Bozuk Yol veya Eksik Levha Yüzünden Kaza: Karayolları ve Belediyeden Tazminat
01 Eylül 2026

Bozuk Yol veya Eksik Levha Yüzünden Kaza: Karayolları ve Belediyeden Tazminat

Her kaza sürücü hatasından kaynaklanmaz. Mıcırla kaplı bir zemin, kapatılmamış bir rögar, kavşağa konulmamış bir uyarı levhası veya bakımsız bir yol yüzeyi de kazanın oluşumunda belirleyici olabilir.

Bu hâllerde sorumluluk yalnız sürücüde değildir: yolu yapmak, bakımını sağlamak ve trafik güvenliği için gerekli işaretlemeyi yapmakla görevli idare de hizmet kusuru nedeniyle sorumlu tutulabilir.

Ancak bu dosyalarda usule ilişkin kritik bir soru vardır ve yanlış cevap ciddi zaman kaybına yol açar: dava hangi yargı kolunda açılacak? Bu konudaki kural 2011 yılında değişmiştir ve internette dolaşan bilgilerin önemli bir kısmı hâlâ eski dönemi yansıtmaktadır.

Görevli Yargı Kolu: 2011’de Değişti

Uzun yıllar boyunca idarenin yol ve altyapı kusuruna dayanan trafik kazası davalarında idari yargı görevli kabul edildi; dosyalar tam yargı davası olarak idare mahkemelerinde açıldı.

6099 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle değiştirilen ve 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren KTK m. 110 ile bu tablo değişti. Değişiklikten sonra bir süre adli yargı ile idari yargı arasında görev uyuşmazlığı yaşandı.

⚖️ Güncel durum: Uyuşmazlık Mahkemesi 2018 yılından bu yana istikrarlı biçimde, idarenin hizmet kusurundan kaynaklansa dahi karayolunda meydana gelen trafik kazaları nedeniyle açılan tazminat davalarında adli yargının görevli olduğunu kabul etmektedir. Örnek kararlar: 2018/530 E., 2018/467 K., T. 24.09.2018 ve 2019/290 E., 2019/356 K., T. 29.04.2019.

19.01.2011 öncesiGüncel uygulama
Görevli yargıİdari yargıAdli yargı
Mahkemeİdare mahkemesiAsliye hukuk mahkemesi
Dava türüTam yargı davasıTazminat davası
Ön başvuruİdareye başvuru zorunlu (İYUK m. 13)Bu şart aranmaz
Süre1 yıl / 5 yılKTK m. 109 — 2 yıl / 10 yıl, uzamış ceza zamanaşımı

Son satır, yanlış bilginin neden bu kadar maliyetli olduğunu gösterir: eski uygulamaya göre hareket eden bir kişi hem yanlış mahkemeye başvurur hem de kendisini gerçekte olduğundan çok daha kısa bir süreyle sınırlanmış sanır.

Pratik Sonuç: Tek Davada Birleştirme

Görevli yargı kolunun adli yargı olması, bu dosyalarda çok önemli bir kolaylık doğurur.

Kazanın oluşumunda hem sürücünün hem idarenin kusuru varsa, kişilere karşı adli yargıda, idareye karşı idari yargıda ayrı ayrı dava açılmasına gerek yoktur. Ortaklaşa ve zincirleme kusur ve sorumluluk esasına göre, Karayolları Genel Müdürlüğü de dâhil olmak üzere tüm sorumlular hakkında tek bir asliye hukuk mahkemesinde dava açılabilir.

DavalıSorumluluğun kaynağıAynı davada mı?
Kusurlu sürücüHaksız fiilEvet
Araç işleteniKTK m. 85 tehlike sorumluluğuEvet
Zorunlu trafik sigortacısıPoliçe — limitle sınırlıEvet
Karayolları Genel MüdürlüğüHizmet kusuruEvet
BelediyeHizmet kusuruEvet

Bu, dağınık ve uzun sürecek iki ayrı yargılama yerine tek bir dosyada bütün sorumluluk tablosunun kurulmasını sağlar. Kusur dağılımı da tek bir bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Kazada yolun da kusuru varsa muhatap yalnız sürücü değildir. Ücretsiz değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Hangi Durumlar Yol Kusuru Sayılır?

