Adli para cezası iki aşamada belirlenir: hâkim önce suçun ağırlığına göre tam gün sayısını, sonra failin ekonomik ve şahsi hâllerine göre bir gün karşılığı miktarı takdir eder; ikisinin çarpımı cezayı verir (TCK m.52/1-2). Bu araç, karardaki gün sayısı ve bir gün karşılığı miktarla toplam cezayı hesaplar; suç tarihine göre doğru aralığı denetler, gözaltı ve tutuklulukta geçen günleri mahsup eder, taksit tutarını bulur ve ceza ödenmezse kaç gün kamuya yararlı iş veya hapse karşılık geldiğini gösterir. Hesabın en çok hata yapılan noktası bir gün karşılığı miktarın sınırlarıdır: bu sınırlar 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla 20–100 TL’den 100–500 TL’ye yükseltilmiş ve 1/6/2024’te yürürlüğe girmiştir. Değişiklik fail aleyhine olduğundan belirleyici olan karar tarihi değil suç tarihidir (TCK m.7/2). Aracın altında formülü, özel üst sınırları, hapisten çevirmeyi, taksit ve ödeme kurallarını, kanun yolu sınırını ve kararın nasıl denetleneceğini kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
⚡ Net Cevap: Adli para cezası = tam gün sayısı × bir gün karşılığı. Gün sayısı 5 – 730 (özel hükümlerde daha fazla); bir gün karşılığı 1/6/2024 sonrası suçlarda 100 – 500 TL, öncesinde 20 – 100 TL. Gözaltı ve tutuklulukta geçen her gün için 500 TL düşülür (TCK m.63/1). Ödenmeyen kısım gün karşılığı hapse çevrilir ve iki saat çalışma bir gün sayılarak kamuya yararlı işle infaz edilir (5275 s.K. m.106/3). 15.000 TL dahil doğrudan adli para cezası mahkûmiyetleri istinaf edilemez. Destek için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Adli Para Cezası Hesaplama (TCK m.52)
Aracı kullanırken önce hesap türünü seçin: kararda doğrudan adli para cezası verilmişse gün sayısını, kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilmişse hapis süresini girin. Ardından suç tarihini seçin; 1/6/2024 öncesinde işlenen suçlarda bir gün karşılığı miktarın alt ve üst sınırı farklıdır. Gözaltında veya tutuklulukta kalınan günler mahsup alanına, varsa daha önce ödenen tutar ödeme alanına girilir. Sonuç tablosu, toplam cezayı, mahsup ve ödeme sonrasındaki kalan borcu, taksit tutarını ve ödenmemesi hâlindeki hapis karşılığını birlikte gösterir. Doğrudan verilen ve on beş bin Türk lirasını aşmayan cezalarda araç, hükmün kesin olduğunu ve istinaf edilemeyeceğini ayrıca hatırlatır; hapisten çevrilen cezalarda ise istinaf yolunun açık olduğunu belirtir. Taksirli suçlarda uzun süreli hapis cezasının çevrilmesi hesaplanacaksa çevirme modunda “Suç taksirli mi?” alanından “Evet” seçilmelidir.
Formül ve Kanuni Sınırlar
“(1) Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir. (2) En az yüz ve en fazla beşyüz Türk Lirası olan bir gün karşılığı adlî para cezasının miktarı, kişinin ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir. (3) Kararda, adlî para cezasının belirlenmesinde esas alınan tam gün sayısı ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir.” (TCK m.52)
| Unsur | Neye göre belirlenir? | Sınır | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Tam gün sayısı | Suçun ağırlığı, işleniş biçimi, kusur, zarar | 5 – 730 gün; özel hükümlerde daha fazla | TCK m.52/1, m.61/1 |
| Bir gün karşılığı | Failin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri | 100 – 500 TL (1/6/2024 öncesi suçlarda 20 – 100 TL) | TCK m.52/2, m.7/2 |
| Artırım ve indirim | Nitelikli hâller, teşebbüs, takdiri indirim | Gün sayısı üzerinden yapılır | TCK m.61/8 |
| Kesir | Artırım ve indirim sonrası küsurat | Bir Türk lirasından az kesir hesaba katılmaz | TCK m.61/6 |
Genel alt sınır 5 gün × 100 TL = 500 TL, genel üst sınır ise 730 gün × 500 TL = 365.000 TL’dir. Artırım ve indirimlerin tutar üzerinden değil gün sayısı üzerinden yapılması zorunludur (TCK m.61/8); aksi hâlde sonuç kanuna aykırı olur. Gün sayısının belirlenmesinde uygulanan ölçütler için temel ceza nasıl belirlenir, hesap yöntemi için adli para cezası nasıl hesaplanır rehberlerimize bakabilirsiniz.
