Kaldırımdaki kapaksız rögara düştünüz, yoldaki çukur aracınıza hasar verdi ya da tıkalı mazgallar yüzünden iş yerinizi su bastı. Bu zararlar kader değil, hukuken karşılığı olan bir kavramın sonucudur: idarenin hizmet kusuru. Kamu hizmetinin kötü, geç ya da hiç işlememesinden doğan zararları idare tazminle yükümlüdür — yol da bu rehber, o tazminata giden yolun haritasıdır.
Hizmet Kusuru Nedir?
İdare hukukunda sorumluluğun temel biçimidir: hizmetin kötü işlemesi (bozuk kaldırım, kapaksız rögar), geç işlemesi (ihbara rağmen onarılmayan yol) veya hiç işlememesi (hiç yapılmayan bakım). Yol, kaldırım, aydınlatma, altyapı ve mazgal bakımı ilgili idarenin görev alanındadır; bakımsızlıktan doğan zarar, hizmet kusuru karinesini güçlendirir.
İlk Adım: Delil Tespiti (Olay Günü)
Davanın belkemiği delildir: (1) olay yerini, çukuru/rögarı ve hasarı farklı açılardan fotoğraflayın-videolayın; (2) mümkünse zabıta/polis tutanağı tutturun; (3) tanık bilgilerini alın; (4) yaralanmada hastane raporu, araç hasarında servis raporu ve faturaları saklayın. Zaman geçtikçe çukur kapatılır, delil kaybolur.
Belediyenin ihmali size zarar mı verdi?
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Zorunlu Ön Aşama: İdareye Başvuru (İYUK 13)
İdari eylemden doğan zararlarda doğrudan dava açılamaz: önce ilgili idareye yazılı başvurup zararın karşılanması istenir. Süre: eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her hâlde 5 yıl. Başvuruda olay, zarar kalemleri ve talep tutarı net yazılmalıdır. İdare talebi reddederse — ya da süresinde cevap vermeyerek zımnen reddetmiş sayılırsa — idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.
Tam Yargı Davası: Neler İstenir?
Maddi tazminat: araç/eşya hasarı, tedavi giderleri, iş göremezlik kayıpları. Manevi tazminat: yaralanma ve ağır mağduriyet hâllerinde. Kusur dağılımı genellikle bilirkişiyle belirlenir; zarar görenin müterafik kusuru indirime yol açabilir. Görevli yargı yeri kural olarak idari yargıdır; doğru hasım idarenin (büyükşehir/ilçe belediyesi, su-kanalizasyon idaresi, karayolları) tespiti dosyanın ilk stratejik adımıdır.
Başvuru dilekçenizden bilirkişi aşamasına kadar
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Sıkça Sorulan Sorular
Belediyenin çukuru yüzünden zarar gördüm, tazminat alabilir miyim?
Evet. Yol, kaldırım, altyapı gibi kamu hizmetlerinin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi ‘hizmet kusuru’dur ve idare bu kusurdan doğan zararı tazminle yükümlüdür. Talep, idari yargıda tam yargı davasıyla ileri sürülür.
Önce belediyeye başvurmak zorunda mıyım?
Evet. İdari eylemden doğan zararlarda İYUK 13 uyarınca dava açmadan önce idareye yazılı başvurup zararın karşılanması istenmelidir. Başvuru; eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde 5 yıl içinde yapılmalıdır.
Belediye cevap vermezse ne olur?
Başvurunun kısmen ya da tamamen reddi hâlinde — veya idare süresinde hiç cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır — bunun üzerine idare mahkemesinde tam yargı davası açılır; dava süresi ret/zımni ret üzerine işlemeye başlayan kanuni süreye tabidir.
Hangi zararlar istenebilir?
Araç hasarı, tedavi giderleri, iş göremezlik kaybı gibi maddi zararlar ile şartları varsa manevi tazminat istenebilir. Zararın belgelenmesi (tutanak, fotoğraf, fatura, rapor) davanın belkemiğidir.
Su baskınında sorumluluk kimde?
Altyapı ve mazgal bakımı ilgili idarenin (belediye/su-kanalizasyon idaresi) görevindedir; bakımsızlıktan kaynaklanan baskın zararları hizmet kusuru kapsamında tazmin ettirilebilir. Olağanüstü doğa olayı savunması, somut bakım ihmalinin ispatıyla aşılabilir.
Kusur oranı tazminatı etkiler mi?
Evet. Zarar görenin müterafik (birlikte) kusuru — örneğin görünür engele dikkatsizce yaklaşma — tazminattan indirim sebebi olabilir. Kusur dağılımı çoğu dosyada bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
📚 İlgili Rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. İYUK süreleri hak düşürücüdür; somut olayınız için Hukukçular Evi Ankara ile iletişime geçin.
