Arkadan Çarpma Kusur Oranı: SBM Resmî Senaryoları ve İstisnalar
16 Ağustos 2026

Arkadan Çarpma Kusur Oranı: SBM Resmî Senaryoları ve İstisnalar

Arkadan çarpan kusurlu mu? (12 Kasım 2026 itibarıyla): Kural olarak evet. Arkadan çarpan sürücü takip mesafesini korumadığı için %100 kusurlu sayılır (KTK m.56/1-c ve m.84/d; Karayolları Trafik Yönetmeliği m.107). Yönetmeliğe göre mesafe, km/saat cinsinden hızın en az yarısı kadar metredir (50 km/saatte 25 metre) ya da aracın 2 saniyede aldığı yol kadardır. İstisnalar: öndeki aracın sebepsiz ani durması (SBM Durum 1-B’de %50-%50), öndeki aracın geri gitmesi (öndeki %100) ve zincirleme kazada itilen aracın durumu (itilen kusursuz). Takip mesafesi ihlalinin 2026 cezası 5.000 TL ve 20 ceza puanıdır.

Özet: Arkadan çarpan sürücü, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) resmî senaryolarında %100 kusurlu kabul edilir — dayanak KTK m.56/1-c (takip mesafesi) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.107’dir. Ama “arkadan çarptım, otomatik suçluyum” varsayımı her zaman doğru değildir: SBM’nin kendi resmî senaryosunda, öndeki aracın kuralsız ve ani durması kusuru %50-50’ye düşürebilir. Bu rehber, SBM’nin resmî durum kataloğundan doğrulanmış senaryolarla arkadan çarpma kusurunun gerçek sınırlarını çözümlüyor.

Arkadan çarpma kusur oranınıza itiraz mı ediyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Genel Kural: Takip Mesafesi Yükümlülüğü

Arkadan çarpmanın kusur temeli, KTK m.84’teki genel “arkadan çarpma” asli kusur hâlinin (bent d), somut uygulamada KTK m.56/1-c ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.107 ile birleştirilmesine dayanır: her sürücü, öndeki aracı hız ve yol koşullarına uygun, güvenli bir mesafeden izlemekle yükümlüdür. Bu mesafeyi korumayıp öndeki araca çarpan sürücü, öndeki aracın ne yaptığından bağımsız olarak, kural olarak kusurlu sayılır.

SBM’nin Resmî Senaryosu: Üç Net Örnek

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin yayımladığı resmî “Maddi Hasarlı Kaza Senaryoları” belgesinde, arkadan çarpma doğrudan üç ayrı durumla örneklenir:

SBM DurumuSenaryoSonuç
Durum 1(A)Kırmızı ışıkta duran A aracına, takip mesafesini korumayan B aracı arkadan çarpıyorB %100 kusurlu, A kusursuz (K.Y.T.K. 56/c ve Yön:107)
Durum 9A aracı, B aracına arkadan çarpıyorA %100 kusurlu, B kusursuz (K.Y.T.K. 56/1-c ve Yön:107)
Durum 10A aracı arkadan çarpıyorA %100 kusurlu, B kusursuz (K.Y.T.K. 56/1-c ve Yön:107)
Durum 11İşaretsiz kavşakta A aracı arkadan çarpıyorA %100 kusurlu, B kusursuz (K.Y.T.K. 56/1-c ve Yön:107)

Bu üç senaryo, farklı yol/kavşak koşullarında (çift yönlü yol, işaretsiz kavşak dahil) aynı sonuca ulaşır: arkadan çarpan taraf, öndeki aracın davranışına bakılmaksızın %100 kusurlu kabul edilir — tek koşul, öndeki aracın herhangi bir kural ihlali yapmamış olmasıdır.

Takip Mesafesi Nasıl Hesaplanır?

Takip mesafesi bir sürücü kursu tavsiyesi değil, yönetmelik kuralıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Araçlar arasındaki mesafe” başlıklı 107. maddesine göre sürücüler önlerindeki aracı güvenli ve gerekli bir mesafeden izlemek zorundadır; bu mesafe, aracın km/saat cinsinden hızının en az yarısı kadar metredir. Yönetmelik ikinci bir ölçü de verir: takip mesafesi, takip eden aracın 2 saniyede alacağı yol kadar da olabilir. Kanundaki dayanak KTK m.56/1-c’dir; bu bent, öndeki aracın yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli mesafeden izlenmesini zorunlu kılar.

