Değer Kaybı Tazminatı 2026: 1 Temmuz Sonrası Yeni Dönem

Özet: 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle, zorunlu trafik sigortasında değer kaybı rejimi baştan düzenlendi. En kritik yenilik: araç hasarı için başvuran hak sahibi, ayrıca talep etmese dahi değer kaybı talebinde bulunmuş sayılıyor. Değer kaybı artık aynı eksper raporunda hesaplanıyor, yedi objektif ölçüte bağlanıyor ve sigortacı tutarı nihai raporu takip eden iş günü içinde bildirmek zorunda. Bu yazı, yeni rejimi madde metni üzerinden çözümlüyor.

Değişikliğin Künyesi

Zorunlu trafik sigortasının çerçevesini çizen metin, 14/5/2015 tarihli ve 29355 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları‘dır. Bu metin, 2026 yılında kapsamlı biçimde değiştirilmiştir.

Değer kaybına ilişkin esaslar, Genel Şartların A.5 maddesinin (a) bendinde düzenlenen “Maddi Zararlar Teminatı” içinde yeniden yazılmıştır.

En Büyük Yenilik: Ayrıca Talep Etmenize Gerek Yok

Yeni metin, uygulamada en sık yaşanan hak kaybını doğrudan ortadan kaldıran bir cümle içerir:

Bu, hak sahibi lehine yapısal bir değişikliktir. Önceki uygulamada, araç hasarı için başvuran ancak değer kaybını ayrıca talep etmeyi bilmeyen veya atlayan hak sahipleri, kendiliğinden bir ödeme almıyordu. Artık hasar başvurusu, aynı zamanda değer kaybı başvurusu sayılmaktadır.

Değer Kaybı Nasıl Hesaplanıyor? Yedi Ölçüt

Madde metni, değer kaybının hangi ölçütlerle tespit edileceğini tek tek sayar: “Değer kaybı, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değerinin arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir.”

Yedinci ölçüt, diğer altısını bir araya getiren esas ölçüttür: değer kaybı, soyut bir yüzde değil, aracın kaza öncesindeki ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fiili farktır.

Eksper Raporu: Tek Rapor, İki Tespit

Yeni düzenleme, hasar ile değer kaybını ayrı süreçler olmaktan çıkarır: “Araç hasarına ilişkin eksper atanması halinde tespiti yapan sigorta eksperi, değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer verir.”

Bu, hak sahibi bakımından takip edilebilir bir zaman çizelgesi yaratır: eksper raporunun sigortacıya ulaştığı gün bilindiğinde, bildirimin ne zaman yapılması gerektiği de bellidir.

“Kalıcı Veri Saklayıcısı” Nedir, Neden Önemli?

Aynı değişiklikle Genel Şartların tanımlar maddesine (A.2) yeni bir kavram eklendi. Kalıcı veri saklayıcısı, gönderilen bilginin “amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren” araç veya ortamları ifade eder.

Ağır Hasarlı (Pert) Araçta Özel Şart

Aynı değişiklik, ağır hasarlı araçlar için ödemeyi tamamen durduran bir usul şartı getirdi: “Zarar gören aracın Kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ağır hasara uğramış olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair ‘trafikten çekilmiştir’ kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez.”

Bu şart, ağır hasarlı bir aracın onarılıp piyasaya tekrar sürülmesini önlemeyi amaçlar. Hak sahibi bakımından pratik sonucu şudur: ağır hasar tespiti yapılmışsa, tescil işlemi tamamlanmadan ödeme beklenmemelidir.

Orijinal Parça Kuralı: Değer Kaybını Dolaylı Etkileyen Değişiklik

Aynı düzenleme, onarımda kullanılacak parçaya ilişkin esasları da yeniden yazdı. Bu, doğrudan değer kaybı hükmü olmasa da onarım kalitesi üzerinden değer kaybı tutarını etkileyen bir düzenlemedir.

Bu düzenlemenin değer kaybıyla bağlantısı şudur: onarımın orijinal parça ile yapılması, aracın onarım sonrası ikinci el değerini korumaya yardımcı olur; eşdeğer parça kullanımı ise piyasada genellikle daha düşük bir değerlemeye yol açar. Onarımda hangi parçanın kullanıldığı, bu nedenle değer kaybı hesabının da girdisidir.

Eşdeğer Parça Standardını Artık Kim Belirliyor?

