Evet, adli para cezası taksitle ödenebilir ve bunun için birbirinden bağımsız iki yol vardır. Birincisi, hâkimin hükümle birlikte kişinin ekonomik ve şahsi hâllerini gözeterek verdiği taksit veya mehil kararıdır: taksit süresi iki yılı geçemez, taksit sayısı dörtten az olamaz; mehil ise hükmün kesinleşmesinden itibaren en çok bir yıldır (TCK m.52/4). İkincisi, hükümde taksit yoksa infaz aşamasında kullanılan yoldur: ödeme emrinden sonraki bir aylık süre içinde cezanın üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine kalan kısmın birer ay arayla iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir (5275 s.K. m.106/6). Bunlardan ayrı olarak ön ödemede, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında zarar gideriminde ve idari para cezalarında da kendi kurallarıyla işleyen taksit imkânları bulunur. Bu yazıda her taksit yolunun şartlarını, sürelerini, ödenmemesinin sonuçlarını ve savcılığa sunulacak bir taksit dilekçesini kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
⚡ Net Cevap: Yargılama sırasında hâkimden en az dört taksit ve en çok iki yıl süreli taksit ya da en çok bir yıllık mehil isteyebilirsiniz (TCK m.52/4). Hükümde taksit yoksa, ödeme emrinden sonraki bir ay içinde cezanın üçte birini ödeyip kalanı birer ay arayla iki eşit taksitte ödemek için savcılıktan izin isteyebilirsiniz (5275 s.K. m.106/6). Hükümdeki bir taksit ödenmezse kalan kısmın tamamı tahsil edilir ve ödenmeyen kısım hapse çevrilir; infaz aşamasında ilk taksit ödenmezse ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır. Ödeme emriniz geldiyse 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
İki Ayrı Taksit Yolu
Taksit konusunda en sık yapılan hata, iki farklı kanuni düzenlemenin birbirine karıştırılmasıdır. Hükümdeki taksit TCK m.52/4’e, infaz aşamasındaki taksit ise 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 106 ncı maddesinin altıncı fıkrasına dayanır. Karar vereni, zamanı, şartları ve ödeme planı birbirinden tamamen farklıdır.
| Konu | 1. Yol: Hükümde taksit | 2. Yol: İnfazda taksit |
|---|---|---|
| Dayanak | TCK m.52/4 | 5275 s.K. m.106/6 |
| Karar veren | Hâkim, hükümle birlikte | Cumhuriyet başsavcılığı (hükümlünün isteği üzerine izin) |
| Ne zaman istenir? | Yargılama sırasında, en geç esas hakkındaki savunmada | Ödeme emrinin tebliğinden sonraki bir aylık süre içinde |
| Ön şart | Hâkimin kişinin ekonomik ve şahsi hâllerini gözetmesi | Hükümde taksit bulunmaması ve cezanın üçte birinin bir ay içinde ödenmesi |
| Ödeme planı | En az dört taksit; toplam süre en çok iki yıl | Üçte bir peşin; kalanı birer ay arayla iki eşit taksit |
| Alternatif | Kesinleşmeden itibaren en çok bir yıl mehil | Yok |
| Ödenmezse | Kalanın tamamı tahsil edilir ve ödenmeyen kısım hapse çevrilir | İlk taksit ödenmezse ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır |
Aradaki en önemli fark zamanlamadır. Birinci yol yargılama sona erdiğinde kapanır; hükümde taksit verilmemişse kesinleşmeden sonra aynı kapsamda taksit için yeniden hâkime başvurmayı düzenleyen bir hüküm bulunmaz. İkinci yol ise ödeme emrinin tebliğiyle açılır ve bir aylık süreye bağlıdır. Ödeme emri elinize geçtiği anda takvim işlemeye başlamış demektir.