Adım Adım Hesap: Artırım ve İndirim Gün Üzerinden
Adli para cezasında artırım ve indirimlerin gün sayısı üzerinden yapılması, hesabın en sık gözden kaçırılan kuralıdır (TCK m.61/8). Aşağıdaki örnekte temel ceza 120 gün olarak belirlenmiş, suçun nitelikli hâli nedeniyle ceza yarı oranında artırılmış ve takdiri indirim nedeniyle altıda bir oranında indirilmiştir.
| Aşama | İşlem | Gün sayısı |
|---|---|---|
| Temel ceza | Hâkimin takdiri | 120 gün |
| Nitelikli hâl | 120 + 120 × 1/2 | 180 gün |
| Takdiri indirim | 180 − 180 × 1/6 | 150 gün |
| Bir gün karşılığı | Ekonomik durum gözetilerek | 100 TL |
| Sonuç | 150 × 100 | 15.000 TL |
Hesabın sonunda ortaya çıkan 15.000 TL tutarı, doğrudan verilen bir adli para cezası olarak istinaf kesinlik sınırının içinde kalır (CMK m.272/3-a). Aynı hesap tutar üzerinden yapılsaydı, önce 120 × 100 = 12.000 TL bulunup bu tutar artırılıp indirilecekti; bu yöntem küçük dosyalarda aynı sonucu verse de kesirli oranların uygulandığı dosyalarda farklı sonuçlar doğurur ve kanuna aykırıdır. Hesaplamada bir Türk lirasının altındaki kesirler hesaba katılmaz (TCK m.61/6).
Suç Tarihine Göre Bir Gün Karşılığı Aralığı
| Suç tarihi | Bir gün karşılığı | En düşük toplam (5 gün) | En yüksek toplam (730 gün) |
|---|---|---|---|
| 1/6/2024 öncesi | 20 – 100 TL | 100 TL | 73.000 TL |
| 1/6/2024 ve sonrası | 100 – 500 TL | 500 TL | 365.000 TL |
Sınırların yükseltilmesi failin aleyhine sonuç doğurduğundan, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). Bu nedenle 2023 yılında işlenen bir suçtan 2026 yılında verilen bir kararda bir gün karşılığının 100 TL’den az, örneğin 20 veya 50 TL olarak belirlenmesi hukuka uygundur; aynı dosyada 100 TL alt sınırın uygulanması ise kanun yolunda ileri sürülebilecek bir hatadır. Araç, suç tarihi seçimine göre bu iki aralığı ayrı ayrı denetler.
