HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) nedir?
HAGB, sanık hakkında kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılarak sanığın bir denetim süresine tabi tutulmasıdır (CMK 231). Denetim süresi kasıtlı suçlarda kural olarak beş yıldır; bu sürede kasıtlı suç işlenmezse dava düşer. Not: Anayasa Mahkemesi kararı gereği bu düzenleme 30 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükten kalkmaktadır.
Güncelleme — 31 Temmuz 2026: CMK 231’in beşinci ilâ ondördüncü fıkraları, 7589 sayılı Kanunun 15’inci maddesiyle yeniden düzenlendi (RG: 31 Temmuz 2026, sayı 33326). Bu sayfa yürürlükteki metne göre güncellenmiştir. Sanığın rızası şartı, 1 Haziran 2024’ten itibaren verilen kararlarda aranmamaktadır (CMK geçici m.6).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
10 Saniyede Hukuk · Ceza Hukuku
HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) nedir?
Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.
Net Cevap: HAGB kaldırılmadı; 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenerek yürürlükte. Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme HAGB’ye karar verebilir (CMK m.231/5). Şartlar: daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmamak, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın tamamen giderilmesidir (m.231/6). Zarar derhal ödenemiyorsa denetim süresince aylık taksitle ödeme koşuluyla da karar verilebilir (m.231/9). Denetim süresi beş yıldır, suça sürüklenen çocuklarda üç yıldır. Bu sürede dava zamanaşımı durur (m.231/8; 5395 sayılı Kanun m.23). Süre kasıtlı yeni suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçerse dava düşer (m.231/10). Karara karşı istinaf yolu açıktır (m.231/12). Kayıt adli sicile değil, özel bir sisteme işlenir (m.231/13). İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz (m.231/14).
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), ceza yargılaması sonunda kurulan mahkûmiyet hükmünün, sanık hakkında hukuki bir sonuç doğurmaması ve belirli bir denetim süresi boyunca askıda tutulması esasına dayanan, sanık lehine bir kurumdur. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231. maddesinin 5. ve devamı fıkralarında düzenlenmiştir. Denetim süresi iyi hâlli geçirilirse dava düşer ve ceza hiç infaz edilmez. HAGB, ilk kez suç işleyen kişiye adeta ikinci bir şans tanır. Önemli güncel not: Bu kurum, aşağıda ayrıntılı açıklanan Anayasa Mahkemesi kararları nedeniyle son derece hareketli bir mevzuat alanıdır; bu nedenle her somut dosyada güncel mevzuatın avukat tarafından teyit edilmesi büyük önem taşır.
HAGB kararı hakkınızda uygulanabilir mi?
HAGB, son derece hareketli bir mevzuat alanıdır ve doğru değerlendirme dosyanızın seyrini belirler. Hukukçular Evi ile iletişime geçin.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppHAGB Nedir?
HAGB, mahkemenin mahkûmiyet kararını açıklamayı belirli bir süre ertelemesi anlamına gelir. CMK m. 231/5 uyarınca HAGB, (müsadereye ilişkin hükümler hariç) kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder. Yani ortada bir mahkûmiyet hükmü kurulur, ancak bu hüküm açıklanmaz ve askıda kalır. Denetim süresi boyunca sanık, kasıtlı bir suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsa, sürenin sonunda hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer.
