Kavşakta Geçiş Önceliği Kusur Oranı (KTK m.57)
16 Ağustos 2026

Kavşakta Geçiş Önceliği Kusur Oranı (KTK m.57)

Kısa cevap: Kaza raporundaki 57/1-c kodu, işaretsiz kavşakta sağdan gelene geçiş hakkı vermemeyi; 57/b-5 tali yoldan anayola çıkarken anayoldaki araca yol vermemeyi; 57/b-6 dönel kavşağa girerken içerideki araca yol vermemeyi; 57/b-7 bir iz veya mülkten çıkarken karayolundaki araca yol vermemeyi gösterir (KTK m.57/1).

Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak asli kusur hâlidir (KTK m.84/h). Kavşak kurallarına uymayan sürücüye 2026 itibarıyla 5.000 TL, kavşakta kalmama ve kavşağı en kısa zamanda geçme kurallarına uymayana 1.000 TL idari para cezası verilir (KTK m.57/2).

Yol genişliği tek başına öncelik vermez; anayol, ilk geçiş hakkının işaretlerle belirlendiği yoldur (KTK m.3).

Özet: Kavşakta geçiş önceliği kusuru, KTK m.57’nin bentlerine dayanır ve halk arasında en çok yanlış bilinen trafik kuralını içerir: “caddenin sokağa üstünlüğü yoktur” — kanun yalnızca sağdan-soldan gelişe bakar, yolun genişliğine değil. Anayol, ilk geçiş hakkının işaretlerle belirlendiği yoldur (KTK m.3); yol genişliği tek başına öncelik vermez. SBM’nin resmî senaryoları, kaza raporlarındaki kodların (57/b-5, Yön.109/c-4 gibi) açıklaması ve 2026 ceza tutarlarıyla bu maddeyi çözümlüyoruz.

Kavşak kazasında kusur oranınıza itiraz mı ediyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

KTK m.57: Altı Bent, Farklı Kurallar

Kavşaklarda geçiş önceliği, KTK m.57’nin birinci fıkrasındaki altı bentte (a–f) düzenlenir; uygulamada en çok (a), (b) ve (c) bentleri tartışılır. Maddenin ikinci fıkrası ise cezayı belirler.

FıkraUygulandığı durum
(a)Genel yükümlülük — kavşağa yaklaşan herkes için yavaşlama ve dikkat
(b)Trafik zabıtası, levha veya ışık bulunmayan kavşaklarda 7 alt öncelik kuralı
(c)Kavşak kollarının yoğunluğu işaretlerle belirlenmemişse — “sağdan gelene öncelik”
(d)Işık izin verse bile kavşak içinde kalacaksa kavşağa girme yasağı
(e)Yönetilen kavşağı en kısa zamanda geçme; gereksiz yavaşlama ve durma yasağı
(f)Aksine işaret yoksa raylı taşıtlara ilk geçiş hakkı

(a) Fıkrası: Genel Yavaşlama ve Dikkat Yükümlülüğü

Madde metni: “Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.” Bu, kavşağa giren herkes için geçerli, en temel yükümlülüktür — geçiş hakkı sizde olsa dahi, dikkatsiz ve hızlı girişten sorumlu tutulabilirsiniz.

(b) Fıkrası: İşaretsiz Kavşaklarda Yedi Öncelik Kuralı

Trafik zabıtası, levha veya ışıklı işaret cihazı bulunmayan kavşaklarda, madde yedi ayrı önceliği tek tek sayar:

#Kural
1Bütün sürücüler, geçiş üstünlüğüne sahip araçlara (ambulans, itfaiye vb.) öncelik verir
2Bütün sürücüler, doğru geçmekte olan tramvaylara öncelik verir
3Tramvay hattı bulunan yola çıkan sürücüler, bu yoldan gelen araçlara öncelik verir
4Bölünmüş yola çıkan sürücüler, bu yoldan geçen araçlara öncelik verir
5Tali yoldan anayola çıkan sürücüler, anayoldan gelen araçlara öncelik verir
6Dönel kavşağa gelen sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara öncelik verir
7Bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara öncelik verir

(c) Fıkrası: “Sağdan Gelene Öncelik” — En Çok Yanlış Bilinen Kural

Madde metni: “Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise; 1. Motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara, 2. Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar.” Kaza raporlarında “57/c-1” motorsuz araç kuralını, “57/c-2” ise sağdan gelene öncelik kuralını gösterir; SBM senaryolarında bu bent “57/1-c” olarak da yazılır.