Hıza göre asgari takip mesafesi (Yönetmelik m.107)
HızHızın yarısı kuralı2 saniyede alınan yol (yaklaşık)
30 km/saat15 metre17 metre
50 km/saat25 metre28 metre
70 km/saat35 metre39 metre
90 km/saat45 metre50 metre
120 km/saat60 metre67 metre

Yönetmelik ayrıca tehlikeli madde taşıyan araçlar için yerleşim yeri dışında en az 50 metre mesafe ve kol hâlinde giden araçlar için sollayanların güvenle girebileceği aralık öngörür. Kanun sürücülerin hızlarını yol, hava ve trafik koşullarına uydurmasını da ister (KTK m.52); bu yüzden yağışlı, sisli veya kaygan yolda tablodaki asgari mesafe yetmeyebilir ve kazadan sonra bilirkişi bu koşulları da değerlendirir.

Arkadan Çarpmanın Cezası Ne Kadar? (2026)

Arkadan çarpmanın tek bir “kaza cezası” yoktur; sonuç, kazanın nasıl tespit edildiğine ve kimsenin yaralanıp yaralanmadığına göre değişir. Trafik polisi veya jandarma takip mesafesi ihlalini tutanağa geçirirse KTK m.56/1-c’ye göre idari para cezası uygulanır. 7574 sayılı Kanun’la 27 Şubat 2026’dan itibaren bu bendin cezası 5.000 TL’dir; m.56’nın diğer bentleri için ceza 1.000 TL’dir. Sürücü belgesine ayrıca 20 ceza puanı işlenir. Tarafların kendi aralarında doldurduğu kaza tespit tutanağı ise bir ceza kararı değildir; sigorta için kusur belirlemeye yarar.

Arkadan çarpmada ceza ve sonuçlar (2026)
DurumSonuçDayanak
Takip mesafesi ihlali tutanağa geçirildi5.000 TL idari para cezası; bir ay içinde ödenirse 3.750 TLKTK m.56/1-c ve m.56/2 (7574 s.K.)
Ceza puanı20 puanKTK m.118 ve ceza puanı cetveli
Öndeki aracın sebepsiz ani yavaşlaması1.000 TL idari para cezasıKTK m.56/1-d ve m.56/2
Kazada biri yaralandıTaksirle yaralama: 3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıTCK m.89
Kazada biri öldüTaksirle öldürme: 2 yıldan 6 yıla kadar hapisTCK m.85
Yalnızca maddi hasar, tutanak taraflarca doldurulduTutanak ceza kararı değildir; kusur sigorta için belirlenirSBM kaza tespit süreci

Taksirle yaralama soruşturması kural olarak şikâyete bağlıdır; yalnızca daha ağır yaralanmalarda (TCK m.89/2-4) sürücü bilinçli taksirle hareket etmişse şikâyet aranmaz (TCK m.89/5). Şikâyete bağlı dosyalarda önce uzlaşma yoluna gidilir (CMK m.253). Ceza dosyasında alınan kusur raporu tazminat davasını da etkiler; bunu ceza dosyası tazminatınızı nasıl etkiler yazısında anlattık. Puanınızı hesaplamak için ceza puanı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Kritik İstisna: Öndeki Aracın Kuralsız Durması

SBM’nin resmî senaryosunda, arkadan çarpmanın otomatik %100 kusurlu sonucuna varmadığı bir örnek de yer alır:

SBM Durum 1(B): Her iki araç aynı yönde seyir hâlindeyken A aracı yeşil ışıkta aniden duruyor. B aracı, duraklamanın yasak olduğu bir yerde A aracına çarpıyor. Sonuç: A aracı %50 kusurlu (K.Y.T.K. m.57 ve Yön:109/e; Yönetmelik, ışıkla yönetilen kavşaklarda gereksiz yere yavaşlamayı veya durmayı yasaklar), B aracı da hız sınırını aştığı için %50 kusurlu (K.Y.T.K. m.52 ve Yön:101).

