına ilişkin bilgiler, seçenek yaptırımlar, hak yoksunluklarına ilişkin kararlar, şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık dolayısıyla verilen kararlar, ceza zamanaşımının dolduğunun tespiti, af ve akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirleri yer alır.
| Bilgi | Adli sicil | Dayanak |
|---|---|---|
| Kesinleşmiş hapis cezası | Kaydedilir | m.4/1-a |
| Kesinleşmiş adli para cezası | Doğrudan arşive kaydedilir | m.9/3 |
| Ertelenen hapis cezası | Doğrudan arşive kaydedilir | m.9/3 |
| Disiplin suçları ve sırf askerî suçlar | Kaydedilmez | m.5/1-a |
| Disiplin veya tazyik hapsi | Kaydedilmez | m.5/1-b |
| İdari para cezası | Kaydedilmez | m.5/1-c |
| HAGB ve KDAE kararları | Ayrı sistemde; yalnızca yargı mercilerine | m.6/1 |
| Karşılıksız yararlanmada etkin pişmanlık kararları | Ayrı sistemde 15 yıl | m.6/2 |
| Beraat, KYOK, soruşturma | Kaydedilmez | m.4 kapsamı dışında |
Tablonun ikinci ve üçüncü satırları uygulamada sıkça gözden kaçırılır: adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicil kaydına alınmadan doğrudan arşive kaydedilir (m.9/3). Bu nedenle yalnızca adli para cezası alan veya cezası ertelenen kişinin e-Devlet üzerinden alacağı adli sicil kaydında bu mahkûmiyet görünmez; ancak arşiv kaydında yer alır. HAGB ve KDAE kararlarının ise genel adli sicil veya arşiv belgesinde görünmediği, yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak yargı mercilerine verildiği (m.6/1) hatırlanmalıdır. HAGB için HAGB, KDAE için kamu davasının açılmasının ertelenmesi rehberlerine bakabilirsiniz.
Hangi kaydınızın nerede göründüğünü öğrenmek mi istiyorsunuz?
Adli sicil, arşiv ve GBT durumunuzu birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15
Adli Sicilden Arşive, Arşivden Silinmeye
Adli sicil kaydı sonsuza kadar kalmaz; kanun iki aşamalı bir silinme sistemi öngörür. İlk aşamada kayıt adli sicilden silinerek arşive alınır; ikinci aşamada arşiv kaydı da belirli sürelerin geçmesiyle tamamen silinir.
| Hâl | Sonuç |
|---|---|
| Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması | Sicilden silinir, arşive alınır |
| Mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık | Sicilden silinir, arşive alınır |
| Ceza zamanaşımının dolması | Sicilden silinir, arşive alınır |
| Genel af | Sicilden silinir, arşive alınır |
| İlgilinin ölümü | Tamamen silinir (m.9/2) |
| Durum | Süre veya şart | Fıkra |
|---|---|---|
| Genel mahkûmiyetler | Arşive alınma koşullarının oluşmasından itibaren 5 yıl | m.12/1-c |
| Anayasa m.76 veya özel kanunlarda hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetler, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla | 15 yıl | m.12/1-b-1 |
| Aynı mahkûmiyetler, bu karar olmadan | 30 yıl | m.12/1-b-2 |
| Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması | Talep aranmaksızın tamamen silinir | m.12/2 |
| Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucu beraat | Tamamen silinir | m.12/3 |
| Akıl hastalığı nedeniyle güvenlik tedbirleri | İnfazın tamamlanmasıyla silinir | m.12/4 |
| İlgilinin ölümü | Tamamen silinir | m.12/1-a |
Tablonun ilk üç satırı önemli bir ayrım içerir. Mahkûmiyetlerin büyük çoğunluğu için arşiv kaydı, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle kendiliğinden silinir. On beş ve otuz yıllık süreler ise yalnızca Anayasa m.76 ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler için geçerlidir; bu mahkûmiyetlerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması, süreyi otuz yıldan on beş yıla indirir. Sürelerin ayrıntılı hesabı için arşiv kaydı nasıl silinir: 5-15-30 yıl rehberine bakabilirsiniz.
