Trafik kazalarında en geç fark edilen gerçek şudur: zorunlu trafik sigortası sınırsız değildir. Ağır yaralanmalı veya ölümlü bir kazada hesaplanan tazminat, poliçe limitini rahatlıkla aşabilir. Bu durumda aşan kısım havada kalmaz — kusurlu sürücü ve araç işleteninin şahsi malvarlığına yönelir. Bu araç, zararınızın limiti aşıp aşmadığını gösterir ve aşan kısmın kimden nasıl tahsil edileceğini anlatır. Aşağıdaki testin ardından limitlerin neden yetersiz kaldığını, kişi başına ve kaza başına tavanların nasıl birlikte işlediğini ve limit aşan dosyalarda izlenmesi gereken yolu da bulacaksınız.
Limit aşıldıysa dava kimlere yöneltilmeli?
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Teminat Limiti Yeterlilik Testi
1) Zararınız
2) Poliçe limitleriniz
Limitler Neden Yetmiyor?
Zorunlu trafik sigortası, asgari bir güvence sağlamak üzere tasarlanmıştır; tam tazmin garantisi vermez. 2026 tarifesinde otomobil grubu için kişi başına bedeni zarar limiti 3.600.000 TL’dir. Oysa orta gelirli, genç bir kazazedenin ağır maluliyet hâlinde hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatı bu tutarı tek başına aşabilir; ölümlü kazalarda birden fazla hak sahibi bulunduğunda destekten yoksun kalma tazminatları toplamı çok daha yükseğe çıkar.
| Teminat | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Maddi — araç başına | 300.000 TL | 400.000 TL |
| Maddi — kaza başına | 600.000 TL | 800.000 TL |
| Bedeni — kişi başına | 2.700.000 TL | 3.600.000 TL |
Artış oranı yaklaşık %33’tür. Ancak tazminat hesabına esas gelirler ve tedavi maliyetleri de aynı dönemde arttığından, limitlerin yetersiz kaldığı dosya sayısı azalmamaktadır.
Limit Aşıldığında Ne Olur?
Poliçe limiti tükendiğinde sigortacının sorumluluğu sona erer; ancak zarar sona ermez. Sorumluluk sırası şöyledir:
| Sıra | Kaynak | Sınırı |
|---|---|---|
| 1 | Zorunlu trafik sigortası (ZMSS) | Poliçe limiti |
| 2 | İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) | Varsa, seçilen teminat kadar |
| 3 | Araç işleteni | Şahsi malvarlığı — sınırsız |
| 4 | Kusurlu sürücü | Şahsi malvarlığı — sınırsız |
Bu, zarar gören için bir tahsil riskidir. Sigorta şirketinden alacağınız tutar güvencelidir; şahsi malvarlığından tahsil ise borçlunun ödeme gücüne bağlıdır. Bu nedenle limiti aşan dosyalarda dava yalnızca sigortacıya değil, sürücü ve işletene birlikte yöneltilmeli; gerekirse ihtiyati haciz talep edilmelidir. Sigortacıya karşı doğrudan dava hakkı için doğrudan dava rehberimize bakabilirsiniz.
Limit aşan dosyalarda strateji değişir
Doğru davalı seçimi ve teminat araştırması tahsili belirler.
Kişi Başına mı, Kaza Başına mı?
Poliçede iki ayrı tavan bulunur ve ikisi birden uygulanır:
- Kişi başına limit: Tek bir zarar görene ödenecek azami tutar.
- Kaza başına limit: Aynı kazada tüm zarar görenlere ödenecek toplam azami tutar.
Çok yaralılı kazalarda ikinci tavan belirleyici olur: her bir kişinin talebi kişi başına limitin altında kalsa bile, toplam tutar kaza başına limiti aşarsa ödemeler oransal olarak dağıtılır. Yani kalabalık bir kazada herkes tam tazminat alamayabilir.
Otobüs ve minibüs kazalarında bu risk yüksektir. Kaza başına bedeni limitler araç grubuna göre değişir ve koltuk sayısı arttıkça yükselir; ancak yolcu sayısı da arttığından kişi başına düşen pay azalabilir. Bu nedenle toplu taşıma kazalarında talebin erken ve eksiksiz sunulması önem taşır.
