Yasal faiz oranı (1 Ekim 2026 itibarıyla): yıllık %31. 31 Temmuz 2026’dan bu yana yasal faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak uygulanır (3095 s.K. m.1; 7589 s.K. m.10): 38,75 × 0,80 = %31. Ticari işlerde temerrüt faizi olarak istenebilen TCMB avans oranı 2026 için %39,75’tir (m.2/2). Faiz, her gün için o gün yürürlükte olan oranla hesaplanır: 31.05.2024’e kadar %9, 01.06.2024–30.07.2026 arası %24, 31.07.2026’dan itibaren %31.
Faiz hesabında en sık yapılan hata, alacağın tamamına tek bir oran uygulamaktır. Dayanak, 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’dur ve bu Kanun yalnızca oranı değil; ticari işlerde avans oranını (m. 2/2), akdî faizin taban etkisini (m. 2/3), bileşik faiz yasağını (m. 3) ve özel kanunların saklılığını (m. 4) da düzenler. Aşağıdaki araç yasal faizde tarih aralığınızı otomatik olarak dönemlere böler; ticari alacaklar için sayfanın ilerisindeki ikinci araç avans oranlarını 2017’den bu yana yarıyıl yarıyıl uygular.
Son güncelleme: 1 Ekim 2026 · Dayanak: 3095 s.K. m.1 (7589 s.K. m.10 ile değişik, RG 31.07.2026/33326), m.2-4/a; TCMB reeskont ve avans faiz oranları (son değişiklik 20.12.2025); 6098 s.TBK m.117, m.120, m.122.
Faiz başlangıç tarihi doğru mu belirlendi?
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Yasal ve Temerrüt Faizi Hesaplama (2026)
Mevzuat Haritası
| Hüküm | Düzenlediği konu |
|---|---|
| 3095 s.K. m. 1 | Kanuni faiz oranı ve belirlenme yöntemi |
| 3095 s.K. m. 2/1 | Adi işlerde temerrüt faizi: “sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça” m. 1’deki oran |
| 3095 s.K. m. 2/2 | Ticari işlerde TCMB kısa vadeli avans oranı; sözleşme olmasa bile istenebilmesi |
| 3095 s.K. m. 2/3 | Akdî faiz yüksekse temerrüt faizinin ondan az olamaması |
| 3095 s.K. m. 3 | Mürekkep (bileşik) faiz yasağı ve TTK saklılığı |
| 3095 s.K. m. 4 | Diğer kanunlardaki daha yüksek temerrüt faizi hükümlerinin saklılığı |
| 3095 s.K. m. 4/a | Yabancı para borcunda temerrüt faizi |
| TBK m. 117, m. 120 | Faizin ne zaman işlemeye başladığı: ihtar ve vade |
| TBK m. 122 | Temerrüt faizini aşan zararın tazmini; davada belirlenebiliyorsa aynı kararda hüküm (m. 122/2) |
| TBK m. 55 (7589 s.K. m. 18) | Bedensel zararda faiz başlangıcı: bilinen dönem olay, bilinemeyen dönem karar tarihi |
| 7589 s.K. m. 10 | 3095 m. 1’in yeni metni: reeskont oranının %80’i (RG 31.07.2026/33326) |
| TTK m. 1530 | Ticari geç ödeme faizi |
| 1475 s.K. m. 14 | Kıdem tazminatında mevduata uygulanan en yüksek faiz |
| AYM E.2024/24, K.2025/164 (RG 1.12.2025) | “Sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri” yönünden iptal |
Yasal Faiz Oranı Dönem Tablosu
3095 sayılı Kanun’un 1. maddesindeki oran, uygulamada “yasal faiz”, “kanuni faiz” veya “adi kanuni faiz” olarak anılır. Güncel dönem tablosu:
| Dönem | Yıllık oran | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.01.2006 – 31.05.2024 | %9 | 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı |
| 01.06.2024 – 30.07.2026 | %24 | 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG: 21.05.2024, 32552) |
| 31.07.2026 – devam | %31 | 7589 sayılı Kanun m. 10 ile değişik 3095 s.K. m. 1 |
31 Temmuz 2026’da yöntem değişti, sadece oran değil. Artık yasal faiz sabit bir kararla belirlenmiyor: bir önceki yılın 31 Aralık günü geçerli TCMB reeskont oranının %80’i uygulanıyor. 31.12.2025 reeskont oranı %38,75 olduğundan, 38,75 × 0,80 = %31 çıkıyor. Ayrıca 30 Haziran günündeki reeskont oranı önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının %80’i geçerli oluyor. Bu, oranın yıl içinde de değişebileceği anlamına gelir. 2026 için bu kural işlemedi: TCMB reeskont oranı 20.12.2025’ten bu yana %38,75’tir ve 30.06.2026’da da aynıydı. 2027 oranı, 31.12.2026 tarihli reeskont oranının yüzde sekseni olacaktır.