UnsurNeden kusuru değiştiriyor
Öndeki aracın durma yeriIşıklı kavşakta yeşil yanarken sebepsiz durması, kendisine ayrı bir kural ihlali (KTK m.57, Yön. m.109) yüklüyor
Arkadaki aracın hız ihlaliSalt takip mesafesi değil, ayrıca hız sınırını aşmış olması da ayrıca değerlendiriliyor

Bu örneğin gösterdiği ilke: arkadan çarpmanın %100 kusurlu sayılması için, öndeki aracın hiçbir kural ihlali yapmamış olması gerekir. Öndeki araç da (durma yeri, geçerli bir sebep olmaksızın ani fren, arıza ışıklarını yakmama gibi) bir kural ihlali içindeyse, kusur payı değişir.

Ani fren hakkında kanun ne diyor? KTK m.56/1-d, zorunlu hâller ve trafik talimatları dışında, başkalarını rahatsız edecek veya tehlikeye sokacak şekilde gereksiz ani yavaşlamayı yasaklar. Yani öndeki sürücünün sebepsiz yere sert fren yapması da bir kural ihlalidir ve 2026’da 1.000 TL idari para cezasına bağlıdır. Bu ihlal kanıtlanırsa KTK m.84/2 devreye girer: kaza yalnızca arkadan çarpmadan doğmadığı için kusur oranı otomatik %100 sayılmaz, ayrıca tespit edilir. Buna karşılık önüne çıkan yaya, hayvan veya başka bir kaza nedeniyle zorunlu olarak fren yapan sürücü kural ihlali yapmış sayılmaz; arkadaki sürücü tam da bu ihtimal için mesafe bırakmakla yükümlüdür. Öndeki aracın sebepsiz fren yaptığını göstermenin en güçlü yolu araç içi kamera kaydı ve tanık beyanıdır.

Tersine Senaryo: Öndeki Araç Geri Giderse

SBM’nin senaryo kataloğunda, “arkadan çarpma” görünümündeki ama sorumluluğun tamamen tersine döndüğü bir örnek daha vardır:

SBM Durum 1(C): Her iki araç aynı yönde seyir hâlindeyken kırmızı ışık yeşile dönüyor. A aracı geriye doğru hareket ediyor ve arkasındaki B aracına çarpıyor. Sonuç: A aracı %100 kusurlu (K.Y.T.K. m.67 ve Yön:137), B aracı kusursuz.

Bu senaryo, “arkadan gelen araç çarptıysa arkadaki suçludur” genellemesinin fiziksel çarpma yönüyle değil, kimin kime doğru hareket ettiğiyle ilgili olduğunu gösterir. Burada B aracı hareketsiz veya normal seyrindeyken, A aracı geri manevra yaparak kendisi B’ye “arkadan” temas etmiştir — bu durumda kusur, geri manevra yapan A’ya aittir.

Zincirleme Kazalarda Kusur Dağılımı: Her Çarpma Ayrı Değerlendirilir

Birden fazla aracın karıştığı zincirleme kazalarda SBM’nin yaklaşımı nettir: her çarpma olayı kendi başına, ayrı bir arkadan çarpma olarak değerlendirilir.

SBM Durum 30 (dört araçlı zincirleme): A aracı yol çalışması nedeniyle bekliyor. B aracı A’ya, bu çarpmanın etkisiyle B’ye çarpan C aracı, ardından C’ye çarpan D aracı — üç ayrı çarpma olayı meydana geliyor. Sonuç: her bir arka araç, kendi çarptığı öndeki araca karşı ayrı ayrı %100 kusurlu değerlendirilir (K.Y.T.K. 56/1-c ve Yön:107) — B’nin A’ya, C’nin B’ye, D’nin C’ye çarpması üç ayrı %100 kusur tespitine yol açar.

