Yabancı Sürücü ve Kiralık Araç Trafik Cezaları 2026 (KTK m.115, m.116)

Özet: 7574 sayılı Kanun, yabancı uyruklu sürücülerin ödemediği trafik cezalarında bir boşluğu kapattı: eskiden yalnızca çıkışta tahsil mekanizması vardı ve bir şekilde ödemeden çıkan sürücünün borcu fiilen tahsil edilemez hâle geliyordu. Artık çıkışta tahsil edilemeyen ceza, sürücünün bir sonraki yurda girişinde tahsil ediliyor; ödenmezse girişine izin verilmiyor. Bu mekanizma, kiralık araç kullanan yabancı turistlerde ayrı bir katmanla, kiracıya ceza yazılmasını sağlayan KTK m.116 ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’ndaki KABİS sistemiyle birleşiyor.

Madde Metni ve 7574’ün Kapattığı Boşluk

7574 sayılı Kanun’un 30. maddesi, KTK m.115’e şu fıkrayı ekledi: “Bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen trafik kurallarına aykırılık nedeniyle; yabancı uyruklu kişiye uygulanan ve ülkemizden çıkışına kadar tahsil edilemeyen idari para cezaları bu kişinin tekrar yurda girişi sırasında tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde yabancının yurda girişine izin verilmez.”

Bu, kanunun kendi ifadesiyle bir “boşluk kapatma” düzenlemesidir — eski sistemde sürücünün bir şekilde (yoğunluk, kontrol eksikliği, nakit sorunu) çıkışta ödemeden ayrılması hâlinde borç pratikte tahsilat dışı kalıyordu. 7574, bu ihtimali ortadan kaldırarak borcu kişinin sonraki her girişinde yeniden gündeme getiriyor.

Tebliğ Şartı Nasıl İşler?

Yabancı plakalı araçlara ilişkin uygulamada, cezaya ilişkin bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasında elektronik ortamda paylaşılır. Cezanın önceden tebliğ edilmemiş olması, cezayı geçersiz kılmaz — ödeme anında tebliğ edilmiş sayılır. Bu, yurt içinde ikamet etmeyen bir kişiye normal tebligat usulünün pratik olarak işletilemeyecek olmasının bir sonucudur.

Yabancı Sürücülerin Genel Tabiiyeti

Türkiye’ye giriş yapan yabancı plakalı araçlar ve yabancı uyruklu sürücüler, KTK ve ilgili mevzuat kapsamında uyruğa bakılmaksızın Türk vatandaşlarıyla aynı kurallara tabidir. Kırmızı ışık, hız sınırı, alkol gibi tüm ihlaller aynı tarifeler üzerinden cezalandırılır; 7574’ün getirdiği artışlar yabancı plakalı araçlar için de aynen geçerlidir.

Kiralık Araçta Kimin Sorumlu Olduğu: KTK m.116

Yabancı turistlerin büyük bölümü Türkiye’de araç kiralayarak seyahat eder. Bu senaryo için 7574’ün 31. maddesi, KTK m.116’ya ayrı bir fıkra ekledi: “Trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının, 26/6/1973 tarihli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3 üncü maddesi kapsamında genel kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresinin bulunması halinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.”

Bu, “kural olarak trafik idari para cezalarından ihlali gerçekleştiren kişi sorumludur” ilkesinin kiralık araçlarda somut olarak nasıl uygulandığını gösterir; amaç, cezanın kiralama şirketine değil, fiilen aracı kullanan kişiye yansımasını sağlamaktır.

KABİS Sistemi: İki Kanunun Kesiştiği Nokta

KTK m.116’nın işleyebilmesi için atıf yaptığı “1774 sayılı Kanun’un Ek 3. maddesi kapsamındaki veriler”, uygulamada Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS) aracılığıyla tutulur. Bu sistem, KTK’dan bağımsız, ayrı bir kanuna dayanır ve araç kiralama şirketlerine ağır yükümlülükler getirir.

Kamu Kurumu İstisnası

1774 sayılı Kanun, kiralayanın kamu kurumu/kuruluşu olması hâlinde bireysel kimlik detayı yerine yalnızca kurumla yapılan sözleşme bilgisinin sisteme kaydedilmesini yeterli sayar. Bu, resmî araç kiralamalarında (örneğin kamu kurumlarının hizmet aracı kiralaması) bireysel veri yükünü hafifletir.