1. Yol: Hükümde Taksit veya Mehil (TCK m.52/4)
“Hâkim, ekonomik ve şahsi hâllerini göz önünde bulundurarak, kişiye adlî para cezasını ödemesi için hükmün kesinleşme tarihinden itibaren bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebileceği gibi, bu cezanın belirli taksitler halinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrileceği belirtilir.” (TCK m.52/4)
Hüküm hâkime iki ayrı seçenek tanır. Mehil, cezanın tek seferde ödenmesi için verilen ek süredir; ödeme bölünmez, yalnızca ileri bir tarihe bırakılır. Taksit ise cezanın belirli aralıklarla parçalar hâlinde ödenmesidir. Ödeme gücü sürekli olarak düşük olan kişi için taksit, nakit durumu yakın bir tarihte düzelecek kişi için mehil daha uygun olabilir. Her iki durumda da hâkimin takdiri kişinin ekonomik ve şahsi hâllerine dayanır; bu nedenle talebin gelir belgesi, bakmakla yükümlü olunan kişiler ve düzenli giderler gibi belgelerle desteklenmesi gerekir.
Taksit kararında kanunun iki sınırı vardır: taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit sayısı dörtten az olamaz. Ayrıca kararda, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi hâlinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceğinin ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin belirtilmesi zorunludur. Taksit sayısının dörtten az belirlenmesi kanuna açıkça aykırıdır. İnfaz aşamasında tereddüt doğmaması için taksitlerin aralığının ve ilk taksidin başlangıcının da kararda açıkça gösterilmesi yerinde olur.
Yalnız sanık lehine kanun yoluna başvurulmuşsa, yeniden verilen hüküm önceki hükümle belirlenen cezadan daha ağır olamaz (CMK m.283/1; temyizde m.307/5). Bu nedenle ilk hükümde verilmiş bir taksit imkânının, yalnız sanığın başvurusu üzerine kurulan yeni hükümde sanık aleyhine kaldırılıp kaldırılamayacağı bu güvence çerçevesinde tartışılmalıdır. Adli para cezasının hesabı için adli para cezası nasıl hesaplanır rehberine ve adli para cezası hesaplama aracına bakabilirsiniz.
2. Yol: İnfaz Aşamasında Taksit (5275 s.K. m.106/6)
“Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmamış ise, bir aylık süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksidin süresinde ödenmemesi hâlinde, verilen ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır.” (5275 s.K. m.106/6)
Kesinleşen ilam Cumhuriyet başsavcılığına verilir ve Cumhuriyet savcısı, adli para cezasının otuz gün içinde ödenmesi için hükümlüye bir ödeme emri tebliğ eder (m.106/2). Tebligat hükümde gösterilen adrese yapılır; adres değişikliğini bildirmeyen hükümlü için bu adreste yapılan tebligat geçerlidir (m.20/3). Hükümde taksit yoksa, hükümlü bu bir aylık süre içinde cezanın üçte birini öder ve kalan kısmın taksitlendirilmesini ister. Kanun bu durumda “izin verilir” ifadesini kullanır; şartlar gerçekleşmişse izin savcılığın takdirine bırakılmamıştır.
Üçte bir, kapıyı açan anahtardır. Ödeme yapılmadan yalnızca taksit talebinde bulunmak bu yolu açmaz. Talep dilekçesine üçte birlik kısmın ödendiğini gösteren belge eklenmelidir. Ödenen tutar üçte birin altında kalırsa, ödenen kısım cezadan düşülür; ancak kalan kısım için m.106/6 kapsamında taksit izni verilmesinin şartı oluşmaz.
Ödeme emri geldi, bir aylık süre işliyor mu?
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Hesap Örnekleri
Aşağıdaki örnekler, aynı cezanın iki farklı taksit yolunda nasıl bölündüğünü göstermektedir. Adli para cezası, belirlenen tam gün sayısı ile bir gün karşılığı miktarın çarpılmasıyla bulunur ve kararda bu iki unsur ayrı ayrı gösterilir (TCK m.52/3). Bir gün karşılığı miktar, 1/6/2024 tarihinden itibaren en az yüz, en fazla beş yüz Türk lirasıdır (m.52/2). Adli para cezası için bir Türk lirasının artakalanı hesaba katılmaz (m.61/6).