Değişiklikle, eşdeğer parçanın hangi ölçütlere göre belirleneceği konusundaki yetki de değişti. Önceki metinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 2015/2 sayılı Motorlu Araç Sigortalarında Eşdeğer Parça Belgeleme Esaslarına İlişkin Genelge esas alınırken, yeni metinde bu ibare “Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 5684 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca belirlenecek” şeklinde değiştirilmiştir.

Bu, teknik standart belirleme yetkisinin mali düzenleyiciden sanayi düzenleyicisine geçmesi anlamına gelir. Uygulamada, eşdeğer parçanın niteliğine ilişkin bir uyuşmazlıkta artık Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı düzenlemelerine bakılması gerekecektir.

Kusur Oranının Değer Kaybına Etkisi

Değer kaybı, zorunlu trafik sigortası kapsamında karşı tarafın sigortacısından talep edilen bir kalemdir. Dolayısıyla ödenecek tutar, kusur dağılımından bağımsız değildir.

Kusur oranı tespiti, değer kaybı tutarını doğrudan belirlediğinden, kusur dağılımına itiraz çoğu zaman değer kaybı uyuşmazlığının da özüdür. Kusur değerlendirmesi için Trafik Kazasında Kusur Oranı ve Ceza Sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Değer Kaybı Ödenmezse veya Eksik Ödenirse

Yeni rejimde bildirim zorunluluğu ve süre getirilmiş olması, uyuşmazlık çıktığında hak sahibinin elini güçlendirir. Başvurulabilecek yollar sırasıyla şunlardır:

Tahkim yolunun işleyişi ve bağlayıcılığı için Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru: Süreç ve Bağlayıcılık, doğrudan dava hakkı için Trafik Kazasında Tazminat İçin Doğrudan Dava Açabilir miyim?, görevli ve yetkili mahkeme için Tazminat Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme yazılarımıza bakabilirsiniz.

İtirazda Hangi Noktalar Sorgulanır?

Yeni düzenleme, hesaplamayı yedi somut ölçüte bağladığından, itiraz da bu ölçütler üzerinden kurulur.

Zamanaşımı

Değer kaybı talebi, zorunlu trafik sigortasından doğan bir taleptir ve bu sigortaya özgü zamanaşımı kurallarına tabidir. Süre bakımından hak kaybı yaşamamak için, kaza tarihinden itibaren işleyen süreler ve zamanaşımını kesen hâller ayrıca değerlendirilmelidir. Ayrıntı için Zorunlu Trafik Sigortasında Zamanaşımı ve Doğrudan Dava Hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

İşleten Sıfatı Yeniden Tanımlandı

Aynı değişiklikle, Genel Şartlarda “sigortalı” kavramı da netleştirildi: “Sigortalı: Poliçe konusu motorlu araçta 2918 sayılı Kanuna göre işleten sayılan kişiyi” ifade eder. Bu, sigorta hukukundaki sigortalı sıfatı ile Karayolları Trafik Kanunu’ndaki işleten kavramını açıkça örtüştürür. İşleten sıfatının nasıl belirlendiği ve doğurduğu sonuçlar için Araç İşleteninin Hukuki Sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Eski ve Yeni Yazılarımız

Sitemizde değer kaybı konusunu 1 Temmuz 2026 öncesi rejim çerçevesinde ele alan yazılarımız da bulunmaktadır. Başvuru pratiği ve genel çerçeve bakımından Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Nasıl Talep Edilir? ve Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır? yazılarımız incelenebilir; ancak 1 Temmuz 2026’dan itibaren gerçekleşen kazalarda bu yazıdaki güncel esaslar geçerlidir.

Yürürlükten Kaldırılan Ekler

Aynı değişiklikle Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7’si yürürlükten kaldırılmış, Ek-6’sı ise yeniden düzenlenmiştir. Ek-6 kapsamında talep edilecek hak sahibine ait cep telefonu numarasının doğrulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi Kuruma verilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Onarımda eşdeğer parça kullanıldı, itiraz edebilir miyim?

Orijinal parça yerine eşdeğer parça kullanılabilmesi için hak sahibinin onayının alınmış olması veya orijinal parçaya erişim imkânının bulunmaması gerekir; bu şartların oluştuğunu ispat yükü sigortacıya aittir.

Yeni parça takıldığı için tazminattan kesinti yapılabilir mi?

Hayır. Madde metni açıkça, uygulama sonucu araçta kıymet artışı meydana gelmiş olsa dahi bu farkın tazminat miktarından indirilemeyeceğini belirtir.