SBM Durumuİlke
Durum 28(A)Üç araç: B, yavaşlayan A’ya arkadan çarpıp onu tedbir almış duran C’ye itiyor; B %100 kusurlu, A ve C kusursuz
Durum 30Dört araçlı zincirde, her arka araç kendi önündekine karşı ayrı %100 kusurlu
Durum 31D, C’ye çarpıp onu B’ye, B’yi de A’ya itiyor: zincirin tamamında D %100 kusurlu, itilen A, B ve C kusursuz
Durum 43İki ayrı, bağlantısız duruş/çarpma olayı varsa, her çarpma kendi başına değerlendirilir

Pratik sonucu: zincirleme kazada önce çarpmaların sırası belirlenir. Her araç önündekine kendisi çarptıysa (Durum 30), her ikili çarpma için ayrı bir %100 kusur tespiti yapılır. Zinciri tek bir araç başlattıysa ve öndeki araçlar onun itmesiyle birbirine çarptıysa (Durum 31), kusurun tamamı zinciri başlatan araca aittir; itilen araçlar kusursuzdur. Bu ayrımı ispatlamanın yolu, araçlardaki ön ve arka hasarın yeri, fren izleri, kamera kaydı ve tanık beyanlarıdır.

4 ve Üzeri Araçlı Kazalarda Sabit Formül Yoktur — SBM’nin Kendi İtirafı

SBM’nin resmî senaryo belgesi, dört araçtan on araca kadar çok araçlı kazalar için dürüst bir sınır çizer: “Kusur oranları, kaza şekli ve tutanak bilgileri doğrultusunda sigorta şirketleri tarafından serbestçe belirlenir.”

Bu, “her ihlalde sabit yüzde vardır” varsayımının resmî kaynaktan çürütülmesidir. SBM’nin kendisi, 4’ten 10’a kadar araçlı zincirleme kazalar için önceden tanımlı bir yüzde formülü sunmaz — bu tür karmaşık kazalarda kusur dağılımı, somut olayın incelenmesiyle serbestçe belirlenir. İnternette dolaşan “her madde için sabit yüzde” tabloları, bu tür çok araçlı kazalarda kullanılamaz.

Neden Hem m.84/d Hem m.56/1-c Anılıyor?

Kaza tespit tutanaklarında ve sigorta yazışmalarında arkadan çarpma bazen “84/d”, bazen “56/1-c” olarak kodlanır — bu kafa karıştırıcı olabilir.

MaddeDüzeyiİşlevi
KTK m.84/dKanun — genel çerçeve“Arkadan çarpma” hâlini asli kusur kategorisine sokan üst düzey hüküm
KTK m.56/1-c ve KTY m.107Kanun/Yönetmelik — somut yükümlülükTakip mesafesi bırakma yükümlülüğünü tanımlayan, ihlalin teknik dayanağı

Pratikte SBM’nin resmî senaryolarının tamamı, arkadan çarpmayı doğrudan 56/1-c ile kodlar — bu, m.84/d’nin somut uygulamadaki karşılığıdır. İkisi çelişmez; biri genel kategori, diğeri o kategorinin somut gerekçesidir.

Kaza Sonrası Delil Toplama: Ne Zaman Neyi Kaydetmelisiniz?

DelilNeden önemli
Fren/arıza lambalarının çalışıp çalışmadığıÖndeki aracın kusuru varsa (Durum 1-B benzeri istisna) bunu ispatlar
Duraklamanın yasak olduğu bir yerde durulup durulmadığıKavşak, yaya geçidi, tünel gibi yasak bölgeler kusuru değiştirebilir
Zincirleme kazada araçların sırası ve çarpma anlarıHer çarpmanın ayrı değerlendirilmesi için hangi aracın hangisine çarptığı netleşmeli
Kamera/dashcam kaydıÖndeki aracın ani/kuralsız hareketini (varsa) somut gösterir

Aracınıza Arkadan Çarpıldıysa: Adım Adım Ne Yapmalısınız?

Çarpılan tarafta olmak çoğu zaman haklı taraf olmak demektir; ama hakkın paraya dönüşmesi, ilk saatlerde yapılan işlere bağlıdır.