HAGB’nin Şartları (CMK m. 231/6)
HAGB kararı verilebilmesi için kanunda sayılan şartların tamamının birlikte gerçekleşmesi gerekir:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Ceza miktarı | Hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması |
| Sabıka durumu | Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla giderilmesi |
| Mahkeme kanaati | Sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde mahkemede kanaat oluşması |
CMK m.231 Fıkra Fıkra: Yürürlükteki Metin
7589 sayılı Kanunun 15’inci maddesi, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak CMK m.231’in beşinci ilâ on dördüncü fıkralarını yeniden düzenlemiştir. Yürürlükteki metnin fıkraları şöyledir:
| Fıkra | Düzenleme |
|---|---|
| m.231/5 | Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir |
| m.231/6 | Şartlar: (a) daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak; (b) sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlarına göre yeniden suç işlemeyeceği kanaati; (c) mağdurun veya kamunun zararının aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi |
| m.231/7 | Açıklanması geri bırakılan hükümde hapis cezası ertelenemez ve kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez |
| m.231/8 | Beş yıl denetim süresi; bu süre içinde kasıtlı suç nedeniyle bir daha HAGB verilemez; bir yıldan fazla olmamak üzere eğitim programına devam, gözetim altında çalıştırılma, belli yerlere gitme yasağı veya devam yükümlülüğü gibi denetimli serbestlik tedbirleri; denetim süresince dava zamanaşımı durur |
| m.231/9 | Zarar derhal giderilemiyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle tamamen giderme koşuluyla HAGB kararı verilebilir |
| m.231/10 | Kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm ortadan kaldırılır, davanın düşmesine karar verilir |
| m.231/11 | Kasıtlı yeni suç veya yükümlülüğe aykırılıkta hüküm açıklanır; mahkeme cezanın yarısına kadar kısmının infaz edilmemesine, ertelemeye veya seçenek yaptırıma karar vererek yeni hüküm kurabilir; bu hükümlere itiraz edilebilir |
| m.231/12 | CMK m.272/3 hükümleri saklı kalmak üzere HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir |
| m.231/13 | Karar özel bir sisteme kaydedilir; kayıt yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkemenin istemiyle kullanılabilir |
| m.231/14 | İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda uygulanmaz |
Tablodaki iki fıkra uygulamada en çok soru doğurur. Yedinci fıkra, HAGB ile erteleme ve seçenek yaptırımın aynı hükümde birlikte kullanılamayacağını söyler: hapis cezası hem açıklanmasının geri bırakılmasına hem ertelenmesine konu edilemez. On birinci fıkra ise hükmün açıklanması aşamasında mahkemeye yeni bir esneklik tanır; yükümlülüğünü yerine getiremeyen sanık bakımından cezanın bir kısmının infaz edilmemesi veya erteleme gibi seçenekler değerlendirilebilir. Uygunluğu önceden görmek için HAGB değerlendirme aracımızı kullanabilirsiniz.
Sanığın Rızası: Artık Aranmıyor (Tarih Ayrımına Dikkat)
HAGB için taraflardan birinin talebi şart değildir; mahkeme koşulları varsa re’sen değerlendirir. Sanığın kabulü ise artık bir koşul değildir. Bu şart 7499 sayılı Kanunla kaldırılmış, ayrım CMK geçici 6’ncı maddeyle tarihe bağlanmıştır.
| Kararın tarihi | Sanığın kabulü | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 Haziran 2024 öncesi | Aranır | Rıza alınmaması bozma sebebi oluşturabilir |
| 1 Haziran 2024 ve sonrası | Aranmaz | “Kabul etmedim” gerekçesi tek başına sonuç doğurmaz; buna karşılık karara istinaf yolu açıktır |
Bu değişiklik keyfî değildir: rıza şartı, karara karşı etkili bir kanun yolunun bulunmamasının karşılığıydı. İstinaf yolu açıldığı için rızanın koruyucu işlevi ortadan kalkmıştır. Uygulamada dikkat edilmesi gereken nokta, internette dolaşan pek çok dilekçe örneğinin hâlâ “sanığın kabulü şarttır” gerekçesine dayanmasıdır; bu gerekçe yalnızca eski tarihli kararlarda anlamlıdır.
Zararın Giderilmesi ve Taksit İmkânı (m.231/6-c, m.231/9)
Uygulamada HAGB’nin en çok takıldığı şart zararın giderilmesidir. Kanun, zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesini arar (m.231/6-c). Kısmi ödeme bu şartı karşılamaz. 7589 sayılı Kanun bu noktada bir kolaylık getirmiştir: sanık zararı derhal gideremiyorsa, mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödeyerek tamamen gidermesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir (m.231/9).