Adli para cezanız doğru hesaplandı mı? Kararınızı birlikte inceleyelim
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Bir Gün Karşılığı Nasıl Takdir Edilir? Ekonomik Durumun İspatı
Bir gün karşılığı miktar, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir (TCK m.52/2). Bu takdir, cezanın toplam tutarını beş katına kadar değiştirebildiğinden sanık açısından en önemli tartışma alanlarından biridir. Uygulamada hâkimin takdirini denetlenebilir kılmak için gelir ve gider durumunun belgelerle ortaya konulması gerekir: maaş bordrosu veya gelir belgesi, sosyal güvenlik kaydı, işsizlik veya emeklilik durumu, bakmakla yükümlü olunan kişileri gösteren nüfus kayıt örneği, kira sözleşmesi ve süregelen borçlar bu belgelerin başında gelir. Bu belgeler sunulmadan ve kararda hiç tartışılmadan üst sınıra yakın bir miktar belirlenmesi, gerekçesiz takdir itirazının konusu olabilir. Belgelerin esas hakkındaki savunmadan önce dosyaya sunulması, takdirin sanık lehine yapılmasının ön koşuludur. Sanığın geliri düzenli değilse veya işsizse, bu durum da işsizlik kaydı, sosyal yardım belgeleri veya tanık beyanlarıyla gösterilebilir. Takdir yapılırken yalnızca gelir değil, sanığın borçları, sağlık giderleri ve aile içindeki yükümlülükleri de dikkate alınmalıdır; aynı suçu işleyen ancak ekonomik durumları farklı iki kişiye aynı tutarda ceza verilmesini önlemek, gün para sisteminin temel amacıdır.
Gözaltı ve Tutukluluk Mahsubu
Hüküm kesinleşmeden önce gözaltında veya tutuklulukta geçen süreler, adli para cezasına hükmedilmesi hâlinde bir gün beş yüz Türk lirası sayılarak cezadan indirilir (TCK m.63/1). Bu miktar 7499 sayılı Kanunla yüz Türk lirasından beş yüz Türk lirasına yükseltilmiştir. Değişiklik failin lehine olduğundan önceki tarihli fiillerde de uygulanır. Örneğin iki gün gözaltında kalan ve 60 gün × 100 TL = 6.000 TL adli para cezası alan kişinin cezasından 1.000 TL indirilir ve ödenecek tutar 5.000 TL olur. Mahsup kararda gösterilmemişse infaz aşamasında Cumhuriyet savcılığından talep edilebilir. Tutukluluk süresine ilişkin hesap için tutukluluk süresi hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
730 Gün Sınırı Her Zaman Geçerli mi?
| Suç | Adli para cezası | Dayanak |
|---|---|---|
| Dolandırıcılık | Hapisle birlikte 5.000 güne kadar | TCK m.157 |
| Nitelikli dolandırıcılık | 3 – 10 yıl hapisle birlikte 5.000 güne kadar | TCK m.158/1 |
| Uyuşturucu satışı ve bulundurma (ülke içinde) | On yıldan az olmamak üzere hapisle birlikte 1.000 – 20.000 gün | TCK m.188/3 |
TCK m.52/1’deki yedi yüz otuz günlük üst sınır “kanunda aksine hüküm bulunmayan hâller” için geçerlidir. Tablodaki suçlarda kanun hapis cezasıyla birlikte daha yüksek gün sınırları öngördüğünden, bu dosyalarda 730 günü aşan bir gün sayısı hata değildir; araç bu durumda uyarı yerine bilgi notu verir. Yüksek tutarların sık görüldüğü uyuşturucu dosyaları için uyuşturucu suçunda adli para cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Hapis Cezasından Çevirme (TCK m.50)
Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2) ve suçlunun kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlık ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adli para cezasına çevrilebilir (m.50/1-a). Çevirmede her gün hapis, takdir edilen bir gün karşılığı miktarla çarpılır; hesapta bir ay otuz gün kabul edilir (m.61/6). Seçimlik cezada hapis tercih edilmişse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (m.50/2). Taksirli suçlarda ise hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa diğer koşullar varsa adli para cezasına çevrilebilir; bu imkân bilinçli taksirde uygulanmaz (m.50/4). Araçtaki “Suç taksirli mi?” alanı bu ayrımı gözetir. Çevirmenin ayrıntıları için hapis cezasının paraya çevrilmesi rehberimize bakabilirsiniz.
Seçimlik Cezada Hapis mi, Adli Para Cezası mı?