| Plan | Ödemeler | Toplam süre |
|---|---|---|
| Hükümde 4 taksit (en az) | 4 × 15.000 TL | Karara göre, en çok 2 yıl |
| Hükümde 24 aylık taksit (en uzun) | 24 × 2.500 TL | 2 yıl |
| Hükümde 1 yıl mehil | Tek seferde 60.000 TL | Kesinleşmeden itibaren en çok 1 yıl |
| İnfazda taksit | 20.000 TL peşin (bir ay içinde) + 2 × 20.000 TL | Yaklaşık 3 ay |
| Taksitsiz | Ödeme emriyle 60.000 TL | 30 gün |
Tablo, hükümdeki taksitin hükümlü açısından ne kadar büyük bir fark yaratabildiğini gösterir: aynı ceza infaz aşamasında yaklaşık üç ayda ödenmek zorundayken, hükümde taksit verilmişse iki yıla yayılabilir. Bu nedenle ödeme güçlüğü çeken sanığın taksit talebini yargılama sırasında, esas hakkındaki savunmasında açıkça ileri sürmesi büyük önem taşır. Yüksek gün sayılı cezaların sık görüldüğü uyuşturucu dosyalarındaki özel sorunlar için uyuşturucu suçunda adli para cezası ve taksit yazısına bakabilirsiniz.
| Plan | Ödemeler | Not |
|---|---|---|
| Hükümde 4 taksit | 4 × 25.000 TL | En az dört taksit kuralı |
| Hükümde 24 aylık taksit | 24 aylık ödemeye yayılır | Taksit süresi en çok iki yıl |
| İnfazda taksit | 33.333 TL peşin + kalan tutar iki eşit taksit | Bir Türk lirasının artakalanı hesaba katılmaz (TCK m.61/6) |
| Ödenmezse | Ödenmeyen gün kadar hapse çevirme | Tek hükümde üç yılı aşan kısım vergi dairesince tahsil edilir (5275 s.K. m.106/7, m.106/11) |
Yargılamada Taksit Talebi Nasıl Kurulmalı?
Hükümdeki taksit, hâkimin kişinin ekonomik ve şahsi hâllerini gözeterek vereceği bir karardır; bu nedenle talebin somut belgelere dayanması gerekir. Gelir belgesi veya bordro, kira sözleşmesi, bakmakla yükümlü olunan kişileri gösteren belgeler, düzenli sağlık veya eğitim giderleri ve varsa borç kayıtları, talebi hâkimin takdirine elverişli hâle getirir. Talep esas hakkındaki savunmada açıkça ve ayrı bir başlık altında dile getirilmelidir; mahkûmiyet hâlinde istenecek ödeme planı, örneğin “yirmi dört eşit aylık taksit” gibi somut olarak belirtilebilir.
Taksit talebi, bir gün karşılığı miktara ilişkin taleple birlikte düşünülmelidir. Bir gün karşılığı adli para cezasının miktarı da kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak en az yüz, en fazla beş yüz Türk lirası arasında takdir edilir (TCK m.52/2). Aynı belgeler hem bir gün karşılığı miktarın alt sınırdan belirlenmesini hem de taksit verilmesini destekler. Örneğin 300 günlük cezada bir gün karşılığının 200 TL yerine 100 TL belirlenmesi toplam tutarı 60.000 TL’den 30.000 TL’ye indirir; bunun taksitle birleşmesi ödemeyi çok daha yönetilebilir kılar. Temel cezanın ve gün sayısının belirlenmesine ilişkin kurallar için temel ceza nasıl belirlenir rehberine bakabilirsiniz.
Karardaki Taksit Hatası Kanun Yolunda Nasıl İleri Sürülür?
Hükümde taksit verilmiş ancak taksit sayısı dörtten az belirlenmişse, taksit süresi iki yılı aşmışsa ya da kanunun zorunlu kıldığı ihtar kararda yer almamışsa, bu aykırılıklar kanun yolunda ileri sürülmelidir. Aynı şekilde kararda gün sayısı ile bir gün karşılığı miktarın ayrı ayrı gösterilmemesi de TCK m.52/3’e aykırıdır. İstinaf istemi hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.273/1). Taksit talebinin gerekçe gösterilmeden reddedilmesi de, hâkimin ekonomik ve şahsi hâlleri değerlendirmediği gerekçesiyle eleştirilebilir. Yalnız sanık lehine başvurulmuşsa yeni hüküm önceki cezadan daha ağır olamayacağından, bu itirazların ileri sürülmesi sanık aleyhine bir sonuç doğurmaz.