  1. Güvenliği sağlayın: Yaralı varsa 112’yi arayın. Yaralanmalı kazada trafik polisi veya jandarma çağrılır ve delilleri bozmamak gerekir (KTK m.82).
  2. Tutanağı doldurun: Yalnızca maddi hasar varsa taraflar kaza tespit tutanağını birlikte doldurabilir ya da SBM’nin Mobil Kaza Tutanağı uygulamasını kullanabilir. Krokide çarpma noktasını, hangi aracın durduğunu ve şeritleri açıkça işaretleyin; anlaşamıyorsanız polis veya jandarma çağırın.
  3. Delil toplayın: Araçların son konumu, hasar yerleri, plakalar, yol işaretleri, varsa kamera kaydı ve tanıkların iletişim bilgileri.
  4. Karşı tarafın sigortasına başvurun: Hasarınızı arkadan çarpan aracın zorunlu trafik sigortasından istersiniz. SBM’nin açıkladığı işleyişe göre tutanak sisteme girildikten sonra her sigorta şirketi 3 iş günü içinde kusuru %0, %50 veya %100 olarak belirler; şirketler anlaşamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna gider. Dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigortaya yazılı başvuru zorunludur; başvuru 15 gün içinde sonuçlanmazsa veya reddedilirse yargı yolu açılır (KTK m.97). Ayrıntılar sigortaya başvuru zorunluluğu yazımızda.
  5. Değer kaybını ayrıca isteyin: Kusursuzsanız araç hasarının yanında değer kaybını da karşı tarafın sigortasından isteyebilirsiniz.
  6. Kusur oranına itiraz edin: Size haksız kusur verilmişse sigorta şirketine itiraz edebilir, sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurabilirsiniz. Tutanağın bağlayıcılığını kaza tespit tutanağına itiraz yazısında ele aldık.

Sigorta size kusur mu verdi veya ödemeyi geciktiriyor mu? Tutanak, fotoğraflar ve sigorta yazışmalarıyla dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Sigorta Sonucu: Kendi Aracınızın Hasarı Ayrı Bir Konudur

Arkadan çarpmada asli kusurlu bulunan sürücü için önemli bir pratik sonuç vardır: zorunlu trafik sigortası (ZMSS), yalnızca karşı tarafın (öndeki aracın) zararını karşılar — kendi aracınızdaki hasarı değil. Kendi aracınızın hasarını karşılatmak için kaskonuz olması gerekir; kasko yoksa, arkadan çarpan sürücü kendi aracının onarım masrafını üstlenir. Ayrıca, kusurlu tarafın kendi aracındaki değer kaybını talep etme hakkı da bulunmaz — değer kaybı, kusursuz veya az kusurlu tarafın hakkıdır.

Arkadan çarpan (kusurlu) tarafÇarpılan (kusursuz) taraf
Karşı tarafın ZMSS’sinden alabileceğiHiçbir şey (kendisi zarar veren taraf)Araç hasarı + değer kaybı
Kendi aracının hasarıYalnızca kaskosu varsa karşılanırKarşı tarafın ZMSS’sinden alınır

Değer kaybı talebinin güncel (2026) işleyişi için Değer Kaybı Tazminatı 2026: 1 Temmuz Sonrası Yeni Dönem yazımıza bakabilirsiniz.

Karar Ağacı: Arkadan Çarptıysanız İzleyeceğiniz Yol

SorguCevap “Evet” iseCevap “Hayır” ise
Öndeki araç, duraklamanın yasak olduğu bir yerde mi duruyordu?Kusur %50-50’ye kadar değişebilir — tespit tutanağına bu bilgiyi işletinGenel kural (arkadaki %100 kusurlu) muhtemelen geçerli
Öndeki araç geri manevra yaparak mı size çarptı?Kusur öndeki araca ait olabilirBir sonraki soruya geçin
Zincirleme (3+ araçlı) bir kaza mı?Her çarpma olayını ayrı belgeleyin; 4+ araçta sabit formül yokturStandart tek çarpma senaryosu geçerli
Kaskonuz var mı?Kendi aracınızın hasarını kaskodan talep edebilirsinizKendi hasarınız için ayrıca bir kaynak yok

İtiraz Noktaları

İtiraz gerekçesiDayanak
Öndeki aracın kuralsız/ani durduğuSBM Durum 1(B) örneği — kusuru %50-50’ye taşıyabilir
Öndeki aracın arıza/fren lambalarının çalışmadığıÖndeki aracın kendi kusuru olarak değerlendirmede rol oynayabilir
Zincirleme kazada hangi çarpmanın kime ait olduğunun karışmasıHer çarpma olayının ayrı değerlendirilmesi gerektiği ilkesi
4+ araçlı kazada sabit yüzde iddia edilmesiSBM’nin kendisi bu kazalarda formül sunmaz; somut inceleme şart
Tespit tutanağının hatalı düzenlendiğiKamera kaydı, fren izi, araç hasar konumu ile itiraz

Kusur tespitinin genel çerçevesi ve tutanağın mahkemeyi bağlamaması için Trafik Kazasında Kusur Oranı Tespiti: Asli Kusur ve Tali Kusur ana rehberimize bakabilirsiniz.