Hakaret, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralama, mala zarar verme gibi birçok suçta kanun hapis cezası ile adli para cezasını seçimlik olarak öngörür. Bu suçlarda hâkim hangi ceza türünü seçtiğini gerekçelendirmelidir. Seçim sanık açısından kalıcı sonuçlar doğurur: hapis cezası seçilirse bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez (TCK m.50/2). Bu nedenle savunmanın, esas hakkındaki beyanında seçimlik cezalarda adli para cezasının tercih edilmesini açıkça talep etmesi ve bu talebi sanığın sabıkasız olması, zararın giderilmesi veya olayın özellikleri gibi somut gerekçelere dayandırması gerekir. Araçtaki “doğrudan adli para cezası” modu, seçimlik cezada adli para cezasına hükmedilen dosyalar için de kullanılır.
Birden Fazla Suç Varsa
Aynı kararda birden fazla suçtan adli para cezasına hükmedilmişse, her suç için gün sayısı ve bir gün karşılığı ayrı ayrı belirlenir ve her ceza ayrı hesaplanır. Aracı her suç için ayrı ayrı kullanarak cezaları bulabilir ve toplam borcu hesaplayabilirsiniz. Ödenmeyen adli para cezalarının hapse çevrilmesinde birden fazla hükümle adli para cezalarına mahkûmiyet hâlinde çektirilecek hapis süresi beş yılı geçemez (5275 s.K. m.106/7). Hapis cezasıyla birlikte ayrıca adli para cezası verilen suçlarda ise iki ceza birbirinden bağımsızdır: hapis cezası ertelense veya çevrilse bile adli para cezası kendi kurallarıyla infaz edilir.
Taksit ve Mehil
| Yol | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hükümde mehil | Kesinleşmeden itibaren en çok bir yıl | TCK m.52/4 |
| Hükümde taksit | Taksit sayısı en az dört; taksit süresi en çok iki yıl | TCK m.52/4 |
| Taksit aksarsa | Kalanın tamamı tahsil edilir; ödenmeyen kısım hapse çevrilir | TCK m.52/4 |
| İnfazda taksit | Hükümde taksit yoksa ödeme emrinden sonraki bir ay içinde üçte biri ödenirse kalan iki eşit taksit | 5275 s.K. m.106/6 |
Hükümde verilecek taksitlerde kanun iki sınır koyar: taksit sayısı dörtten az olamaz ve taksit süresi iki yılı geçemez (TCK m.52/4). Aylık taksit belirlendiğinde bu en çok yirmi dört taksit demektir. Kanunda taksit aralığına ilişkin ayrı bir sınır yoktur; taksitlerin aralığı ve tutarı hükümde belirlenir. Hükümde taksit verilmemişse infaz aşamasındaki özel taksit imkânı kullanılabilir. İki yolun karşılaştırması için adli para cezası taksitle ödenir mi rehberimize bakabilirsiniz.
Ödenmezse: Kamuya Yararlı İş ve Hapis
| Aşama | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hapse çevirme | Ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı hapse çevrilir | 5275 s.K. m.106/3 |
| Kamuya yararlı iş | Savcının kararıyla, iki saat çalışma bir gün sayılır | 5275 s.K. m.106/3 |
| Programa uyulmazsa | Kalan kısım açık ceza infaz kurumunda çektirilir | 5275 s.K. m.106/3 |
| Üst sınır | Tek hükümde üç yıl, birden fazla hükümde beş yıl | 5275 s.K. m.106/7 |
| Ödeyerek çıkış | Kalan günlerin karşılığı ödenince çalışma veya hapis sona erer | 5275 s.K. m.106/8 |
| Çocuklar | Hapse çevrilemez | 5275 s.K. m.106/4 |
| Hak yoksunlukları | Hapse çevrilse de esas alınan adli para cezasıdır | 5275 s.K. m.106/9 |
Kamuya yararlı işte çalıştırma, hükümlünün tercihine bırakılmış bir seçenek değil, ödenmeyen adli para cezasının kanunda öngörülen infaz biçimidir: Cumhuriyet savcısının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı hapse çevrilir ve hükümlü iki saat çalışma bir gün sayılmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılır (5275 s.K. m.106/3). Araç, kalan borcu gün sayısına ve çalışma saatine çevirerek gösterir. Süreç için adli para cezasını ödemezsem hapse mi girerim, doğrudan verilen adli para cezası ödenmezse ve adli para cezasının infazı rehberlerimize bakabilirsiniz.