Halkın yıllardır yanlış bildiği kural budur: Bu fıkra “caddenin sokağa önceliği” anlamına GELMEZ. Yol genişliği, asfalt kalitesi veya görünürdeki büyüklük geçiş hakkını belirlemez — kanun yalnızca sağdan-soldan gelişe bakar. İki yol da işaretlerle ayrılmamışsa (levha yoksa), hangisi “cadde” hangisi “sokak” göründüğüne bakılmaksızın, soldaki araç sağdan gelene yol vermek zorundadır.

Yaygın yanlış inanışDoğrusu
“Geniş yol (cadde) her zaman önceliklidir”Yol genişliği tek başına önceliği belirlemez; anayol, ilk geçiş hakkının işaretlerle belirlendiği yoldur (KTK m.3)
“Tali yol, dar/küçük görünen yoldur”Kanuna göre tali yol, trafik yoğunluğu bakımından bağlandığı yoldan daha az önemde olan yoldur (KTK m.3); dar görünmesi tek başına yetmez, kavşakta önceliği işaretler gösterir
“Ben ana yoldaydım, hep önceliğim var”Levha yoksa ve iki yol da eşit görünüyorsa, (c) fıkrası devreye girer: sağdan gelen önceliklidir

Kaza Raporundaki Kodlar Ne Demek? 57/b-5, Yön.109/c-4, 109/d

Kaza tespit tutanağında ve kusur raporlarında kural ihlali kısaltmayla yazılır: “K.Y.T.K.” Karayolları Trafik Kanunu’nu, “Yön.” ise Karayolları Trafik Yönetmeliği’ni gösterir. Kavşak kazalarında çoğunlukla KTK m.57 ile aynı konuyu düzenleyen Yönetmelik m.109 birlikte yazılır. Aşağıdaki tablo, iki metnin bugünkü bent düzenine göre karşılıklarını gösterir:

KTK m.57 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.109 karşılıkları
Kod (KTK)Yönetmelikteki karşılığıNe anlama gelir?
57/1-aYön.109/aKavşağa yaklaşırken yavaşlamamak, dikkatli olmamak, geçiş hakkı olan aracın önce geçmesine imkân vermemek
57/b-1Yön.109/b-1Geçiş üstünlüğüne sahip araca (ambulans, itfaiye, polis) yol vermemek
57/b-2 ve b-3Yön.109/b-2 ve b-3Doğru geçen tramvaya veya tramvay hattı bulunan yoldaki araca yol vermemek
57/b-4Yön.109/b-4Bölünmüş yola çıkarken o yoldan geçen araca yol vermemek
57/b-5Yön.109/b-5Tali yoldan anayola çıkarken anayoldan gelen araca yol vermemek
57/b-6Yön.109/b-6Dönel kavşağa girerken kavşak içindeki araca yol vermemek
57/b-7Yön.109/b-7Bir iz veya mülkten (otopark, site, akaryakıt istasyonu) çıkarken karayolundaki araca yol vermemek
—Yön.109/b-8Dönüş yapan sürücünün doğru geçmekte olan araca yol vermemesi
57/c-1Yön.109/c-1Motorsuz araç sürücüsünün motorlu araca yol vermemesi
57/c-2Yön.109/c-3Soldaki aracın sağdan gelen araca geçiş hakkı vermemesi
57/1-dYön.109/eIşık izin verse bile kavşak içinde kalacak şekilde kavşağa girmek
57/1-eYön.109/fYönetilen kavşakta gereksiz yavaşlamak, durmak, araçtan inmek
57/1-fYön.109/gAksine işaret yoksa raylı taşıtlara ilk geçiş hakkını vermemek

Eski bent numaralarına dikkat. SBM’nin kaza senaryolarında ve bazı raporlarda Yönetmelik atıfları bugünkü bent sırasıyla birebir örtüşmez. Örneğin SBM, tali yoldan anayola çıkan aracı “57/b-5 Yön:109/c-4”, iz veya mülkten çıkan aracı “Yön:109/c-6”, sağdan gelene öncelik vermeyen aracı “57/1-c Yön:109/d-2” koduyla yazar. Bu atıfların içerik olarak bugünkü karşılıkları sırasıyla Yönetmelik m.109/b-5, b-7 ve c-3’tür. Raporunuzdaki kodu okurken bent numarasından çok, hangi davranışın anlatıldığına bakın.