İdarenin sorumluluğu, yolu trafiğe uygun ve emniyetli biçimde bulundurma yükümlülüğünün ihlaline dayanır. Uygulamada kabul gören başlıca hâller şunlardır.

Durumİhlal edilen yükümlülük
Yol yüzeyinin bozuk veya çukurlu olmasıBakım ve onarım
Zeminde gevşek malzeme, mıcır bulunmasıYolu emniyetli bulundurma
Rögar veya mazgal kapağının bozuk ya da açık olmasıBakım ve denetim
Uyarı ve yönlendirme levhalarının bulunmamasıİşaretleme
Döner kavşakta yeterli işaretin konulmamasıİşaretleme
Yer çizgilerinin bulunmaması veya silinmiş olmasıİşaretleme
Yol yapım hâlindeyken uyarı yapılmaması veya yolun kapatılmamasıTrafik güvenliği önlemi
Yetersiz aydınlatmaTrafik güvenliği önlemi

Yedinci satır özellikle güçlü bir dayanaktır: yol çalışma hâlindeyse idarenin ya yolu trafiğe uygun hâle getirmesi ya da durumu bildirerek yolu kapatması gerekir. Hiçbir uyarı yapılmadan çalışma yürütülmesi hizmet kusurunun tipik görünümüdür.

Hangi İdare Sorumlu?

Doğru davalıyı belirlemek, dosyanın ilk teknik sorunudur. Yolun bulunduğu yer ve niteliği belirleyicidir.

YolSorumlu idare
Devlet yolu, il yolu, otoyolKarayolları Genel Müdürlüğü
Belediye sınırları içindeki cadde ve sokaklarİlgili belediye
Büyükşehirde ana arterlerBüyükşehir belediyesi
Köy yollarıİl özel idaresi veya ilgili idare
Yapım hâlindeki yolİdare ve varsa yüklenici birlikte değerlendirilir

Son satır uygulamada sıkça atlanır: yol çalışması bir yükleniciye ihale edilmişse, sorumluluk yükleniciyle idare arasında paylaşılabilir. Bu nedenle çalışmanın kim tarafından yürütüldüğü araştırılmalı ve gerekiyorsa yüklenici de davaya dâhil edilmelidir.

Davalı idarenin yanlış belirlenmesi hâlinde husumet sorunu doğar. Bu nedenle dava açmadan önce yolun hangi idarenin sorumluluk alanında bulunduğu resmî yazışmayla teyit edilmelidir.

Kusur Paylaşımı: İdare ve Sürücü Birlikte

Yol kusurunun varlığı, sürücünün sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Çoğu dosyada kusur her iki tarafa dağıtılır.

DurumSonuç
Yalnız idarenin kusuruZararın tamamı idareden
İdare ve sürücü birlikte kusurluKusur oranında paylaşım
Sürücü de zarar gören konumundaKendi kusuru oranında indirim uygulanır
Yalnız sürücünün kusuruİdareye yöneltilen talep reddedilir
Üçüncü kişinin kusuruİlliyet değerlendirmesi yapılır

İkinci ve üçüncü satır tek taraflı kazalarda önem kazanır. Bozuk yolda kayarak tek taraflı kaza yapan bir sürücü, hem idareden talepte bulunabilir hem de kendi hız ve dikkat yükümlülüğü bakımından kusurlu bulunabilir. Bu hâlde tazminat, kusur oranında indirime uğrar ancak tümüyle reddedilmez.

Burada sık ileri sürülen bir savunmayı da not etmek gerekir: sürücüden yol ve hava koşullarına uygun hız ve dikkat beklenir. Ancak bu beklenti, idarenin yolu emniyetli bulundurma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İki yükümlülük birlikte değerlendirilir.

