Özet: KTK m.84/l, “kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma” hâlini asli kusur sayar — ama bu maddenin en kritik kelimesi “kurallara uygun”dur. Hatalı/yasak park edilmiş bir araca çarpmak, aynı otomatik sonucu doğurmaz. Bu rehber, iki ayrı senaryoyu (kurallı park vs hatalı park), arızalı araçlarda tedbir yükümlülüğünü ve m.84’ün resmî “amaç istisnası” metnini SBM senaryoları ve mahkeme kararlarıyla çözümlüyor.
İstanbul seli (14 Ekim 2026) sonrası: Selde sürüklenen bir aracın park hâlindeki araca çarpmasında işletme ayrımını, KTK m.85/3 ve 86’yı ve trafik sigortasının kapsamını selde sürüklenen araç çarptı rehberimizde ele aldık.
Park hâlindeki araca çarpma kusur oranınıza itiraz mı ediyorsunuz?
Hukukçular Evi yanınızda.
İki Ayrı Bent, İki Ayrı Senaryo
| Bent | Fiil | Kusurlu taraf |
|---|---|---|
| m.84/k | Yerleşim dışı yolda zorunlu olmadan park/duraklama ve tedbir almama | Duran/park eden araç |
| m.84/l | Kurallara uygun park edilmiş araca çarpma | Çarpan araç |
Bu iki bent, aynı olayın (biri yolda duruyor, diğeri çarpıyor) iki farklı tarafını düzenler — hangisinin uygulanacağı, duran aracın park şeklinin kurallara uygun olup olmadığına bağlıdır.
Genel Kural: Çarpan Sürücü Kusurludur
SBM’nin resmî senaryosu nettir: Durum 27 — A aracı kurallara uygun park etmiş araçlara çarptığı için tam kusurlu, park eden araç kusursuzdur. Mantık basittir: duran bir cisim aktif olarak kazaya katkıda bulunamaz; hareket hâlindeki sürücü, önündeki engeli (park etmiş araç dahil) görüp durma/kaçınma yükümlülüğü taşır.
Kritik Şart: “Kurallara Uygun Park Edilmiş” Olması
Madde metninin en belirleyici kelimesi budur: m.84/l yalnızca “kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma” hâlini kapsar. “Park Yapılmaz” levhalı bir yere, kaldırıma veya yasak bir bölgeye park edilmiş bir araca çarpmak, bu bendin doğrudan ve otomatik kapsamına girmeyebilir — hatalı park eden tarafın da kusuru gündeme gelebilir.
| Park durumu | Genel eğilim |
|---|---|
| Kurallara tam uygun park (izinli yerde, doğru yönde) | Çarpan taraf tam kusurlu |
| Hatalı park (yasak yer, ters yön, kaldırım) | Kusur paylaşılabilir; park eden taraf da kısmen sorumlu tutulabilir |
Uygulamada yaygın bir örnek: ters yönde (kurallara aykırı biçimde) park edilmiş bir araca çarpılması durumunda, park eden taraf da kısmi kusurlu değerlendirilebilir — çünkü ihlal ettiği kural (doğru yönde park etme), tam olarak bu bendin aradığı “kurallara uygunluk” şartını karşılamaz.
Hatalı Park Edilmiş Araca Çarpma: Yargıtay Ceza Genel Kurulu Ne Diyor?
“Araç yasak yerdeydi, o hâlde park eden de kusurludur” düşüncesi uygulamada çok yaygındır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise 24.03.2022 tarihli, 2018/540 E., 2022/207 K. sayılı kararında bu düşüncenin tek başına yeterli olmadığını açıkça ortaya koymuştur. Olayda arızalanan bir kamyon, birkaç gün önce bir açık otoparkın önündeki yol kenarına park edilmişti. Park yerinin 23 metre ilerisinde park yasağı levhası bulunuyordu. Azami hızın 30 km/saat olduğu yerleşim yerinde seyreden bir otomobil sürücüsü, viraja girerken hızını azaltmayıp direksiyon hâkimiyetini kaybetti ve park hâlindeki kamyona arkadan çarptı. Kazada üç kişi hayatını kaybetti.