Oranın kendisi kadar, belirlenme yönteminin değiştiğini not etmek gerekir. Eski rejimde oran bir Cumhurbaşkanı (önceden Bakanlar Kurulu) Kararı ile belirleniyor ve o karar değişmedikçe sabit kalıyordu. Yeni rejimde oran bir formüle bağlı olduğundan, dayanak artık bir karar değil, TCMB’nin ilan ettiği reeskont oranıdır. Dosyaya sunulan hesapta bu ayrım gösterilmelidir.
Neden Tek Oranla Hesap Yapılamaz?
Faiz, borcun doğduğu tarihteki orana sabitlenmez; her gün için o gün yürürlükte olan oran işler. Uzun süreli bir alacakta bu fark ciddi tutarlara ulaşır.
Örneğin 1 Ocak 2023’te doğan 1.000.000 TL’lik bir alacakta faiz, 20 Ağustos 2026 itibarıyla üç ayrı dönemden geçer: 517 gün %9, 790 gün %24 ve 20 gün %31. Tamamına %9 uygulamak alacağı büyük ölçüde eksik gösterir; tamamına %31 uygulamak ise fahiş bir talep doğurur ve dosyanın güvenilirliğini zedeler.
Araç bu bölmeyi otomatik yapar ve her dönemi ayrı satırda gösterir; böylece hesabınızı karşı tarafa veya mahkemeye açıklamanız kolaylaşır.
3095 m. 2: Adi İş mi, Ticari İş mi?
Maddenin üç fıkrası vardır ve üçü de ayrı bir soruya cevap verir.
m. 2/1 — genel kural. “Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1 inci maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur.”
Buradaki “sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça” ibaresi kritiktir: taraflar temerrüt faizi oranını serbestçe belirleyebilir. Sözleşmede oran varsa, yasal faiz değil sözleşmedeki oran uygulanır.
m. 2/2 — ticari işler. “TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticarî işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur.”
| Şart | İçerik |
|---|---|
| 1. Niteliği | İşin ticari iş olması |
| 2. Oran farkı | Avans oranının kanuni faiz oranından fazla olması |
| 3. Sözleşme | Aranmaz — “arada sözleşme olmasa bile” |
m. 2/3 — akdî faizin taban etkisi. “Temerrüt faizi miktarının sözleşmede kararlaştırılmamış olduğu hâllerde, akdî faiz miktarı yukarıdaki fıkralarda öngörülen miktarın üstünde ise, temerrüt faizi, akdî faiz miktarından az olamaz.”
m. 2/3 sık atlanır ve alacağı eksik gösterir. Sözleşmede yalnızca akdî faiz kararlaştırılmış, temerrüt faizi hiç düzenlenmemiş olabilir. Bu durumda “temerrüt faizi yazmıyor, o hâlde yasal faiz” sonucuna varılamaz: akdî faiz yasal faizden yüksekse, temerrüt faizi en az akdî faiz kadar olur. Sözleşmeyi okumadan yasal faiz varsaymak, alacağın eksik hesaplanmasına yol açar.
Karşı tarafın faiz hesabı doğru mu?
Dönem bölmesi yapılmamış hesaplar itiraz sebebidir.