Pratik Örnek: Bir Mahkûmiyetin Kayıtlardaki Yolculuğu
| Aşama | Kayıt durumu | Dayanak |
|---|---|---|
| Hüküm kesinleşti | Adli sicile kaydedildi | m.4/1-a |
| Ceza infaz edildi | Adli sicilden silinip arşive alındı | m.9/1-a |
| İnfazdan itibaren 5 yıl geçti | Arşiv kaydı tamamen silindi | m.12/1-c |
Aynı kişinin cezası ertelenmiş olsaydı, hüküm adli sicile hiç girmeden doğrudan arşive kaydedilecekti (m.9/3). Mahkûmiyet, örneğin bir mesleğin icrasına özel bir kanunla engel oluşturan bir hak yoksunluğu doğursaydı, arşiv kaydının silinmesi için yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla on beş, bu karar olmadan otuz yıl geçmesi gerekecekti (m.12/1-b). Bu nedenle her mahkûmiyetin kayıtlardaki süresinin, mahkûmiyetin niteliğine ve doğurduğu sonuçlara göre ayrıca hesaplanması gerekir.
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi: m.13/A
Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir (5352 s.K. m.13/A/1). Bunun için mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması ve kişinin bu süre içinde yeni bir suç işlememiş olması, hayatını iyi hâlli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede kanaat oluşması gerekir.
| Konu | Kural | Fıkra |
|---|---|---|
| Süre | İnfazın tamamlanmasından itibaren 3 yıl | m.13/A/1-a |
| İyi hâl | Yeni suç işlenmemesi ve iyi hâl kanaati | m.13/A/1-b |
| İnfaz başka nedenle sona ermişse | Hükmün kesinleşmesinden itibaren 5 yıl; hapis cezası + 3 yıldan az olamaz | m.13/A/2 |
| Yetkili mahkeme | Hükmü veren mahkeme veya ikametgâhtaki aynı derecedeki mahkeme | m.13/A/3 |
| Usul | Dosya üzerinden veya savcı ile hükümlü dinlenerek | m.13/A/4 |
| Kanun yolu | Hükme ilişkin kanun yolları | m.13/A/5 |
| Kayıt | Kesinleşen karar adli sicil arşivine kaydedilir | m.13/A/6 |
Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı, özellikle memuriyet, belirli meslekler ve ruhsatlar bakımından kanunlarda öngörülen engellerin kaldırılması için önem taşır. Karar, arşiv kaydının silinme süresini de otuz yıldan on beş yıla indirir. Ayrıntılar için memnu hakların iadesi rehberine bakabilirsiniz.
Kim Hangi Kaydı Görebilir?
| Kim? | Adli sicil | Arşiv |
|---|---|---|
| Kişinin kendisi veya vekili | Kullanılış amacı belirtilerek alabilir (m.7/1-a) | Kullanılış amacı belirtilerek alabilir (m.10/1-a) |
| Kamu kurumları ve meslek kuruluşları | Alabilir (m.7/1-b) | Yalnızca özel kanunlarda gösterilen hâllerde (m.10/1-d) |
| Savcılık, hâkim, mahkeme | Soruşturma ve kovuşturma kapsamında doğrudan (m.13/1-a) | Soruşturma ve kovuşturma kapsamında (m.10/1-b) |
| Kolluk | Adalet Bakanının onayıyla (m.13/1-b) | Adalet Bakanının onayıyla (m.13/1-b) |
| Seçim kurulları | — | Alabilir (m.10/1-c) |
| Özel işveren | Doğrudan erişemez; kişinin kendisinin verdiği belgeyi görür | Doğrudan erişemez |
Tablonun son satırı iş hayatı bakımından önemlidir. Adli sicil bilgileri kanunda sayılan kişi ve kurumlara verilebilir; özel işverenler bu bilgilere doğrudan erişemez. İşveren, adayın e-Devlet üzerinden aldığı ve kendisine sunduğu belgeyi görür. Gerçek kişiler kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulayabilir ve sonucu fiziki veya elektronik ortamda merciine verebilir (m.13/2). Adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir ve veriliş amacı dışında kullanılamaz (m.11); bu bilgilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi veya yayılması ayrıca kişisel verilere ilişkin suçları gündeme getirebilir. İş hayatına etkileri için salıverilme sonrası adli sicil ve iş hayatı rehberine bakabilirsiniz.