Yerel mahkeme ve Özel Daire çoğunluğu, kamyonu park eden ve işleten sanıklara kusur yüklemedi. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı bu kararlara itiraz etti. Ceza Genel Kurulu itirazı reddetti ve otomobil sürücüsünü asli kusurlu buldu. Park eden taraf bakımından ise yasak levhasına rağmen sanıkların kusuru bulunmadığını kabul etti. Genel Kurulun dayandığı ölçütler şunlardır:
Yargıtay CGK 2018/540 E., 2022/207 K.: hatalı parkta kusur ölçütleri
| Ölçüt | Kararda tespit edilen | Sizin dosyanızda sorulacak soru |
|---|---|---|
| Park şekli | Kamyon nizami biçimde park edilmişti | Araç yola taşıyor, ters yönde ya da çapraz mı duruyordu? |
| Çevredeki araçlar | Kamyonun önünde ve arkasında park hâlinde başka araçlar da vardı | Araç tek başına mı engel oluşturuyordu? |
| Yol genişliği ve çarpma noktası | Park hâlindeki araç trafik akışını ve güvenliğini olumsuz etkileyecek nitelikte değildi | Çarpma, aracın yola taşan kısmına mı oldu? |
| Kazanın gerçek sebebi | Otomobil sürücüsü hızını uydurmayıp direksiyon hâkimiyetini kaybetti | Kaza, yasak park olmasaydı da olur muydu? |
Kararın önemi şudur: Park yasağının ihlali, park eden için idari para cezası doğurur (KTK m.61). Ancak kazadan kusur sorumluluğu, ihlal ile kaza arasında nedensellik bulunmasına bağlıdır. Aynı kararda azınlıkta kalan görüş ise park yasağı olan yere hiçbir önlem almadan araç park eden sanıkların tali kusurlu sayılması gerektiğini savunmuş ve Adli Tıp Kurumu raporlarında bu yönde değerlendirmeler bulunduğunu belirtmiştir. Bu nedenle hatalı park edilen araç yola taşıyorsa, görüşü kapatıyorsa veya kavşak ve viraj gibi tehlikeli bir noktadaysa park eden tarafa kusur verilmesi hâlâ mümkündür. Her dosyada belirleyici olan, yasak parkın kazaya gerçekten katkı sağlayıp sağlamadığıdır.
İstisna: Görülmesi İmkânsız Konum + Karanlık
Kurallara uygun park edilmiş bir araç için dahi, istisnai bir durum vardır: Araç viraj içi, tepe üstü gibi görülmesi fiilen imkânsız bir noktada, ışıksız (park lambaları yanmadan) şekilde park edilmişse ve kaza gece gerçekleşmişse, park eden araca da kusur payı verilebilir. Standart, iyi görünürlüklü şehir içi park senaryolarında ise çarpan taraf tam kusurlu kabul edilmeye devam eder.
Bent Harfi Notu: “84/l” mi, “84/ı” mı?
Şeffaflık notu: mevzuat.gov.tr’deki resmî Kanun metninde bentler (a)’dan (l)’ye sıralanır ve bu fiil “84/l” olarak geçer: “Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma”. Ancak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin kaza senaryoları belgesi (Durum 27), aynı fiili “K.Y.T.K. 84/ı” olarak kodlamaktadır — bu, Türk alfabesindeki “ı” harfinin ayrı bir sırada değerlendirilmesinden kaynaklanan bir harflendirme farkı olabilir. Tutanağınızda hangi harfi görürseniz görün, düzenlenen fiil (kurallara uygun park edilmiş araca çarpma) aynıdır; harf farkı, maddenin özünü değiştirmez.
Hatalı Parkın Kendi Başına Ayrı Bir Cezası da Var
Kazadan bağımsız olarak, hatalı/yasak park etmenin kendisi KTK m.61 kapsamında ayrı bir idari para cezasına tabidir. Yani bir kaza olmasa dahi, “Park Yapılmaz” levhalı yere veya kurallara aykırı bir şekilde park eden sürücü doğrudan cezalandırılabilir. Kazaya karışılmışsa, aynı hatalı park durumu hem bu cezaya hem kusur değerlendirmesine ayrı ayrı konu olur.
Duraklama ve park yasakları Kanunda üç ayrı maddede düzenlenir. Hangi maddenin ihlal edildiği, hem cezanın hem de kusur tartışmasının dayanağını belirler:
Duraklama ve park yasakları (KTK m.59-62)
| Madde | Düzenleme | Örnekler |
|---|---|---|
| m.59 | Yerleşim birimleri dışındaki karayolunda zorunlu hâller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır; zorunlu hâlde gerekli önlemleri almadan duraklayan veya park eden de cezalandırılır | Arızalanan araçta reflektör ve flaşör kullanmamak |
| m.60 | Duraklamanın yasak olduğu yerler | İşaretle yasaklanan yer, sol şerit, yaya ve okul geçitleri, kavşak, tünel, rampa ve köprüler |
| m.61 | Park etmenin yasak olduğu yerler ve hâller | Duraklamanın yasak olduğu yerler, levhayla yasaklanan yer, geçiş yolu önü, yangın musluğuna 5 metre, durak levhasına 15 metre, park etmiş araçların çıkışını engelleyen yer, köprü ve geçitler, yaya yolu, engelli park yeri |
| m.61 (o) bendi | Engellilerin araçları için ayrılmış park yerine park | İdari para cezası iki kat uygulanır |
| m.61 son fıkralar | Yasaklara aykırı park edilmiş araç trafik zabıtasınca kaldırılabilir; kaldırma giderleri ve ceza ödenmeden araç teslim edilmez | Çekme ve otopark ücreti |
| m.62 | Yerleşim yerinde işaretle izin verilmedikçe ve zorunlu nedenler dışında kamyon, otobüs, traktör ve iş makinesi park edilemez | Mahalle arasına park edilen tır |
Sigorta Sonucu: Tam Kusurlu Çarpan Kendi Hasarını Alamaz
Diğer kusur senaryolarında olduğu gibi, park hâlindeki araca çarpan ve tam kusurlu bulunan sürücü, zorunlu trafik sigortasından yalnızca karşı tarafın (park eden aracın) zararı karşılanır. Kendi aracındaki hasar için kaskosu olması gerekir; ayrıca kendi aracındaki değer kaybını da talep edemez.