Ticari Temerrüt Faizi Oranları 2017–2026 (3095 m. 2/2)
Kanun ticari temerrüt faizini iki tarihe bağlar: önceki yılın 31 Aralık günü TCMB’nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı oran o yıl boyunca esas alınır; 30 Haziran günündeki avans oranı bu orandan beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranı geçerli olur. Yıl içindeki diğer TCMB değişiklikleri, bu iki tarihe denk gelmedikçe kanuni hesabı etkilemez. TCMB’nin reeskont ve avans faiz oranları tablosuna göre bu kural şu sonucu verir:
| Dönem | Avans oranı | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.01.2017 – 31.12.2017 | %9,75 | 31.12.2016’dan beri geçerli oran |
| 01.01.2018 – 30.06.2018 | %9,75 | 31.12.2017’de geçerli oran |
| 01.07.2018 – 31.12.2018 | %19,50 | 29.06.2018 oranı; 30 Haziran farkı 9,75 puan |
| 01.01.2019 – 31.12.2019 | %19,50 | 31.12.2018’de geçerli oran |
| 01.01.2020 – 31.12.2020 | %13,75 | 21.12.2019 oranı; 30 Haziran farkı 3,75 puan, değişmez |
| 01.01.2021 – 31.12.2021 | %16,75 | 19.12.2020 oranı |
| 01.01.2022 – 31.12.2022 | %15,75 | 31.12.2021 oranı |
| 01.01.2023 – 30.06.2023 | %10,75 | 31.12.2022 oranı |
| 01.07.2023 – 31.12.2023 | %16,75 | 24.06.2023 oranı; 30 Haziran farkı 6 puan |
| 01.01.2024 – 30.06.2024 | %44,25 | 23.12.2023 oranı |
| 01.07.2024 – 31.12.2024 | %51,75 | 01.04.2024 oranı; 30 Haziran farkı 7,5 puan |
| 01.01.2025 – 30.06.2025 | %49,25 | 28.12.2024 oranı |
| 01.07.2025 – 31.12.2025 | %44,25 | 08.03.2025 oranı; 30 Haziran farkı 5 puan |
| 01.01.2026 – 31.12.2026 | %39,75 | 20.12.2025 oranı; 30.06.2026’da değişiklik yok |
Uygulamada bazı kamu kurumlarının yayımladığı tablolarda avans oranı, TCMB her değiştirdiğinde değiştirilerek uygulanmaktadır (örneğin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının kanuni ve temerrüt faiz oranları tablosu). Kanun metni ise yukarıdaki 31 Aralık ve 30 Haziran kuralını öngörür. Sözleşmede “TCMB avans faizi oranlarında değişen oranlarda” gibi bir hüküm varsa sözleşme uygulanır (m. 2/1). Talebinizi hangi yönteme dayandırdığınızı dilekçede açıkça göstermeniz, hesabın denetlenebilmesini sağlar.
Ticari Temerrüt Faizi Hesaplama (3095 m. 2/2, 2017–2026)
Faiz Türleri Karşılaştırması
| Tür | Dayanak | 2026 oranı |
|---|---|---|
| Yasal (kanuni) faiz | 3095 s.K. m. 1 | %31 |
| Adi işlerde temerrüt faizi | 3095 s.K. m. 2/1 | Yasal faizle aynı (%31) |
| Ticari işlerde temerrüt faizi | 3095 s.K. m. 2/2 — TCMB avans oranı | %39,75 |
| Sözleşmesel temerrüt faizi | 3095 s.K. m. 2/1 ve 2/3 | Sözleşmedeki oran; akdî faizden az olamaz |
| Ticari geç ödeme faizi | TTK m. 1530 | TCMB tebliğiyle belirlenir |
| Yabancı para alacağı | 3095 s.K. m. 4/a | İlgili döviz cinsinden mevduat faizi esası |
Ticari alacaklarda doğru türü seçmek, tek başına ciddi bir tutar farkı yaratır. 2026 itibarıyla yasal faiz ile ticari avans faizi arasındaki fark yaklaşık dokuz puandır; bir milyon liralık alacakta bu, yılda yaklaşık 87.500 TL demektir.
Yabancı Para Alacağında Faiz: m. 4/a
Alacak döviz cinsindense yasal faiz uygulanmaz. 3095 sayılı Kanun’a 4489 sayılı Kanunla eklenen 4/a maddesi ayrı bir rejim kurar.
Buna göre sözleşmede daha yüksek akdî veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hâllerde, yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı esas alınır.
Pratik sonuç: USD veya EUR alacağında “%31 yasal faiz” istemek hatalıdır. Doğru yöntem, ilgili döviz cinsinden mevduat faiz oranının bankalardan sorulmasıdır. Bu nedenle bu araç, döviz alacaklarında oranı elle girme seçeneğiyle kullanılmalıdır.
Faiz Ne Zaman İşlemeye Başlar? Temerrüdün Doğuşu
Oran kadar önemli olan başlangıç tarihidir ve bu tarih keyfî değildir: faiz, borçlunun temerrüde düştüğü andan itibaren işler.