Zincirleme kazada kusur payınız haksız mı belirlendi?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Sıkça Sorulan Sorular

Öndeki araç geri manevra yaparak bana çarparsa kusurlu sayılır mıyım?

Hayır. SBM’nin resmî senaryosunda, geri manevra yaparak arkasındaki araca çarpan taraf %100 kusurlu sayılır; siz normal seyrinizdeyseniz kusur size ait olmaz.

Tutanakta hem 84/d hem 56/1-c yazıyor, ikisi çelişki mi?

Hayır. m.84/d, arkadan çarpmayı asli kusur kategorisine sokan genel hükümdür; m.56/1-c ve KTY m.107 ise bunun somut dayanağı olan takip mesafesi yükümlülüğünü düzenler. İkisi birlikte, aynı ihlali farklı düzeylerde ifade eder.

Arkadan çarparsam her zaman %100 kusurlu mu sayılırım?

Genel kural budur, ancak mutlak değildir. SBM’nin resmî senaryosunda, öndeki aracın kuralsız/ani bir şekilde durması hâlinde kusur %50-50’ye kadar değişebilir.

“Ben normal gidiyordum, öndeki araç aniden fren yaptı” savunması işe yarar mı?

Tek başına yeterli değildir. Genel kural, arkadaki sürücünün öndeki aracın aniden durması ihtimaline karşı güvenli mesafe bırakmasını gerektirir. Ancak öndeki aracın duraklamanın yasak olduğu bir yerde durması gibi ek bir kural ihlali varsa, kusur payı değişebilir.

Takip mesafesi ne kadar olmalı?

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.107’ye göre en az km/saat cinsinden hızın yarısı kadar metre (50 km/saatte 25 metre, 100 km/saatte 50 metre); takip mesafesi aracın 2 saniyede aldığı yol kadar da olabilir.

Zincirleme kazada en arkadaki araç mı sorumlu tutulur?

Duruma göre. Her araç önündekine kendisi çarptıysa her çarpma ayrı değerlendirilir (SBM Durum 30). En arkadaki araç çarpıp öndekileri birbirine ittiyse kusurun tamamı ondadır, itilen araçlar kusursuzdur (SBM Durum 31).

Dört veya daha fazla aracın karıştığı kazada sabit bir kusur yüzdesi var mı?

Hayır. SBM’nin resmî senaryo belgesi, dört araçtan itibaren sabit bir formül sunmaz; kusur oranları kaza şekli ve tutanak bilgilerine göre serbestçe belirlenir.

Arkadan çarptım, sigortam kendi aracımın hasarını öder mi?

Hayır, zorunlu trafik sigortası yalnızca karşı tarafın zararını karşılar. Kendi aracınızın hasarı için kaskonuz olması gerekir.

Arkadan çarpma sonrası kendi aracımın değer kaybını talep edebilir miyim?

Hayır, kusurlu taraf kendi aracındaki değer kaybını talep edemez; bu hak kusursuz veya az kusurlu tarafa aittir.

Öndeki aracın fren lambaları bozuksa bu durumu değiştirir mi?

Bu, somut olayda öndeki aracın kendi kusuru olarak değerlendirmeye alınabilecek bir unsurdur; kusur tespitinde bilirkişi incelemesinin konusu olur.

Arkadan çarpma KTK’nın hangi maddesine dayanır?

Genel çerçeve KTK m.84’teki asli kusur listesidir; somut uygulamada KTK m.56/1-c ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.107 (takip mesafesi yükümlülüğü) esas alınır.

Kaza tespit tutanağındaki kusur oranına itiraz edebilir miyim?