Kavşakta sık görülen diğer kodlar. 46/a ve Yön.94 şerit izleme kuralını; 52/a ve Yön.101 kavşağa yaklaşırken hızı azaltma ve hız sınırına uymayı; 53 ve Yön.102 sağa-sola dönüş kurallarını; 54 ve Yön.103 geçme kurallarını; 60 ve Yön.113 duraklama yasağı olan yerleri gösterir. Tutanağın kusur değerlendirmesi kesin değildir; nasıl itiraz edileceği için kaza tespit tutanağına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

SBM’nin Resmî Senaryoları: Altı Somut Örnek

SBM DurumuSenaryoSonuç
Durum 6Tali yoldan ana yola çıkan B, ana yoldaki A’ya yol vermiyorB %100 kusurlu (m.57/b-5, Yön:109/c-4)
Durum 13İşaretsiz kavşakta B, sağdan gelen A’ya öncelik vermiyorB %100 kusurlu (m.57/1-c, Yön:109/d-2)
Durum 14İki araç da en sağ şeridi takip etmeyip kavşak ortasında şerit ihlali yapıyorA %50, B %50 (m.46/a, Yön:94/a)
Durum 23A kurallara uygun döner, B kavşağa yaklaşırken hızını azaltmıyorB %100 kusurlu, A kusursuz (m.52/a, Yön:101)
Durum 25B, iz/mülkten çıkarken karayolundaki A’nın geçişini beklemiyorB %100 kusurlu (m.57, Yön:109/c-6)
Durum 33Dönel kavşakta kurallara uygun dönen araca çarpmaÇarpan taraf %100 kusurlu (m.57/b-6, Yön:109)

Dönel Kavşaklarda Öncelik: İçeridekiler Her Zaman Önceliklidir

Dönel (göbekli) kavşaklar, m.57/b-6’nın özel bir uygulama alanıdır ve SBM’nin senaryo kataloğunda üç ayrı örnekle somutlaştırılır.

SBM DurumuSenaryoSonuç
Durum 16B, dönel kavşakta ada etrafında sağdan dönüş yapmıyorB %100 kusurlu (m.53/c, Yön:102/c)
Durum 17B, döner kavşakta ada etrafında sağdan dönüş yapmıyorB %100 kusurlu (m.53/c, Yön:102/c)
Durum 32B, orta adaya yakın şeritten dönmesi gerekirken A’nın şeridini ihlal ediyorB %100 kusurlu (m.53, Yön:102)

Ortak ilke: dönel kavşağa yeni giren araç, kavşak içinde zaten dönmekte olan araca her koşulda öncelik vermek zorundadır — içeridekinin hangi çıkıştan çıkacağını bilmeseniz dahi, siz girmeden önce onun geçmesini beklemelisiniz.

Geçiş Üstünlüğü Olan Araçlar: Ambulans, İtfaiye, Polis

m.57/b-1’in “geçiş üstünlüğüne sahip araçlar” ifadesi, siren/ışık kullanarak göreve giden ambulans, itfaiye, polis gibi araçları kapsar. Bu araçlara yol vermemek, kavşakta bulunan her sürücü için (geçiş hakkı kendisinde olsa dahi) bir yükümlülüktür; ihlali ayrıca kusur değerlendirmesinde ağırlaştırıcı bir unsur olarak görülebilir.

“İkimiz de Yeşildi” Çelişkisi: Kusur Nasıl Paylaşılır?

Işıklı kavşaklarda sık yaşanan bir uyuşmazlık, her iki sürücünün de “bana yeşildi” diye ısrar etmesidir. SBM’nin resmî senaryosu bu durumu net çözer:

SBM Durum 4: Her iki araç sürücüsü de kendisine yeşil ışık yandığını iddia ediyor. Sonuç: A aracı, kavşağa yaklaşırken dikkatli olmadığı için %50 kusurlu (K.Y.T.K. m.57 ve Yön:109/d), B aracı da aynı madde ihlalinden aynı oranda, %50 kusurlu.

