Belediyenin Hizmet Kusuru 2026: Çukur, Kaldırım, Su Baskını ve Selde Tazminat (İSKİ, İYUK 13, Başvuru Dilekçesi)

Kaldırımdaki kapaksız rögara düştünüz, yoldaki çukur aracınıza hasar verdi ya da tıkalı mazgallar yüzünden iş yerinizi su bastı. Bu zararlar kader değil, hukuken karşılığı olan bir kavramın sonucudur: idarenin hizmet kusuru. Kamu hizmetinin kötü, geç ya da hiç işlememesinden doğan zararları idare tazminle yükümlüdür — yol da bu rehber, o tazminata giden yolun haritasıdır.

Selde evinizi, işyerinizi veya aracınızı su bastıysa ve zarar tıkalı yağmur suyu ızgaralarından, yetersiz kanalizasyondan ya da ıslah edilmeyen bir dereden kaynaklandıysa, sigortanın karşılamadığı kısım için idareden tazminat istenebilir. İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür (Anayasa m.125). İstanbul’da yağış sularının toplanması ve uzaklaştırılması İSKİ’nin (2560 sayılı Kanun m.2/b ve 25), derelerin ıslahı büyükşehir belediyesinin (5216 sayılı Kanun m.7/1-r) görevidir; belediyeler de atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamakla yükümlüdür (5393 sayılı Kanun m.15/1-e). Dava açmadan önce, eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde idareye başvurmanız gerekir; idare otuz gün içinde cevap vermezse veya talebi reddederse altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır (İYUK m.7 ve 13). İSKİ’ye karşı açılacak davada görevli yargı yeri yargı kararlarında farklı değerlendirildiği için süreleri iki ihtimale göre korumak gerekir. Bu rehber çukur, kaldırım ve su baskını zararlarının yanında 14 Ekim 2026 İstanbul selinden sonra idareye karşı izlenecek yolu ve başvuru dilekçesi örneğini içerir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

Hizmet Kusuru Nedir?

İdare hukukunda sorumluluğun temel biçimidir: hizmetin kötü işlemesi (bozuk kaldırım, kapaksız rögar), geç işlemesi (ihbara rağmen onarılmayan yol) veya hiç işlememesi (hiç yapılmayan bakım). Yol, kaldırım, aydınlatma, altyapı ve mazgal bakımı ilgili idarenin görev alanındadır; bakımsızlıktan doğan zarar, hizmet kusuru karinesini güçlendirir.

İlk Adım: Delil Tespiti (Olay Günü)

Davanın belkemiği delildir: (1) olay yerini, çukuru/rögarı ve hasarı farklı açılardan fotoğraflayın-videolayın; (2) mümkünse zabıta/polis tutanağı tutturun; (3) tanık bilgilerini alın; (4) yaralanmada hastane raporu, araç hasarında servis raporu ve faturaları saklayın. Zaman geçtikçe çukur kapatılır, delil kaybolur.

Zorunlu Ön Aşama: İdareye Başvuru (İYUK 13)

İdari eylemden doğan zararlarda doğrudan dava açılamaz: önce ilgili idareye yazılı başvurup zararın karşılanması istenir. Süre: eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her hâlde 5 yıl. Başvuruda olay, zarar kalemleri ve talep tutarı net yazılmalıdır. İdare talebi reddederse — ya da süresinde cevap vermeyerek zımnen reddetmiş sayılırsa — idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.

Tam Yargı Davası: Neler İstenir?

Maddi tazminat: araç/eşya hasarı, tedavi giderleri, iş göremezlik kayıpları. Manevi tazminat: yaralanma ve ağır mağduriyet hâllerinde. Kusur dağılımı genellikle bilirkişiyle belirlenir; zarar görenin müterafik kusuru indirime yol açabilir. Görevli yargı yeri kural olarak idari yargıdır; doğru hasım idarenin (büyükşehir/ilçe belediyesi, su-kanalizasyon idaresi, karayolları) tespiti dosyanın ilk stratejik adımıdır.

Belediyenin Hizmet Kusurundan Sorumluluğu

Yerel hizmetler somut yükümlülükler doğurur.

Sekizinci ve dokuzuncu satırlar idarenin iki savunmasını verir: olağanüstü ve öngörülemez hava olayları mücbir sebep olarak ileri sürülebilir; ancak bu savunma öngörülebilir mevsimsel koşullarda kabul edilmez. Zarar görenin kendi dikkatsizliği ise müterafik kusur sayılarak tazminattan indirim yapılmasına yol açar.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Belediyeye Karşı Tazminat Talebinde Adımlar

Süreç, delil toplamayla başlar.