Eşdeğer parça standardını hangi kurum belirliyor?

Değişiklikle bu yetki Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2015/2 sayılı Genelgesi’nden, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na (5684 sayılı Kanun m.11/6 uyarınca) geçmiştir.

Değer kaybı için ayrıca başvuru yapmam gerekir mi?

Hayır. 1 Temmuz 2026’dan itibaren, araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.

Yeni düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?

12/6/2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Değer kaybı hangi ölçütlerle hesaplanır?

Aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınır.

Değer kaybını kim hesaplar?

Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi hesaplar; araç hasarı için eksper atanmışsa aynı eksper, değer kaybı tespitine de raporunda yer verir.

Sigorta şirketi değer kaybı tutarını ne zaman bildirmek zorunda?

En geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içerisinde, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla bildirmek zorundadır.

Kalıcı veri saklayıcısı ile bildirim ne demek?

SMS, e-posta, internet, mobil uygulama, disk, CD, DVD, hafıza kartı ile SBM veya e-Devlet üzerinden kurulacak yapılar bu kapsamdadır. Bildirimin bu ortamlardan biriyle yapılması, içeriğinin ve tarihinin sonradan ispatlanabilmesini sağlar.

Hasar ve değer kaybı ayrı ayrı mı incelenir?

Hayır. Yeni düzenlemede aynı eksper, aynı raporda hem hasar bedelini hem değer kaybını tespit eder.

Ağır hasarlı (pert) aracımda değer kaybı alabilir miyim?

Ağır hasar tespiti yapılmışsa, aracın trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez; bu belge sunulmadan ödeme süreci ilerlemez.

Kusurluysam değer kaybı alabilir miyim?

Değer kaybı, karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilir. Kusur paylaşımlı hâllerde talep, karşı tarafın kusur oranıyla sınırlı olarak değerlendirilir; tam kusurlu iseniz kendi aracınızdaki değer kaybı için karşı tarafın sigortasına başvurulamaz.

Sigorta şirketi hiç bildirim yapmazsa ne yapmalıyım?

Bildirim yükümlülüğüne uyulmaması, itirazda ileri sürülebilecek somut bir usul aykırılığıdır; sigortacıya yazılı başvuru, ardından Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu değerlendirilebilir.

Değer kaybı talebim reddedilirse nereye başvururum?

Sırasıyla sigorta şirketine yeniden başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu ve dava yolu değerlendirilir; hangi yolun uygun olduğu somut dosyaya göre belirlenir.

Eksper raporundaki tutarı düşük buluyorum, itiraz edebilir miyim?

Evet. Yedi ölçütün eksik veya hatalı uygulanması, ikinci el değer tespitinin gerçeği yansıtmaması veya hasarlı kısımların yanlış değerlendirilmesi itiraz gerekçesi olarak ileri sürülebilir.

1 Temmuz 2026’dan önceki kazalarda hangi kurallar geçerli?

Değişiklik 1/7/2026’da yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten önceki dönemde gerçekleşen olaylara hangi rejimin uygulanacağı zaman bakımından uygulama kurallarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaza öncesi ve sonrası ikinci el değer nasıl belirlenir?

Bu belirleme, atanan sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi ve geçmiş hasar durumu birlikte değerlendirilerek yapılır.

Değer kaybı ile hasar bedeli aynı şey mi?

Hayır. Hasar bedeli onarım maliyetidir; değer kaybı ise araç onarıldıktan sonra dahi piyasa değerinde kalan azalmadır. Yeni düzenlemede ikisi de Maddi Zararlar Teminatı kapsamındadır.

“Sigortalı” tanımı neden değişti?

Yeni tanıma göre sigortalı, poliçe konusu araçta 2918 sayılı Kanuna göre işleten sayılan kişidir; bu, sigorta hukukundaki sigortalı sıfatı ile KTK’daki işleten kavramını açıkça örtüştürür.

Değer kaybı talebinde zamanaşımı süresi nedir?

Talep, zorunlu trafik sigortasına özgü zamanaşımı kurallarına tabidir; süreler ve zamanaşımını kesen hâller somut olaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Hangi ekler yürürlükten kaldırıldı?

Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7’si yürürlükten kaldırılmış, Ek-6’sı yeniden düzenlenmiştir.

Bu içerik, 12/6/2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1/7/2026 tarihinde yürürlüğe giren “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Düzenleme yeni olduğundan yerleşik yargı içtihadı henüz oluşmamıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.