Kamu Görevi ve Hak Yoksunlukları
Adli sicil kaydının önemi, çoğu zaman mahkûmiyete bağlanan hak yoksunluklarından kaynaklanır. Türk Ceza Kanunu, kasten işlenen bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak kişinin kamu görevini üstlenmekten, bazı yöneticilik görevlerinden ve izne tabi bazı meslekleri icra etmekten yoksun bırakılacağını düzenler (TCK m.53/1). Kişi bu hakları, mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kullanamaz (m.53/2). Bu yoksunluklar, infazın tamamlanmasıyla kendiliğinden sona erer.
Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda öngörülen hak yoksunlukları ise farklı işler. Anayasa m.76, belirli suçlardan hüküm giymiş olanların affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemeyeceğini düzenler; memuriyet, avukatlık veya ruhsat gibi alanlarda da özel kanunlar benzer engeller öngörebilir. Bu tür engellerin kaldırılması için yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilmesi gerekir ve bu mahkûmiyetlerde arşiv kaydının silinme süresi de on beş veya otuz yıldır (5352 s.K. m.12/1-b).
Adli Sicil Belgesi Nasıl Alınır?
Adli sicil bilgileri, kullanılış amacı belirtilmek suretiyle ilgili kişiye veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla vekiline verilir (5352 s.K. m.7/1-a). Bu bilgiler mahallinde Cumhuriyet başsavcılıklarınca ve kaymakamlıklarca, yurt dışında elçilik ve konsolosluklarca, merkezde ise Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce verilir (m.8). Gerçek kişiler ayrıca kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarını kullanarak elektronik ortamda sorgulayabilir (m.13/2).
Belge alınırken kullanım amacının doğru seçilmesi önemlidir. Özel sektördeki bir iş başvurusu için genellikle adli sicil kaydı belgesi yeterlidir; arşiv kaydı ise ancak kanunda öngörülen hâllerde ve kişinin kendisi tarafından alınabilir. Vekil aracılığıyla belge alınacaksa, vekâletnamede adli sicil ve arşiv kaydı alma yetkisinin açıkça yer alması gerekir.
Yabancı Mahkeme Kararları
Türk vatandaşı hakkında yabancı mahkemeden verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararının Türk hukuku bakımından doğurduğu hak yoksunluklarına ilişkin olarak, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkemece verilen karar da adli sicile kaydedilir (5352 s.K. m.4/1-f). Bu şekilde kaydedilen hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkûmiyet hükümleri, kesinleştiği tarihten itibaren mahkûmiyet kararında belirtilen sürenin geçmesiyle adli sicil kayıtlarından çıkartılarak arşiv kaydına alınır (m.9/3). Yurt dışında mahkûmiyet alan kişilerin bu kararların Türkiye’deki sonuçlarını ayrıca değerlendirmesi önerilir.
Hatalı Kayıtlar ve Düzeltme
Adli sicil kayıtlarında hatalar olabilir: bozulmuş veya ortadan kalkmış bir hükmün kaydı güncellenmemiş, infazın tamamlandığı işlenmemiş veya kimlik karışıklığı yaşanmış olabilir. Merkezi Adli Sicil, adli sicil kayıtlarının güncelleştirilmesi, düzenlenmesi ve düzeltilmesiyle görevlidir (5352 s.K. m.3/1). Adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesiyle ilgili kararları almak için ise üç hâkimden oluşan bir komisyon kurulur (m.14). Hatalı bir kaydın düzeltilmesi için, kararın kesinleşmiş örneği, infaz belgesi ve varsa bozma veya düzeltme kararlarıyla birlikte Cumhuriyet başsavcılığına veya Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurulabilir.
