Trafik kazası sonrası tazminat, tek bir başvurudan ibaret değildir: kaza anından paranın tahsiline kadar uzanan, her adımı ayrı bir süreye ve ayrı bir belgeye bağlı bir süreçtir. Bu rehber süreci zaman sırasına göre anlatır — hangi aşamada ne yapmanız, hangi belgeyi toplamanız, hangi hesabı yapmanız ve hangi kuruma başvurmanız gerektiğini adım adım gösterir. Her aşamada ilgili hesaplama aracına ve ayrıntılı rehbere yönlendirilirsiniz.
Hangi aşamada olduğunuzu birlikte belirleyelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Sürecin Tamamı: Yedi Aşama
Aşağıdaki tablo, kazadan tahsile kadar tüm yolculuğu tek bakışta gösterir. Hangi aşamada olduğunuzu belirleyip doğrudan o bölüme geçebilirsiniz.
| Aşama | Zaman | Kritik iş |
|---|---|---|
| 0 — Kaza anı | İlk saat | Güvenlik, 112, tutanak kararı, delil |
| 1 — İlk 48 saat | 2 gün | Hastane kaydı, kamera talebi, fotoğraf |
| 2 — İhbar | İlk hafta | Sigortaya hasar ihbarı, dosya açılması |
| 3 — İyileşme | 1–18 ay | Tedavi, istirahat, gelir kaybının belgelenmesi |
| 4 — Zararın netleşmesi | 12–18 ay sonrası | Maluliyet raporu, kusur tespiti, hesap |
| 5 — Başvuru | 15 iş günü | KTK m.97 yazılı başvuru (dava şartı) |
| 6 — Uyuşmazlık | Aylar–yıllar | Sigorta Tahkim veya dava |
| 7 — Tahsil | Karar sonrası | Ödeme, faiz, gerekirse icra |
Bu tablo bir takvim değil, bir sıralamadır. Aşamaların uzunluğu dosyadan dosyaya değişir; ancak sıra değişmez. En sık yapılan hata, dördüncü aşamayı (zararın netleşmesi) beklerken zamanaşımı süresinin işlediğini unutmaktır. Süreniz hâlâ açık mı, zamanaşımı hesaplayıcısıyla kontrol edin.
Aşama 0 — Kaza Anı: İlk Bir Saat
Bu aşamada alınan kararlar, aylar sonra dosyanın kaderini belirler. Sırayla:
- Güvenliği sağlayın. Aracı mümkünse kenara alın, dörtlüleri yakın, reflektör koyun. Can güvenliği her şeyin önündedir.
- Yaralı varsa 112’yi arayın ve yaralıyı zorunlu olmadıkça hareket ettirmeyin.
- Araçları oynatmadan önce fotoğraf çekin. Araç konumları, fren izleri, yol çizgileri, trafik işaretleri, hasar bölgeleri ve genel açı. Bu fotoğraflar sonradan üretilemez.
- Tutanak kararını verin. Yaralanma varsa, taraflardan biri alkollüyse, kamu malı zarar gördüyse veya anlaşma sağlanamıyorsa kolluk çağrılmalıdır. Aksi hâlde anlaşmalı tutanak düzenlenebilir.
- Tanık bilgisi alın. Olay yerinden ayrılan bir tanığa sonradan ulaşmak neredeyse imkânsızdır; ad ve telefon yeterlidir.
Üçüncü madde en kritik olanıdır. Kusur tespiti büyük ölçüde araçların çarpışma anındaki konumuna, hasarın yerine ve fren izlerine dayanır. Araçlar çekildikten sonra bu veriler kaybolur ve geriye yalnızca tarafların beyanı kalır. Telefonla çekilecek on fotoğraf, aylar sonra bilirkişi raporunu değiştirebilir.
Aşama 1 — İlk 48 Saat
Kaza yerinden ayrıldıktan sonraki iki gün, delil toplamanın son penceresidir.
| Yapılacak | Neden şimdi |
|---|---|
| Hastaneye gidin, en ufak şikâyeti kayda geçirin | Kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı, kayıt gecikince tartışmaya açılır |
| Kamera kaydı talebi iletin | Kavşak ve işyeri kayıtları çoğu sistemde günler içinde üzerine yazılır |
| Tutanağın bir örneğini alın | Sonraki her adımın temel belgesidir |
| Dashcam kaydını yedekleyin | Cihazlar döngüsel kayıt yapar, eski kayıt silinir |
| Aracı onarıma vermeden ekspertiz düşünün | Onarım sonrası hasar boyutu ispatlanamaz hâle gelir |
Birinci satır iki yönden önemlidir. Sağlık kaydı yalnızca tedavi için değil, zamanaşımı süresini belirlemek için de kritiktir: aynı kazada en ufak bir yaralanma varsa, yalnız aracınızdaki maddi hasarı talep etseniz bile iki yıllık değil, yaralanmalı kazalar için öngörülen sekiz yıllık uzamış süre gündeme gelir. “Bir şeyim yok” deyip hastaneye gitmemek, sonradan hem tazminat hem süre kaybına yol açabilir.