Taksit imkânı, ödeme gücü sınırlı sanıklar için kurumu yeniden erişilebilir kılar. Ancak bu imkân bir yükümlülüktür: denetim süresi içinde yükümlülüklere aykırı davranılması hükmün açıklanmasına yol açabilir (m.231/11). Bu nedenle taksit planı kurulurken ödeme gücü gerçekçi biçimde hesaplanmalı ve ödemeler belgelenmelidir. Mahkemeye sunulacak talep için HAGB talebi dilekçesi örneği (7589 sonrası, taksitle giderim) yazımıza bakabilirsiniz.
HAGB, Erteleme, Seçenek Yaptırım ve Beraat Farkı
Dört kurum da sanığın cezaevine girmemesi sonucunu doğurabilir; ancak hukuki anlamları çok farklıdır:
| Kurum | Dayanak | Mahkûmiyet var mı? | Adli sicil | Denetim |
|---|---|---|---|---|
| HAGB | CMK m.231/5-14 | Hüküm kurulur ama açıklanmaz; hukuki sonuç doğurmaz (müsadere hariç) | İşlenmez; özel sisteme kaydedilir (m.231/13) | Beş yıl (çocuklarda üç yıl) |
| Cezanın ertelenmesi | TCK m.51 | Evet; mahkûmiyet kesinleşir, infaz ertelenir | İşlenir | Bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere |
| Seçenek yaptırıma çevirme | TCK m.50 | Evet; kısa süreli hapis adli para cezası veya başka tedbire çevrilir | İşlenir | Yok |
| Beraat | CMK m.223/2 | Hayır | İşlenmez | Yok |
Ertelemede kişi hükümlüdür ve bu durum adli sicilde görünür; HAGB’de ise hüküm açıklanmadığından adli sicile işlenmez. Buna karşılık HAGB’nin denetim süresi daha uzundur ve bu süre içinde kasten işlenecek her suç hükmün açıklanması riskini doğurur. Cezanın ertelenmesinde sınır da farklıdır: iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ertelenebilir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişiler için bu sınır üç yıldır (TCK m.51/1). Ayrıntı için cezanın ertelenmesi ile HAGB arasındaki fark, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi (TCK 50) ve erteleme ve seçenek yaptırım değerlendirme aracı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Denetim Süresi
HAGB kararı verilen sanık, 5 yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur (CMK m. 231/8). Bu sürede mahkeme, sanığa denetimli serbestlik kapsamında bazı yükümlülükler yükleyebilir. Denetim süresine yalnızca kasten işlenen suçlar etki eder; taksirli suçlar bu kapsamda değildir. Ayrıca denetim süresinin, kararın kesinleşmesinden sonra başladığı kabul edilir; kanun yolu (istinaf/temyiz) sürerken süre işlemez. Bu nedenle denetim takvimi, karar tarihine göre değil kesinleşme tarihine göre hesaplanmalıdır.
Yürürlükteki m.231/8, denetim süresine iki önemli sonuç bağlar. Birincisi, mahkeme bir yıldan fazla olmamak üzere denetimli serbestlik tedbiri belirleyebilir: meslek sahibi olmayan sanığın bir eğitim programına devam etmesi, meslek sahibi sanığın bir kamu kurumunda veya aynı mesleği icra eden birinin gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılması, belli yerlere gitmekten yasaklanması veya belli yerlere devam etmekle yükümlü kılınması gibi. İkincisi, denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. Yani denetim süresi boyunca dosya zamanaşımıyla düşmez. Suça sürüklenen çocuklar bakımından denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m.23).
HAGB’nin Adli Sicile Etkisi
HAGB kararı adli sicile (sabıka kaydına) ve arşiv kaydına işlenmez. CMK m.231/13 uyarınca bu kararlar bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, maddede belirtilen amaç için kullanılabilir. Denetim süresi yükümlülüklere uygun geçirilirse hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir (m.231/10). Hüküm açıklanırsa ise artık bir mahkûmiyet hükmü vardır ve bu hüküm adli sicile işlenir.