Birden Fazla Adli Para Cezası
Birden fazla hükümle adli para cezasına mahkûm olan kişi için her ilam ayrı bir infaz dosyası oluşturur; ödeme emri ve taksit imkânı da her ilam için ayrı ayrı değerlendirilir. İnfaz aşamasındaki üçte bir kuralı her dosya bakımından ayrıca işler; bir dosyadaki ödeme diğer dosyadaki taksit şartını karşılamaz. Ödeme gücü sınırlı olan hükümlünün, hangi dosyada taksit yolunu kullanacağını ve hangi dosyada tam ödeme yapacağını süreleri dikkate alarak planlaması gerekir. Hapse çevirme bakımından ise toplam bir sınır vardır: birden fazla hükümle adli para cezalarına mahkûmiyet hâlinde adli para cezası yerine çektirilen hapis süresi beş yılı geçemez (5275 s.K. m.106/7).
Adres Değişikliği ve Bir Aylık Süre
İnfaz aşamasındaki taksit yolunun bir aylık süresi ödeme emrinin tebliğiyle başlar. Ödeme emri hükümde gösterilen adrese tebliğ edilir; hükümlü adres değişikliklerini mahkemeye veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirmekle yükümlüdür ve bildirmezse hükümde gösterilen adreste yapılan tebligat geçerlidir (5275 s.K. m.20/3). Bu nedenle yargılama sırasında veya sonrasında adresi değişen kişinin yeni adresini dosyaya bildirmemesi, ödeme emrinin haberi olmadan tebliğ edilmiş sayılmasına ve taksit için öngörülen bir aylık sürenin kaçırılmasına yol açabilir. Yargılamanın sonunda adresin güncel olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Taksit ve Ceza Zamanaşımı
Adli para cezalarında ceza zamanaşımı on yıldır (TCK m.68/1-e). Ancak mahkûmiyet hükmünün infazı için yetkili merci tarafından hükümlüye kanuna göre yapılan tebligat ceza zamanaşımını keser (m.71/1). Ödeme emrinin tebliği böyle bir tebligattır; bu nedenle ödeme emri aldıktan sonra ödeme yapmayıp zamanaşımını beklemek gerçekçi bir strateji değildir. Taksit planı içinde ödeme yapan hükümlü bakımından ise infaz fiilen sürdüğünden zamanaşımı sorunu ortaya çıkmaz.
Taksit Ödenmezse Ne Olur?
Hükümdeki taksitlerden biri zamanında ödenmezse, kararda yazılı ihtar gereği geri kalan kısmın tamamı tahsil edilir ve ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir (TCK m.52/4). İnfaz aşamasındaki taksitte ise ilk taksit süresinde ödenmezse ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır (5275 s.K. m.106/6). Her iki durumda da süreç, ödeme emrine rağmen ödenmeyen adli para cezası için öngörülen zincire bağlanır.
| Aşama | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Hapse çevirme | Ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı savcı kararıyla hapse çevrilir | 5275 s.K. m.106/3 |
| Kamuya yararlı iş | Aynı kararla iki saat çalışma bir gün sayılarak kamuya yararlı işte çalıştırılır | m.106/3 |
| Açık ceza infaz kurumu | Programa uyulmazsa çalışılan günler düşülür, kalan kısım açık kurumda çektirilir | m.106/3 |
| Ödeme ile sona erme | Kalan günlerin karşılığı ödenince hapis veya çalışma sona erer | m.106/8 |
| Üst sınır | Tek hükümde 3 yıl; birden fazla hükümde 5 yıl | m.106/7 |
| Kalan borç | Hapis veya çalışmayla karşılanmayan kısım vergi dairesince tahsil edilir | m.106/11 |
| Çocuklar | Çocuklar hakkındaki adli para cezası hapse çevrilemez | m.106/4 |
Bu sürecin ayrıntıları, hesap örnekleri ve hapse çevirme kararına karşı infaz hâkimliğine şikâyet yolu adli para cezasını ödemezsem hapse mi girerim rehberimizde anlatılmıştır. Hapse çevirme her aşamada ödeme yapılarak sona erdirilebildiğinden, taksiti aksatan hükümlünün de kalan tutarı ödeyerek süreci durdurma imkânı vardır.