Evet. Tutanaktaki değerlendirme mahkemeyi bağlamaz; kamera kaydı, fren izi ve hasar konumu gibi delillerle itiraz edilebilir, bağımsız bilirkişi incelemesi talep edilebilir.

Arkadan çarpmanın cezası ne kadar (2026)?

Trafik polisi veya jandarma takip mesafesi ihlalini tutanağa geçirirse KTK m.56/1-c’ye göre 5.000 TL idari para cezası uygulanır; bir ay içinde ödenirse 3.750 TL ödenir. Yaralanma veya ölüm varsa ayrıca TCK m.89 veya m.85 gündeme gelir.

Arkadan çarpma ceza puanı kaç?

Takip mesafesi ihlali (KTK m.56/1-c) için sürücü belgesine 20 ceza puanı işlenir.

56/1-c ve Yön:107 kusur oranı yüzde kaç?

SBM senaryolarında bu kodla gösterilen arkadan çarpan sürücü %100 kusurlu, öndeki araç kusursuz kabul edilir; öndeki aracın da kural ihlali varsa oran ayrıca belirlenir.

KYTK 67 ve Yön:137 ne anlama gelir?

Geri gitme ve manevra kurallarına aykırılığı gösterir. SBM Durum 1(C)’de kırmızı ışık yeşile dönerken geri giderek arkasındaki araca çarpan sürücü bu dayanakla %100 kusurlu sayılır.

Ani fren yapan araca arkadan çarparsam kusurlu olur muyum?

Kural olarak evet, çünkü mesafe bu ihtimal için bırakılır. Ancak öndeki sürücü sebepsiz yere ani fren yaptıysa bu KTK m.56/1-d’ye aykırıdır; kamera kaydı veya tanıkla kanıtlanırsa kusur oranı ayrıca tespit edilir.

Aracıma arkadan çarptılar, ne yapmalıyım?

Yaralı varsa 112’yi arayın; maddi hasarda kaza tespit tutanağını doldurun veya Mobil Kaza Tutanağı uygulamasını kullanın, fotoğraf ve kamera kaydını saklayın. Hasarınızı ve değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından yazılı başvuruyla isteyin (KTK m.97).

Sigorta şirketleri kusur oranını kaç günde belirler?

SBM’nin açıkladığı işleyişe göre tutanak sisteme girildikten sonra her sigorta şirketi 3 iş günü içinde %0, %50 veya %100 olarak kusur verir; şirketler anlaşamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna gider.

Mevzuat Çerçevesi: Kusur Hangi Hükümlere Dayanır?

Trafik kazasında kusur değerlendirmesi tek bir maddeye dayanmaz. Aşağıdaki hükümler birlikte işler ve her biri farklı bir soruyu cevaplar.

HükümNeyi düzenlerPratik sonucu
KTK m. 84Asli kusur sayılan on iki hâlSınırlı sayıdadır; liste genişletilemez
KTK m. 84/2Sabit formülün çalışmadığı hâllerOran yönetmelik esaslarına göre ayrıca tespit edilir
KTK m. 85İşletenin tehlike sorumluluğuKusur bulunmasa dahi sorumluluk doğar
KTK m. 86Kurtuluş kanıtıMücbir sebep ve ağır kusur hâlleri
KTK m. 88Müteselsil sorumlulukZarar gören dilediğine başvurabilir
TBK m. 51Tazminatın belirlenmesiHâkim durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözetir
TBK m. 52Müterafik kusur ve indirimZararın doğumuna veya artmasına katkı
Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 157Kusur tespit esaslarıOranın belirlenme yöntemi

Atlanan cümle: KTK m. 84/2

İnternette yaygın olan “bu maddeyi ihlal ettiysen kusurun tamamı sende” formülü eksiktir. Maddenin ikinci fıkrası açıkça şunu söyler: bu hareketlerden herhangi biri kazaya karışan sürücülerden birden fazlası tarafından yapılmışsa ya da kaza bu hareketler dışındaki kural, yasaklama, kısıtlama ve talimatlara uyulmaması nedeniyle doğmuşsa, kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre ayrıca tespit edilir.

Yani sabit formül yalnızca iki şart birlikte gerçekleştiğinde işler: yalnızca bir taraf asli kusur hâllerinden birini işlemiş olmalı ve diğer taraf hiçbir kural ihlali yapmamış olmalıdır. Bu iki şart birden sağlanmıyorsa oran otomatik değildir.