| Taraf | Talep edebileceği |
|---|---|
| Park eden (kusursuz) taraf | Araç hasarı + değer kaybı, karşı tarafın ZMSS’sinden |
| Çarpan (tam kusurlu) taraf | Yalnızca kaskosu varsa kendi hasarını karşılatabilir |
Arızalı/Duran Araçta Tedbir Yükümlülüğü
m.84/k’nın “her durumda gerekli tedbirleri almama” ifadesi, zorunlu bir sebeple (arıza, lastik patlaması) yolda duran araçlar için de geçerlidir. Kanunda ve yönetmelikte somut bir donanım zorunluluğu vardır:
| Yükümlülük | Detay |
|---|---|
| Üçgen reflektör bulundurma | Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç tüm motorlu araçlarda, en az 150 metreden görülebilecek en az 2 adet |
| Yerleştirme | Arıza/kaza hâlinde biri aracın önüne, diğeri arkasına konur |
| Dörtlü flaşör | Zorunlu bir sebeple yolda durulduğunda yakılması beklenir |
| Banket varsa kullanımı | Banket mevcutken taşıt yolunda durmak, ayrı ve ağır bir ihmal olarak değerlendirilir |
Arıza sorumluluğu tamamen ortadan kalkmaz: Lastik patlaması veya mekanik arıza gibi durumlar, m.59 anlamında bir “duraklama ihlali” oluşturmasa da, sürücünün diğer araçların güvenliğini sağlamak için tedbir alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Flaşör yakmadan veya reflektör koymadan yolda kalan bir sürücü, bu tedbirsizlik nedeniyle kusurlu sayılabilir.
Somut Mahkeme Kararları
| Karar | Sonuç |
|---|---|
| İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi (E.2023/21, K.2025/36) | Arızalı araç sahibinin, arızanın kendisi kusur oluşturmasa dahi, diğer araçların güvenliği için tedbir alma yükümlülüğü bulunduğu teyit edildi |
| Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi (E.2019/330, K.2021/1020) | Banket mevcutken taşıt yolunun kullanılmasının ciddi bir ihmal olduğuna hükmedildi |
Yönetmelikteki “Amaç İstisnası”: Karayolları Trafik Yönetmeliği m.157
Ana rehberimizde genel hatlarıyla değindiğimiz istisna kuralı KTK m.84’te değil, “Trafik Kazalarında Asli Kusur Sayılan Haller ve Sürücü Kusurlarının Tespiti” başlıklı Karayolları Trafik Yönetmeliği m.157’de yer alır. Yönetmelik, asli kusur hâllerini saydıktan sonra şu istisnayı getirir: “Sürücülerin veya yayaların kural dışı hareketleri veya taşıtların teknik arızaları bir başka sürücüyü tehlikeye düşürmüş ve bu sürücü, oluşması muhtemel bir kazayı önlemek, can ve mal güvenliğini korumak amacı ile Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü temel kurallardan birini ihlal etmeye mecbur kalmış ve bütün tedbirlere rağmen bir kazaya neden olmuşsa, asli kusurlu sayılamaz.”
Park/duraklama bağlamında bu, örneğin: aniden yola çıkan bir engelden kaçınmak için normalde yasak bir yere kısa süreliğine çekilmek zorunda kalan ve bütün tedbirlere rağmen bir kazaya karışan sürücünün, otomatik olarak asli kusurlu sayılamayacağı anlamına gelir.
Park Hâlindeki Araca Çarpıp Kaçmanın Cezası (KTK m.81, 2026)
Park hâlindeki araca çarpan sürücünün olay yerindeki yükümlülükleri KTK m.81’de sayılır. (e) bendine göre sürücüsü veya sahibi bulunmadığı sırada bir araca zarar veren sürücü, araç sahibini veya ilgilileri bulmak, bulamazsa durumu tespit edip zarar verdiği aracın üzerine yazılı bilgi bırakmak ve ilgili zabıtaya en kısa zamanda bilgi vermek zorundadır. Yalnız maddi hasarlı kazalarda taraflar kazayı aralarında yazılı olarak tespit ederse, zabıta çağırmadan olay yerinden ayrılabilir. Araç sahibi orada değilse bu anlaşma da yapılamayacağından not bırakma ve zabıtaya bildirme yükümlülüğü öne çıkar.