Bu, iki tarafın da somut olarak hangisinin haklı olduğunu ispatlayamadığı, teknik delil (kamera, ışık senkronizasyon kaydı) bulunmayan hâllerde başvurulan bir çözümdür — ışık senkronizasyon kaydı elde edilebilirse, kusur tek tarafa kayabilir.

Kavşakta Dönüş Kusurları: Dar Kavis ve Şerit İhlali

Kavşakta dönüş sırasındaki teknik hatalar da SBM senaryolarında ayrıca kodlanır.

SBM DurumuSenaryoSonuç
Durum 12B, sağ şeritten dar kavisle dönüş yapmıyorB %100 kusurlu (m.53/a-1, Yön:102/a)
Durum 15B yasak yerde duruyor (%50) + A dar kavisle kontrollü dönmüyor (%50)A %50, B %50
Durum 20A, önündeki aracı geçerken soldan gelen diğer aracın geçişini beklemiyorA %100 kusurlu (m.54/l-a, Yön:103/a)

Durum 15 özellikle öğreticidir: iki ayrı ihlal (yasak yerde durma + kontrolsüz dönüş) aynı kazada bir araya geldiğinde, kusur otomatik olarak tek tarafa yıkılmaz — her ihlal kendi ağırlığınca paylaştırılır.

Yargıtay Kararı ve Kanundaki Hız-Dikkat Ölçütü

Kararİlke
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E.2019/6650, K.2020/4485Kontrolsüz kavşakta “U dönüşü yapılamaz” levhasına rağmen dönüş yaparken sağdan gelen motosikletle çarpışan sürücü asli kusurlu; bilinçli taksir nedeniyle cezada artırım gerekir (TCK m.22/3)
KTK m.57/1-a ve Yönetmelik m.109/aKavşağa yaklaşan her sürücü, geçiş hakkı kendisinde olsa bile kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak ve dikkatli olmak zorundadır
KTK m.52/1-a ve Yönetmelik m.101Sürücüler kavşaklara yaklaşırken hızlarını azaltmak zorundadır; SBM Durum 23’te kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan sürücü %100 kusurlu sayılır

Bu kurallar ve karar birlikte, m.57’nin salt “kim önce geçti” sorusundan ibaret olmadığını; kavşağa nasıl yaklaşıldığının (hız, dikkat) da kusur tayininde ayrı bir kriter olduğunu gösterir.

Tali Yol / Ana Yol Nasıl Belirlenir?

BelirleyiciGeçerli mi?
Resmî trafik levhası (tali yol / dur / yol ver işareti)Evet — anayol işaretlerle belirlenir (KTK m.3)
Yolun asfalt kalitesi, genişliğiHayır
Hangi yolun “cadde”, hangisinin “sokak” olarak bilindiğiHayır
Trafik yoğunluğu (gözle görülen)Tek başına hayır — tali yol tanımında yoğunluk ölçüttür (KTK m.3), ama kavşakta yoğunluk farkı işaretlerle belirtilmemişse m.57/c uygulanır

Kavşak Kuralı İhlalinin Cezası ve Asli Kusur (KTK m.57/2, m.84/h)

KTK m.57’nin ikinci fıkrası, 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Buna göre birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerine, yani kavşak içinde kalmama ve yönetilen kavşağı en kısa zamanda geçme kurallarına uymayan sürücüler 1.000 TL; geçiş önceliği dâhil diğer kurallara uymayan sürücüler 5.000 TL idari para cezasıyla cezalandırılır.