Karşılıksız yararlanma suçunda etkin pişmanlıktan yararlanılması nedeniyle verilen kararlar ise ayrı bir sisteme kaydedilir ve on beş yıl süreyle muhafaza edilir; bu kayıtlar yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından istenebilir (m.6/2). Bu kayıt, etkin pişmanlık hükmünden en fazla iki kez yararlanılabilmesi kuralının takibi için tutulur.
Yakınların Kaydı ve Çocuklar
Kanun iki önemli koruma daha getirir. Birincisi, kanunda açıkça belirtilmediği takdirde, kişi hakkında alınacak bir karar veya yapılacak bir işlemle ilgili olarak bir yakınının adli sicil ve arşiv kayıtları istenemez ve bu bilgiler kişiyi herhangi bir haktan yoksun bırakmak için dayanak olarak kullanılamaz (5352 s.K. m.10/2). Başka bir deyişle, bir kişinin iş başvurusu veya bir izni, kural olarak anne, babası veya kardeşinin sabıka kaydı nedeniyle reddedilemez. İkincisi, on sekiz yaşından küçüklerle ilgili adli sicil ve arşiv kayıtları ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere yargı mercilerince istenebilir (m.10/3).
GBT Kaydı: Nedir, Ne Değildir?
GBT, kolluğun görevlerini yerine getirmek için kullandığı bir bilgi sistemidir; kolluk personeli yol kontrolleri, kimlik sorgulamaları ve benzeri işlemlerde bu sistem üzerinden kişi hakkında aranma kaydı veya yakalama kararı bulunup bulunmadığını kontrol eder. Adli sicilden farklı olarak GBT, kesinleşmiş bir mahkûmiyeti değil, kolluğun işlem geçmişini ve güncel aranma durumunu gösterir. Bu nedenle hakkında hiç mahkûmiyet bulunmayan bir kişinin bile, geçmişteki bir gözaltı veya şikâyet nedeniyle GBT’de kaydı bulunabilir.
GBT kayıtları kişisel veri niteliğindedir; ancak Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel verilerin millî savunmayı, millî güvenliği, kamu güvenliğini, kamu düzenini veya ekonomik güvenliği sağlamaya yönelik olarak kanunla görev ve yetki verilmiş kamu kurum ve kuruluşları tarafından yürütülen önleyici, koruyucu ve istihbari faaliyetler kapsamında işlenmesi hâlinde uygulanmaz (KVKK m.28/1-ç). Soruşturma, kovuşturma, yargılama ve infaz işlemleri kapsamında yargı makamları ve infaz mercileri tarafından yapılan işlemeler de aynı şekilde kapsam dışıdır (m.28/1-d). Bu istisnalar, GBT kayıtlarına ilişkin başvuruların KVKK’daki genel başvuru hakları çerçevesinde değil, ilgili idari makamlara yapılan başvurular ve gerekirse idari yargı yolu çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunu doğurur.
GBT Kaydı Sorun Yaratıyorsa
| Durum | Yapılması gereken | Not |
|---|---|---|
| Kaldırılmış bir yakalama kararı hâlâ görünüyor | Kararı veren merciden kararın kaldırıldığını gösteren belge alınıp kolluğa başvurulur | Güncellenmemiş kayıt sık görülen bir sorundur |
| Beraat veya KYOK sonrası kayıt | Kesinleşmiş karar örneğiyle kolluk birimine başvuru | Kaydın güncellenmesi talep edilir |
| Kimlik karışıklığı | Nüfus kaydı ve kimlik belgeleriyle başvuru | Aynı isimli kişilerde görülebilir |
| Başvuru reddedilirse | İdari yargı yolu değerlendirilir | Süreler ayrıca takip edilmelidir |
GBT’de görünen kayıtların önemli bir kısmı, dosya sona erdiği hâlde kolluk sistemine yansıtılmamış kararlardan kaynaklanır. Bu nedenle beraat, kovuşturmaya yer olmadığı veya yakalama kararının kaldırılması gibi kararların kesinleşmiş örneklerinin saklanması ve gerektiğinde ilgili kolluk birimine sunulması önemlidir. Hakkında soruşturma bulunup bulunmadığını öğrenmek isteyen kişi için ise adli sicil değil, UYAP ve e-Devlet sorgulamaları kullanılmalıdır; bunun için hakkımda soruşturma olduğunu nasıl öğrenirim rehberine bakabilirsiniz.