Ön Ödemede Taksit (TCK m.75)
Ön ödeme, adli para cezasının infazı değil, dava açılmadan önce yapılan bir ödemedir; ancak kendi içinde bir taksit imkânı barındırır. Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda fail, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine belirlenen miktarı soruşturma giderleriyle birlikte on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz (TCK m.75/1). Hapis cezasının alt sınırının karşılığı olarak her gün için yüz Türk lirası esas alınır; bu tutar 7499 sayılı Kanunla otuz Türk lirasından yükseltilmiştir.
| Kural | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Taksit hakkı | Fail on gün içinde talep ederse miktar birer ay arayla üç eşit taksitle ödenir; karar Cumhuriyet savcısınca verilir | TCK m.75/1 |
| Ödenmezse | Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde ön ödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir | TCK m.75/1 |
| Tekrar hâlinde artırım | Ön ödeme sonrası beş yıl içinde ön ödemeye tabi yeni bir suç işlenirse miktar yarı oranında artırılır (taksirli suçlar hariç) | TCK m.75/1 |
| Kapsamın genişletilmesi | Hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç) gibi sayılan suçlarda da uygulanır | TCK m.75/6 |
| Tekrarda uygulanmama | m.75/6 kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrarında aynı suçtan ön ödeme uygulanmaz | TCK m.75/6 |
Ön ödemedeki taksitle hükümdeki taksit arasındaki fark önemlidir: ön ödemede taksitlerin ödenmemesi, hapse çevirmeyi değil, ön ödemenin hükümsüz kalmasını ve soruşturmanın devam etmesini doğurur. Hakaret suçunun ön ödeme kapsamına alınması 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla gerçekleşmiş, kapsam 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hariç tutulacak şekilde düzenlenmiştir.
Taksitin Gündeme Geldiği Diğer Ödemeler
Ceza muhakemesinde taksit yalnızca adli para cezası ve ön ödemeyle sınırlı değildir. Farklı kurumlar kendi kurallarıyla taksit imkânı tanır ve bunlar birbirine karıştırılmamalıdır.
| Ödeme | Taksit kuralı | Dayanak |
|---|---|---|
| HAGB’de zarar giderimi | Zarar derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle tamamen giderilmesi koşuluyla HAGB kararı verilebilir | CMK m.231/9 |
| Adli kontrolde güvence | Güvence miktarı ve bir defada veya birden çok taksitle ödeme süreleri hâkimce belirlenir | CMK m.109/3-f |
| İdari para cezası | Ekonomik durum müsait değilse ilk taksit peşin olmak üzere bir yıl içinde dört eşit taksit | Kabahatler K. m.17/3 |
| İdari para cezasında peşin ödeme | Ödeme süresi içinde ödenirse %25 indirim | Kabahatler K. m.17/6 |
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında zararın taksitle giderilmesi imkânı, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen m.231/9’da yer alır. HAGB kararı verildiğinde hüküm açıklanmadığı için adli para cezası infaz edilmez ve taksit sorunu doğmaz; ancak denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenirse hüküm açıklanabilir. Ayrıntılar için HAGB nedir rehberine bakabilirsiniz.
Taksit mi, mehil mi, hangisi sizin için uygun?