Zorunlu Trafik Sigortası ile İlişkisi

İdarenin sorumluluğu, zorunlu trafik sigortası teminatının dışındadır. Bu iki kanal ayrı çalışır ve birbirinin alternatifi değildir.

TalepMuhatapSınır
Kusurlu aracın sorumluluğuZorunlu trafik sigortasıTeminat limiti
Limiti aşan kısımSürücü ve işletenSınırsız
Yol kusuruna düşen kısımİlgili idareSınırsız
Manevi tazminatSürücü, işleten ve idareTeminat dışı
Tek taraflı kazada yol kusuruİlgili idareSınırsız

Son satır bu yazının en değerli noktalarından biridir: tek taraflı kazalarda kusurlu bir karşı araç bulunmadığından zorunlu trafik sigortasından talepte bulunulamaz. Ancak kazanın oluşumunda yol kusuru varsa idareye karşı talep hakkı doğar. Aksi hâlde bu dosyalar tamamen tazminatsız kalır.

Süre: Hangi Rejim Uygulanır?

Görevli yargı kolunun adli yargı olmasının doğrudan sonucu, zamanaşımı bakımından KTK hükümlerinin uygulanmasıdır.

DurumSüre
Genel kural (KTK m. 109/1)Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl
Fiil suç oluşturuyorsa (m. 109/2)Ceza zamanaşımı uygulanır
Ölümlü ve yaralanmalı kazalarUzamış süre işler
Maddi hasarlı kazalarGenel kural

Yol kusuruna dayanan dosyalarda da, kaza taksirle öldürme veya yaralama suçunu oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanır. Bu, eski uygulamadaki bir yıllık süreye kıyasla çok daha geniş bir zaman aralığı demektir.

Sık Yapılan Beş Hata

  1. İdare mahkemesinde dava açmak. Güncel uygulamada görevli yargı kolu adli yargıdır; yanlış başvuru zaman kaybettirir.
  2. İki ayrı dava açmak. Sürücü ve idare aynı davada birlikte dava edilebilir.
  3. Bir yıllık süreyle sınırlı olduğunu sanmak. KTK m. 109 uygulanır; ölümlü ve yaralanmalı kazalarda süre uzar.
  4. Tek taraflı kazada süreci kapatmak. Yol kusuru varsa idareye karşı talep hakkı doğar.
  5. Yolun hangi idareye ait olduğunu araştırmamak. Yanlış davalı husumet sorunu doğurur.

Hesaplama Araçları

İlgili Rehberler

Dayanak Mevzuat ve İçtihat

  • 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 7, m. 10, m. 85, m. 109, m. 110 (6099 s.K. m. 14 ile değişik, yürürlük 19.01.2011)
  • 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49, m. 51, m. 52, m. 54, m. 56
  • 5393 sayılı Belediye Kanunu
  • Uyuşmazlık Mahkemesi 2018/530 E., 2018/467 K., T. 24.09.2018
  • Uyuşmazlık Mahkemesi 2019/290 E., 2019/356 K., T. 29.04.2019

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Görev ve husumet konuları dosyanın özelliğine göre değiştiğinden somut değerlendirme yapılmalıdır.

İspat: Yol Kusuru Nasıl Kanıtlanır?

Bu dosyalarda ispat yükü, yol kusurunun varlığını ve kazayla arasındaki illiyet bağını ileri süren tarafa aittir. Zorluk şuradadır: yol onarıldığında kusur ortadan kalkar.

Kazadan sonraki günlerde çukur kapatılır, levha dikilir, mıcır temizlenir. Aylar sonra yapılan keşifte olay tarihindeki durum görünmez. Bu nedenle delillerin erken toplanması bu dosyalarda diğer trafik dosyalarından daha kritiktir.