Altıncı ve yedinci satırlar iki kritik noktayı verir: yolun hangi idarenin sorumluluğunda olduğunun doğru tespiti davanın husumet yönünden reddini önler — aynı güzergâhta belediye, il özel idaresi ve karayolları farklı bölümlerden sorumlu olabilir. İdareye başvuru ise dava açılmadan önce yerine getirilmesi zorunlu bir ön şarttır.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Belediye Davalarında Sık Karşılaşılan Sorunlar

Süreç, usul hatalarıyla uzayabilir.

Birinci ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: aynı güzergâhta farklı idarelerin sorumluluk alanları bulunabildiğinden husumetin doğru belirlenmesi kritik önem taşır. Olay anında çekilen zaman damgalı fotoğraflar ise sonradan telafisi mümkün olmayan en önemli delildir.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Belediyeden Tazminatta Sık Sorulanlar

En çok merak edilen hususlar.

Yedinci ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: zarar görenin kendi dikkatsizliğinin bulunması davanın tamamen reddine değil tazminattan oranında indirim yapılmasına yol açar. Olay yerinin zaman damgalı fotoğraflarla belgelenmesi ise sonradan telafisi mümkün olmayan en kritik adımdır.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Yol ve Altyapı Zararlarında Sorumlu İdare

Husumet, yolun statüsüne göre belirlenir.

Sekizinci ve dokuzuncu satırlar iki pratik yöntem verir: olayın gerçekleştiği yolun hangi idarenin sorumluluğunda olduğu bilgi edinme başvurusuyla yazılı olarak sorulabilir. Tereddüt sürüyorsa dava dilekçesinde birden fazla idarenin davalı gösterilmesi husumet yönünden ret riskini azaltır.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Su Baskını ve Taşkın Zararlarında Sorumluluk

Altyapı yetersizliği hizmet kusuru doğurabilir.

Beşinci ve dokuzuncu satırlar davanın kilit noktasını verir: bölgenin iklim koşulları içinde öngörülebilir nitelikteki yağışlar mücbir sebep sayılmaz ve altyapının bu yükü karşılayacak kapasitede olması beklenir. Meteoroloji kayıtlarından temin edilecek yağış verileri, olayın olağanüstü olup olmadığını ortaya koyan belirleyici delildir.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Selde Hangi İdare Sorumlu? İSKİ, Büyükşehir Belediyesi ve İlçe Belediyesi

Sel zararında ilk soru, zararın hangi kamu hizmetinin aksamasından doğduğudur; davalı idare bu soruya göre belirlenir. İstanbul’da su ve kanalizasyon hizmetlerini yürüten İSKİ, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluştur (2560 sayılı Kanun m.1). Bu nedenle İSKİ, belediyeden ayrı bir davalıdır ve başvurunun da ayrıca ona yapılması gerekir. Kanun İSKİ’ye kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve bunun için gereken tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımının yapılması görevini verir (m.2/b). Yağmur sularının uzaklaştırılmasına ilişkin tesislerin yapılması ve işletilmesi de, harcamaları ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla İSKİ tarafından yerine getirilir (m.25). Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulandığından (Ek m.5), Ankara, İzmir veya başka bir büyükşehirde aynı görev o ilin su ve kanalizasyon idaresine aittir.

Büyükşehir belediyesi su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve derelerin ıslahını yapmakla (5216 sayılı Kanun m.7/1-r), doğal afetlere ilişkin planlama ve hazırlıkları yapmak, itfaiye ve acil yardım hizmetlerini yürütmekle (m.7/1-u) görevlidir. Nazım imar planlarını yapmak ve ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını onaylamak da büyükşehir belediyesinin görevidir (m.7/1-b). Her belediye mahallî müşterek nitelikteki imar, su ve kanalizasyon gibi kentsel altyapı hizmetlerini yürütür (5393 sayılı Kanun m.14/1-a), atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlar (m.15/1-e) ve afetlerin zararlarını azaltmak için afet ve acil durum planlarını yapar (m.53). Yapı ruhsatı belediyeden alınır (3194 sayılı İmar Kanunu m.21); dere yatağına veya taşkın alanına ruhsat verilmesi de idarenin sorumluluğunu doğurabilecek bir işlemdir.

