Adli Para Cezası Hesaplama Aracı — TCK m.52 (2026)

Adli para cezası tek bir rakam olarak değil, iki aşamalı belirlenir: önce suçun ağırlığına göre gün sayısı, sonra failin ekonomik durumuna göre bir gün karşılığı miktar. İkisi çarpılarak toplam bulunur. Bu sistem, aynı suçu işleyen ancak gelir düzeyi farklı kişiler arasında adalet sağlamayı amaçlar. Bu araç toplamı hesaplar, taksitleri böler ve ödenmemesi hâlinde kaç gün hapse denk geldiğini gösterir.

Gün-Para Sistemi Nasıl İşler?

Türk Ceza Kanunu’nun 52. maddesi, adli para cezasını “gün para cezası” yöntemiyle düzenler. Hâkim iki ayrı takdir yapar:

Buna göre genel alt sınır 5 × 100 = 500 TL, genel üst sınır ise 730 × 500 = 365.000 TL‘dir.

730 Gün Sınırı Her Zaman Geçerli mi?

Hayır. TCK m.52/1’deki 730 günlük üst sınır, “kanunda aksine hüküm bulunmayan hâller” için geçerlidir. Suça özel bir düzenleme varsa bu sınır aşılır.

En bilinen örnek nitelikli dolandırıcılıktır: TCK m.158/1 uyarınca hapis cezasının yanında beş bin güne kadar adli para cezasına hükmedilebilir. Bu tür suçlarda hâkim 730 günü aşan bir gün sayısı belirleyebilir. Araç, 730 günü aşan girişlerde bunu bir hata değil, olası bir özel düzenleme olarak not eder.

Hapis Cezasından Paraya Çevirme (TCK m.50)

Bir yıl ve altındaki kısa süreli hapis cezaları, failin kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu ile suçun işlenmesindeki özellikler dikkate alınarak adli para cezasına çevrilebilir. Çevirme yapılırken hapis cezasının her günü, takdir edilen günlük miktarla çarpılır.

Bu araçtaki ikinci mod bu hesabı yapar. Bir yılı aşan sürelerde uyarı verir, çünkü TCK m.50 yalnızca kısa süreli hapis cezaları için uygulanır.

Ödeme, Taksit ve Ödenmemenin Sonucu

Adli Para Cezası ile İdari Para Cezası Aynı Şey Değildir

Trafik cezası gibi idari para cezaları için trafik cezası hesaplama aracımızı, infaz hesabı için infaz süresi hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Karardaki Hesabı Nasıl Denetlersiniz?

1. Gün sayısı ayrı yazılmış mı? Karar yalnızca toplam tutarı gösteriyorsa, gün sayısı ve günlük miktar ayrı ayrı gösterilmediği için denetime elverişli olmayabilir.
2. Alt sınırdan ayrılma gerekçelendirilmiş mi? Hapis cezası alt sınırdan belirlenmişken adli para cezasının gerekçesiz olarak alt sınırdan uzaklaştırılması bozma sebebidir.
3. Günlük miktar karar tarihindeki aralıkta mı? 2024 öncesi kararlarda 20–100 TL, sonrasında 100–500 TL aralığı geçerlidir.
4. İndirimler doğru sırada mı uygulanmış? Takdiri indirim gibi hükümler gün sayısı üzerinden uygulanır, toplam tutar üzerinden değil.
5. Suça özel alt sınır var mı? Bazı suçlarda para cezası, elde edilen haksız menfaatin katından az olamaz.

Örnek Hesaplar

Tablodan görüleceği gibi, ödenmeme hâlinde ortaya çıkan hapis süresi günlük miktardan bağımsızdır: hapis karşılığı her zaman tam gün sayısı kadardır. Günlük miktarın yüksek takdir edilmesi ödenecek parayı artırır ama hapis karşılığını değiştirmez. Bu nedenle ekonomik durumu zayıf sanıklar için günlük miktarın alt sınıra yakın belirlenmesi talebi, savunmanın önemli bir unsurudur.

Adli Sicile Etkisi

Adli para cezası bir mahkûmiyet hükmüdür ve adli sicile işler. Bu yönüyle idari para cezalarından ayrılır. Sicil kaydının silinmesi, cezanın infazının tamamlanmasının ardından kanunda öngörülen sürelerin geçmesiyle mümkün olur; talep üzerine silinme işlemi yapılabilir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişse durum farklıdır: bu hâlde kurulan hüküm açıklanmadığından adli sicilin genel kaydına işlemez, denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer.

Savunmada Hangi Noktalar Öne Çıkar?