Kaza yerinden ayrılmanın yaptırımları (KTK m.81/3, 7574 s.K. ile 2026)
| Durum | Yaptırım | Not |
|---|---|---|
| Maddi hasarlı kazada, anlaşma olmadan ve zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılma | 46.000 TL idari para cezası | Kaza yerindeki durumu değiştirme (m.81/1-b) için de aynı ceza |
| Ölümlü veya yaralanmalı kazada zabıta izni olmadan ayrılma | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası | Sürücü belgesi 2 yıl geri alınır; iade için KTK cezalarının ödenmesi şart |
| Not bırakma ve bilgi verme gibi m.81’in diğer yükümlülükleri | Ayrı idari para cezası | Tutar her yıl yeniden değerleme ile güncellenir |
Çarpıp kaçan sürücü kamera kaydı veya tanıkla tespit edilirse, zarar onun zorunlu trafik sigortasından istenir. Tespit edilemezse araçtaki maddi hasar ancak kasko varsa karşılanır. 2026’da değişen diğer trafik cezaları 7574 sayılı Kanunla değişen trafik cezaları yazımızda, tutanağa itiraz yolu ise kaza tespit tutanağına itiraz rehberimizde anlatılmıştır. Kusur oranınız veya çarpıp kaçan araçla ilgili dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp hattımızdan bize ulaşabilirsiniz.
Park yerinden çıkan araca çarpma
Bu kez durum tersine döner. KTK m.67/1-a, sürücülerin park yapmış taşıtlar arasından çıkarken karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek veya hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmalarını yasaklar. Aynı maddenin (c) bendi, şerit değiştirmede ve dönüşte niyetin dönüş ışığıyla açıkça belirtilmesini zorunlu tutar. Kazaya yol açan böyle bir manevra, KTK m.84/j’deki “manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” kapsamında asli kusur sayılabilir. Yoldaki sürücünün de hız aşımı veya dikkatsizliği varsa kusur m.84/2 uyarınca paylaştırılır.
Duran araca çarpma: tedbir alındı mı?
Yerleşim yeri dışında taşıt yolunda zorunlu olarak duran aracın kusuru, tedbir alınıp alınmadığına göre değişir (KTK m.59; m.84/k). SBM’nin kaza senaryolarında önlem almadan duran araç için %50 kusur öngörülmüştür (Durum 28; “K.Y.T.K. 59 ve Yön:116”). Reflektör konmuş ve flaşör yakılmışsa duran aracın kusuru tartışmalı hâle gelir ve çarpan sürücünün takip mesafesi ile hız kuralları öne çıkar.
Karar Özeti: Park Hâlindeki Araca Çarpmada Kim Kusurlu?
| Durum | Genel eğilim |
|---|---|
| Kurallara tam uygun park + gündüz/iyi görünürlük | Çarpan taraf tam kusurlu |
| Hatalı/yasak yerde park (ters yön, kaldırım, levhalı yasak) | Kusur paylaşılabilir |
| Kurallı park ama viraj/tepe üstü + ışıksız + gece | Park eden tarafa da kusur payı verilebilir |
| Arızalı araç, tedbir (reflektör/flaşör) alınmış | Arıza kusur oluşturmaz |
| Arızalı araç, tedbir alınmamış | Duran araç da kısmen kusurlu olabilir |
| Banket varken taşıt yolunda arızalı duruş | Ağır ihmal olarak değerlendirilir |
İtiraz Noktaları
| İtiraz gerekçesi | Dayanak |
|---|---|
| Çarpılan aracın hatalı/yasak yerde park edilmiş olduğu | m.84/l “kurallara uygun” şartının karşılanmadığı |
| Park edilen aracın görülmesi imkânsız bir noktada, ışıksız olduğu | Gece/görünürlük istisnası |
| Arızalı aracın gerekli tedbirleri (reflektör, flaşör) aldığı | m.59 tedbir yükümlülüğünün yerine getirildiğinin ispatı |
| Hareketin bir tehlikeyi önleme amacıyla yapıldığı | Karayolları Trafik Yönetmeliği m.157 amaç istisnası |
Kusur tespitinin genel çerçevesi için Trafik Kazasında Kusur Oranı Tespiti: Asli Kusur ve Tali Kusur ana rehberimize bakabilirsiniz.
Arızalı aracınıza çarpıldı, tedbir aldığınızı mı ispatlamanız gerekiyor?