Ödeme emri mi aldınız? Taksit ve süreleri birlikte planlayalım
Hukukçular Evi Ankara | 0554 648 37 15
Hükümden Ödemeye: Süreç
Adli para cezasını içeren ilam kesinleştikten sonra Cumhuriyet başsavcılığına verilir ve Cumhuriyet savcısı otuz gün içinde cezanın ödenmesi için hükümlüye bir ödeme emri tebliğ eder (5275 s.K. m.106/2). Ödeme emrinde belirtilen süre içinde ceza ödenmezse, ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı Cumhuriyet savcısının kararıyla hapse çevrilir ve kamuya yararlı işte çalıştırmaya geçilir; günlük çalışma süresi en az iki, en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir (m.106/3). Hükümde taksit veya mehil varsa ödeme planı hükümde gösterilen tarihlere göre işler. Hükümde taksit yoksa ödeme emrinden sonraki bir ay içinde cezanın üçte biri ödenerek kalan kısmın iki eşit taksitle ödenmesi istenebilir (m.106/6).
| Ölçüt | Adli para cezası | İdari para cezası |
|---|---|---|
| Neden verilir? | Suç | Kabahat |
| Kim verir? | Ceza mahkemesi | İdari makamlar |
| Hesap yöntemi | Gün × bir gün karşılığı | Kanunda belirlenen tutar veya aralık |
| Ödenmezse | Hapse çevrilir; kamuya yararlı iş | Kamu alacağı olarak tahsil edilir |
| Kayıt | Adli sicile kaydedilir | Adli sicile kaydedilmez |
| İtiraz | İstinaf ve temyiz (sınırlarıyla) | Sulh ceza hâkimliğine başvuru |
Kısmi Ödeme ve Kalan Günler
Adli para cezasının bir kısmı ödenmiş, bir kısmı ödenmemişse yalnızca ödenmeyen kısım hapse çevrilir. Kalan gün sayısı, ödenmeyen tutarın hükümdeki bir gün karşılığı miktara bölünmesiyle bulunur. Örneğin 300 gün × 200 TL = 60.000 TL ceza için 20.000 TL ödenmişse kalan 40.000 TL, 200 güne karşılık gelir. Kamuya yararlı işte çalışma veya hapis sürerken kalan günlerin karşılığı ödenirse infaz sona erer (5275 s.K. m.106/8). Araçtaki “Ödenen tutar” alanı bu hesabı yapar. Kısmi ödemelerin makbuzlarının saklanması ve infaz dosyasına sunulması, kalan gün hesabında hata yapılmasını önler.
Aracın Sınırları
Araç, karardaki değerlerle hesabı doğrulamak ve olası sonuçları görmek için tasarlanmıştır; hâkimin takdirini öngörmez. Gün sayısı suçun ağırlığına, bir gün karşılığı ise failin ekonomik durumuna göre somut dosyada belirlenir. Hapisten çevirmede ay otuz gün kabul edilir; kararda gün olarak belirtilen bir hapis süresi varsa o gün sayısı esas alınmalıdır. Hapis cezasıyla birlikte verilen adli para cezalarında araç yalnızca adli para cezasını hesaplar; hapis cezasının infazı için ayrı bir hesap gerekir. Mahsup hesabında hükümden önce gözaltı ve tutuklulukta geçen günler esas alınır; bu günlerin bir kısmı aynı kararda hapis cezasından mahsup edilmişse, aynı günlerin adli para cezasından ayrıca düşülmesi söz konusu olmaz.