DelilNeyi gösterirKaybolma riski
Olay yeri fotoğraf ve videolarıYolun kaza anındaki hâliÇok yüksek — onarımla kaybolur
Kamera kayıtlarıKazanın oluş biçimiÇok yüksek
Kaza tespit tutanağıYol durumuna ilişkin tespitlerDüşük
Önceki şikâyet ve ihbar kayıtlarıİdarenin durumu bildiğiniDüşük
Aynı noktadaki önceki kazalarRiskin süregelen niteliğiniDüşük
Keşif ve teknik bilirkişi raporuKusur ve illiyet değerlendirmesi
İdareden celbedilecek yazışmalarBakım ve işaretleme kayıtlarıDüşük

Dördüncü ve beşinci satır bu dosyalara özgü güçlü delillerdir. İdareye daha önce yapılmış şikâyet veya ihbar bulunması, kusurun bilinmesine rağmen giderilmediğini gösterir ve sorumluluğu belirgin biçimde ağırlaştırır. Aynı noktada daha önce meydana gelmiş kazaların kayıtları da aynı işlevi görür.

Bu kayıtlar dava dilekçesinde ilgili idareden ve kolluktan celbedilmek üzere talep edilmelidir; kendiliğinden dosyaya gelmezler.

Kazadan Hemen Sonra Yapılacaklar

ZamanYapılacakNeden
Olay yerindeYol kusurunu geniş ve yakın açıdan fotoğraflayınOnarım sonrası ispat edilemez
Olay yerindeKusurun ölçeğini gösterinÇukur derinliği ve genişliği için referans
Olay yerindeLevha bulunmadığını belgeleyinEksikliğin ispatı için
Olay yerindeTutanağa yol durumunu yazdırınResmî kayda geçmesi için
İlk günlerKamera kayıtlarını talep edinSaklama süresi kısadır
İlk günlerGerekiyorsa delil tespiti isteyinYol onarılmadan tespit için
SonrasındaÖnceki şikâyet kayıtlarını araştırınİdarenin bilgisini gösterir

Dördüncü satır çoğu zaman ihmal edilir ve sonradan telafisi güçtür: kaza tespit tutanağı düzenlenirken yolun durumuna ilişkin tespitin tutanağa geçirilmesi istenebilir. Tutanakta yer alan bir tespit, sonraki yargılamada güçlü bir dayanak oluşturur.

Karşı Tarafın Tipik Savunmaları

SavunmaKarşılığı
“İdari yargı görevli, dava reddedilmeli”Uyuşmazlık Mahkemesi 2018’den bu yana adli yargıyı görevli kabul etmektedir
“Sürücü hıza dikkat etseydi kaza olmazdı”İki yükümlülük birlikte değerlendirilir; kusur paylaşılır
“Yolda kusur yok, keşifte görülmedi”Kaza günündeki fotoğraf ve kayıtlar esas alınmalıdır
“Bakım programı düzenli yapılıyor”Somut noktadaki durum ve önceki şikâyetler incelenir
“Husumet bize yöneltilemez”Yolun sorumluluk alanı resmî yazışmayla belirlenir
“Süre geçti”KTK m. 109 uygulanır; suç oluşturan fiillerde süre uzar

Üçüncü satır bu dosyaların en sık karşılaşılan savunmasıdır ve tam olarak erken delil toplamanın neden hayati olduğunu gösterir. Keşif tarihinde yol onarılmışsa, kaza günündeki duruma ilişkin görsel kayıtlar dosyanın tek dayanağı hâline gelir.

Dilekçede Kurulması Gereken Dört Nokta

  1. Görev itirazının önden karşılanması. Dilekçede KTK m. 110’un 19.01.2011 tarihli hâline ve Uyuşmazlık Mahkemesi’nin istikrar kazanmış kararlarına atıf yapılarak adli yargının görevli olduğu belirtilmelidir.
  2. Hizmet kusurunun somutlaştırılması. Hangi yükümlülüğün ihlal edildiği — bakım, işaretleme, aydınlatma, çalışma güvenliği — ayrı ayrı gösterilmelidir.
  3. Delil celbi talepleri. İdareden bakım ve işaretleme kayıtları, kolluktan aynı noktadaki önceki kaza kayıtları, ilgili kurumlardan kamera görüntüleri celbedilmek üzere talep edilmelidir.
  4. Kusur paylaşımı ve faiz. Kusur dağılımının bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi istenmeli; faiz talebi açıkça yazılmalıdır. Talep edilmeyen faize hükmedilmez.