Hukukçular Evi Ankara | 0554 648 37 15
Mahsup: Gözaltı ve Tutukluluk Cezadan Düşülür
Taksit planı yapılmadan önce ödenecek tutarın doğru belirlenmesi gerekir. Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller nedeniyle geçirilmiş süreler hükmolunan cezadan indirilir; adli para cezasına hükmedilmesi durumunda bir gün beş yüz Türk lirası sayılarak bu cezadan indirim yapılır (TCK m.63/1). Bu tutar 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla yüz Türk lirasından beş yüz Türk lirasına yükseltilmiştir. Örneğin iki gün gözaltında kalan kişinin adli para cezasından 1.000 TL düşülür; taksitler bu indirimden sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır. Tutuklulukta geçen süreler için de aynı kural geçerlidir: on gün tutuklu kalıp sonunda yalnızca adli para cezasına mahkûm edilen kişinin cezasından 5.000 TL indirilir ve mahsup edilen tutar cezayı tamamen karşılıyorsa ödenecek bir bakiye kalmaz. Ödeme emrinde mahsubun yapılıp yapılmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Hapisten Çevrilen Adli Para Cezası
Kısa süreli hapis cezası, şartları varsa adli para cezasına çevrilebilir (TCK m.50/1-a). Bu durumda ortaya çıkan adli para cezası da taksit bakımından aynı kurallara tabidir: hâkim hükümle birlikte m.52/4 uyarınca taksit veya mehil verebilir; hükümde taksit yoksa infaz aşamasında m.106/6 yolu kullanılabilir. Ödenmemesi hâlinde de 5275 sayılı Kanun m.106’daki süreç işler. Çevirmenin şartları için hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi rehberine bakabilirsiniz.
Karıştırılmaması Gerekenler
Adli para cezası ertelenemez; erteleme, iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişi için öngörülmüştür (TCK m.51/1). Adli para cezasında erteleme yerine mehil veya taksit vardır; bu konu adli para cezası ve erteleme yazısında ayrıca ele alınmıştır. Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma, kasten işlenen suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucudur (m.53/1); adli para cezası hapse çevrilse bile hak yoksunlukları bakımından esas alınan adli para cezasıdır (5275 s.K. m.106/9). Taksitlerin tamamlanmasıyla infaz tamamlanır; cezanın infazının tamamlanması, adli sicil kaydının silinerek arşiv kaydına alınmasını sağlayan hâllerden biridir (5352 s.K. m.9/1-a).
Hapisle Birlikte Verilen Adli Para Cezası
Bazı suçlarda kanun hapis cezası ile birlikte adli para cezası da öngörür. Bu durumda iki ceza birbirinden bağımsız infaz edilir ve taksit yalnızca adli para cezası bakımından gündeme gelir. Erteleme yalnızca hapis cezası için öngörüldüğünden (TCK m.51/1), hapis cezası ertelense bile birlikte hükmedilen adli para cezası ayrıca infaz edilir ve bunun için ödeme emri gönderilir. Hapis cezası ertelenen sanığın bu nedenle adli para cezası için de taksit veya mehil talebini yargılama sırasında ayrıca dile getirmesi gerekir.
Ödeme Gücü Hiç Yoksa
Üçte birlik peşin ödemeyi dahi yapamayan hükümlü için kanun, cezanın doğrudan cezaevinde çektirilmesini değil, önce kamuya yararlı işte çalıştırılmasını öngörür. Ödeme emrine rağmen ödenmeyen kısım savcının kararıyla hapse çevrilir ve aynı kararla, iki saat çalışma bir gün sayılarak kamuya yararlı bir işte çalıştırmaya karar verilir; günlük çalışma süresi iki ile sekiz saat arasında denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir (5275 s.K. m.106/3). Bu yol, ödeme gücü olmayan kişinin cezasını çalışarak yerine getirmesini sağlar. Çalışma programına uyulmaması hâlinde ise kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir. Çalışma sürecinde herhangi bir anda kalan tutar ödenirse çalışma sona erer (m.106/8).
Taksit Döneminde Dikkat Edilecekler
Taksit planı başladıktan sonra en önemli kural, hiçbir ödemenin gecikmemesidir. Hükümdeki taksitte tek bir taksitin gecikmesi kalan tutarın tamamını muaccel hâle getirir; infazdaki taksitte ilk taksitin gecikmesi ikinci takside ilişkin izni ortadan kaldırır. Her ödemenin dekontu saklanmalı ve ödemenin ilgili ilamat dosyasına işlendiği kontrol edilmelidir. Ödeme tarihinde bir aksaklık yaşanacağı öngörülüyorsa, sürenin dolmasını beklemeden kalan tutarın tamamının veya mümkün olan kısmının ödenmesi, hapse çevirme sürecinin başlamasını önlemenin en güvenli yoludur. Taksit tarihlerini takviminize işlemeniz, sürelerin kaçırılmasını önlemenin en basit yöntemidir.