Ayrıntı için: Asli kusur ve tali kusur rehberi · 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı

Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?

Kusur oranı, hesaplanan tazminattan doğrudan düşülür. Aritmetik basittir: üç milyon liralık bir destekten yoksun kalma hesabında yüzde yirmi kusur atfı tazminatı altı yüz bin lira azaltır.

Bu nedenle kusur oranının ceza dosyasında tartışılmadan kabul edilmesi, tazminat davasında o tutarın peşinen bırakılması anlamına gelir. Ceza soruşturmasında katılan sıfatını kazanmanın pratik değeri buradadır: dosyaya erişim, bilirkişi raporuna itiraz ve ek inceleme talep etme yetkisi.

Kazadaki Kusur ile Müterafik Kusur Farkı

Kazadaki kusurMüterafik kusur
Neyi belirlerZararı kimin karşılayacağınıÖdenecek tutarın ne kadar indirileceğini
DayanakKTK m. 84 ve YönetmelikTBK m. 52
Tipik örnekKırmızı ışık ihlali, geçiş önceliğiKask, emniyet kemeri, hatır taşıması
İspat yüküBilirkişi incelemesiİndirimi ileri süren taraf

İki kavramın karıştırılması sık görülür. Kask takmamak kazanın oluşumunda kusur yaratmaz; kaza yine karşı tarafın ihlalinden doğmuştur. Ancak zararın ağırlaşmasına katkı sayılarak tazminattan ayrıca indirim yapılmasına yol açabilir. Üstelik bu indirim otomatik değildir: Yargıtay uygulamasında kask indirimi, yaralanmanın kafa bölgesinden olması gibi bir nedensellik bağı kurulduğunda gündeme gelir.

📘 Arkadan çarpma bakımından: Arkadan çarpma, KTK m. 84’te sayılan asli kusur hâlleri arasında yer alır. Ancak buradaki sabit kabul, önde giden aracın hiçbir kural ihlali yapmamış olması şartına bağlıdır. Önde giden aracın ani ve sebepsiz fren yapması, stop lambalarının çalışmaması, gerekli tedbir alınmadan durması veya kurallara aykırı şerit değiştirmesi hâlinde m. 84/2 devreye girer ve oran ayrıca tespit edilir.

Kusur Raporuna İtirazın Somut Gerekçeleri

“Rapor yanlış” demek yeterli değildir. Kabul gören itirazlar teknik ve somuttur.

İtiraz konusuNasıl gösterilir
Hız tespitinin hatalı olmasıFren izi, çarpma noktası, savrulma mesafesi, araç hasar analizi
Görüş ve yol koşullarının değerlendirilmemesiOlay yeri fotoğrafları, aydınlatma ve hava kayıtları
Geçiş üstünlüğünün yanlış yorumlanmasıTrafik levhaları, yol çizgileri, kavşak geometrisi
Yol kusurunun gözetilmemesiÇukur, mucur, işaretlenmemiş çalışma, kayganlık
Araçtaki teknik arızanın atlanmasıMuayene kayıtları, bakım geçmişi
Yaya veya çocuk kusurunun abartılmasıAyırt etme gücü, sürücünün öngörü yükümlülüğü
Rapor denetime elverişli değilHangi olgudan hangi oranın çıkarıldığının gösterilmemesi

Son satır en sık kabul gören gerekçedir. Kusur oranını yalnızca sonuç olarak veren, hangi olgudan hangi payın türetildiğini göstermeyen rapor denetime elverişli değildir ve yeniden düzenlenmesi istenebilir.

Kaza tespit tutanağının kendisi de kesin değildir; bir ön değerlendirmedir. Bağlayıcı olan, ceza dosyasında ve gerekirse tazminat yargılamasında alınacak bilirkişi raporudur.

Kusur oranınıza itiraz edilebilir. Dosyanızı ücretsiz inceleyelim.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

İlgili Rehberler

Bu içerik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 56. ve 84. maddeleri, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 107. maddesi ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) resmî “Maddi Hasarlı Kaza Senaryoları” belgesi esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.


Post by Av. Fatma Öztürk