Hangi Zararlar İstenebilir?

Kalemİdareden istenebilir mi?
Araç hasarı ve değer kaybıEvet — kusur oranında
Tedavi ve iyileştirme giderleriEvet
Geçici iş göremezlikEvet
Sürekli iş göremezlikEvet
Bakıcı gideriEvet
Destekten yoksun kalma tazminatıEvet
Manevi tazminatEvet — teminat sınırı söz konusu değildir

Son satır önemli bir farktır: zorunlu trafik sigortasında manevi tazminat teminat dışı olduğundan sigortacıdan istenemez. İdarenin sorumluluğunda ise böyle bir teminat sınırı bulunmadığından manevi tazminat da diğer kalemlerle birlikte talep edilir.

Başıboş Hayvan ve Yola Düşen Cisim Kazaları

Yol kusuru tartışması yalnız yol yüzeyiyle sınırlı değildir. Karayoluna çıkan başıboş hayvanlar veya yola düşmüş cisimler nedeniyle meydana gelen kazalarda da idarenin denetim ve önlem yükümlülüğü gündeme gelir.

DurumDeğerlendirme
Başıboş hayvan çarpmasıDenetim yükümlülüğü ve önlem alınıp alınmadığı incelenir
Sahipli hayvanHayvan bulunduranın sorumluluğu ayrıca doğar
Yola düşen yük veya cisimYükü düşüren araç ve idarenin temizlik yükümlülüğü
Ağaç veya dal düşmesiBakım ve budama yükümlülüğü
Heyelan ve kaya düşmesiÖnlem ve uyarı yükümlülüğü değerlendirilir

Bu hâllerde de belirleyici olan, riskin öngörülebilir olup olmadığı ve idarenin bilinen bir riske karşı önlem alıp almadığıdır. Aynı güzergâhta daha önce benzer olayların yaşanmış olması, öngörülebilirliğin en güçlü göstergesidir.

Sürücünün kusuru burada da ayrıca değerlendirilir: yol ve görüş koşullarına uygun hız, bu tür kazalarda müterafik kusur tartışmasının merkezinde yer alır.

Otoyol ve Ücretli Yollarda Durum

Ücretli otoyollarda kullanıcı ile işletici arasında bir hizmet ilişkisi bulunması, sorumluluk değerlendirmesini etkileyebilir. Kullanıcı bir bedel ödeyerek yolu kullanmakta ve karşılığında güvenli bir yol beklemektedir.

ÖlçütDeğerlendirme
Yolun işleticisiKamu idaresi veya görevlendirilen işletici
Bakım yükümlülüğüİşletici ve idare bakımından ayrı ayrı incelenir
Bedel ödenmiş olmasıBeklenen güvenlik düzeyini etkileyebilir
Görevli yargıTrafik kazası niteliğindeki uyuşmazlıkta adli yargı

İşletici bir özel hukuk tüzel kişisi ise sorumluluk sözleşmesel ilişki bakımından da değerlendirilebilir. Bu nedenle dosyada yolun işletme modelinin baştan tespit edilmesi gerekir.

Hemzemin Geçit Kazaları

Demiryolu ile karayolunun kesiştiği hemzemin geçitlerde meydana gelen kazalar özel olarak düzenlenmiştir. KTK m. 110’da, hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.

Bunun sonucu, bu kazalardan doğan sorumluluk davalarının da adli yargıda görülmesidir. Değerlendirmede geçitte bariyer, ışıklı ve sesli uyarı sistemi bulunup bulunmadığı, bunların çalışır durumda olup olmadığı ve görüş mesafesinin yeterliliği incelenir.