Türk Borçlar Kanunu’nun temerrüde ilişkin 117. maddesi iki yol gösterir: muaccel bir borcun borçlusu kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanılarak usulüne uygun bir bildirimle belirlenmişse, o günün geçmesiyle ihtara gerek kalmaksızın temerrüt gerçekleşir.
| Alacağın kaynağı | Faiz başlangıcı | Gereken belge |
|---|---|---|
| Haksız fiil (trafik kazası vb.) | Kural olarak olay tarihi | Kaza tespit tutanağı, rapor |
| Vadeye bağlı sözleşme borcu | Vadenin dolduğu tarih — ihtara gerek yok | Sözleşme, fatura, vade içeren belge |
| Vadesi belirsiz borç | İhtarın borçluya ulaştığı tarih | Tebligat parçası, noter ihtarnamesi |
| İcra takibi | Takip talebinde gösterilen tarih | Takip talebi, ödeme emri tebliği |
| Dava ile istenen alacak | Talep edilen tarih; ıslahta ıslah tarihi tartışılır | Dava ve ıslah dilekçesi |
İhtarın ispatı tarihi belirler. Vadesi belirsiz borçlarda faiz, ihtarın borçluya ulaştığı tarihten işler; gönderildiği tarihten değil. Bu nedenle noter ihtarnamesinde tebliğ parçası, faiz başlangıcının tek dayanağıdır ve dosyaya konulmalıdır.
Bedensel zarar tazminatlarında 2026’da özel bir kural geldi: 7589 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen hükümle, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tazminata karar tarihinden faiz işletilir (RG 31.07.2026/33326). Trafik kazası dosyalarında bu ayrımı tazminat süreci rehberimizde ele aldık.
Faize Faiz Yürütülebilir mi? m. 3
Cevap kanunda tek cümledir: “Kanunî faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez. Bu konuya ilişkin Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklıdır.“
Bu nedenle bu araç basit faiz hesaplar: anapara × oran × gün ÷ 365. İşlemiş faiz anaparaya eklenip yeniden faize tabi tutulmaz.
İki istisna vardır. Birincisi maddenin kendi saklı tuttuğu TTK hükümleridir; ticari hesaplarda bileşik faiz uygulanabilen hâller bulunur. İkincisi görünüştedir: icra takibine konulan alacağın takip tarihindeki toplamı üzerinden takip sonrası faiz işletilmesi, teknik olarak faize faiz değil, takip konusu alacağın yeniden belirlenmesidir. İcra dosyanızdaki hesap bu nedenle bu araçtan farklı çıkabilir.
Özel Kanunlar Saklıdır: m. 4
Bu madde, “yasal faiz” varsayımını en çok bozan hükümdür: “Diğer kanunların, bu Kanunda öngörülen orandan fazla temerrüt faizi ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır.“
Yani başka bir kanun daha yüksek bir faiz öngörüyorsa, 3095 değil o kanun uygulanır. Bu nedenle alacağın niteliği belirlenmeden faiz türü seçilemez.
| Alacak | Uygulanacak faiz | Not |
|---|---|---|
| Trafik kazası tazminatı | Yasal faiz | Kural olarak olay tarihinden |
| Kıdem tazminatı | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | 1475 s.K. m. 14 — 3095 m. 4 kapsamında özel hüküm |
| İhbar tazminatı, fazla mesai | Yasal faiz | Kıdemden farklı rejim |
| Kira alacağı | Yasal faiz | Sözleşmede oran varsa o geçerli (m. 2/1) |
| İki tacir arası mal/hizmet bedeli | Ticari temerrüt veya TTK m. 1530 | Şartlara göre değişir |
| Senede bağlı alacak | Senetteki oran, yoksa yasal/ticari | Senet metni belirleyicidir |
| Yabancı para alacağı | Döviz mevduat faizi esası | 3095 m. 4/a |
Kıdem tazminatı istisnası sık atlanır ve dayanağı 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesidir. Bu hüküm, kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davanın sonunda hâkimin, gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedeceğini öngörür. Bu oran bankalarca açıklanan oranlara göre belirlendiğinden, kıdem alacağınızı bu araçla yasal faiz seçerek hesaplarsanız eksik sonuç alırsınız. Kıdem hesabı için kıdem ve ihbar tazminatı aracımızı kullanın.
Alacağınızın güncel tutarını birlikte çıkaralım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Faiz Yetmiyorsa: Munzam Zarar
Yüksek enflasyon dönemlerinde temerrüt faizi, alacaklının uğradığı gerçek kaybı karşılamayabilir. Hukuk bu ihtimali boş bırakmamıştır.
Türk Borçlar Kanunu’nun aşkın zarara ilişkin 122. maddesi uyarınca; alacaklı temerrüt faizini aşan bir zarara uğramışsa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Uygulamada bu talep munzam zarar olarak anılır.