KTK m.57/2 uyarınca idari para cezaları (2026)
İhlalBentİdari para cezası
Tali yoldan çıkarken, dönel kavşağa girerken veya sağdan gelene yol vermemekm.57/1-b, c5.000 TL
Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak, dikkatsiz girmekm.57/1-a5.000 TL
Raylı taşıtlara ilk geçiş hakkını vermemekm.57/1-f5.000 TL
Işık izin verse bile kavşakta kalacak şekilde girmekm.57/1-d1.000 TL
Yönetilen kavşakta gereksiz yavaşlamak, durmak, araçtan inmekm.57/1-e1.000 TL

Ceza tutanağı ayrı, kaza kusuru ayrıdır. KTK m.84, sürücülerin asli kusurlu sayıldığı hâlleri sayar ve (h) bendinde “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” hâlini açıkça gösterir; (i) bendi ise kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymamayı ayrıca düzenler. Aynı maddenin devamına göre bu hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa veya kaza başka kural ihlallerinden de doğmuşsa kusur oranı Yönetmelikteki esaslara göre ayrıca belirlenir. Ödeme süresi ve indirim hesabı için trafik cezası hesaplama sayfamızı kullanabilirsiniz.

Karar Özeti: Kavşakta Kim Kusurlu?

SorguSonuç
Kavşakta trafik levhası (dur/yol ver/tali yol) var mı?Varsa levha esas alınır; tali yoldan çıkan öncelik vermek zorunda
Levha yok, kavşak tamamen işaretsiz mi?m.57/c devreye girer: sağdan gelen önceliklidir, yol genişliği önemsizdir
Işıklı kavşakta “ikimiz de yeşildi” iddiası mı var?Teknik delil yoksa kusur %50-50 paylaştırılır
Dönel kavşakta mı oldu?İçeride dönmekte olan araç her zaman önceliklidir
Kavşağa hızlı mı girildi?Geçiş hakkı olsa dahi, hız/dikkat ayrı bir kusur kriteri olarak değerlendirilebilir

İtiraz Noktaları

İtiraz gerekçesiDayanak
Kavşakta gerçekte hangi yolun tali/ana olduğunun levhayla ispatıLevha fotoğrafı, yol bakım kayıtları
“Işık bana yeşildi” iddiasının tek taraflı kabul edilmemesiSBM Durum 4 — teknik delil yoksa kusur paylaştırılır
Karşı tarafın hız/dikkat ihlalinin göz ardı edildiğiYargıtay/BAM içtihadı — hız kontrolü ayrı bir kriterdir
Dönel kavşakta içerideki araca öncelik verilmediğiSBM Durum 33, m.57/b-6

Kusur tespitinin genel çerçevesi için Trafik Kazasında Kusur Oranı Tespiti: Asli Kusur ve Tali Kusur ana rehberimize bakabilirsiniz.

“Ana yoldaydım ama yine de kusurlu bulundum” mu diyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Sıkça Sorulan Sorular

Dönel kavşakta içeri girerken içeridekine çarptım, ben mi kusurluyum?

Evet, kural olarak. Dönel kavşağa yeni giren araç, kavşak içinde zaten dönmekte olan araca öncelik vermekle yükümlüdür.

Ambulansa yol vermediğim için kaza yaptım, kusur oranım nasıl etkilenir?

Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermemek, geçiş hakkınız olsa dahi bir yükümlülük ihlalidir ve kusur değerlendirmesinde aleyhinize değerlendirilebilir.

Aynı kazada hem yasak yerde durma hem kontrolsüz dönüş varsa kusur nasıl paylaşılır?

SBM’nin resmî senaryosunda bu tür bileşik ihlaller otomatik olarak tek tarafa yıkılmaz; her ihlal kendi ağırlığınca değerlendirilerek pay çıkarılır (örneğin %50-%50).

Geniş yoldan (cadde) geliyordum, dar yoldan (sokak) gelen bana çarptı — o mu kusurlu?

Otomatik olarak değil. Yol genişliği tek başına geçiş önceliğini belirlemez; anayol, ilk geçiş hakkının işaretlerle belirlendiği yoldur (KTK m.3). Levha yoksa ve kavşak işaretsizse, sağdan-soldan geliş kuralı (m.57/c) uygulanır.

İşaretsiz kavşakta sağımdan gelen araca çarptım, kusurlu muyum?

Genellikle evet. SBM’nin resmî senaryosuna göre, işaretsiz kavşakta sağdan gelene öncelik vermeyen taraf %100 kusurlu sayılır.

Tali yoldan çıkarken ana yoldaki araca çarptım, her zaman ben mi kusurluyum?

Kural olarak evet — tali yoldan ana yola çıkan sürücü, ana yoldan gelen araca yol vermekle yükümlüdür ve bu kuralı ihlal ederse asli kusurlu sayılır.