Denetim Süresinde Yeni Suç İşlenirse
Yürürlükteki CMK m.231/11’e göre denetim süresi içinde sanık kasten yeni bir suç işler veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranırsa mahkeme hükmü açıklar. Ancak 7589 sayılı Kanunla getirilen düzenleme, mahkemeye yeni bir takdir alanı tanımıştır: mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir; itiraz mercii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak değerlendirme yapabilir. Eski metinde yer alan “hüküm aynen açıklanır” anlayışı bu nedenle artık mutlak değildir.
İki ayrıntı önemlidir. Birincisi, hükmün açıklanmasına yol açan yeni suçun kasten işlenmiş olması gerekir; taksirli bir suç bu sonucu doğurmaz. İkincisi, denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez (m.231/8). Ayrıntı için HAGB denetim süresinde suç işlenirse ne olur yazımıza bakabilirsiniz.
HAGB Kararına Karşı Kanun Yolu
HAGB kararına karşı başvurulabilecek kanun yolu, karar tarihine göre farklılık gösterir. 8. Yargı Paketi (7499 sayılı Kanun) ile 01.06.2024 tarihinde yapılan değişiklikten önce, HAGB kararına karşı yalnızca itiraz yolu öngörülmüştü. Bu tarih ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı ise istinaf yolu açılmıştır (CMK m. 231/12). Bu değişiklikle, HAGB kararlarının usul ve esas yönünden bölge adliye mahkemesince denetlenmesi mümkün hâle gelmiştir. Süreler bakımından: istinafta gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta (CMK m.273/1); itiraza tabi eski tarihli kararlarda da süre iki haftadır (CMK m.268). Kanun yolunda veya mercide yanılma, CMK m.264 uyarınca başvuranın hakkını düşürmez. Ayrıca aynı düzenlemeyle müsadere bakımından farklı bir usul öngörülmüş; müsadereye ilişkin HAGB kararlarının doğrudan infazına olanak tanınmıştır.
HAGB Verilemeyen Hâller
Şartlar oluşsa bile HAGB kararı verilemeyen hâller yürürlükteki metinde şöyle düzenlenmiştir:
- Suç türü: Maddenin HAGB’ye ilişkin hükümleri, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17’nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz (CMK m.231/14).
- Ceza sınırı: Hükmolunan ceza iki yılı aşan hapis cezasıysa HAGB verilemez (m.231/5). Sınır, kanundaki cezaya değil mahkemenin hükmettiği sonuç cezaya göre belirlenir.
- Denetim süresi içindeki ikinci karar: Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez (m.231/8).
- Kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyet: Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmuş olması (m.231/6-a).
Mağdur ve Katılan Açısından HAGB
HAGB yalnızca sanığı ilgilendiren bir kurum değildir. Mağdur açısından üç önemli sonuç vardır:
- Zararın giderilmesi şartı mağdurun lehinedir. Mahkeme HAGB’ye karar verebilmek için zararın tamamen giderilmesini veya denetim süresince taksitle ödenmesini arar (m.231/6-c, m.231/9). Bu, mağdur için tahsil imkânı yaratır.
- Katılan istinafa başvurabilir. HAGB kararına karşı istinaf yolu açık olduğundan (m.231/12), şartların oluşmadığını düşünen katılan da bu karara karşı istinaf yoluna başvurabilir. Dilekçe yapısı için katılan açısından HAGB istinaf dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.
- Tazminat hakkı etkilenmez. HAGB kararı, mağdurun uğradığı zarar için hukuk mahkemesinde tazminat istemesine engel değildir. Ceza yargılamasında giderilmeyen zarar kalemleri ayrıca talep edilebilir.
Kronoloji: 2024’ten 2026’ya HAGB
- 1 Haziran 2024: 7499 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerle HAGB kararına karşı istinaf yolu açıldı ve sanığın kabulü şartı kaldırıldı; tarih ayrımı CMK geçici m.6 ile düzenlendi.