Pratik Kontrol Listesi
| Aşama | Yapılacak | Dayanak |
|---|---|---|
| Soruşturma, ön ödeme teklifi | On gün içinde üç eşit taksit talebinde bulunun | TCK m.75/1 |
| Yargılama | Esas hakkındaki savunmada taksit veya mehil isteyin; gelir ve gider belgelerini sunun | TCK m.52/4 |
| Hüküm | Kararda taksit sayısı, süresi ve ihtarın doğru yazıldığını kontrol edin | TCK m.52/4 |
| Ödeme emri | Tebliğ tarihini not edin; bir aylık süre o gün başlar | 5275 s.K. m.106/2, m.106/6 |
| İnfazda taksit | Üçte biri ödeyin ve dekontla birlikte yazılı talepte bulunun | 5275 s.K. m.106/6 |
| Mahsup | Gözaltı ve tutukluluk günlerinin düşülüp düşülmediğini kontrol edin | TCK m.63/1 |
| Taksit dönemi | Hiçbir taksiti aksatmayın; aksarsa kalan tutarı ödeyerek süreci durdurun | 5275 s.K. m.106/8 |
Dilekçe Örneği: İnfaz Aşamasında Taksit İzni Talebi
Aşağıdaki örnek, hükümde taksit bulunmayan ve ödeme emrinin tebliğinden sonraki bir aylık süre içinde cezanın üçte birini ödemiş bir hükümlü adına hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.
Mahsup gerekmeyen dosyalarda üçüncü husus çıkarılır ve kalan tutarın tamamı iki eşit taksite bölünür. Talep sonuçsuz kalırsa veya süre içinde yapılan ödemeye rağmen hapse çevirme işlemine geçilirse, bu karara karşı öğrenmeden itibaren on beş gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir. İnfazın genel çerçevesi için adli para cezasının infazı ve adli para cezasında ödeme emri rehberlerine bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Adli para cezası taksitle ödenebilir mi?
Evet. Hâkim hükümle birlikte taksit veya mehil verebilir (TCK m.52/4); hükümde taksit yoksa infaz aşamasında üçte bir ödenerek kalan iki taksite bölünebilir (5275 s.K. m.106/6).
Hükümde en fazla kaç taksit verilebilir?
Kanun taksit sayısının dörtten az olamayacağını ve taksit süresinin iki yılı geçemeyeceğini öngörür (TCK m.52/4).
Mehil ne demektir?
Cezanın tek seferde ödenmesi için verilen ek süredir; hükmün kesinleşmesinden itibaren en çok bir yıldır (TCK m.52/4).
Taksit talebi ne zaman yapılmalı?
Hükümdeki taksit yargılama sırasında, en geç esas hakkındaki savunmada; infazdaki taksit ödeme emrinin tebliğinden sonraki bir ay içinde istenir.
İnfaz aşamasında taksit nasıl alınır?
Bir ay içinde cezanın üçte biri ödenir ve kalanı için yazılı talepte bulunulur; kalan birer ay arayla iki eşit taksitte ödenir (5275 s.K. m.106/6).
Üçte biri ödemeden taksit istenebilir mi?
Hayır. İnfaz aşamasındaki taksit izni, üçte birin bir ay içinde ödenmesine bağlıdır.
Hükümdeki bir taksiti ödeyemezsem ne olur?
Kalan kısmın tamamı tahsil edilir ve ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir (TCK m.52/4).
İnfazdaki ilk taksit ödenmezse ne olur?
İkinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır (5275 s.K. m.106/6) ve ödenmeyen kısım için hapse çevirme süreci işler.
Hapse çevrilen ceza ödenerek sona erdirilebilir mi?
Evet. Kalan günlerin karşılığı ödenince hapis veya kamuya yararlı işte çalışma sona erer (5275 s.K. m.106/8).