Tabloda birden fazla idarenin aynı zarardan sorumlu olabileceği görülüyor. Hangi idarenin sorumlu olduğu konusunda tereddüt varsa, başvuruyu ve davayı birden fazla idareye yöneltmek husumet riskini azaltır. Komşudan gelen su baskınında izlenecek yolu komşudan gelen su baskını, yapı malikinin sorumluluğunu ise yapı malikinin sorumluluğu yazılarımızda anlattık.

Hizmet Kusuru ve Mücbir Sebep: “Olağanüstü Yağış” Savunması Ne Zaman Geçerli?

Anayasa m.125’in son fıkrasına göre idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Selde idarenin sorumluluğu çoğunlukla hizmet kusuruna dayanır. Uyuşmazlık Mahkemesi hizmet kusurunu, kamu hizmetinin kuruluşunda, düzenlenmesinde veya işleyişinde ortaya çıkan aksaklık olarak tanımlar; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi bu kusurun görünümleridir. Sel dosyalarında bu kusur, ızgara ve kanalların temizlenmemesi, şebeke kapasitesinin bilinen yağış yükünü taşıyamaması, derenin ıslah edilmemesi ya da yatağının daraltılması, dere yatağına yapılaşmaya izin verilmesi veya tehlikeli alt geçitlerin zamanında kapatılmaması şeklinde ortaya çıkar.

İdarenin bu davalardaki temel savunması mücbir sebeptir. Mücbir sebep, dışarıdan gelen, öngörülemeyen ve önlenemeyen bir olaydır; gerçekleşirse idarenin eylemi ile zarar arasındaki illiyet bağını keser. Ancak yağışın şiddetli olması tek başına mücbir sebep değildir. Meteoroloji uyarıları önceden yapılmışsa, aynı nokta geçmiş yıllarda da su altında kalmışsa, ızgaraların tıkalı olduğu biliniyorsa ya da dere yatağı daraltılmışsa olay öngörülebilir ve önlenebilir sayılabilir. Yağışın olağanüstü olduğu kabul edilse bile, hizmet kusuru zararın ortaya çıkmasına veya büyümesine katkıda bulunmuşsa idarenin sorumluluğu bu katkı oranında tartışılır. Mahkeme bu değerlendirmeyi çoğunlukla inşaat ve hidrolik alanında uzman bilirkişi incelemesiyle yapar. İdare mahkemesi davaya ilişkin her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve gerekli belgeleri idareden isteyebilir (İYUK m.20); bilirkişi ve delil tespitinde HMK hükümleri uygulanır (İYUK m.31). İlliyet bağının kesilmesine ilişkin genel ilkeler için mücbir sebep ve illiyet bağı yazımıza bakabilirsiniz.

Bu belgelerin büyük kısmı 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca idareden istenebilir. Kurum, istenen bilgi veya belgeye erişimi on beş iş günü içinde sağlar; bilgi başka bir birimden veya kurumdan sağlanacaksa bu süre gerekçesi bildirilerek otuz iş gününe uzatılabilir (4982 sayılı Kanun m.11). Başvurunun nasıl yapılacağını bilgi edinme rehberimizde anlattık. Zarar gören eşya veya araç onarılmadan ya da atılmadan önce durumun resmî olarak saptanması gerekiyorsa delil tespiti istenmelidir.

Görevli Yargı Yeri: İdare Mahkemesi mi, Asliye Hukuk Mahkemesi mi?

Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin hizmet kusurundan doğan zararlar için idari yargıda tam yargı davası açılır (İYUK m.2/1-b). Bayındırlık gibi bir hizmetten veya idarenin bir eyleminden doğan zararlarda yetkili mahkeme, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yerin idare mahkemesidir (İYUK m.36/1-b); İstanbul’daki bir sel zararında dava İstanbul idare mahkemelerinde açılır.