Aşama 2 — Sigortaya İhbar ve Dosyanın Açılması
Hasar ihbarı, tazminat başvurusundan farklı bir işlemdir: ihbar dosyayı açar, başvuru talebi resmen ileri sürer. İhbarı geciktirmemek gerekir.
Aracınızdaki hasar için karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına, bedensel zararlar için yine aynı poliçeye başvurulur. Kendi kaskonuz ise ayrı bir sözleşmedir ve farklı kalemleri kapsar. Poliçenin kapsamı ve 1 Temmuz 2026 sonrası değişen kurallar için ZMSS Genel Şartları 2026 değişikliği rehberimize bakabilirsiniz.
Karşı araç sigortasızsa ya da sürücü kaçtıysa süreç değişir: bu durumda Güvence Hesabı devreye girer. Ayrıntı için sigortasız araç çarptığında tazminatı kimden alırım rehberini inceleyin.
Aracın hasar geçmişini kontrol etmek de bu aşamaya aittir; TRAMER sorgulama rehberi önceki hasar kayıtlarının değer kaybı talebinizi nasıl etkileyeceğini açıklar.
Aşama 3 — İyileşme Dönemi: Gelir Kaybı ve Tedavi Giderleri
Bu dönem çoğu dosyada bir ila on sekiz ay sürer ve iki ayrı kalem doğurur. En yaygın yanılgı, ikisini tek torbada toplamaktır.
| Kalem | Muhatap | Dayanak |
|---|---|---|
| Belgeli hastane, ameliyat, muayene bedelleri | SGK | KTK m.98 (6111 s.K. sonrası) |
| Refakatçi, ulaşım, ileride yapılacak tedavi, makul özel hastane farkı | Sigorta / işleten / sürücü | SGK kapsamı dışı |
| Çalışamadığınız dönemin gelir kaybı | Önce SGK ödeneği, aşan fark karşı taraftan | 5510 m.18 + TBK |
Bu aşamanın hesabını geçici iş göremezlik ve tedavi gideri hesaplama aracıyla yapabilirsiniz; araç sigortalılık türünüze göre (SSK, Bağ-Kur, memur) değişen sonuçları da gösterir. Kavramsal çerçeve için tedavi masrafları ve çalışamadığım dönem ile bedensel zararda tazminat (TBK 54) rehberlerine bakın.
Belgeleri biriktirin, atmayın. Refakatçi ücreti, hastaneye gidiş-geliş masrafı ve ilaç fişleri gibi küçük görünen kalemler, aylar boyunca toplandığında ciddi tutarlara ulaşır. Bu kalemler SGK kapsamı dışında olduğu için karşı taraftan istenebilir; ancak belgelenmezse tamamen kaybedilir.
Hangi kalemi kimden isteyeceğinizi karıştırmayın
Yanlış muhataba yapılan başvuru reddedilir ve zamanaşımını durdurmaz.
Aşama 4 — Zararın Netleşmesi: Kusur ve Maluliyet
Tazminatın tutarı iki değişkenin çarpımıdır: kusur oranı ve zararın büyüklüğü. Her ikisi de bu aşamada belirlenir.
Kusur tespiti
Türk hukukunda kusur önce asli ve tali olarak ayrılır; asli kusur hâlleri KTK m.84’te on iki bent hâlinde sınırlı sayıda belirlenmiştir. İnternette dolaşan sabit yüzde tabloları somut olayı yansıtmaz — aynı bende giren iki olay, zorunluluk hâli ve kazaya katkı derecesi farklı olduğu için farklı sonuçlanabilir.
Hangi ihlalin hangi ağırlıkta olduğunu asli ve tali kusur tespit aracıyla görebilirsiniz. Kavramsal ayrıntı için kusur oranı tespiti rehberi, özel senaryolar için arkadan çarpma ve kavşakta geçiş önceliği rehberlerine bakabilirsiniz.
Kendi kusurunuz varsa tazminattan indirim yapılır; ayrıca emniyet kemeri takmamak veya kask kullanmamak gibi davranışlar kazadaki kusuru değiştirmese de zararın ağırlaşmasına katkı sayılarak ayrı bir indirim sebebi oluşturur. Bu ayrım için müterafik kusur rehberini inceleyin.