Aynı maddenin ikinci fıkrası usule ilişkin önemli bir kolaylık getirir: temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder (TBK m.122/2). Yani aşkın zarar için ayrı bir dava açmak zorunlu değildir; talep aynı davada açıkça ileri sürülmelidir. Temerrüt faizinin kendisi ise TBK m.120 ile kurulur ve oranı 3095 sayılı Kanuna göre belirlenir.
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| 1. Temerrüt | Borçlunun temerrüde düşmüş olması |
| 2. Aşan zarar | Zararın temerrüt faizini aşması |
| 3. İlliyet | Zararın gecikmeden doğmuş olması |
| 4. Kusur | İspat yükü borçludadır; kusursuzluğunu ispat ederse sorumlu olmaz |
Neden önemli? 2006–2024 arasında yasal faiz %9’du. Aynı dönemdeki enflasyon karşısında bu oran, alacaklıyı fiilen zarara uğratıyordu. Munzam zarar, bu farkın talep edilebilmesinin yoludur; ancak zararın somut olarak ispatlanması gerekir ve talep ayrıca ileri sürülmelidir.
Anayasa Mahkemesi Kararı ve Değişimin Arka Planı
Yasal faizin 2026’da yeniden düzenlenmesi tesadüf değildir. Yüksek enflasyon dönemlerinde yıllık %9’luk sabit oran, alacaklıyı fiilen zarara uğratıyor; borçlunun ödemeyi geciktirmesini ekonomik olarak avantajlı hâle getiriyordu.
Anayasa Mahkemesi’nin 22/7/2025 tarihli ve E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararıyla 3095 sayılı Kanun’un 5335 sayılı Kanunla değiştirilen 1. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları iptal edildi. Karar, Kahramanmaraş 3. İdare Mahkemesinde görülen ve depremde yıkılan taşınmaz nedeniyle idareden tazminat istenen bir davada yapılan itiraz başvurusu üzerine verildi ve 1 Aralık 2025 tarihli ve 33094 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. İki ayrıntı önemlidir:
1. İptal sınırlıdır. Karar, düzenlemeyi “sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri” yönünden iptal etmiştir. Yani iptalin kapsamı haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme gibi sözleşme dışı kaynaklardan doğan borçlardır; sözleşmesel ilişkiler bu iptalin dışındadır.
2. Yürürlük ertelenmiştir. Karar, Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (1/9/2026) yürürlüğe girecek şekilde ertelenmiştir. Bu, kanun koyucuya yeni düzenleme için tanınan süredir.
Kanun koyucu bu tarihten önce harekete geçerek 16 Temmuz 2026’da kabul edilip 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesini yeniden yazdı. Yeni metne göre faiz ödenmesi gereken hâllerde, miktarı sözleşmeyle tespit edilmemişse ödeme yıllık, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır; 30 Haziran günkü reeskont oranı önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni geçerli olur. Yeni metin, AYM’nin iptal ettiği sözleşme dışı / sözleşmesel ayrımı yapmadan bütün hâllere uygulanır. Yeni sistemin farkı, oranı sabit bir karara değil otomatik bir formüle bağlamasıdır: TCMB reeskont oranı değiştikçe yasal faiz de kendiliğinden güncellenir.
Pratik sonucu şudur: bundan sonra “yasal faiz kaç?” sorusunun cevabı her yıl, hatta bazı yıllarda yıl ortasında değişebilir. Sabit oran ezberlemek yerine, hesap tarihinde geçerli oranı kontrol etmek gerekir. Bu araç dönem tablosunu içinde tuttuğu için bu kontrolü sizin yerinize yapar.
Hesabınızı Nasıl Belgelendirirsiniz?
Faiz hesabı bir iddia değil, gösterilmesi gereken bir tablodur. Karşı tarafa veya mahkemeye sunarken şu üç unsuru açıkça belirtmek gerekir:
1. Anapara ve dayanağı. Alacağın hangi belgeye dayandığı (fatura, senet, ilam, poliçe).
2. Faiz başlangıç tarihi ve sebebi. Olay tarihi mi, vade mi, ihtar mı — ve bunun belgesi.
3. Dönem dönem oran tablosu. Hangi güne hangi oranın uygulandığı, dayanağıyla birlikte.
Bu araç sonucu tam olarak bu biçimde üretir: her dönemi ayrı satırda, oranını ve dayanağını göstererek. Ekran görüntüsünü doğrudan dosyanıza ek yapabilirsiniz.
Faiz Talebi Nasıl Kaybedilir?
Doğru hesaplanmış bir faiz bile usul hatası yüzünden kaybedilebilir. Uygulamada en sık görülen dört durum:
1. Faiz hiç talep edilmemesi. Mahkeme kural olarak talep edilmeyen faize kendiliğinden hükmetmez. Dava dilekçesinde faiz açıkça istenmelidir.