Hukukçular Evi yanınızda.
Park Hâlindeki Araca Çarpmada Kusur
Kural olarak hareket hâlindeki araç kusurludur.
Park hâlinde çarpma
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Temel kural | Hareket hâlindeki araç kusurlu | Karine |
| İstisna | Kurallara aykırı park | Kusur paylaşımı |
| Yasak yerde park | Tali kusur doğurabilir | Değerlendirilir |
| Görüşü kapatan park | Kusur payı | İnceleme |
| Aydınlatma | Gece görünürlük | Reflektör |
| Kapı açma | Açan kusurlu | SBM Durum 35: kapıyı açan %100 |
| Çarpıp kaçma | Kaçan taraf ağır kusurlu | Rücu riski |
| Tespit | Kamera, tanık, boya izi | Delil |
| Sigorta | Fail bulunamazsa kasko | Güvence Hesabı sınırlı |
Altıncı ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: park hâlindeki araçtan kapı açılması sonucu meydana gelen kazalarda kural olarak kapıyı açan taraf kusurlu kabul edilir; çarpan aracın tespit edilememesi hâlinde ise maddi hasar ancak kasko poliçesi varsa karşılanır — Güvence Hesabı bu zararı kapsamaz.
Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu
Park Kuralları ve Yasak Yerler
Kurallara aykırı park kusur payı doğurur.
Park kuralları
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Yaya geçidi | Park yasak | KTK m.61 |
| Kavşak yakını | Belirli mesafede yasak | Görüş |
| Dönemeç ve tepe üstü | Yasak | Tehlike |
| Duraklar | Belirli mesafede yasak | Toplu taşıma |
| Yangın muslukları | Yasak | Güvenlik |
| Engelli park yeri | İzinsiz park | Ceza |
| İkinci sıra park | Yasak | Trafiği engelleme |
| Çekme ve men | Belirli hâllerde | Uygulama |
| Kaza hâlinde | Yasak yerde park kusur payı doğurur | Tazminat etkisi |
Dokuzuncu satır en önemli hukuki sonucu verir: park hâlindeki araca çarpılması durumunda kural olarak hareket hâlindeki araç kusurlu sayılsa da, aracın park edilmesinin yasak olduğu bir yerde bulunması park eden sürücüye kusur payı yükleyebilir; bu durum alınacak tazminat tutarını doğrudan azaltır.
Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu
Park Hâlinde Çarpmada Sık Sorulanlar
En çok merak edilen hususlar.
Sık sorulanlar
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Kim kusurlu | Kural olarak hareket hâlindeki araç | Karine |
| Yasak yerde park etmiştim | Kusur payı doğabilir | Değerlendirilir |
| Çarpan kaçtı | Kasko varsa karşılanır | Güvence Hesabı maddi hasarı kapsamaz |
| Kapı açarken çarptım | Kapıyı açan kusurlu | SBM Durum 35: kapıyı açan %100 |
| Kameradan tespit edilebilir mi | Evet | Talep edin |
| Sigorta ne öder | Kusur oranında | Zorunlu sigorta |
| Değer kaybı alabilir miyim | Kusursuzsanız evet | Ayrı talep |
| Karşı taraf sigortasız | Güvence Hesabı sınırlı | Bedeni zarar |
| İlk adım | Fotoğraf ve kamera talebi | Fail tespiti |
Üçüncü ve yedinci satırlar iki noktayı verir: çarpıp kaçan sürücü tespit edilemediğinde araçtaki maddi hasar ancak kasko poliçesi bulunuyorsa karşılanır; Güvence Hesabı bu zararı kapsamaz; kusursuz olan taraf ise onarım bedelinin yanında ayrıca değer kaybı tazminatı talep edebilir.
Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu
Sürücüsüz Bırakılan Araçta Zarar
Otopark ve vale sorumluluk doğurur.
Sürücüsüz araçta zarar
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Ücretli otopark | Saklama sorumluluğu | Vedia benzeri |
| Vale hizmeti | Aracın teslimi | Sorumluluk |
| Teslim fişi | Delil | Saklayın |
| Mevcut hasar | Teslimde tespit | Tutanak |
| Sorumsuzluk kaydı | Sınırlı geçerlilik | Denetlenir |
| Ağır kusur | Sorumsuzluk kaydı geçersiz | TBK m.115 |
| Ücretsiz otopark | Sorumluluk tartışmalı | Değerlendirilir |
| Kamera | Delil talebi | İşletmeden |
| Öneri | Teslim öncesi fotoğraf çekin | Hasar ispatı |
Beşinci ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: otopark ve vale işletmelerinin astığı sorumsuzluk kayıtları sınırsız biçimde geçerli değildir; ağır kusur hâllerinde bu kayıtlar hükümsüz sayılır; aracın teslim edilmeden önce fotoğraflanması ise sonradan ortaya çıkan hasarların ispatında belirleyicidir.
Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu
Park Cezalarında İtiraz ve Çekme
Yasak park iki ayrı sonuç doğurur.
Park cezaları
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| İdari para cezası | Tutanak | On beş gün itiraz |
| Çekme | Aracın kaldırılması | Ücret |
| Çekici ücreti | Tarifeye göre | Ödeme |
| Otopark ücreti | Günlük | Birikir |
| Levha | Yasak işareti var mıydı | İtiraz noktası |
| Fotoğraf | Tutanağa esas | Talep edin |
| Hasar | Çekme sırasında | Tazminat |
| Teslim tutanağı | Hasar tespiti | Zorunlu |
| İtiraz | Sulh ceza hâkimliği | Ceza ve çekme ayrı |
Beşinci ve dokuzuncu satırlar iki savunma noktasını verir: park yasağını gösteren levhanın bulunmadığı veya görülemeyecek durumda olduğu fotoğrafla ortaya konabilirse ceza iptal edilebilir; çekme sırasında araçta oluşan hasarlar için ise teslim tutanağına kayıt düşülerek tazminat talep edilmelidir.
Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu
Sıkça Sorulan Sorular
Tutanağımda “84/ı” yazıyor, hub’daki “84/l” ile aynı şey mi?
Evet. Resmî Kanun metninde bu fiil (l) bendidir; SBM’nin kaza senaryolarında ise “84/ı” olarak kodlanır. Her ikisi de park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun park edilmiş araca çarpma hâlini ifade eder.
Hatalı park eden sürücü hem ceza hem kusur mu alır?
Evet, ayrı konulardır. Hatalı park, kazadan bağımsız olarak KTK m.61 kapsamında idari cezaya tabidir; kazaya karışılmışsa aynı durum kusur değerlendirmesinde de ayrıca dikkate alınır.
Park hâlindeki araca çarpıp tam kusurlu bulundum, kendi hasarımı hiç alamaz mıyım?
Zorunlu trafik sigortası kendi hasarınızı karşılamaz; yalnızca kaskonuz varsa kendi aracınızdaki hasarı karşılatabilirsiniz.
Park hâlindeki araca çarparsam her zaman tam kusurlu mu sayılırım?
Genel kural budur, ancak park edilen aracın kurallara uygun (izinli yerde, doğru yönde) park edilmiş olması şarttır. Hatalı park edilmiş bir araca çarpılması durumunda kusur paylaşılabilir.
Ters yönde park edilmiş bir araca çarptım, hâlâ ben mi kusurluyum?
Tamamı değil. Ters yönde park etmek kurallara aykırı bir park şeklidir; bu durumda park eden taraf da kısmi kusurlu değerlendirilebilir.
Gece, virajın içinde ışıksız park edilmiş bir araca çarptım, kusur kimde?
Bu, istisnai bir durumdur. Araç görülmesi fiilen imkânsız bir noktada ışıksız park edilmişse ve kaza gece gerçekleşmişse, park eden araca da kusur payı verilebilir.
Arızalanan aracıma arkadan çarpıldı, ben kusursuz muyum?
Arızanın kendisi tek başına kusur oluşturmaz, ancak reflektör koymak ve dörtlü flaşörü yakmak gibi tedbirleri almadıysanız, bu tedbirsizlik nedeniyle kısmen kusurlu sayılabilirsiniz.
Üçgen reflektörü kaç metreden görülecek şekilde ve kaç adet bulundurmam gerekiyor?
Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç tüm motorlu araçlarda, en az 150 metreden görülebilecek şekilde en az 2 adet üçgen reflektör bulundurulması zorunludur; biri aracın önüne, diğeri arkasına yerleştirilir.
Banket varken taşıt yolunda arızalanan bir araca çarptım, kusur nasıl değerlendirilir?
Banket mevcutken taşıt yolunda durmak mahkemelerce ciddi bir ihmal olarak değerlendirilir; bu, arızalanan aracın kusur payını artırabilir.
Bir tehlikeyi önlemek için yasak bir yere kısa süreliğine park ettim ve kaza oldu, otomatik kusurlu muyum?
Hayır. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.157’deki amaç istisnası, bir kazayı önlemek amacıyla ve bütün tedbirlere rağmen meydana gelen kazalarda otomatik asli kusur atfedilemeyeceğini öngörür; ancak bu, somut olayda ispatlanması gereken bir istisnadır.
Park hâlindeki araca çarpıp kaçmanın cezası nedir?
KTK m.81’e göre sahibi yokken bir araca zarar veren sürücü, sahibini bulmak, bulamazsa aracın üzerine yazılı bilgi bırakmak ve zabıtaya bildirmek zorundadır. Maddi hasarlı kazada anlaşma olmadan ve zabıta izni almadan olay yerinden ayrılan sürücüye 2026’da 46.000 TL idari para cezası uygulanır (m.81/3, 7574 s.K.).