- 10 Temmuz 2025: Anayasa Mahkemesi, E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK m.231/5’in birinci cümlesini iptal etti ve iptalin yürürlüğünü dokuz ay erteledi.
- 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanunun 15’inci maddesiyle CMK m.231’in beşinci ilâ on dördüncü fıkraları yeniden düzenlendi; taksitle zarar giderimi, denetim süresinde zamanaşımının durması, hükmün açıklanmasında yeni hüküm kurma imkânı ve işkence, eziyet ile kötü muamele suçları istisnası metne girdi.
Bu nedenle bir HAGB kararını değerlendirirken önce kararın tarihine, sonra o tarihte yürürlükte olan metne bakmak gerekir. Süreçle ilgili yanlış bilgiler için HAGB kaldırıldı mı? ve 12. Yargı Paketi ve HAGB hakkındaki yaygın yanlışlar yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sanık İçin Adım Adım: HAGB Talebinden Düşme Kararına
- Önce beraat savunmasını kurun. HAGB bir mahkûmiyet hükmünün askıya alınmasıdır, beraat değildir. Dosyada beraat sebebi varsa bu talep öncelikle ve açıkça ileri sürülmelidir.
- Zararı hesaplayın ve belgeleyin. Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir (m.231/6-c). Ödeme dekontlarını ve mağdurun beyanını dosyaya sunun.
- Gerekirse taksit planı önerin. Zarar derhal ödenemiyorsa denetim süresince aylık taksitle tamamen giderme koşuluyla HAGB istenebilir (m.231/9). Ödeme gücünüze uygun bir plan sunun.
- Karara karşı yolları değerlendirin. HAGB kararına karşı istinaf yolu açıktır (m.231/12). Beraat bekliyorsanız bu yolu kullanmak gerekir.
- Kesinleşme tarihini öğrenin. Denetim süresinin takvimi kesinleşmeye göre işler. Mahkemenin belirlediği denetimli serbestlik yükümlülüklerini ve sürelerini not edin (m.231/8).
- Denetim süresince iki riskten kaçının. Kasten yeni bir suç işlemek ve yükümlülüklere, özellikle taksit ödemelerine aykırı davranmak hükmün açıklanmasına yol açabilir (m.231/11).
- Süre sonunda düşme kararını takip edin. Denetim süresi yükümlülüklere uygun geçirilince hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir (m.231/10). Kararın verildiğini dosyadan kontrol edin.
Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararı ve 7589 Sayılı Kanun
HAGB, hukuk sistemimize girdiği günden bu yana yoğun tartışmalara konu olmuş ve Anayasa Mahkemesi tarafından birden fazla kez ele alınmıştır. Kurum 2023’teki iptal kararının ardından 2024’te 7499 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş, istinaf yolu açılmış ve rıza şartı kaldırılmıştı.
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla 7499 sayılı Kanunla değişen CMK m.231’in (5) numaralı fıkrasının birinci cümlesini iptal etmiş ve iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermişti. Bu erteleme, yasama organına boşluk doğmadan yeni bir düzenleme yapma imkânı tanır.
Boşluk, ertelenen yürürlük tarihi gelmeden dolduruldu. 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 15’inci maddesi, CMK 231’in beşinci ilâ ondördüncü fıkralarını yeniden düzenlemiştir. Yürürlükteki metinde öne çıkan başlıklar şunlardır:
- HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında hukukî sonuç doğurmaması anlamına gelir.
- Karara karşı istinaf yolu açıktır; CMK m.272/3 istisnaları saklıdır. İnceleme usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden yapılır.
- Zararını derhal gideremeyen sanık, denetim süresince aylık taksitlerle ödemek koşuluyla da HAGB kararından yararlanabilir.
- Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.
- Yükümlülüğünü yerine getiremeyen sanık bakımından mahkeme, cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.
- İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda HAGB uygulanmaz.
HAGB hareketli bir mevzuat alanıdır; her dosyada kararın tarihi ile yürürlükteki metnin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
HAGB kararı veya güncel mevzuat hakkında destek mi arıyorsunuz?