2. Başlangıç tarihinin belirtilmemesi. “Faiziyle birlikte” ifadesi yeterli olmayabilir; hangi tarihten itibaren istendiği gösterilmelidir.
3. Yanlış faiz türü seçilmesi. Ticari alacakta yasal faiz istenirse fazlası sonradan istenemeyebilir; talep aşılamaz.
4. Islah edilmeyen kısım. Kısmi dava açılıp ıslah yapılmazsa, artırılmayan kısma ilişkin faiz talebi doğmaz.
Üçüncü madde ticari dosyalarda pahalıya mal olur. Yasal faiz ile ticari avans faizi arasındaki fark 2026’da yaklaşık dokuz puandır. Bir milyon liralık alacakta bu, yılda yaklaşık 87.500 TL demektir. Türü baştan doğru seçmek, sonradan düzeltmekten çok daha kolaydır. Dilekçede “3095 sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca ticari temerrüt faizi” biçiminde madde göstermek, talebin türünü tartışmasız hâle getirir.
Kontrol Listesi
1. Alacağın niteliğini belirleyin. Adi mi, ticari mi? 3095 m. 2/2 yalnızca ticari işlerde uygulanır.
2. Sözleşmeyi okuyun. m. 2/1 uyarınca sözleşmedeki oran önceliklidir.
3. Akdî faizi kontrol edin. m. 2/3 uyarınca temerrüt faizi akdî faizden az olamaz.
4. Özel kanun var mı bakın. m. 4 uyarınca daha yüksek oran öngören kanun önceliklidir (örn. kıdem tazminatı).
5. Para birimini kontrol edin. Döviz alacağında m. 4/a rejimi işler, yasal faiz uygulanmaz.
6. Başlangıç tarihini belgeleyin. İhtarın tebliğ tarihi esastır.
7. Dönemlere bölün. %9 / %24 / %31 dönemleri ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
8. Bileşik faiz uygulamayın. m. 3 mürekkep faizi yasaklar.
9. Faizi dilekçede açıkça isteyin. Türünü, oranını ve başlangıç tarihini gösterin.
10. Munzam zararı ayrıca değerlendirin. Faiz gerçek kaybı karşılamıyorsa ayrı talep gerekir.
11. Güncel oranı teyit edin. Yeni rejimde oran yıl içinde de değişebilir.
12. Gün esasını sözleşmeden okuyun. 365 mi, 360 mı?
Adım Adım Bir Hesap Örneği
Bir dosyanın hesabının nasıl kurulacağını somut bir örnek üzerinden görelim. Varsayım: 1 Ocak 2023 tarihli, 1.000.000 TL tutarında, adi nitelikte bir alacak; hesap tarihi 20 Ağustos 2026.
| Dönem | Gün | Oran | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 01.01.2023 – 31.05.2024 | 517 | %9 | 2005/9831 sayılı Karar |
| 01.06.2024 – 30.07.2026 | 790 | %24 | 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 31.07.2026 – 20.08.2026 | 20 | %31 | 7589 s.K. m. 10 ile değişik 3095 m. 1 |
Formül her dönem için aynıdır: anapara × oran × gün ÷ 365. Üç dönemin sonuçları toplanır; ara toplamlar anaparaya eklenmez — bu, m. 3’teki mürekkep faiz yasağının hesaptaki karşılığıdır.
Aynı alacak ticari olsaydı ne değişirdi? Bu kez m. 2/2 devreye girer ve TCMB’nin ilgili yıllara ait kısa vadeli avans oranları esas alınır. Avans oranı her yıl ayrı belirlendiğinden ve 30 Haziran kuralıyla yıl ortasında değişebildiğinden, ticari alacaklarda dönem bölmesi yarıyıl esasına göre yapılır. Aynı 1.000.000 TL’lik alacak ticari olsaydı, 01.01.2023’ten 20.08.2026’ya kadar faiz %10,75, %16,75, %44,25, %51,75, %49,25, %44,25 ve %39,75 oranlarından geçerdi; bunu ticari temerrüt faizi aracıyla otomatik hesaplayabilirsiniz.
| Senaryo | Uygulanacak oran | Dayanak |
|---|---|---|
| Adi alacak, sözleşmede faiz yok | Dönemsel yasal faiz (%9 / %24 / %31) | m. 2/1 |
| Adi alacak, sözleşmede %40 temerrüt faizi var | %40 — sözleşme oranı | m. 2/1 “aksi kararlaştırılmadıkça” |
| Adi alacak, sözleşmede yalnız %45 akdî faiz var | Temerrüt faizi %45’ten az olamaz | m. 2/3 |
| Ticari alacak, hiç sözleşme yok | TCMB avans oranı (%39,75) | m. 2/2 |
Tablodaki üçüncü satır en çok gözden kaçandır. Sözleşmede “temerrüt faizi” başlığı bulunmaması, yasal faize dönüleceği anlamına gelmez; akdî faiz yüksekse o oran taban oluşturur.