İkimiz de “bana yeşildi” diyoruz, kusur nasıl belirlenir?

Teknik delil (kamera, ışık senkronizasyon kaydı) yoksa, SBM’nin resmî senaryosunda her iki taraf da kavşağa yaklaşırken dikkatli olmadığı gerekçesiyle %50 kusurlu sayılır.

Dönel kavşakta kim önceliklidir?

Dönel kavşak içinde ilerleyen araçlar önceliklidir; kavşağa yeni giren araçlar içeridekilere yol vermek zorundadır.

Ana yoldaydım ama hızlıydım, yine de kusurlu bulunabilir miyim?

Evet. KTK m.57/1-a, geçiş hakkı olan sürücüye de kavşağa yaklaşırken yavaşlama ve dikkat yükümlülüğü yükler; KTK m.52/1-a da kavşaklara yaklaşırken hızın azaltılmasını ister. Geçiş hakkınız olsa dahi aşırı hızlı girişten kusurlu bulunabilirsiniz.

Otoparktan veya benzin istasyonundan çıkarken kaza yaptım, kusur kimde?

Kural olarak iz veya mülkten çıkan sürücü, karayolundan gelen araca öncelik vermekle yükümlüdür; bu kuralı ihlal ederse kusurlu sayılır.

“Sağdan gelene öncelik” kuralı her kavşakta mı geçerlidir?

Hayır. Bu kural yalnızca kavşak kollarının trafik yoğunluğu işaretlerle belirlenmemişse uygulanır; levha varsa (tali/ana yol tabelası) o levha esas alınır.

Motosikletle kavşakta kaza yaptım, farklı bir kural mı uygulanır?

Genel öncelik kuralları motosikletler için de geçerlidir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, kontrolsüz kavşakta yasak levhasına rağmen dönüş yaparken sağdan gelen motosikletle çarpışan sürücüyü asli kusurlu kabul etmiştir (E.2019/6650, K.2020/4485).

Kavşak kusur oranına nasıl itiraz ederim?

Levha fotoğrafı, kamera kaydı, ışık senkronizasyon verisi gibi somut delillerle sigortacıya veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na itiraz edilebilir; tutanaktaki değerlendirme mahkemeyi bağlamaz.

57/1-c ne demek, asli kusur mu?

57/1-c, KTK m.57 birinci fıkrasının (c) bendidir: kavşak kollarının trafik yoğunluğu işaretlerle belirlenmemişse motorsuz araç motorlu araca, soldaki araç sağdan gelen araca geçiş hakkı vermek zorundadır. Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak KTK m.84/h uyarınca asli kusur hâlidir; SBM Durum 13’te sağdan gelene öncelik vermeyen araç %100 kusurlu sayılır.

57/b-5 Yön.109/c-4 ne demek?

Tali yoldan anayola çıkan sürücünün anayoldan gelen araca yol vermemesi demektir (KTK m.57/1-b-5). SBM Durum 6’da bu araç %100 kusurlu sayılır. Yönetmelik atfı SBM belgesinde 109/c-4 olarak geçer; bugünkü Yönetmelik metninde aynı kural m.109/b-5’tedir.

109/c-6 maddesi nedir?

SBM senaryolarında 109/c-6, bir iz veya mülkten (otopark, site çıkışı, akaryakıt istasyonu) çıkan sürücünün karayolundan gelen araca yol vermemesini gösterir. Kanundaki karşılığı KTK m.57/1-b-7, bugünkü Yönetmelikteki karşılığı m.109/b-7’dir. SBM Durum 25’te bu araç %100 kusurlu sayılır.

57/c-2 Yön.109/d ne demek?

Soldaki aracın sağdan gelen araca geçiş hakkı vermemesi demektir (KTK m.57/1-c-2). Bu kural yalnızca kavşak kollarının trafik yoğunluğu işaretlerle belirlenmemişse uygulanır; bugünkü Yönetmelik metninde karşılığı m.109/c-3’tür.

Kavşak içindeki araca yol vermemenin cezası ne kadar?

Dönel kavşak içindeki araca, tali yoldan çıkarken anayoldaki araca veya sağdan gelene yol vermemek KTK m.57/1 kapsamındadır ve 2026 itibarıyla 5.000 TL idari para cezası gerektirir. Işık izin verse bile kavşak içinde kalacak şekilde girmenin cezası ise 1.000 TL’dir (KTK m.57/2).