Adli Para Cezası Tazminat Değildir
Adli para cezası Devlet Hazinesine ödenir; mağdurun zararını karşılamaz. Suçtan zarar gören kişinin maddi ve manevi zararları ceza davasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde istenir. Bu nedenle aracın hesapladığı tutar, sanığın mağdura ödeyeceği bir tazminat değil, devlete ödeyeceği cezadır. Buna karşılık zararın giderilmesi, ceza hukukunda sanık lehine sonuçlar doğurabilir: kısa süreli hapis cezası zararın tamamen giderilmesi şeklindeki bir seçenek yaptırıma çevrilebilir (TCK m.50/1-b) ve şikâyete bağlı suçlarda zararın giderilmesi uzlaşma veya şikâyetten vazgeçme yoluyla dosyanın hiç mahkûmiyet doğmadan kapanmasını sağlayabilir.
Çevrilen Hapiste Koşullu Salıverilme Yoktur
Adli para cezasından çevrilen hapis, olağan bir hapis cezası gibi infaz edilmez. Hastalık gibi zorunlu hâllere ilişkin hükümler saklı kalmak üzere bu hapsin infazı ertelenemez ve infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz (5275 s.K. m.106/9). Bu nedenle ödenmeyen adli para cezasına karşılık gelen günler, açık ceza infaz kurumunda çektirildiğinde tam olarak infaz edilir; hapis cezalarındaki koşullu salıverilme oranları burada devreye girmez. Buna karşılık hükümlü hapiste bulunduğu sırada kalan günlerin karşılığını öderse derhâl hapisten çıkartılır (m.106/8). Bu kural, ödeme gücü sonradan oluşan hükümlü için en hızlı çıkış yoludur. Kalan gün sayısı, ödenmeyen tutarın hükümdeki bir gün karşılığı miktara bölünmesiyle bulunduğundan, ödeme yapmadan önce infaz dosyasından güncel kalan gün sayısının teyit edilmesi yerinde olur.
Ön Ödeme ile Karıştırılmamalı
Ön ödeme, adli para cezası değildir. Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanunda öngörülen hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda fail, savcılığın belirlediği miktarı tebliğden itibaren on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz (TCK m.75/1). Ön ödeme bir mahkûmiyet doğurmaz ve adli sicile kaydedilmez. Bu nedenle ön ödeme teklifi alan kişinin, teklifi reddedip yargılama sonunda adli para cezasına mahkûm olma ihtimalini bu araçla hesaplayarak iki seçeneği karşılaştırması yararlı olabilir; mahkûmiyetin adli sicil sonucu da bu karşılaştırmada ayrıca ve özenle gözetilmelidir; ön ödeme süresi kaçırılırsa bu imkân aynı dosyada bir daha doğmaz.
Kanun Yolu: 15.000 TL Sınırı
Hesaplanan tutar, kanun yoluna başvurma imkânını da belirler. Hapis cezasından çevrilen adli para cezaları hariç olmak üzere, sonuç olarak belirlenen on beş bin Türk lirası dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri istinaf edilemez; bu hükümler kesindir (CMK m.272/3-a). İstinaf edilebilen dosyalarda ise miktarı ne olursa olsun adli para cezasına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez (m.286/2-a). Araç, doğrudan verilen ve on beş bin Türk lirasını aşmayan cezalarda bu kesinlik kuralını ayrıca hatırlatır. Bu nedenle düşük tutarlı dosyalarda bütün itirazların ilk derece mahkemesinde ileri sürülmesi gerekir.
Erteleme Yok, HAGB Var
Erteleme yalnızca iki yıl veya daha az süreli hapis cezası için öngörülmüştür (TCK m.51/1); adli para cezası ertelenemez. Buna karşılık hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması hâlinde mümkündür (CMK m.231/5). HAGB kararı verilirse hüküm açıklanmadığından adli para cezası infaz edilmez ve ödeme yükümlülüğü doğmaz. HAGB’nin şartları için HAGB nedir rehberimize bakabilirsiniz.