İcra takibinde hesap neden farklı çıkar? Takip talebinde alacak, takip tarihi itibarıyla anapara ve işlemiş faiz olarak ayrı ayrı gösterilir; takip sonrası faiz ise talepte belirtilen orana göre işler. Bu nedenle icra dosyasındaki toplam, bu araçla yapılan tek parça hesaptan farklı olabilir. İcra maliyeti için icra dosyası hesaplama aracımıza bakabilirsiniz. Takip dosyasına eklenen vekâlet ücretini ise vekalet ücreti hesaplama aracı ile ayrıca hesaplayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yasal faiz oranı 2026’da kaç?
31 Temmuz 2026’dan itibaren yıllık %31‘dir. Bu oran, 31.12.2025 tarihli TCMB reeskont oranı olan %38,75’in yüzde sekseni alınarak bulunmuştur.
Yasal faiz hangi kanunda düzenlenmiştir?
3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1. maddesinde. Oranın belirlenme yöntemi 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle değiştirilmiştir.
Eski dönem alacağıma hangi oran uygulanır?
Her güne, o gün yürürlükte olan oran uygulanır. 1 Ocak 2006 – 31 Mayıs 2024 arası %9, 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 arası %24, 31 Temmuz 2026’dan sonrası %31‘dir.
Ticari alacağımda hangi oranı isteyebilirim?
3095 m. 2/2 uyarınca, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı oran yasal faizden yüksekse, arada sözleşme olmasa bile bu oran istenebilir. 2026 için esas alınan oran %39,75‘tir (TCMB, 20.12.2025). 2025’in ilk yarısında %49,25, ikinci yarısında %44,25; 2024’ün ilk yarısında %44,25, ikinci yarısında %51,75 uygulanır.
Ticari işlerde oran yıl ortasında değişir mi?
Evet. m. 2/2 uyarınca avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan orandan beş puan veya daha çok farklı ise, yılın ikinci yarısında bu yeni oran geçerli olur.
Yasal faiz 2027’de değişecek mi?
Muhtemelen. 7589 sayılı Kanunla değişen 3095 m.1’e göre yasal faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olduğundan 2027 oranı 31.12.2026 tarihli reeskont oranına göre belirlenecektir. Reeskont oranı değişmezse oran %31 kalır.
%31 oranı 31 Temmuz 2026’dan önceki günlere de uygulanır mı?
Hayır. Faiz her gün için o gün yürürlükte olan oranla işler; 01.06.2024–30.07.2026 arası günlere %24, 31.07.2026’dan itibaren %31 uygulanır. Yeni kanunda geçmiş günlere uygulanacağına dair bir hüküm yoktur.
Ticari temerrüt faizi TCMB oranı her değiştiğinde değişir mi?
3095 m.2/2’ye göre hayır: önceki yılın 31 Aralık avans oranı yıl boyunca esas alınır, yalnız 30 Haziran oranı beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında o oran uygulanır. Sözleşmede değişen oranlı avans faizi kararlaştırılmışsa sözleşme hükmü uygulanır.
Sözleşmede faiz oranı yazıyorsa ne olur?
m. 2/1’deki “sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça” ibaresi uyarınca sözleşmedeki oran uygulanır. Yasal faiz, sözleşmede oran bulunmayan hâller için tamamlayıcı bir kuraldır.
Sözleşmede akdî faiz var ama temerrüt faizi yoksa?
m. 2/3 uyarınca akdî faiz, kanundaki orandan yüksekse temerrüt faizi akdî faiz miktarından az olamaz. Bu durumda yasal faiz değil, akdî faiz oranı taban oluşturur.
Faize faiz yürütülebilir mi?
Kural olarak hayır. m. 3: “Kanunî faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez.” Aynı madde, bu konuya ilişkin Türk Ticaret Kanunu hükümlerini saklı tutar.
Başka kanunda daha yüksek faiz varsa hangisi uygulanır?
m. 4 uyarınca diğer kanunların bu Kanunda öngörülen orandan fazla temerrüt faizi ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır; yani özel kanun uygulanır.