Maluliyet raporu
Kalıcı sakatlık, iyileşme tamamlanıp durum oturduktan sonra ölçülebilir; uygulamada genellikle on iki ila on sekiz ay beklenir. Erken alınan raporlarda oran eksik tespit edilebilir. Belirleyici olan rapor tarihi değil kaza tarihidir: 20 Şubat 2019 sonrası kazalarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır.
Birden fazla vücut bölgesi zarar gördüyse oranlar toplanmaz, Balthazard formülüyle birleştirilir — maluliyet oranı hesaplama aracı bu birleştirmeyi yapar.
Hesabın yapılması
Kusur ve maluliyet netleştiğinde tazminat hesaplanabilir. Bedensel zarar için trafik kazası tazminatı hesaplama aracını, aracınızdaki değer düşüşü için araç değer kaybı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Hesap yönteminin arka planı için progresif rant ve sakatlık ve ölüm tazminatında TBK rejimi rehberlerine bakabilirsiniz. Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı ayrı bir kalemdir; kimler ne kadar isteyebilir ve yakınımı kaybettim rehberleri bu konuyu işler.
Manevi tazminat ise formülle hesaplanmaz; hâkimin takdir yetkisindedir. Ölçütler için manevi tazminat rehberine bakın.
Aşama 5 — KTK m.97 Başvurusu: Dava Şartı
Trafik kazası kaynaklı tazminat talebinde, dava açmadan önce karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılması zorunludur. Sigorta şirketi 15 iş günü içinde yanıt vermek durumundadır. Bu başvuru yapılmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan reddedilir.
| Başvuruya eklenecek | Amaç |
|---|---|
| Kaza tespit tutanağı | Olayın ve kusurun ispatı |
| Maluliyet / sağlık kurulu raporu | Bedensel zararın derecesi |
| Gelir belgesi (bordro, beyanname) | Kayıp hesabının tabanı |
| Ekspertiz / onarım faturası | Maddi hasar ve değer kaybı |
| Nüfus kayıt örneği (ölüm hâlinde) | Hak sahipliğinin gösterilmesi |
| Banka hesap bilgisi | Ödemenin yapılabilmesi |
Sürecin ayrıntısı için KTK m.97 başvuru rehberini, doğrudan dava hakkının sınırları için doğrudan dava açabilir miyim rehberini inceleyin.
Teklif geldiğinde acele imzalamayın. Sigorta şirketinin ilk teklifi çoğu zaman asgari düzeydedir ve “kesin ve nihai” ibareli bir ibraname ile birlikte sunulur. İbranameyi imzalamak, sonradan fark talep etmeyi ciddi biçimde güçleştirir. Teklifi kendi hesabınızla karşılaştırmadan kabul etmeyin.
Gelen teklif yeterli mi? Hesabınızla karşılaştıralım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Aşama 6 — Uyuşmazlık: Tahkim mi, Dava mı?
Başvuruya yanıt gelmez veya teklif yetersiz kalırsa iki yol açılır. Seçim, tutara ve dosyanın niteliğine göre yapılır.
| Ölçüt | Sigorta Tahkim Komisyonu | Mahkeme |
|---|---|---|
| Muhatap | Yalnızca üye sigorta şirketi | Sürücü, işleten ve sigortacı birlikte |
| Hız | Genellikle daha hızlı | Daha uzun |
| Poliçe limiti aşımı | Limit üstü için elverişli değil | Limit üstü kısım işletenden istenebilir |
| Manevi tazminat | Zorunlu poliçe kapsamı dışıdır | Sorumlulardan talep edilebilir |
Tahkim sürecinin işleyişi ve kararların bağlayıcılığı için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru rehberini ve başvuru ve tahkim rehberini inceleyin.
Bu aşamada 2026’da değişen iki kural önem taşır: illiyet bağında ispat yükünün sigortacıya geçmesi ve değer kaybında 1 Temmuz sonrası yeni dönem. Ağır hasarlı araçlarda ise farklı bir hesap devreye girer; pert araçta tazminat rehberine bakın.
Aşama 7 — Tahsil ve Faiz
Karar veya anlaşma sonrası ödeme yapılmazsa icra takibi gündeme gelir. Faiz konusunda 2026 itibarıyla önemli bir ayrım vardır: kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tazminata karar tarihinden kanuni faiz işletilir. Bu rejim 31 Temmuz 2026 sonrası gerçekleşen haksız fiillere uygulanır — ayrıntı için oransal mahsup ve faiz değişikliği rehberine bakabilirsiniz.
Sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra kusurlu sürücüye rücu edebilir; genişleyen rücu sebepleri için rücu davası rehberini inceleyin.