Sık Karşılaşılan Durumlar
| Durum | Adli sicil | Arşiv | Not |
|---|---|---|---|
| Hapis cezası infaz edildi | Silinir | Görünür; genelde 5 yıl sonra silinir | m.9/1-a, m.12/1-c |
| Adli para cezası ödendi | Hiç girmez | Görünür | m.9/3 |
| Hapis cezası ertelendi | Hiç girmez | Görünür | m.9/3 |
| HAGB kararı | Görünmez | Görünmez | Yalnızca yargı mercilerine (m.6/1) |
| Beraat veya KYOK | Görünmez | Görünmez | Kayıt oluşmaz |
| Ceza zamanaşımı doldu | Silinir | Görünür | m.9/1-c |
| Fiil suç olmaktan çıkarıldı | Silinir | Silinir | m.12/2 |
Zamanaşımı, Af, Etkin Pişmanlık ve Yenilenen Yargılama
Adli sicil kaydının arşive alınması yalnızca cezanın çekilmesiyle gerçekleşmez. Ceza zamanaşımının dolması ve genel af da kaydın sicilden silinip arşive alınmasını sağlar (5352 s.K. m.9/1-c, d). Ceza zamanaşımının dolduğunun tespitine ilişkin karar ile genel veya özel affa ilişkin kanun ya da karar da adli sicile kaydedilir (m.4/1-h, i). Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık dolayısıyla verilen kararlar hem sicile işlenir (m.4/1-g) hem de kaydın arşive alınmasını sağlar (m.9/1-b). Bu hâllerde arşiv kaydının silinme süresi, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren işlemeye başlar. Ceza zamanaşımı için ceza ve infaz zamanaşımı, etkin pişmanlık için etkin pişmanlık haritası rehberlerine bakabilirsiniz.
Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâlinde ise önceki mahkûmiyet kararına ilişkin adli sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir (m.12/3). Bu, haksız bir mahkûmiyetin izlerinin kayıtlardan tamamen temizlenmesini sağlar. Yargılamanın yenilenmesi için yargılamanın yenilenmesi rehberine bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- Temiz sabıkayı temiz arşiv sanmak: Adli para cezası ve ertelenen cezalar doğrudan arşive kaydedilir.
- Arşiv kaydının kendiliğinden silinmeyeceğini düşünmek: Genel mahkûmiyetlerde süre dolunca kayıt silinir.
- On beş ve otuz yıllık süreleri her mahkûmiyete uygulamak: Bu süreler yalnızca hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetler içindir.
- HAGB kararının sabıkada görüneceğinden korkmak: HAGB genel sicil ve arşiv belgesinde görünmez.
- GBT kaydını adli sicil sanmak: Kolluk kaydı ayrı bir sistemdir ve ayrı başvuru gerektirir.
- Karar örneklerini saklamamak: Beraat ve KYOK kararlarının kesinleşmiş örnekleri kayıt düzeltmelerinde gereklidir.
Kayıtların Temizlenmesi İçin Adım Adım
- Kayıtlarınızı sorgulayın. e-Devlet üzerinden adli sicil ve arşiv kaydı belgelerini ayrı ayrı alın.
- Kaydın türünü belirleyin. Mahkûmiyetin sicilde mi arşivde mi olduğunu ve hangi hükme dayandığını tespit edin.