Adli para cezasının miktarı hâkimin takdirindedir; ancak bu takdir sınırsız değildir ve gerekçelendirilmek zorundadır. Savunma tarafında öne sürülebilecek başlıklar:

1. Ekonomik durumun belgelenmesi. Gelir belgesi, SGK kaydı, bakmakla yükümlü olunan kişiler, borç durumu; bir gün karşılığı miktarın alt sınıra yakın belirlenmesi bu belgelere dayanır.
2. Gün sayısının alt sınırdan belirlenmesi. Suçun işleniş biçimi, meydana gelen zararın azlığı ve kusurun derecesi gün sayısını doğrudan etkiler.
3. Taksit talebinin duruşmada dile getirilmesi. Taksitlendirme hükümle birlikte karara bağlandığından, talebin yargılama sırasında ileri sürülmesi gerekir.
4. İndirim hükümlerinin doğru sırayla uygulanması. Takdiri indirim gibi hükümler gün sayısı üzerinden uygulanır; toplam tutardan indirim yapılması hatalıdır.
5. Mahsup talebi. Gözaltında ve tutuklulukta geçirilen süreler, günlük miktar üzerinden cezadan mahsup edilir.

Hangi Suçlarda Adli Para Cezası Gündeme Gelir?

Adli para cezası, ancak kanunda o suç için öngörülmüşse uygulanabilir. Mahkeme, kanunda yer almayan bir suç için kendiliğinden adli para cezasına hükmedemez. Üç farklı yapı vardır:

Üçüncü yapı, ekonomik kazanç amacıyla işlenen suçlarda tercih edilir. Bu suçlarda kanun genellikle 730 günü aşan özel bir üst sınır koyar; ayrıca bazı hükümlerde para cezasının, suçtan elde edilen haksız menfaatin belirli bir katından az olamayacağı düzenlenir. Bu tür bir alt sınır varsa, gün-para hesabıyla bulunan tutar bu sınıra yükseltilir.

Aracı Kullanırken: Gün Sayısı ile Gün Miktarını Karıştırmayın

Sonucun doğruluğu girdiğiniz bilgilerin doğruluğuna bağlıdır. Aşağıdaki tablo, her bilgiyi hangi belgede bulacağınızı gösterir.

İlk iki satır sistemin özüdür: adli para cezası iki ayrı unsurdan oluşur — suçun ağırlığına göre belirlenen gün sayısı ve kişinin ekonomik durumuna göre belirlenen bir gün karşılığı miktar. İkisi çarpılarak sonuç bulunur; bu nedenle aynı suçta iki kişiye farklı tutarlar çıkabilir.

Sonucu Nasıl Okumalısınız: Ödeyemezsem Ne Olur?

Araç size bir sonuç verir; asıl mesele bu sonucun ne anlama geldiği ve sonrasında ne yapmanız gerektiğidir.

Üçüncü ve dokuzuncu satırlar birlikte en önemli uyarıyı verir: ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir; bu nedenle ödeme güçlüğü öngörülüyorsa beklemek yerine baştan taksitlendirme talep edilmelidir. Altıncı satır ise umut verir — hapse çevrilmiş olsa dahi sonradan yapılan ödeme kalan gün üzerinden indirim sağlar.

Konunun tam anlatımı için: adli para cezasını ödemezsem ne olur — taksitlendirme başvurusu ve hapse çevirmenin sonuçları orada ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Adli para cezası ödenmezse hapse girilir mi?

Ödeme emrine rağmen ödenmeyen kısım hapse çevrilir: her gün karşılığı bir gün hapis. Ancak bu zorlayıcı nitelikte bir yaptırımdır; borç ödendiğinde infaz sona erer.

Bir gün karşılığı miktar ne kadar?

TCK m.52/2 uyarınca 100 TL ile 500 TL arasında, failin ekonomik ve şahsi hâlleri dikkate alınarak hâkim tarafından takdir edilir. 2024 öncesinde bu aralık 20–100 TL idi.

Taksitle ödeyebilir miyim?

Mahkeme, failin ekonomik durumunu gözeterek taksitlendirmeye karar verebilir: en az dört taksit, en fazla iki yıl. Bir taksitin aksaması hâlinde kalanların tamamı muaccel olur.

18 yaşından küçükler için de hapse çevrilir mi?

Hayır. Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış kişilere verilen adli para cezası, ödenmese dahi hapse çevrilemez.

Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Gün sayısı ve bir gün karşılığı miktar hâkimin takdirindedir; somut kararınız için avukatınıza danışın.