HAGB, son derece hareketli bir mevzuat alanıdır ve doğru değerlendirme dosyanızın seyrini belirler. Hukukçular Evi ile iletişime geçin.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp⚖️ Güncel Durum — HAGB Kaldırılmadı
Anayasa Mahkemesi, 10/7/2025 tarihli E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK m.231/5’in birinci cümlesini iptal etmiş ve iptal hükmünün yürürlüğünü dokuz ay ertelemişti. Doğacak boşluk, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile söz konusu fıkraların yeniden düzenlenmesi suretiyle giderilmiştir.
Sonuç: HAGB kaldırılmamıştır; yeni çerçevesiyle yürürlüktedir.
Yeni Çerçevede Şartlar
Kurumun temel yapısı korunmuş, iki noktada önemli değişiklik yapılmıştır.
| Şart | İçeriği | Durum |
|---|---|---|
| Ceza sınırı | İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası | Korundu |
| Sabıka | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak | Korundu |
| Kanaat | Yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaat | Korundu |
| Zararın giderilmesi | Aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin | Korundu |
| Yeni imkân | Zararın taksitle giderilmesine ilişkin taahhüt | 7589 ile eklendi |
| Kapsam dışı suçlar | İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçları | 7589 ile getirilen sınır |
| Sanığın kabulü | Aranmaz | 2024 düzeninden devam |
| Denetim süresi | Beş yıl (suça sürüklenen çocuklarda üç yıl, 5395 sayılı Kanun m.23) | Korundu |
| Kanun yolu | İstinaf | İtiraz değil |
Beşinci ve altıncı satırlar 7589 sayılı Kanun’un iki yeniliğidir: zararın taksitle giderilmesine ilişkin taahhüt imkânı getirilmiş, buna karşılık işkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçları kapsam dışına çıkarılmıştır.
Yedinci ve dokuzuncu satırlar ise en çok karıştırılan iki noktadır: sanığın kabulü aranmaz ve karara karşı başvurulacak kanun yolu istinaftır — eski düzendeki itiraz yolu değil.
Denetim Süresi: Ne Olursa Ne Olur?
HAGB kararıyla hüküm açıklanmaz ve sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz — ancak bu durum denetim süresinin sorunsuz tamamlanmasına bağlıdır.
| Durum | Sonuç | Not |
|---|---|---|
| Süre sorunsuz geçerse | Dava düşer | Hüküm hiç kurulmamış sayılır |
| Kasten yeni suç işlenirse | Hüküm açıklanır | Ceza infaz edilir |
| Taksirli suç | Kural olarak açıklama sebebi değil | Kast aranır |
| Yükümlülüğe aykırılık | Hüküm açıklanabilir | Denetimli serbestlik tedbiri |
| Adli sicil | Genel adli sicile işlenmez | Özel sisteme kaydedilir |
| Görülebilir mi | Yalnızca ilgili merciler | Sabıka kaydında çıkmaz |
| Tazminat hakkı | Mağdurun tazminat hakkı etkilenmez | Hukuk mahkemesi |
| Yeni suç zamanlaması | Denetim süresi içinde işlenmiş olmalı | Sonrası etkisiz |
| Kabul etmeme | 1 Haziran 2024 ve sonrasındaki kararlarda sanığın kabulü aranmaz; sanık beraat talebini istinafta sürdürebilir | CMK m.231/12 |
Beşinci ve altıncı satırlar kurumun asıl cazibesidir: HAGB kararı genel adli sicile işlenmez; buna mahsus bir sisteme kaydedilir ve yalnızca kanunda sayılı merciler tarafından görülebilir. Sabıka kaydı talep edildiğinde bu kayıt görünmez.
Dokuzuncu satır stratejik bir noktadır: HAGB beraat değildir. Sanığın kabulü artık aranmadığından sanık HAGB kararını engelleyemez; ancak beraat edeceğine inanıyorsa bu talebini yargılamada açıkça ileri sürebilir ve HAGB kararına karşı istinaf yoluyla beraat isteyebilir (CMK m.231/12). Karşılaştırma için erteleme ile HAGB arasındaki fark rehberimize bakabilirsiniz.