- Arşive alınma tarihini hesaplayın. İnfazın tamamlandığı veya zamanaşımının dolduğu tarihi belirleyin.
- Silinme süresini hesaplayın. Genel mahkûmiyetlerde 5 yıl; hak yoksunluğu doğuranlarda 15 veya 30 yıl.
- Yasaklanmış hakların geri verilmesini değerlendirin. Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde süreyi kısaltır.
- Kayıt hatalıysa düzeltme isteyin. Kesinleşmiş karar örnekleriyle ilgili mercie başvurun.
- GBT kaydı için ayrıca başvurun. Güncellenmemiş kolluk kayıtları için ilgili birime başvurun.
⚠️ Sabıka temiz, dosya açık olabilir: Adli sicilde yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyetler görünür. Temiz bir sabıka kaydı, hakkınızda devam eden bir soruşturma veya dava bulunmadığı anlamına gelmez. Soruşturma sürecinde yapılacaklar için ifade verme rehberimize bakabilirsiniz.
Adli sicil, arşiv kaydı ve GBT kayıtlarına ilişkin işlemler için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Adli sicil ile GBT arasındaki fark nedir?
Adli sicil, Adalet Bakanlığınca tutulan ve kesinleşmiş mahkûmiyetleri içeren kayıttır (5352 s.K. m.2, m.4); GBT ise kolluğun aranma, yakalama kararı ve işlem bilgilerini içeren bilgi sistemidir.
Soruşturma sabıka kaydında görünür mü?
Hayır. Adli sicile yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir (5352 s.K. m.4/1).
HAGB kararı sabıkada görünür mü?
Hayır. HAGB ve KDAE kararları ayrı bir sistemde tutulur ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak yargı mercilerine verilir (5352 s.K. m.6/1).
Adli para cezası sabıkada görünür mü?
Adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir (5352 s.K. m.9/3); adli sicil belgesinde değil, arşiv kaydında görünür.
Ertelenen ceza sabıkada görünür mü?
Cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler de adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir (5352 s.K. m.9/3).
Sabıka kaydı ne zaman arşive alınır?
Cezanın infazının tamamlanması, mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması veya genel af hâlinde (5352 s.K. m.9/1).
Arşiv kaydı ne zaman silinir?
Genel mahkûmiyetlerde arşive alınma koşullarının oluşmasından itibaren beş yıl sonra; hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla on beş, bu karar olmadan otuz yıl sonra (5352 s.K. m.12/1).
İşveren arşiv kaydımı görebilir mi?
Özel işveren adli sicil ve arşiv bilgilerine doğrudan erişemez; arşiv bilgileri kişinin kendisi, yargı mercileri, seçim kurulları ve özel kanunlarda gösterilen kamu kurumlarınca istenebilir (5352 s.K. m.10/1).
Babamın sabıkası iş başvurumu etkiler mi?
Kanunda açıkça belirtilmedikçe bir yakının adli sicil ve arşiv kayıtları istenemez ve kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için kullanılamaz (5352 s.K. m.10/2).
Yasaklanmış hakların geri verilmesi için ne gerekir?
Cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi, bu sürede yeni suç işlenmemesi ve iyi hâl kanaati (5352 s.K. m.13/A/1).
Suç olmaktan çıkarılan fiilin kaydı silinir mi?
Evet. Fiil kanunla suç olmaktan çıkarılırsa adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir (5352 s.K. m.12/2).
Memur olabilmek için sabıkanın temiz olması yeter mi?
Kamu görevine giriş özel kanunlardaki şartlara bağlıdır ve arşiv kaydı da bu kapsamda sorgulanabilir; ayrıca kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûmiyet, infaz tamamlanıncaya kadar kamu görevi yasağı doğurur (TCK m.53/1-2).
Adli sicil kaydımda hata var, ne yapmalıyım?