İSKİ’ye karşı açılacak davada ise yargı kararları farklı sonuçlara ulaşmıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, 20.02.2017 tarihli ve E.2016/453, K.2017/5 sayılı kararında, bir su ve kanalizasyon idaresinin su hattının patlaması nedeniyle açılan tazminat davasında idari yargıyı görevli bulmuştur. Mahkeme Anayasa m.125’e ve İYUK m.2/1-b’ye dayanmış; su şebekesinin yapımı veya işletilmesinden doğan zararların hizmet kusuru esasına göre idari yargıda, mülkiyet hakkına el atma veya haksız eylem niteliğindeki taleplerin ise adli yargıda görüleceğini belirtmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.02.2021 tarihli ve E.2017/4-2604, K.2021/96 sayılı kararında ise park hâlindeki bir aracın taşan dereye sürüklenmesi nedeniyle açılan davada İSKİ yönünden dava adli yargıda görülmüş, İSKİ’nin TTK m.16/1 anlamında tacir olduğu belirtilmiştir. Hukuk Genel Kurulu, İSKİ’nin 2560 sayılı Kanunun 2/b ve 25. maddeleri uyarınca yağmur sularının toplanması ve uzaklaştırılmasından sorumlu olduğunu, aşırı yağış nedeniyle taşan dereden doğan zarardan sorumlu tutulabileceğini kabul ederek İSKİ hakkındaki husumet reddini bozmuştur. Aynı davada ilk derece mahkemesi, büyükşehir ve ilçe belediyesi aleyhine açılan davayı ise görev nedeniyle reddetmiştir. Adli ve idari yargı arasındaki görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümleme yetkisi Uyuşmazlık Mahkemesine aittir (Anayasa m.158).

Bu ikilik karşısında en güvenli yol, sürelerin her iki ihtimale göre korunmasıdır. Olaydan itibaren bir yıl içinde İSKİ’ye ve ilgili belediyelere İYUK m.13 başvurusu yapılmalı, dava bu başvurunun sonucuna göre açılmalıdır. Dava adli yargıda açılır ve görev yönünden reddedilirse, kararın kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir; görevsiz yargı yerine başvurma tarihi idari davanın açılış tarihi sayılır (İYUK m.9/1). Görevsiz adli yargıya açılan davanın reddinden sonra açılacak idari davada idareye başvurma şartı da aranmaz (İYUK m.13/2). Dava adli yargıda görülürse sorumluluk, kusura dayanan genel sorumluluk hükmü olan TBK m.49 ve kanalizasyon gibi yapı eserlerinin yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklikten doğan zarar bakımından TBK m.69 çerçevesinde tartışılır; tazminat istemi zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72).

Elektrik kaynaklı ölüm ve yaralanmalarda dağıtım şirketinin sorumluluğunu selde hayatını kaybedenlerin yakınları, sigortaya karşı izlenecek yolu sel hasarını sigorta ödemiyorsa rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlattık.

İstanbul Seli İçin Başvuru ve Dava Takvimi

İYUK m.13’e göre idari eylemden hakları ihlal edilenler, dava açmadan önce eylemi yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini isterler. İstek kısmen veya tamamen reddedilirse ret işleminin tebliğini izleyen günden, otuz gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir. Dava açma süresi idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1). Aşağıdaki tablo, zararını 14 Ekim 2026 günü öğrenen bir kişi için bu süreleri gösterir; zararı daha sonra öğrenenler için bir yıllık süre öğrenme tarihinden başlar.

Başvuru dilekçesine zarar kalemleri ve tutarları açıkça yazılmalı, ekine fotoğraf, fatura, ekspertiz ve tutanaklar konulmalıdır. Başvurunun hangi evrak numarasıyla kaydedildiğini gösteren belge mutlaka saklanmalıdır; otuz günlük süre bu tarihten başlar. İYUK m.13 usulünün ayrıntılarını idari eylemlerden doğan zararlar ve idareye başvuru ve dava süresi yazılarımızda bulabilirsiniz.

Sigorta, İdare ve Mükerrer Tazmin: Kim Neyi Öder?

Konut, işyeri veya kasko poliçesinde sel teminatı varsa önce sigortaya başvurmak çoğu dosyada en hızlı yoldur; çünkü sigortacı kusur aramaz ve teminat dışılığı ispat yükü ondadır (TTK m.1409/2). Sigortacı tazminatı ödediğinde, ödediği tutar kadar sigortalının yerine geçer ve sorumlu idareye rücu edebilir (TTK m.1472/1). Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse sigortalı, kalan kısım için sorumlulara başvurma hakkını korur (TTK m.1472/2). Aynı zarar iki kez tahsil edilemeyeceği için idareye başvuruda sigortadan alınan tutar açıkça yazılmalı ve yalnızca kalan kısım istenmelidir. Muafiyet tutarı, eksik sigorta farkı, poliçe dışında kalan eşya, kullanma payı kesintisi, araç değer kaybı ve işyerinin kapalı kaldığı süredeki kazanç kaybı bu yolla idareden istenebilecek başlıca kalemlerdir.