Ön ödeme taksitle ödenebilir mi?
Evet. On gün içinde talep edilirse birer ay arayla üç eşit taksitle ödenir; taksit ödenmezse ön ödeme hükümsüz kalır (TCK m.75/1).
Hakaret suçunda ön ödeme var mı?
Evet; kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, hakaret ön ödeme kapsamındadır (TCK m.75/6).
Gözaltında kaldığım gün cezadan düşülür mü?
Evet. Adli para cezasından her gün için 500 TL indirilir (TCK m.63/1).
Adli para cezası ertelenebilir mi?
Hayır. Erteleme hapis cezası içindir (TCK m.51/1); adli para cezasında mehil veya taksit vardır.
Hapisten çevrilen adli para cezası taksitlendirilebilir mi?
Evet. Hükümde TCK m.52/4 uyarınca taksit verilebilir; verilmemişse infazda m.106/6 yolu kullanılabilir.
İdari para cezası taksitle ödenir mi?
Ekonomik durum müsait değilse ilk taksit peşin olmak üzere bir yıl içinde dört eşit taksit verilebilir (Kabahatler K. m.17/3).
HAGB’de zarar taksitle giderilebilir mi?
Zarar derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle giderilmesi koşuluyla HAGB verilebilir (CMK m.231/9).
Çocuğun adli para cezası ödenmezse hapse çevrilir mi?
Hayır. Çocuklar hakkındaki adli para cezası hapse çevrilemez; kalan tutar vergi dairesince tahsil edilir (5275 s.K. m.106/4).
Taksitler bitince sabıka kaydı ne olur?
İnfazın tamamlanmasıyla adli sicil kaydı silinerek arşiv kaydına alınır (5352 s.K. m.9/1-a).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Ana Rehber: Adli Para Cezasının Ödenmemesi ve Hapse Çevrilmesi
- Adli Para Cezasını Ödemezsem Hapse mi Girerim?
- Doğrudan Verilen Adli Para Cezası Ödenmezse
- Adli Para Cezasında Ödeme Emri ve Süreç
- Adli Para Cezası Nasıl Hesaplanır? (TCK 52)
- Adli Para Cezası Hesaplama Aracı
- Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi (TCK 50)
- Adli Para Cezası ve Erteleme
- Uyuşturucu Suçunda Adli Para Cezası
- HAGB Nedir? (CMK 231)
- Ceza Hukuku Rehberi
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, 5275 sayılı İnfaz Kanunu, CMK, Kabahatler Kanunu ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Fon Soruşturmasında Tedbirler Kaldırıldı: 45 Şirket ve 19 Fon İçin Ne Değişti, Gerçek Kişilerde Tedbir Sürüyor mu? 2026 — CMK m.127/4, 128, 131, 141 ve SPKn m.53, 101, 115 ile Adım Adım Hukuki Rehber
- ▸ Borsa Robotu ve Al-Sat Botu Satanlar 2026: Yazılım mı, İzinsiz Yatırım Danışmanlığı mı? — III-37.1 m.37/3 ve m.45, SPKn m.109/2, Borsa İstanbul Algoritmik İşlemler Prosedürü, API ile Otomatik İşlem, Kazanç Vaadi, 6502 Ayıplı Hizmet ve Parayı Geri Alma
- ▸ Başkasının Parasını Borsada İşletmek veya Arkadaşlardan Para Toplayıp Hisse Almak Suç mu? 2026: SPKn m.37, m.39/1 ve m.109/2 — İzinsiz Portföy Yöneticiliği, “Düzenli Uğraşı, Ticari veya Mesleki” Ölçütü, Kopya İşlem, MASAK m.15 Bildirimi ve Parayı Geri Alma Yolları
- ▸ Aracı Kurum Çalışanı Paramı veya Hisselerimi Kullandı 2026: SPKn m.110 Güveni Kötüye Kullanma — Üç Yıl Alt Sınır, Kayıtları Bozma (m.110/2), SPK Başvurusu Şartı (m.115), Elkoyma, Tazminat ve Şikâyet Dilekçesi
Bu konuda hukuki destek almak için