Hatalı park edilmiş araca çarptım, Yargıtay ne diyor?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 24.03.2022 tarihli, 2018/540 E., 2022/207 K. sayılı kararında, park yasağı levhasına rağmen nizami biçimde park edilen ve trafik akışını etkilemeyen kamyona hızını uydurmadan arkadan çarpan sürücüyü asli kusurlu, park edenleri ise kusursuz kabul etmiştir. Hatalı park tek başına kusur doğurmaz; kazaya katkısı ayrıca gösterilmelidir.
Park yerinden çıkan araca çarptım, kim kusurlu?
Park yerinden çıkan sürücü, KTK m.67/1-a uyarınca yoldaki trafiği tehlikeye sokmamak ve niyetini dönüş ışığıyla belirtmek zorundadır. Bu kurala uymadan çıkan araç kural olarak kusurludur (m.84/j). Yoldaki sürücünün de hız veya dikkat ihlali varsa kusur paylaştırılır.
Park hâlindeki araca çarpınca polis çağırmak zorunda mıyım?
Yalnız maddi hasar varsa ve taraflar anlaşırsa kaza tespit tutanağı düzenleyip ayrılabilirsiniz (KTK m.81/2). Araç sahibi orada değilse sahibini aramalı, bulamazsanız aracın üzerine yazılı bilgi bırakmalı ve zabıtaya haber vermelisiniz (m.81/1-e).
Duran araca çarpma kusuru nasıl belirlenir?
Belirleyici soru, duran aracın tedbir alıp almadığıdır. Yerleşim yeri dışında zorunlu hâl dışında taşıt yolunda durmak yasaktır ve zorunlu hâlde de gerekli önlemler alınmalıdır (KTK m.59). SBM senaryolarında önlem almadan duran araç için %50 kusur öngörülür; tedbir alınmışsa çarpanın takip mesafesi ve hız kuralları öne çıkar.
Park hâlindeki araca çarpma kusur oranına nasıl itiraz ederim?
Çarpılan aracın park şeklinin kurallara aykırı olduğunu, görünürlük sorununu veya tedbir alındığını gösteren fotoğraf, kamera kaydı gibi delillerle sigortacıya veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na itiraz edilebilir.
Mevzuat Çerçevesi: Kusur Hangi Hükümlere Dayanır?
Trafik kazasında kusur değerlendirmesi tek bir maddeye dayanmaz. Aşağıdaki hükümler birlikte işler ve her biri farklı bir soruyu cevaplar.
| Hüküm | Neyi düzenler | Pratik sonucu |
|---|---|---|
| KTK m. 84 | Asli kusur sayılan on iki hâl | Sınırlı sayıdadır; liste genişletilemez |
| KTK m. 84/2 | Sabit formülün çalışmadığı hâller | Oran yönetmelik esaslarına göre ayrıca tespit edilir |
| KTK m. 85 | İşletenin tehlike sorumluluğu | Kusur bulunmasa dahi sorumluluk doğar |
| KTK m. 86 | Kurtuluş kanıtı | Mücbir sebep ve ağır kusur hâlleri |
| KTK m. 88 | Müteselsil sorumluluk | Zarar gören dilediğine başvurabilir |
| TBK m. 51 | Tazminatın belirlenmesi | Hâkim durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözetir |
| TBK m. 52 | Müterafik kusur ve indirim | Zararın doğumuna veya artmasına katkı |
| Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 157 | Kusur tespit esasları | Oranın belirlenme yöntemi |
Atlanan cümle: KTK m. 84/2
İnternette yaygın olan “bu maddeyi ihlal ettiysen kusurun tamamı sende” formülü eksiktir. Maddenin ikinci fıkrası açıkça şunu söyler: bu hareketlerden herhangi biri kazaya karışan sürücülerden birden fazlası tarafından yapılmışsa ya da kaza bu hareketler dışındaki kural, yasaklama, kısıtlama ve talimatlara uyulmaması nedeniyle doğmuşsa, kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre ayrıca tespit edilir.
Yani sabit formül yalnızca iki şart birlikte gerçekleştiğinde işler: yalnızca bir taraf asli kusur hâllerinden birini işlemiş olmalı ve diğer taraf hiçbir kural ihlali yapmamış olmalıdır. Bu iki şart birden sağlanmıyorsa oran otomatik değildir.
Ayrıntı için: Asli kusur ve tali kusur rehberi · 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı
Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?
Kusur oranı, hesaplanan tazminattan doğrudan düşülür. Aritmetik basittir: üç milyon liralık bir destekten yoksun kalma hesabında yüzde yirmi kusur atfı tazminatı altı yüz bin lira azaltır.