Karardaki Hesabı Nasıl Denetlersiniz?
| Kontrol | Doğrusu | Dayanak |
|---|---|---|
| Gün sayısı ve bir gün karşılığı ayrı yazılmış mı? | İkisi ayrı ayrı gösterilmelidir | TCK m.52/3 |
| Artırım ve indirimler nasıl yapılmış? | Gün sayısı üzerinden | TCK m.61/8 |
| Bir gün karşılığı hangi aralıktan belirlenmiş? | Suç tarihine göre; 1/6/2024 öncesi suçta 20 – 100 TL | TCK m.7/2, m.52/2 |
| Ekonomik durum araştırılmış mı? | Takdir ekonomik ve şahsi hâllere dayanmalıdır | TCK m.52/2 |
| Gözaltı ve tutukluluk mahsup edilmiş mi? | Her gün için 500 TL | TCK m.63/1 |
| Taksit kurulmuşsa | En az dört taksit, en çok iki yıl | TCK m.52/4 |
| Kanun yolu bildirimi | 15.000 TL dahil doğrudan adli para cezası kesindir | CMK m.272/3-a |
Hesap Örnekleri
| Durum | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| 2025 suçu, 300 gün, 200 TL | 300 × 200 | 60.000 TL; istinaf açık |
| 2023 suçu, 300 gün, 80 TL | 300 × 80 (eski aralık) | 24.000 TL |
| 60 gün, 100 TL, 3 gün gözaltı | 6.000 − (3 × 500) | 4.500 TL; kesin hüküm; ödenmezse 45 gün |
| 8 ay hapis çevrildi, 100 TL | 240 × 100 | 24.000 TL; istinaf açık (çevrilen ceza) |
| 60.000 TL, 24 taksit | 60.000 ÷ 24 | Aylık 2.500 TL |
Dilekçe Örneği: Adli Para Cezasının Hesabına Yönelik İstinaf
Aşağıdaki örnek, 2023 yılında işlenen bir suçtan 2026 yılında verilen kararda bir gün karşılığı miktarın 1/6/2024 sonrası alt sınır olan 100 TL’den belirlendiği, ekonomik durumun hiç araştırılmadığı ve gözaltı süresinin mahsup edilmediği bir dosyada hazırlanmıştır. Toplam ceza on beş bin Türk lirasını aştığından hüküm istinafa tabidir. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.
Toplam ceza on beş bin Türk lirası veya altında kalsaydı hüküm kesin olacağından bu itirazlar istinaf yoluyla ileri sürülemezdi; bu nedenle bir gün karşılığına ve mahsuba ilişkin itirazların ilk derece mahkemesinde, esas hakkındaki savunmada ve belgeleriyle birlikte dile getirilmesi her dosyada önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Adli para cezası nasıl hesaplanır?
Tam gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar çarpılır (TCK m.52/1-2).
Bir gün karşılığı ne kadar?
1/6/2024 sonrası suçlarda 100 – 500 TL, öncesinde lehe olan 20 – 100 TL.
Karar 2026’da verildiyse hangi aralık uygulanır?
Belirleyici olan karar tarihi değil suç tarihidir; önceki suçlarda lehe olan eski aralık uygulanır (TCK m.7/2).
Gün sayısı en az ve en fazla kaç olabilir?
En az 5, kanunda aksine hüküm yoksa en fazla 730 gün (TCK m.52/1).
730 gün aşılabilir mi?
Evet. Örneğin dolandırıcılıkta 5.000 güne, uyuşturucu satışında 20.000 güne kadar çıkılabilir.
Gözaltında kaldığım günler düşülür mü?
Evet. Her gün için 500 TL indirilir (TCK m.63/1).
Artırım ve indirim nasıl yapılır?
Tutar üzerinden değil, gün sayısı üzerinden (TCK m.61/8).
Hapis cezası nasıl paraya çevrilir?
Her gün hapis bir gün karşılığı miktarla çarpılır; ay otuz gün kabul edilir (TCK m.50, m.61/6).
Bir yıldan uzun hapis paraya çevrilir mi?