Taşıt Ön Beyan Uygulaması: Sınırda Zaman Kazandıran Bir Araç

Ticaret Bakanlığı’nın Taşıt Ön Beyan Uygulaması, yabancı plakalı araçla Türkiye’ye giriş yapacak sürücülerin araç ve kişisel bilgilerini önceden sisteme kaydetmesine imkân tanır. Bu, doğrudan trafik cezası mevzuatının bir parçası olmasa da, sınır kapısındaki bekleme süresini kısaltarak, varsa geçmiş ceza sorgulamasının ve ödeme sürecinin daha hızlı işlemesine katkı sağlar.

Taşımacının Sorumluluğu Kalkmaz

KTK m.116’ya eklenen fıkra son cümlesinde önemli bir sınır çizer: “Ancak bu kiralama 4925 sayılı Kanun kapsamında bulunan yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.” Yani ceza kiracıya yazılsa dahi, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında yetki belgesi sahibi bir taşımacı/kiralama işletmesiyse, kendi ayrı düzenleyici yükümlülükleri (araç uygunluğu, sürücü belgelendirmesi vb.) bu durumdan etkilenmeden devam eder.

Ceza Sorgulama: GİB ile EGM Arasındaki Elektronik Paylaşım

Yabancı uyruklu sürücülere/yabancı plakalı araçlara kesilen cezalar, tek bir merkezi noktadan takip edilebilir hâle getirilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki elektronik veri paylaşımı sayesinde, cezalar Gelir İdaresi Başkanlığı’nın interaktif vergi dairesi sistemi üzerinden, özel olarak ayrılmış “Yabancı Plakalı Araç Ödemeleri” bölümünden sorgulanabilir. Bu, hem sürücünün seyahat öncesinde borcunu görüp ödemesini hem de sınırda beklenmedik bir gecikmeyi önlemesini sağlar.

Kayıtların güvenilirliği bakımından bir sınır da vardır: geçmiş uygulamada, belirli bir tarihten önce (2018 sonu) tebliğ edilmemiş cezalara ilişkin veriler sistemden temizlenmiştir. Bu, 7574’ün getirdiği “girişte tahsil” mekanizmasının neden önemli olduğunu somutlaştırır — düzenleme öncesinde bu tür borçların zamanla fiilen takip dışı kalma riski gerçekti.

Kazayla Birleşince Ne Olur?

Yabancı uyruklu bir sürücünün karıştığı kazada, idari ve cezai sonuçlar bakımından uyruğa dayalı bir ayrıcalık yoktur; genel kurallar aynen uygulanır. Zorunlu trafik sigortası bakımından ise yabancı plakalı araçlarla Türkiye’ye giriş yapan sürücüler için ayrıca yeşil kart sigortası zorunludur — bu, Türkiye’de kayıtlı bir poliçe olmasa dahi üçüncü kişilere karşı asgari bir teminat sağlar.

İki Mekanizmanın Birleştiği Senaryo: Yabancı Turist + Kiralık Araç

Pratikte en sık karşılaşılan durum, yabancı bir turistin Türkiye’de araç kiralayıp bir ihlal yapmasıdır. Bu durumda iki mekanizma art arda işleyebilir:

Bu zincirleme yapı, kiralık araçla seyahat eden yabancı turistlerin cezadan kaçınma ihtimalini önemli ölçüde daraltır.

Üç Farklı Yabancı Sürücü Senaryosu

Uygulamada karşılaşılan durumlar üç ana senaryoya ayrılır; hangi mekanizmanın işleyeceği buna göre değişir.

Her üç senaryoda da ortak nokta, cezanın nihayetinde fiilen ihlali işleyen veya aracı fiilen kullanan kişiye yansıtılmaya çalışılmasıdır — kiralama şirketi veya üçüncü taraflar, kanunun aradığı şartlar sağlandığında sorumluluk dışında tutulur.

İtiraz: Tebliğden 15 Gün

Her iki mekanizma kapsamındaki cezalara itiraz, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliği’ne yapılır.

Genel itiraz usulü için Trafik İdari Para Cezalarına İtiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı plakalı araç sahiplerine ceza sorgulamak nasıl yapılır?

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın interaktif vergi dairesi sistemi üzerinden, “Yabancı Plakalı Araç Ödemeleri” bölümünden cezalar sorgulanabilir; bu veriler EGM ile GİB arasında elektronik olarak paylaşılır.

Yabancı plakalı araçla Türkiye’ye girişte hangi sigorta zorunludur?

Yeşil kart sigortası zorunludur; bu, Türkiye’de kayıtlı bir poliçe olmasa dahi üçüncü kişilere karşı asgari bir teminat sağlar.