Işık yeşilken kavşağa girdim ama kavşakta kaldım, ceza yer miyim?

Evet. Işıklı trafik işaretleri izin verse bile trafik akımı sizi kavşak içinde durmaya zorlayacak veya diğer doğrultudaki trafiğin geçişine engel olacaksa kavşağa girmek yasaktır (KTK m.57/1-d). Bu kurala uymamanın cezası 2026 itibarıyla 1.000 TL’dir (KTK m.57/2). Kavşakta kalıp diğer yöndeki araçla çarpışırsanız bu ihlal kusur değerlendirmesinde de aleyhinize dikkate alınabilir.

Soldan gelen araç bana çarptı, kim kusurlu?

Kavşakta öncelik işaretlerle belirlenmemişse soldaki araç sağdan gelene geçiş hakkı vermek zorundadır (KTK m.57/1-c); bu durumda kural olarak soldan gelen kusurludur. Ancak kavşakta levha varsa levhaya, ışık varsa ışığa bakılır; sağdan gelenin hızı ve dikkati de ayrıca değerlendirilir (KTK m.57/1-a, m.52).

Mevzuat Çerçevesi: Kusur Hangi Hükümlere Dayanır?

Trafik kazasında kusur değerlendirmesi tek bir maddeye dayanmaz. Aşağıdaki hükümler birlikte işler ve her biri farklı bir soruyu cevaplar.

HükümNeyi düzenlerPratik sonucu
KTK m. 84Asli kusur sayılan on iki hâlSınırlı sayıdadır; liste genişletilemez
KTK m. 84/2Sabit formülün çalışmadığı hâllerOran yönetmelik esaslarına göre ayrıca tespit edilir
KTK m. 85İşletenin tehlike sorumluluğuKusur bulunmasa dahi sorumluluk doğar
KTK m. 86Kurtuluş kanıtıMücbir sebep ve ağır kusur hâlleri
KTK m. 88Müteselsil sorumlulukZarar gören dilediğine başvurabilir
TBK m. 51Tazminatın belirlenmesiHâkim durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözetir
TBK m. 52Müterafik kusur ve indirimZararın doğumuna veya artmasına katkı
Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 157Kusur tespit esaslarıOranın belirlenme yöntemi

Atlanan cümle: KTK m. 84/2

İnternette yaygın olan “bu maddeyi ihlal ettiysen kusurun tamamı sende” formülü eksiktir. Maddenin ikinci fıkrası açıkça şunu söyler: bu hareketlerden herhangi biri kazaya karışan sürücülerden birden fazlası tarafından yapılmışsa ya da kaza bu hareketler dışındaki kural, yasaklama, kısıtlama ve talimatlara uyulmaması nedeniyle doğmuşsa, kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre ayrıca tespit edilir.

Yani sabit formül yalnızca iki şart birlikte gerçekleştiğinde işler: yalnızca bir taraf asli kusur hâllerinden birini işlemiş olmalı ve diğer taraf hiçbir kural ihlali yapmamış olmalıdır. Bu iki şart birden sağlanmıyorsa oran otomatik değildir.

Ayrıntı için: Asli kusur ve tali kusur rehberi · 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı

Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?

Kusur oranı, hesaplanan tazminattan doğrudan düşülür. Aritmetik basittir: üç milyon liralık bir destekten yoksun kalma hesabında yüzde yirmi kusur atfı tazminatı altı yüz bin lira azaltır.

Bu nedenle kusur oranının ceza dosyasında tartışılmadan kabul edilmesi, tazminat davasında o tutarın peşinen bırakılması anlamına gelir. Ceza soruşturmasında katılan sıfatını kazanmanın pratik değeri buradadır: dosyaya erişim, bilirkişi raporuna itiraz ve ek inceleme talep etme yetkisi.