İnceleme konusuNeyi gösterir
Bariyer ve uyarı sistemiÖnlem yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği
Sistemlerin çalışır durumuBakım kusuru
Görüş mesafesiGeçidin güvenli düzenlenip düzenlenmediği
Sürücünün davranışıMüterafik kusur
Geçitteki önceki kazalarRiskin bilinirliği

Süreç: Adım Adım

AdımYapılacakNot
1Olay yerini eksiksiz belgeleyinOnarımdan önceki tek fırsattır
2Yolun sorumlu idaresini tespit edinResmî yazışmayla teyit edilmelidir
3Kamera kayıtlarını talep edinSaklama süresi kısadır
4Gerekiyorsa delil tespiti isteyinHMK m. 400
5Kusurlu araç varsa sigortaya başvurunKTK m. 97 dava şartıdır
6Önceki şikâyet kayıtlarını araştırınİdarenin bilgisini gösterir
7Tüm sorumluları tek davada gösterinAsliye hukuk mahkemesinde
8Delil celbi taleplerini dilekçeye yazınKendiliğinden gelmezler

Birinci adım bu dosyalarda diğer tüm adımlardan önce gelir. Yol kusuruna dayanan bir dosyada kaza günü çekilmiş fotoğraflar yoksa, sonraki bütün usul doğru yürütülse dahi ispat sorunu aşılamayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bozuk yol yüzünden kaza yaptım, kimden tazminat isteyebilirim?

Yolu yapmak, bakımını sağlamak ve işaretlemesini yapmakla görevli idareden. Devlet yolu, il yolu ve otoyollarda Karayolları Genel Müdürlüğü, belediye sınırları içindeki yollarda ilgili belediye sorumludur. Kazada başka bir aracın da kusuru varsa sürücü, işleten ve sigortacı da davalı olabilir.

Bu dava idare mahkemesinde mi açılır?

Hayır. 19.01.2011’de yürürlüğe giren KTK m. 110 değişikliğinden sonra Uyuşmazlık Mahkemesi istikrarlı biçimde, idarenin hizmet kusurundan kaynaklansa dahi karayolunda meydana gelen trafik kazası davalarında adli yargının görevli olduğunu kabul etmektedir. Dava asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Sürücüye ve idareye ayrı ayrı dava açmam gerekir mi?

Gerekmez. Ortaklaşa ve zincirleme kusur ve sorumluluk esasına göre, Karayolları Genel Müdürlüğü de dâhil olmak üzere tüm sorumlular hakkında tek bir asliye hukuk mahkemesinde dava açılabilir.

İdareye önce başvurmam şart mı?

Adli yargıda görülen bu davalarda İYUK m. 13 kapsamındaki zorunlu ön başvuru şartı aranmaz. Ancak kusurlu araç yönünden zorunlu trafik sigortasına KTK m. 97 uyarınca yazılı başvuru dava şartıdır.

Süre ne kadar?

KTK m. 109 uygulanır: zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl. Kaza taksirle öldürme veya yaralama suçunu oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanır ve süre önemli ölçüde uzar.

Tek taraflı kaza yaptım, sigortadan bir şey alamıyorum. Ne yapabilirim?

Tek taraflı kazalarda kusurlu bir karşı araç bulunmadığından zorunlu trafik sigortasından talepte bulunulamaz. Ancak kazanın oluşumunda yol kusuru varsa ilgili idareye karşı tazminat talebinde bulunulabilir.

Benim de hızım fazlaydı, yine de talepte bulunabilir miyim?

Bulunabilirsiniz. Sürücünün kusuru tazminat hakkını ortadan kaldırmaz, kusur oranında indirim doğurur. Sürücüden yol ve hava koşullarına uygun dikkat beklenmesi, idarenin yolu emniyetli bulundurma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Yol çalışması bir müteahhit tarafından yapılıyordu, kim sorumlu?

Yapım hâlindeki yollarda sorumluluk idare ile yüklenici arasında paylaşılabilir. Çalışmanın kim tarafından yürütüldüğü araştırılmalı ve gerekiyorsa yüklenici de davaya dâhil edilmelidir.


Post by Av. Fatma Öztürk