Sigortanın ödeme süreleri, ret gerekçeleri ve itiraz yolu sel hasarını sigorta ödemiyorsa rehberimizde; konut ve işyeri poliçelerindeki sel klozu evi su basanlar, araç dosyaları ise selde hasar gören araç rehberimizde yer alıyor.

Selde İdareden İstenebilecek Zararlar

Talep edilen tazminata, uygulamada idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz istenir; bu nedenle başvurunun gecikmeden yapılması faiz bakımından da önemlidir. Ölüm hâlinde yakınların talepleri selde ölüm tazminatı rehberimizde ayrıntılı olarak anlatıldı.

Sel Zararı İçin İSKİ ve Belediyeye Başvuru Dilekçesi Örneği (İYUK m.13)

Aşağıdaki örnek, yağmur suyu kanallarının tıkalı olması ve kanalizasyonun geri tepmesi nedeniyle konutu su basan bir kişi için hazırlanmıştır. Aynı metin, muhatap kısmı değiştirilerek İSKİ’ye, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına ve ilgili ilçe belediye başkanlığına ayrı ayrı verilmelidir. Dilekçeyi idarenin evrak birimine elden vererek, KEP adresine veya e-Devlet üzerinden gönderebilirsiniz; her durumda evrak kayıt numarasını ve tarihini saklayın. Köşeli parantez içindeki yerleri kendi bilgilerinizle doldurun; dosyanızda olmayan bir hususu metinden çıkarın.

Bu başvuruyla birlikte, ayrı bir dilekçeyle olay bölgesindeki ızgara ve kanalların son iki yıllık temizlik ve bakım kayıtlarını 4982 sayılı Kanun uyarınca istemeniz, idarenin mücbir sebep savunmasını karşılamak için yararlı olur. İdare talebi reddederse veya otuz gün içinde cevap vermezse dava aşamasında tam yargı davası dilekçesi örneğimizi kullanabilirsiniz.

Hukukçular Evi Selden Zarar Görenler İçin Ne Yapar?

Sel dosyalarında önce zararın hangi altyapı hizmetinin aksamasından doğduğunu ve hangi idarenin sorumlu olduğunu belirliyor, bilgi edinme başvurularıyla bakım kayıtlarını ve önceki şikâyetleri topluyoruz. Ardından İSKİ’ye ve ilgili belediyelere İYUK m.13 başvurusunu süresinde yapıyor, sigortadan alınan tutarı mahsup ederek talebi doğru kurguluyoruz. Görevli yargı yeri tartışmalı olan dosyalarda süreleri her iki ihtimale göre koruyor, dava aşamasında teknik bilirkişi incelemesini yakından takip ediyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.

Belediye Hizmet Kusurunda Delil Listesi

Dosya, somut belgelerle kurulur.

Yedinci ve dokuzuncu satırlar iki güçlü delili verir: aynı noktada daha önce yapılmış şikâyet bulunduğunun bilgi edinme yoluyla ortaya konması, idarenin riski bildiğini ve tedbir almadığını gösterir. Uyarı levhası veya bariyer bulunmadığının fotoğrafla belgelenmesi ise ihmali doğrudan ispatlar.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Başıboş Hayvan ve Ağaç Zararlarında Sorumluluk

Belediye, özel yükümlülükler altındadır.

Üçüncü ve sekizinci satırlar iki noktayı verir: aynı bölgede daha önce yapılmış bildirimlerin varlığı, idarenin riski bildiği hâlde tedbir almadığını göstererek hizmet kusurunu somutlaştırır. Fırtına gibi doğa olaylarına dayanan mücbir sebep savunması ise meteoroloji kayıtlarıyla karşılaştırılarak denetlenir — olağan rüzgâr koşulları bu savunmayı geçerli kılmaz.

İdarenin sorumluluğu rehberlerimiz: tam yargı davası · idari eylem zararları · hizmet kusuru mu, kişisel kusur mu · belediyenin hizmet kusuru · idarenin hatasından doğan zarar · iptal ve tam yargı birlikte

Sıkça Sorulan Sorular

Belediyenin çukuru yüzünden zarar gördüm, tazminat alabilir miyim?

Evet. Yol, kaldırım, altyapı gibi kamu hizmetlerinin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi ‘hizmet kusuru’dur ve idare bu kusurdan doğan zararı tazminle yükümlüdür. Talep, idari yargıda tam yargı davasıyla ileri sürülür.