Eski, tebliğ edilmemiş cezalarım hâlâ takip ediliyor mu?

Geçmişte belirli bir tarih öncesi tebliğ edilmemiş bazı kayıtlar sistemden temizlenmiştir; ancak güncel dönemdeki cezalar için 7574 ile getirilen giriş tahsili mekanizması bu tür bir temizlenmeyi önlemeyi amaçlar.

Yabancı sürücünün karıştığı kazada özel bir kusur kuralı var mı?

Hayır, uyruğa dayalı bir ayrıcalık yoktur; kusur değerlendirmesi ve ceza sorumluluğu bakımından genel KTK kuralları aynen uygulanır.

Yabancı uyruklu bir sürücü Türkiye’den çıkarken cezasını ödemeden çıkabilir mi?

Fiilen mümkün olabilir, ancak 7574 sonrası bu bir kaçış yolu değildir: çıkışta tahsil edilemeyen ceza, kişinin bir sonraki yurda girişinde tahsil edilir; ödenmezse girişine izin verilmez.

Ceza bana hiç tebliğ edilmemişse geçersiz sayılır mı?

Hayır. Uygulamada ceza bilgileri kurumlar arası elektronik olarak paylaşılır ve önceden tebliğ edilmemiş olması cezayı geçersiz kılmaz; ödeme anında tebliğ edilmiş sayılır.

Kiralık araçla ihlal yaparsam ceza kiralama şirketine mi yazılır?

Hayır, kanuni şartlar (KABİS verisiyle kiralama tespiti + tebligata uygun adres) sağlandığında ceza doğrudan kiracıya, yani aracı kiralayan kişiye yazılır.

Kiralama şirketi kiracı bilgisini sisteme girmemişse ne olur?

Bu durumda ihlalin somut olarak hangi kiracı tarafından işlendiği kolluk verisiyle tespit edilemeyeceğinden, kiracıya yazma mekanizması işlemeyebilir; genel kural (araç sahibine/işletene yazılma) geçerliliğini koruyabilir.

Kamu kurumu araç kiraladığında bireysel kiracı bilgisi de mi kaydedilir?

Hayır. Kiralayan kamu kurumu/kuruluşu ise yalnızca kurumla yapılan sözleşme bilgisinin sisteme kaydedilmesi yeterlidir.

Ceza kiracıya yazıldı diye kiralama şirketinin hiçbir sorumluluğu kalmaz mı?

Hayır. 4925 sayılı Kanun kapsamında yetki belgesi sahibi taşımacının kendi düzenleyici sorumluluk ve yükümlülükleri, cezanın kiracıya yazılmasından bağımsız olarak devam eder.

Yabancı uyruklu sürücüler Türk sürücülerden farklı tarifeye mi tabidir?

Hayır. Uyruğa bakılmaksızın aynı KTK tarifeleri uygulanır; 7574’ün getirdiği tüm artışlar yabancı plakalı araçlar ve yabancı uyruklu sürücüler için de aynen geçerlidir.

Aynı ihlalde hem yabancı sürücü hem kiralama şirketi mi ceza alır?

Trafik ihlalinin idari para cezası kural olarak yalnızca kiracıya (fiilen ihlali işleyen kişiye) yazılır; kiralama şirketine ayrı bir trafik cezası değil, kendi bildirim yükümlülüklerine aykırılık hâlinde 1774 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir ceza söz konusu olabilir.

Yurda tekrar girişte tahsil edilemeyen ceza için ne olur?

Madde metni açıktır: bu şekilde de tahsil edilememesi hâlinde yabancının yurda girişine izin verilmez.

İtiraz süresi ne zaman başlar?

Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 15 gündür; yabancı uyruklu sürücüler bakımından bu an çoğunlukla sınır kapısındaki ödeme/tebliğ anıdır.

Erken ödeme indirimi yabancı sürücülere de uygulanır mı?

Evet, tebliğden itibaren 15 gün içinde ödemede %25 indirim uygulanır; sınırda yapılan ödemelerde bu süre ve indirim koşulları somut duruma göre değerlendirilir.

Yabancı ehliyetim Türkiye’de her zaman geçerli midir?

Kısa süreli seyahatlerde genellikle geçerlidir; ancak Türkiye’de belirli bir süreden fazla kalacak yabancıların ehliyetlerini Türk sürücü belgesiyle değiştirmeleri gerekebilir, bu ayrı bir mevzuat konusudur.

Bu içerik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 115. ve 116. maddelerinin, 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun ile değişik hâli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’nun ek 3. maddesi esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.