Bu nedenle kusur oranının ceza dosyasında tartışılmadan kabul edilmesi, tazminat davasında o tutarın peşinen bırakılması anlamına gelir. Ceza soruşturmasında katılan sıfatını kazanmanın pratik değeri buradadır: dosyaya erişim, bilirkişi raporuna itiraz ve ek inceleme talep etme yetkisi.
Kazadaki Kusur ile Müterafik Kusur Farkı
| Kazadaki kusur | Müterafik kusur | |
|---|---|---|
| Neyi belirler | Zararı kimin karşılayacağını | Ödenecek tutarın ne kadar indirileceğini |
| Dayanak | KTK m. 84 ve Yönetmelik | TBK m. 52 |
| Tipik örnek | Kırmızı ışık ihlali, geçiş önceliği | Kask, emniyet kemeri, hatır taşıması |
| İspat yükü | Bilirkişi incelemesi | İndirimi ileri süren taraf |
İki kavramın karıştırılması sık görülür. Kask takmamak kazanın oluşumunda kusur yaratmaz; kaza yine karşı tarafın ihlalinden doğmuştur. Ancak zararın ağırlaşmasına katkı sayılarak tazminattan ayrıca indirim yapılmasına yol açabilir. Üstelik bu indirim otomatik değildir: Yargıtay uygulamasında kask indirimi, yaralanmanın kafa bölgesinden olması gibi bir nedensellik bağı kurulduğunda gündeme gelir.
📘 Park hâlindeki araca çarpma bakımından: Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, KTK m. 84’te asli kusur sayılmıştır. Buradaki kilit ifade kurallara uygun ibaresidir: park kurallara aykırıysa bent uygulanmayabilir. Ayrıca yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde zorunlu hâller dışında park etme veya duraklama, park eden bakımından ayrı bir asli kusur hâlidir.
Kusur Raporuna İtirazın Somut Gerekçeleri
“Rapor yanlış” demek yeterli değildir. Kabul gören itirazlar teknik ve somuttur.
| İtiraz konusu | Nasıl gösterilir |
|---|---|
| Hız tespitinin hatalı olması | Fren izi, çarpma noktası, savrulma mesafesi, araç hasar analizi |
| Görüş ve yol koşullarının değerlendirilmemesi | Olay yeri fotoğrafları, aydınlatma ve hava kayıtları |
| Geçiş üstünlüğünün yanlış yorumlanması | Trafik levhaları, yol çizgileri, kavşak geometrisi |
| Yol kusurunun gözetilmemesi | Çukur, mucur, işaretlenmemiş çalışma, kayganlık |
| Araçtaki teknik arızanın atlanması | Muayene kayıtları, bakım geçmişi |
| Yaya veya çocuk kusurunun abartılması | Ayırt etme gücü, sürücünün öngörü yükümlülüğü |
| Rapor denetime elverişli değil | Hangi olgudan hangi oranın çıkarıldığının gösterilmemesi |
Son satır en sık kabul gören gerekçedir. Kusur oranını yalnızca sonuç olarak veren, hangi olgudan hangi payın türetildiğini göstermeyen rapor denetime elverişli değildir ve yeniden düzenlenmesi istenebilir.
Kaza tespit tutanağının kendisi de kesin değildir; bir ön değerlendirmedir. Bağlayıcı olan, ceza dosyasında ve gerekirse tazminat yargılamasında alınacak bilirkişi raporudur.
Kusur oranınıza itiraz edilebilir. Dosyanızı ücretsiz inceleyelim.
İlgili Rehberler
- Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
- Ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler?
- Yaya ve motosiklet kazasında müterafik kusur indirimi
- Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
- Teminat limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır?
- Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
- Sürücü alkollüydü: sigorta yine öder mi?
- Eski trafik kazası için hâlâ dava açabilir miyim?
- Şerit İhlali ve Şeride Tecavüz Kusur Oranı (KTK m.46, m.84/g)
- Kavşakta Geçiş Önceliği Kusur Oranı (KTK m.57)
- Ters Yön ve Karşı Şeride Geçme Kusur Oranı (KTK m.84/b,c)
- Geçme Yasağında Sollama Kusur Oranı (KTK m.84/e)
- 📘 Ana Rehber: Trafik Kazasında Kusur Oranı Tespiti: Asli Kusur ve Tali Kusur
- Arkadan Çarpma Kusur Oranı: SBM Resmî Senaryoları ve İstisnalar
- Değer Kaybı Tazminatı 2026: 1 Temmuz Sonrası Yeni Dönem
- Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru: Süreç ve Bağlayıcılık
Bu içerik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 59., 61. ve 84. maddeleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) resmî senaryoları, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi (E.2023/21, K.2025/36) ve Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi (E.2019/330, K.2021/1020) kararları esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.