Kıdem tazminatına yasal faiz mi işler?
Hayır. 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilir. Bu, 3095 m. 4 kapsamında bir özel hükümdür.
Döviz alacağımda yasal faiz isteyebilir miyim?
Hayır. 3095 m. 4/a uyarınca yabancı para borçlarında, sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırılmadıkça, devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı esas alınır.
Faiz ne zaman işlemeye başlar?
Borçlunun temerrüde düştüğü andan itibaren. Muaccel borçta kural ihtardır; ifa günü birlikte belirlenmişse veya usulüne uygun bildirimle belirlenmişse o günün geçmesiyle ihtara gerek kalmaz. Haksız fiilde kural olarak olay tarihi esas alınır.
İhtar gönderdim, hangi tarih esas alınır?
İhtarın borçluya ulaştığı tarih; gönderildiği tarih değil. Bu nedenle tebliğ parçası dosyaya konulmalıdır.
Temerrüt faizi zararımı karşılamıyorsa ne yapabilirim?
Munzam zarar (aşkın zarar) talep edilebilir: alacaklı temerrüt faizini aşan bir zarara uğramışsa, borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Dayanak TBK m.122’dir; zarar miktarı davada belirlenebiliyorsa hâkim, davacının istemi üzerine aynı kararda buna da hükmeder (m.122/2). Zararın somut olarak ispatlanması ve talebin ayrıca ileri sürülmesi gerekir.
AYM kararı tüm faiz alacaklarını mı iptal etti?
Hayır. E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararla iptal, “sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri” yönünden verilmiştir; yürürlüğü de yayımdan dokuz ay sonrasına (1/9/2026) bırakılmıştır.
Hesapta 360 gün mü 365 gün mü kullanılır?
Bu araç 365 gün esasını kullanır. Bazı bankacılık uygulamalarında 360 gün kullanılabildiğinden, sözleşmenizde özel bir düzenleme varsa onu esas almanız gerekir.
Dava dilekçesinde faizi nasıl istemeliyim?
Üç unsuru birlikte gösterin: türü (yasal / ticari temerrüt / sözleşmesel), dayanak maddesi (örn. 3095 m. 2/2) ve başlangıç tarihi. “Faiziyle birlikte” ifadesi tek başına yeterli olmayabilir.
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Atıf yapılan başlıca mevzuat: 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m. 1, 2, 3, 4, 4/a; 15/12/1999 tarihli ve 4489 sayılı Kanun; 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun m. 10 ve m. 18 (RG 31/7/2026, 33326); 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG: 21/5/2024, 32552); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 55, 117, 120 ve 122; TCMB reeskont ve avans faiz oranları; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1530; 1475 sayılı İş Kanunu m. 14; Anayasa Mahkemesinin 22/7/2025 tarihli ve E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararı (RG 1/12/2025, 33094). Oranlar ve dayanaklar değişebileceğinden, hesap tarihinde yürürlükteki metnin ve TCMB oranlarının teyidi gerekir.
Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Faiz oranları mevzuat ve TCMB kararlarıyla değişir; icra dosyasındaki resmî hesap kısmi ödemeler, harç ve masraflar nedeniyle farklılık gösterebilir.
Diğer hesaplama araçları
- Trafik kazası tazminatı hesaplama
- Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama
- Yasal miras payı ve saklı pay hesaplama
- Kira artış oranı hesaplama
- Nafaka hesaplama ve artırım
- Hukuki süre hesaplama aracı
- İnfaz süresi (koşullu salıverilme) hesaplama
- Adli para cezası hesaplama (TCK m.52)
- İcra dosyası hesaplama (harç ve kapak)
- Katılma alacağı hesaplama (mal rejimi)
- Ceza indirim zinciri hesaplama (TCK m.61/5)
- Fazla mesai, yıllık izin ve tatil alacağı
- Araç değer kaybı hesaplama
- Maluliyet oranı hesaplama (Balthazard)
- Geçici iş göremezlik ve tedavi gideri
- Asli ve tali kusur tespit aracı
- Trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcı
- Araç mahrumiyeti (ikame araç) bedeli
- Trafik cezası hesaplama (7574)
- Teminat limiti yeterlilik testi
- Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) hesaplama
- Tenkis ve saklı pay hesaplama
- İdari dava süresi hesaplama
- Dava harcı ve açılış maliyeti hesaplama
- Maaş haczi hesaplama
- Tüm araçlar
- Alacak ve kambiyo senedi zamanaşımı (TBK m.146, TTK m.749)
📘 İlgili Rehberler