İlgili rehberlerimiz: karşılıksız çek cezası · dosya inceleme hakkı · tüzel kişilerde güvenlik tedbirleri · müsadere · müşteki, katılan ve müdahil
📘 İlgili Rehberler
- Ceza Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- İstinaf ve Temyiz
- Soruşturma ve Kovuşturma Aşaması
- Şüphelinin ve Sanığın Hakları
- KYOK ve İtiraz
- Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (CMK 171): Yargılanmadan Dosya…
- HAGB Kararına Karşı İstinaf: Hangi Yol, Hangi Süre?
- HAGB Talebi Dilekçesi Örneği (2026)
- Uyuşturucu Dosyasında HAGB Verilir mi?
Sıkça Sorulan Sorular
HAGB ne anlama gelir?
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması), ceza yargılaması sonunda kurulan mahkûmiyet hükmünün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaması ve 5 yıllık denetim süresi boyunca askıda tutulmasıdır (CMK m. 231). Denetim süresi iyi hâlli geçirilirse dava düşer ve ceza hiç infaz edilmez.
HAGB’nin şartları nelerdir?
Hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mağdurun veya kamunun zararının tamamen giderilmesi ve mahkemede yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gerekir (CMK m. 231/5-6). Sanığın kabulü artık bir koşul değildir; bu şart 7499 sayılı Kanunla kaldırılmış olup CMK geçici m.6 uyarınca yalnızca 1 Haziran 2024’ten önce verilen kararlarda aranır.
HAGB kararı sabıka kaydına işler mi?
HAGB kararı asıl adli sicil kaydına (sabıka kaydına) işlenmez. CMK m. 231/13 uyarınca bu kararlar kendilerine mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir. Hüküm açıklanırsa mahkûmiyet adli sicile işlenir.
Denetim süresinde yeni suç işlersem ne olur?
Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı davranılması hâlinde mahkeme askıdaki hükmü açıklar (CMK m. 231/11). Ancak yürürlükteki metne göre bu otomatik bir sonuç değildir: mahkeme, yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir.
HAGB kararına itiraz mı yoksa istinaf mı edilir?
Kararın tarihine bağlıdır. 1 Haziran 2024’ten önce verilen HAGB kararlarına karşı itiraz, bu tarih ve sonrasında verilenlere karşı istinaf yolu işler (CMK m. 231/12; CMK geçici m.6). Süre her iki yolda da iki haftadır. Tereddüt hâlinde CMK m.264 uyarınca kanun yolunda yanılma başvuranın hakkını düşürmez.
HAGB ile ilgili Anayasa Mahkemesi kararı durumu nedir?
Anayasa Mahkemesi 10/7/2025 tarihli kararıyla (E.2024/98, K.2025/149) CMK m. 231’in (5) numaralı fıkrasının birinci cümlesini iptal etmiş ve iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermişti. Bu boşluk, ertelenen tarih gelmeden 7589 sayılı Kanunla dolduruldu: 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme CMK 231’in beşinci ilâ ondördüncü fıkralarını yeniden düzenlemiştir.
HAGB için ceza sınırı nedir?
Hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması gerekir (CMK m.231/5). Sınır, kanundaki cezaya değil mahkemenin hükmettiği sonuç cezaya göre belirlenir.
Zararı hemen ödeyemiyorum, HAGB alabilir miyim?
Evet. 7589 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye göre zararı derhal gideremeyen sanık hakkında, zararı denetim süresince aylık taksitlerle tamamen gidermesi koşuluyla HAGB kararı verilebilir (CMK m.231/9).
Denetim süresinde zamanaşımı işler mi?
Hayır. Yürürlükteki CMK m.231/8 uyarınca denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.
HAGB kararıyla birlikte ceza ertelenebilir mi?
Hayır. Açıklanması geri bırakılan hükümde hapis cezası ertelenemez ve kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7). Ancak hüküm açıklanırken mahkeme, koşulları varsa ertelemeye karar vererek yeni hüküm kurabilir (m.231/11).