Kazadaki Kusur ile Müterafik Kusur Farkı

Kazadaki kusurMüterafik kusur
Neyi belirlerZararı kimin karşılayacağınıÖdenecek tutarın ne kadar indirileceğini
DayanakKTK m. 84 ve YönetmelikTBK m. 52
Tipik örnekKırmızı ışık ihlali, geçiş önceliğiKask, emniyet kemeri, hatır taşıması
İspat yüküBilirkişi incelemesiİndirimi ileri süren taraf

İki kavramın karıştırılması sık görülür. Kask takmamak kazanın oluşumunda kusur yaratmaz; kaza yine karşı tarafın ihlalinden doğmuştur. Ancak zararın ağırlaşmasına katkı sayılarak tazminattan ayrıca indirim yapılmasına yol açabilir. Üstelik bu indirim otomatik değildir: Yargıtay uygulamasında kask indirimi, yaralanmanın kafa bölgesinden olması gibi bir nedensellik bağı kurulduğunda gündeme gelir.

📘 Kavşakta geçiş önceliği bakımından: Geçiş önceliğine uymama, KTK m. 84’te sayılan asli kusur hâllerindendir. Buna karşılık geçiş önceliğine sahip sürücünün de kavşağa yaklaşırken hızını azaltma ve dikkatli olma yükümlülüğü bulunur. Öncelikli sürücünün aşırı hızlı olması veya kavşağı güvenli biçimde geçmemesi hâlinde oran paylaşılabilir.

Kusur Raporuna İtirazın Somut Gerekçeleri

“Rapor yanlış” demek yeterli değildir. Kabul gören itirazlar teknik ve somuttur.

İtiraz konusuNasıl gösterilir
Hız tespitinin hatalı olmasıFren izi, çarpma noktası, savrulma mesafesi, araç hasar analizi
Görüş ve yol koşullarının değerlendirilmemesiOlay yeri fotoğrafları, aydınlatma ve hava kayıtları
Geçiş üstünlüğünün yanlış yorumlanmasıTrafik levhaları, yol çizgileri, kavşak geometrisi
Yol kusurunun gözetilmemesiÇukur, mucur, işaretlenmemiş çalışma, kayganlık
Araçtaki teknik arızanın atlanmasıMuayene kayıtları, bakım geçmişi
Yaya veya çocuk kusurunun abartılmasıAyırt etme gücü, sürücünün öngörü yükümlülüğü
Rapor denetime elverişli değilHangi olgudan hangi oranın çıkarıldığının gösterilmemesi

Son satır en sık kabul gören gerekçedir. Kusur oranını yalnızca sonuç olarak veren, hangi olgudan hangi payın türetildiğini göstermeyen rapor denetime elverişli değildir ve yeniden düzenlenmesi istenebilir.

Kaza tespit tutanağının kendisi de kesin değildir; bir ön değerlendirmedir. Bağlayıcı olan, ceza dosyasında ve gerekirse tazminat yargılamasında alınacak bilirkişi raporudur.

Kusur oranınıza itiraz edilebilir. Bilgi almak için arayabilirsiniz.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Kavşak Türüne Göre Değerlendirme

Geçiş önceliği kuralı her kavşakta aynı işlemez. Kavşağın türü, önceliğin kimde olduğunu ve dolayısıyla kusur dağılımını değiştirir.

Kavşak türüÖnceliği belirleyenDeğerlendirmede bakılan
Işıklı kavşakTrafik ışığıIşık ihlali KTK m. 84 kapsamında asli kusurdur
Levhalı kavşakDur veya yol ver levhasıLevhanın görünürlüğü ve konumu
İşaretsiz kavşakGenel öncelik kurallarıKavşağa giriş sırası ve yön
Dönel kavşakAda içindeki trafikGiriş ve çıkış manevralarının kurallara uygunluğu
Kontrolsüz kavşakHız ve dikkat yükümlülüğüHer iki sürücünün de yavaşlama yükümlülüğü

Son satır sıkça atlanır: kontrolsüz kavşakta öncelik sahibi sürücünün de hızını azaltma ve kavşağı güvenli biçimde geçme yükümlülüğü bulunur. Bu yükümlülüğün ihlali, önceliği bulunan sürücüye de kusur atfedilmesine yol açabilir.

İlgili Rehberler

Bu içerik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 57. maddesi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) resmî “Maddi Hasarlı Kaza Senaryoları” belgesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.109 ve Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin E.2019/6650, K.2020/4485 sayılı kararı esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.


Post by Av. Fatma Öztürk