Kesinleşmiş karar ve infaz belgeleriyle Cumhuriyet başsavcılığına veya Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurulabilir; Merkezi Adli Sicil kayıtların düzeltilmesiyle görevlidir (5352 s.K. m.3/1).
Genel af sabıka kaydını siler mi?
Genel af hâlinde kayıt adli sicilden silinerek arşive alınır (5352 s.K. m.9/1-d); arşiv kaydı da sürelerin dolmasıyla tamamen silinir.
Yargılamanın yenilenmesiyle beraat edersem kayıt ne olur?
Önceki mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir (5352 s.K. m.12/3).
Çocukken aldığım ceza işverene görünür mü?
On sekiz yaşından küçüklerle ilgili adli sicil ve arşiv kayıtları ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında yargı mercilerince istenebilir (5352 s.K. m.10/3).
İdari para cezası sabıkaya işler mi?
Hayır. İdari para cezalarına ilişkin kararlar adli sicile kaydedilmez (5352 s.K. m.5/1-c).
GBT kaydı KVKK kapsamında mı?
Kanunla yetkilendirilmiş kamu kurumlarının önleyici, koruyucu ve istihbari faaliyetleri kapsamında işlenen veriler KVKK’nın kapsamı dışındadır (KVKK m.28/1-ç); GBT kayıtlarına ilişkin talepler ilgili idari makamlara yapılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Ana Rehber: Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi
- Arşiv Kaydı Nasıl Silinir? 5-15-30 Yıl
- Memnu Hakların İadesi
- Salıverilme Sonrası Adli Sicil ve İş Hayatı
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
- Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi
- Hakkımda Soruşturma Olduğunu Nasıl Öğrenirim?
- Ceza Zamanaşımı ve İnfaz Zamanaşımı
- Yargılamanın Yenilenmesi
- Etkin Pişmanlık Haritası
- Ceza Hukuku Rehberi
Adli sicil, arşiv kaydı ve memnu hakların iadesi işlemleri
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, TCK, CMK ve 6698 sayılı KVKK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Bahis Sitesinde Çalışmak Suç mu? 2026: Canlı Destek, Çağrı Merkezi, Sosyal Medya ve Finans Personelinin Ceza Sorumluluğu — Görevlere Göre İsnat (7258 m.5/1-a, b, c, ç; TCK 37-39), Kast ve İş İlanıyla Aldatılma (TCK 21, 30), Örgüt İsnadı (TCK 220, 221), Uzaktan ve Yurt Dışından Çalışma (TCK 8, 11), Maaşın Müsaderesi (TCK 55), Sözleşmenin Geçersizliği (TBK 27, 394/3) ve Savunma Dilekçesi
- ▸ Sahte Fatura İhbarnamesi E-Tebligatla Geldi: Dava Süresi Ne Zaman Başlar? 2026 — VUK 107/A (7587 Sayılı Kanun), 596 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ve 30 Kasım 2026, Beşinci Gün Kuralı, İnceleme Raporunun İhbarnameye Eklenmesi (VUK 35), Danıştay Kararları, Süre Hesabı ve Dilekçe Örnekleri
- ▸ Bahis Suçunda Uzlaştırma, Ön Ödeme, Seri Muhakeme ve Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi 2026: 7258 m.5 Bentlerine, TCK 228 ve 1072 Sayılı Kanuna Göre Hangi Yol Açık? — CMK 171/2-6, 250, 251, 253, TCK 75 ve Erteleme Talepli Savunma Dilekçesi
- ▸ Bahis Ağı Tehdit Ediyor 2026: Hesabını veya Kartını Kullandıran Kişinin Hakları — Tehdit, Şantaj ve Hürriyetten Yoksun Kılma (TCK 106-109), Bahis Borcu ve Yağma (TBK 604-605, TCK 148-150), Kartın Bankaya Bildirimi (5464 m.16), Kimlik Gizliliği ve Tanık Koruma (CMK 58, 5726), Etkin Pişmanlık (TCK 221/4, 282/6) ve Suç Duyurusu Dilekçesi
Bu konuda hukuki destek almak için