Zorunlu Sigortanın Kapsamadıkları
Limit hesabı yaparken kapsam dışı kalemleri karıştırmamak gerekir. Aşağıdaki zararlar limit içinde değil, tamamen kapsam dışıdır:
| Kalem | Kimden istenir |
|---|---|
| Manevi tazminat | Sürücü/işleten; varsa İMM |
| Araç mahrumiyeti (ikame araç) | Kusurlu sürücü/işleten |
| Ticari kazanç kaybı, kâr kaybı | Kusurlu sürücü/işleten |
| Belgeli sağlık hizmeti bedelleri | SGK (KTK m.98) |
| Kazaya karışan kendi aracınızın hasarı | Kendi kaskonuz |
Sağlık giderlerinin neden SGK’ya geçtiği ve hangi kalemlerin sigortada kaldığı için geçici iş göremezlik ve tedavi gideri aracımıza bakabilirsiniz.
Önce tazminatınızı hesaplayın, sonra limiti test edin
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İMM: Limiti Büyütmenin Yolu
Zorunlu sigorta limitleri SEDDK tarafından belirlenir ve tek tek poliçelerde artırılamaz. Limitin ötesine geçmek isteyen araç sahibi için yol İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatıdır: kasko poliçesine ek olarak veya ayrı düzenlenir ve zorunlu sigorta tükendiğinde devreye girer.
İMM, yalnızca karşı tarafa verilen zararı büyütür; kendi aracınızın hasarını kapsamaz — o kasko konusudur. Kasko ile zorunlu sigortanın hangi zararı karşıladığını ayırt etmek, doğru başvuru için kritiktir.
İMM’nin asıl işlevi zarar göreni değil, kusurluyu korumaktır. Ağır bir kazada limiti aşan kısımdan şahsi malvarlığıyla sorumlu olan sürücü ve işletendir. İMM olmadan, tek bir ölümlü kaza araç sahibinin malvarlığını yıllarca bağlayabilir. Bu nedenle İMM, tazminat riskine karşı en ucuz korunma yollarından biridir.
Limitler Kaza Tarihine Göre Belirlenir
Sık yapılan bir hata, güncel yıl limitlerini eski bir kazaya uygulamaktır. Uygulanacak teminat, kaza tarihinde yürürlükte olan poliçenin limitidir. 2023’te olan bir kazada 2026 limitleri geçerli değildir; o dönem poliçesindeki tutarlar esas alınır.
Bu nedenle eski tarihli dosyalarda ilk iş, kaza tarihli poliçe suretini temin etmektir. Zamanaşımı süreniz hâlâ açıksa talep hakkınız devam eder; süreyi zamanaşımı hesaplayıcısıyla kontrol edebilirsiniz.
Limit Yetersizse Ne Yapmalı? Zarar Gören İçin Yol Haritası
Hesap sonucunda açık çıktıysa, dosyanın stratejisi baştan değişir. Yalnızca sigortaya başvurup beklemek, tahsil edilemeyen bir alacakla kalmanıza yol açabilir:
- Davayı üç muhataba birlikte yöneltin. Sigorta şirketi, kusurlu sürücü ve araç işleteni. Sigortacı limitle sorumludur; aşan kısım için diğer ikisi gerekir.
- İMM teminatını araştırın. Karşı tarafın kasko poliçesinde İhtiyari Mali Mesuliyet klozu bulunup bulunmadığı, aşan kısmın karşılanmasında belirleyicidir.
- Malvarlığı araştırması yapın. Sürücü ve işletenin taşınmaz, araç ve banka kaydı; tahsil kabiliyetini gösterir.
- İhtiyati haciz talep edin. Yargılama uzun sürer; bu sürede malvarlığının elden çıkarılması riskine karşı erken tedbir alınmalıdır.
- İşleten kavramını geniş düşünün. Araç bir şirkete, kiralama firmasına veya taşımacıya aitse sorumluluk zinciri genişler ve tahsil ihtimali artar.