Kasıtlı suçlarda hayır; taksirli suçlarda bilinçli taksir hariç çevrilebilir (TCK m.50/4).
Kaç taksit verilebilir?
Hükümde en az dört taksit ve en çok iki yıl (TCK m.52/4).
Taksit ödenmezse ne olur?
Kalanın tamamı tahsil edilir ve ödenmeyen kısım hapse çevrilir (TCK m.52/4).
Ödemezsem kaç gün hapis yatarım?
Ödenmeyen tutarın bir gün karşılığına bölünmesiyle bulunan gün kadar; önce kamuya yararlı işle infaz edilir (5275 s.K. m.106/3).
Kamuya yararlı işte kaç saat çalışırım?
İki saat çalışma bir gün sayılır.
Çocuğun adli para cezası hapse çevrilir mi?
Hayır (5275 s.K. m.106/4).
Hapse çevrilen adli para cezası en çok kaç yıl?
Tek hükümde üç yıl, birden fazla hükümde beş yıl (5275 s.K. m.106/7).
15.000 TL’lik adli para cezası istinaf edilebilir mi?
Doğrudan verilmişse hayır; kesindir. Hapisten çevrilmişse istinaf açıktır (CMK m.272/3-a).
Adli para cezası ertelenebilir mi?
Hayır; ancak HAGB mümkündür (TCK m.51/1, CMK m.231/5).
Araçtaki sonuç kesin mi?
Hayır; gün sayısı ve bir gün karşılığı hâkimin takdirindedir, araç karardaki değerlerle hesabı doğrular.
Çevrilen hapiste koşullu salıverilme var mı?
Hayır. Adli para cezasından çevrilen hapiste koşullu salıverilme uygulanmaz ve infazı ertelenemez (5275 s.K. m.106/9).
Hapisteyken kalan parayı ödersem ne olur?
Kalan günlerin karşılığını öderseniz hapisten çıkartılırsınız (5275 s.K. m.106/8).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Ana Rehber: Adli Para Cezası Nedir?
- Adli Para Cezası Nasıl Hesaplanır? (TCK 52)
- Adli Para Cezası Taksitle Ödenir mi?
- Adli Para Cezasını Ödemezsem Hapse mi Girerim?
- Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi
- Doğrudan Verilen Adli Para Cezası Ödenmezse
- Adli Para Cezasının İnfazı
- Uyuşturucu Suçunda Adli Para Cezası
- HAGB Nedir? (CMK 231)
- Tutukluluk Süresi Hesaplama
- Ceza Hukuku Rehberi
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK ve 5275 sayılı Kanun hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ MASAK Kimlik Tespiti Sınırı 370.000 TL Oldu (7 Ekim 2026): Elektronik Transfer ve Kripto Eşiği 30.000 TL, SMS ile Doğrulamada İmza Örneği, Finansal Olmayan Yükümlülerde Tek Rapor — Tedbirler Yönetmeliği m.5, 16, 24, 24/A ve 38
- ▸ Düğünde Takılan Altınlar Çalındı: Kim Sorumlu? 2026 — Hırsızlık Cezası (TCK 141-142), Düğün Salonu ve Organizasyon Firmasının Sorumluluğu (TBK 112, 116, 66), Sorumsuzluk Kaydı (TBK 115), Otel (TBK 576-577), Kayınvalide (TCK 167)
- ▸ Yolda Altın Buldum, Ne Yapmalıyım? 2026 — Bulduğu Altını Teslim Etmeyenin Cezası (TCK 160), Bulana Ödül (TMK 771), 5 Yılda Mülkiyet, Toprakta Bulunan Altın (Define, 2863) ve Altınını Kaybedenin Hakları
- ▸ Eşim Düğün Altınlarımı İzinsiz Bozdurdu: Suç mu? 2026 — TCK 167 Şahsi Cezasızlık, Ayrılık Kararı, Kayınvalide ve Akrabalar, Zorla Alma (Yağma) İstisnası, Ziynet Alacağı ve 6284 Koruması
Bu konuda hukuki destek almak için