Denetim süresinde ikinci kez HAGB verilir mi?
Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez (CMK m.231/8).
Hangi suçlarda HAGB verilmez?
İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m.17 kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlarda HAGB hükümleri uygulanmaz (CMK m.231/14).
Çocuklarda denetim süresi kaç yıl?
Suça sürüklenen çocuklar hakkında HAGB kararı verilmesi hâlinde denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.23).
HAGB kaydını kimler görebilir?
HAGB kararı adli sicile değil, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir (CMK m.231/13). İşverene verilen adli sicil kaydında görünmez.
HAGB kararı verilince mağdurun zararı ne olur?
Zararın giderilmesi HAGB şartıdır; zarar ya karar öncesinde tamamen giderilir ya da denetim süresince aylık taksitlerle ödenir (CMK m.231/6-c, m.231/9). Karşılanmayan kalemler için mağdurun hukuk mahkemesinde tazminat isteme hakkı devam eder.
Hüküm açıklanırsa itiraz edebilir miyim?
Evet. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir; itiraz mercii ancak CMK m.231/11’deki koşullarla sınırlı olarak değerlendirme yapabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. HAGB son derece hareketli bir mevzuat alanı olduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat esas alınarak uzman bir avukattan hukuki görüş alınmalıdır.
Güncelleme Geçmişi
- 25 Eylül 2026 — CMK 231/5-14 fıkraları 7589 sayılı Kanunun Resmî Gazete metnine göre fıkra fıkra işlendi; adli sicil, hükmün açıklanması (m.231/11) ve HAGB verilemeyen hâller (m.231/14) bölümleri yürürlükteki metne göre düzeltildi; sanığın kabulüne ilişkin eski ifade 2024 düzenlemesine uygun hâle getirildi.
- 31 Temmuz 2026 — CMK 231/5-14, 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi. Sayfa yürürlükteki metne göre güncellendi. Ayrıca sayfanın önceki sürümünde “sanığın rızası mutlaka aranır” denilirken başka bir bölümde bu şartın 2024’te kaldırıldığı belirtiliyordu; bu iç çelişki giderildi ve konu tarih esaslı olarak yeniden yazıldı. Denetim süresi ihlalinde “hüküm aynen açıklanır” ifadesi de yürürlükteki m.231/11’e göre düzeltildi.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Soruşturmasında Tedbirler Kaldırıldı: 45 Şirket ve 19 Fon İçin Ne Değişti, Gerçek Kişilerde Tedbir Sürüyor mu? 2026 — CMK m.127/4, 128, 131, 141 ve SPKn m.53, 101, 115 ile Adım Adım Hukuki Rehber
- ▸ Borsa Robotu ve Al-Sat Botu Satanlar 2026: Yazılım mı, İzinsiz Yatırım Danışmanlığı mı? — III-37.1 m.37/3 ve m.45, SPKn m.109/2, Borsa İstanbul Algoritmik İşlemler Prosedürü, API ile Otomatik İşlem, Kazanç Vaadi, 6502 Ayıplı Hizmet ve Parayı Geri Alma
- ▸ Başkasının Parasını Borsada İşletmek veya Arkadaşlardan Para Toplayıp Hisse Almak Suç mu? 2026: SPKn m.37, m.39/1 ve m.109/2 — İzinsiz Portföy Yöneticiliği, “Düzenli Uğraşı, Ticari veya Mesleki” Ölçütü, Kopya İşlem, MASAK m.15 Bildirimi ve Parayı Geri Alma Yolları
- ▸ Aracı Kurum Çalışanı Paramı veya Hisselerimi Kullandı 2026: SPKn m.110 Güveni Kötüye Kullanma — Üç Yıl Alt Sınır, Kayıtları Bozma (m.110/2), SPK Başvurusu Şartı (m.115), Elkoyma, Tazminat ve Şikâyet Dilekçesi
Bu konuda hukuki destek almak için