Dördüncü madde çoğu dosyada belirleyicidir. Limiti aşan tazminat davaları yıllar sürebilir. Karar çıktığında borçlunun üzerinde hiçbir malvarlığı kalmamışsa, kazanılan dava kâğıt üzerinde kalır. İhtiyati haciz, hakkı kâğıttan paraya çeviren adımdır.
Araç Sahibi Açısından: Ne Kadar İMM Yeterli?
Sorunun tersinden bakalım. Kusurlu taraf olma ihtimalinize karşı hangi teminatın yeterli olduğunu, olası en kötü senaryoyu hesaplayarak bulabilirsiniz:
| Senaryo | Olası tazminat | Zorunlu sigorta sonrası açık |
|---|---|---|
| Hafif yaralanma, düşük maluliyet | Limit içinde | Genellikle yok |
| Genç kazazede, ağır maluliyet | Kişi başına limiti aşabilir | Milyonlarca lira |
| Ölüm, birden fazla hak sahibi | Destek payları toplamı yüksek | Yüksek |
| Çok yaralılı kaza | Kaza başına limiti aşabilir | Oransal dağıtım + açık |
Kendi dosyanız için somut bir rakam görmek isterseniz, önce trafik kazası tazminatı hesaplama aracıyla olası tazminatı hesaplayıp sonucu bu araca girin. İki aracı birlikte kullanmak, hem zarar görene hem araç sahibine gerçekçi bir tablo verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Zararım limiti aşarsa fazlası siliniyor mu?
Hayır. Sigortacının sorumluluğu limitle sınırlıdır ancak zarar ortadan kalkmaz. Aşan kısımdan kusurlu sürücü ve araç işleteni şahsi malvarlığıyla sorumludur.
Poliçe limitini kendim artırabilir miyim?
Zorunlu trafik sigortası limitleri SEDDK tarafından belirlenir ve poliçe bazında artırılamaz. Limitin ötesi için İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı yaptırmanız gerekir.
Çok yaralılı kazada herkes tam tazminat alır mı?
Kaza başına limit aşılırsa ödemeler oransal olarak dağıtılır; bu durumda hak sahipleri tam tazminat alamayabilir. Talebin erken ve eksiksiz sunulması önem kazanır.
Manevi tazminat limit hesabına dahil mi?
Hayır. Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı kapsamaz; bu kalem tamamen kapsam dışıdır ve sorumlulardan ya da varsa İMM teminatından talep edilir.
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Araç grubuna göre kaza başına teminat tutarları SEDDK tarifesinde ayrıntılı biçimde belirlenir; araçtaki varsayılan değerler yönlendirme amaçlıdır ve poliçenizden teyit edilmelidir.
Diğer hesaplama araçları
- Trafik kazası tazminatı hesaplama
- Araç değer kaybı hesaplama
- Maluliyet oranı hesaplama (Balthazard)
- Geçici iş göremezlik ve tedavi gideri hesaplama
- Asli ve tali kusur tespit aracı
- Trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcı
- Araç mahrumiyeti (ikame araç) bedeli hesaplama
- Trafik cezası hesaplama (7574 sayılı Kanun)
- Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama
- Yasal miras payı ve saklı pay hesaplama
- Kira artış oranı hesaplama
- İnfaz süresi (koşullu salıverilme) hesaplama
- Hukuki süre hesaplama aracı
- Nafaka hesaplama ve artırım
- Yasal ve temerrüt faizi hesaplama
- Adli para cezası hesaplama (TCK m.52)
- İcra dosyası hesaplama (harç ve kapak)
- Katılma alacağı hesaplama (mal rejimi)
- Ceza indirim zinciri hesaplama (TCK m.61/5)
- Fazla mesai, yıllık izin ve tatil alacağı
- Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) hesaplama
- Tenkis ve saklı pay hesaplama
- İdari dava süresi hesaplama
- Dava harcı ve açılış maliyeti hesaplama
- Maaş haczi hesaplama
- Tüm araçlar
📘 İlgili Rehberler
Süre kaçırmayın
Limit aşan dosyalarda şahsi malvarlığına yönelmek için erken tedbir kritiktir.