Kimler Talep Edebilir?
| Kişi | İsteyebileceği kalemler |
|---|---|
| Yaralanan sürücü veya yolcu | Geçici ve sürekli iş göremezlik, tedavi giderleri, manevi tazminat |
| Ölenin desteğinden yoksun kalanlar | Destekten yoksun kalma, cenaze gideri, manevi tazminat |
| Araç maliki | Onarım bedeli, değer kaybı, ikame araç gideri |
| Yaya, bisikletli, motosikletli | Bedensel zarar kalemlerinin tamamı |
| Yakınları (ağır yaralanmada) | Belirli koşullarda manevi tazminat |
Araca hatır için bedelsiz binilmesi hâlinde tazminatta indirim gündeme gelebilir; ayrıntı için hatır taşıması rehberine bakın. Talep edilebilecek kalemlerin tam listesi için maddi tazminat kalemleri rehberini inceleyebilirsiniz.
Süre Haritası: Neyi Ne Zaman Kaçırırsınız?
| Süre | Ne için | Başlangıç |
|---|---|---|
| 15 iş günü | Sigortanın başvuruya yanıt süresi | Başvurunun ulaşması |
| 2 yıl | Öznel zamanaşımı | Zararı ve sorumluyu öğrenme |
| 8 yıl | Yaralanmalı kazada uzamış süre | Kaza günü |
| 15 yıl | Ölümlü kazada uzamış süre | Kaza günü |
| 10 yıl | Salt maddi hasarda nesnel üst sınır | Kaza günü |
Kendi dosyanızdaki tarihleri zamanaşımı hesaplayıcısıyla kontrol edebilir, kavramsal çerçeve için zorunlu trafik sigortasında zamanaşımı rehberine bakabilirsiniz.
Süreçte Sık Yapılan Yedi Hata
- Araçları oynatmadan fotoğraf çekmemek. Kusur tartışması bu fotoğraflar üzerinden yürür.
- “Bir şeyim yok” deyip hastaneye gitmemek. Hem tedavi hakkı hem zamanaşımı süresi etkilenir.
- Hastane faturasını sigortadan istemek. Belgeli sağlık hizmeti bedeli KTK m.98 uyarınca SGK’nın sorumluluğundadır.
- Maluliyet raporunu çok erken almak. Kalıcı durum oturmadan alınan rapor oranı eksik gösterebilir.
- İbranameyi okumadan imzalamak. “Kesin ve nihai” ibaresi fark talebini kapatır.
- Zamanaşımını rapor beklerken kaçırmak. Rapor gelmese de dava açılabilir; eksikler yargılamada tamamlanır.
- “İki yıl geçti” diye vazgeçmek. Yaralanmalı kazada sekiz, ölümlüde on beş yıl işler.
Sıkça Sorulan Sorular
Kusurluysam hiç tazminat alamaz mıyım?
Tam kusurluysanız talep hakkınız doğmaz. Kısmen kusurluysanız tazminattan kusurunuz oranında indirim yapılır, ancak kalan kısmı talep edebilirsiniz.
Maluliyet raporu gelmeden dava açabilir miyim?
Evet. Zamanaşımı dolmak üzereyse beklemek yerine dava açmak doğru yoldur; rapor ve bilirkişi incelemesi yargılama sırasında tamamlanır.
Sigortanın teklifini kabul edersem dava açabilir miyim?
İbraname imzalanmışsa fark talebi ciddi biçimde güçleşir. Teklifi kabul etmeden önce kendi hesabınızla karşılaştırmanız gerekir.
Karşı taraf sigortasızsa ne olur?
Bu durumda Güvence Hesabı devreye girer. Başvurunun kendi usul ve süre kuralları vardır, gecikilmemelidir.
Manevi tazminatı sigortadan alabilir miyim?
Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı kapsamaz. Manevi tazminat sorumlu sürücü ve işletenden, varsa İhtiyari Mali Mesuliyet teminatından talep edilir.
Bilgilendirme: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Süreler ve kurallar mevzuat değişiklikleriyle güncellenir; somut dosyanız için avukatınıza danışın.
Bu süreçte kullanabileceğiniz hesaplama araçları
- Asli ve tali kusur tespit aracı — Aşama 4
- Maluliyet oranı hesaplama (Balthazard) — Aşama 4
- Trafik kazası tazminatı hesaplama — Aşama 4
- Araç değer kaybı hesaplama — Aşama 4
- Araç mahrumiyeti (ikame araç) bedeli — Aşama 3-4
- Geçici iş göremezlik ve tedavi gideri — Aşama 3
- Trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcı — Her aşamada
- Tüm hesaplama araçları
📘 İlgili Rehberler
Süre kaçırmayın
Sürecin her aşaması ayrı bir süreye bağlıdır; bir adımın gecikmesi sonrakileri de etkiler.