Önce belediyeye başvurmak zorunda mıyım?

Evet. İdari eylemden doğan zararlarda İYUK 13 uyarınca dava açmadan önce idareye yazılı başvurup zararın karşılanması istenmelidir. Başvuru; eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde 5 yıl içinde yapılmalıdır.

Belediye cevap vermezse ne olur?

Başvurunun kısmen ya da tamamen reddi hâlinde — veya idare süresinde hiç cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır — bunun üzerine idare mahkemesinde tam yargı davası açılır; dava süresi ret/zımni ret üzerine işlemeye başlayan kanuni süreye tabidir.

Hangi zararlar istenebilir?

Araç hasarı, tedavi giderleri, iş göremezlik kaybı gibi maddi zararlar ile şartları varsa manevi tazminat istenebilir. Zararın belgelenmesi (tutanak, fotoğraf, fatura, rapor) davanın belkemiğidir.

Su baskınında sorumluluk kimde?

Altyapı ve mazgal bakımı ilgili idarenin (belediye/su-kanalizasyon idaresi) görevindedir; bakımsızlıktan kaynaklanan baskın zararları hizmet kusuru kapsamında tazmin ettirilebilir. Olağanüstü doğa olayı savunması, somut bakım ihmalinin ispatıyla aşılabilir.

Kusur oranı tazminatı etkiler mi?

Evet. Zarar görenin müterafik (birlikte) kusuru — örneğin görünür engele dikkatsizce yaklaşma — tazminattan indirim sebebi olabilir. Kusur dağılımı çoğu dosyada bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Selde evimi su bastı, İSKİ’den tazminat alabilir miyim?

Zarar tıkalı ızgaralardan, yetersiz kanalizasyondan veya yağış sularının uzaklaştırılmamasından doğduysa alabilirsiniz. İSKİ yağış sularının toplanması ve uzaklaştırılmasıyla görevlidir (2560 sayılı Kanun m.2/b ve 25). Önce İSKİ’ye ve ilgili belediyelere yazılı başvuru yapmanız gerekir.

Belediye “olağanüstü yağış, mücbir sebep” derse tazminat alamaz mıyım?

Yağışın şiddetli olması tek başına mücbir sebep değildir. Meteoroloji uyarıları yapılmışsa, aynı nokta daha önce de su basmışsa veya ızgaralar tıkalıysa olay öngörülebilir ve önlenebilir sayılabilir. Hizmet kusuru zarara katkıda bulunduysa idarenin sorumluluğu devam eder; bu çoğunlukla bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

İSKİ’ye karşı dava idare mahkemesinde mi, asliye hukuk mahkemesinde mi açılır?

Yargı kararları farklıdır. Uyuşmazlık Mahkemesi su ve kanalizasyon idaresinin hizmet kusurundan doğan zararlarda idari yargıyı görevli bulmuş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ise İSKİ’yi tacir kabul ederek davayı adli yargıda incelemiştir. Bu nedenle bir yıl içinde İYUK m.13 başvurusu yapılarak süreler korunmalıdır.

14 Ekim selinde idareye başvuru için son gün ne zaman?

Zararı olay günü öğrenen kişi için bir yıllık süre 14.10.2027’de dolar; her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde başvurulmalıdır (İYUK m.13). İdare otuz gün içinde cevap vermezse veya talebi reddederse altmış gün içinde dava açılır.

Sigortam ödedi, idareden ayrıca tazminat isteyebilir miyim?

Sigortadan alınan kısmı yeniden isteyemezsiniz; bu kısım için sigortacı idareye rücu eder (TTK m.1472/1). Muafiyet, eksik sigorta farkı, poliçe dışındaki eşya ve değer kaybı gibi kalan kalemleri ise idareden isteyebilirsiniz (TTK m.1472/2).

İdarenin bakım kayıtlarını nasıl öğrenebilirim?

Bilgi edinme başvurusuyla isteyebilirsiniz. İdare on beş iş günü içinde cevap verir; bilgi başka birimden veya kurumdan sağlanacaksa süre otuz iş gününe uzatılabilir (4982 sayılı Kanun m.11). Dava açıldıktan sonra mahkeme de bu kayıtları idareden isteyebilir (İYUK m.20).

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. İYUK süreleri hak düşürücüdür; somut olayınız için Hukukçular Evi Ankara ile iletişime geçin.