Şerit İhlali ve Şeride Tecavüz Kusur Oranı (KTK m.46, m.84/g)
16 Ağustos 2026

Şerit İhlali ve Şeride Tecavüz Kusur Oranı (KTK m.46, m.84/g)

Özet: Şerit ihlali ve şeride tecavüz, KTK m.84/g uyarınca asli kusur hâlidir; somut dayanağı “Karayollarında Trafiğin Akışı” başlıklı m.46’dır. Üç Asliye Ticaret Mahkemesi kararı, kontrolsüz şerit değiştiren sürücüleri istikrarlı biçimde tam kusurlu buluyor. Ama kritik bir sınır var: ihlalin kazanın gerçek sebebi olması gerekir — salt şerit dışında bulunmak, sonuca etkisi yoksa tek başına kusur doğurmayabilir.

Şerit ihlali kusur oranına itiraz mı ediyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

KTK m.46: Trafik Akışı ve Şerit Kuralları

Şerit ihlali kusurunun dayanağı, “Karayollarında Trafiğin Akışı” başlıklı KTK m.46’dır. Bu madde, aksine bir işaret bulunmadıkça sürücülerin trafiği aksatacak veya tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmesini ve şerit değiştirmeden önce gireceği şeritteki araçların emniyetle geçişini beklememeyi yasaklar. KTK m.84 ise kazaya yol açan şerit ihlalini iki bentte asli kusur sayar: (f) doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma ve (g) şeride tecavüz etme. Karşı yön şeridine girme ise ayrıca (b) ve (c) bentlerinde düzenlenmiştir.

KTK m.46/2 Bentleri ve 2026 Cezaları (7574 Sayılı Kanun)

Tutanakta yazan “46/2-a”, “46/2-b”, “46/2-c” gibi kodlar, KTK m.46’nın ikinci fıkrasındaki bentleri gösterir. Her bent farklı bir davranışı düzenler. Bentler 18.10.2018 tarihli 7148 sayılı Kanunla (f, g, h) ve 12.2.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla (e değişik; i-n eklendi) genişletildi. Cezalar da 7574 sayılı Kanunla yeniden belirlendi ve maddenin değişen hükümleri 27.2.2026’da yürürlüğe girdi. Bu nedenle 2026 öncesine ait kaynaklardaki tutarlar ve bent sırası güncel değildir. Değişikliğin tamamı 7574 sayılı Kanunla değişen trafik cezaları yazımızdadır.

KTK m.46/2: şerit bentleri ve idari para cezaları (27.2.2026 sonrası)
BentSürücünün yükümlülüğüİdari para cezasıEk yaptırım
46/2-aAracını yolun sağından, çok şeritli yolda hızının gerektirdiği şeritten sürmek5.000 TL—
46/2-bŞerit değiştirmeden önce gireceği şeritteki araçların emniyetle geçişini beklemek5.000 TL—
46/2-cTrafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek10.000 TL—
46/2-dGidişe ayrılan en soldaki şeridi sürekli işgal etmemek5.000 TL—
46/2-eMotosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçlarla (ör. kamyon, çekici) iki şeritli yolda geçme ve dönme dışında soldaki şeridi, ikiden fazla şeritli yolda geçme dışında sağdan ikinci şeridi ve sola dönme dışında en sağdaki iki şerit dışındaki şeritleri kullanmamak10.000 TL—
46/2-fKaza, arıza, acil yardım gibi hâller dışında emniyet şeridini ve banketi kullanmamak20.000 TL—
46/2-gTrafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmemek (“makas atma”)90.000 TLSürücü belgesi 60 gün geri alınır, araç 60 gün trafikten men edilir
46/2-hTek yönlü yolda ters istikamette sürmemek10.000 TL—
46/2-iYerleşim yeri içindeki bölünmüş yolda ters istikamette sürmemek20.000 TL—
46/2-jOtoyolda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yolda ters istikamette sürmemek90.000 TLBelge 60 gün geri alınır, araç 60 gün men; iade için psiko-teknik değerlendirme
46/2-nKol veya grup hâlinde (konvoy) ya da tek başına, keyfi hareketlerle trafiği engelleyecek şekilde aracı yolda durdurmamak90.000 TL60 gün belge geri alma ve araç men; otoyol, köprü, viyadük veya tünelde iki katı

Bu maddeye göre geri alınan sürücü belgesinin iadesi için KTK kapsamındaki idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir. Ayrıca işaret vermeden şerit değiştirme, iki şeridi birden kullanma ve kavşağa yaklaşırken şerit değiştirme ayrı bir maddede, KTK m.56’da yasaklanmıştır. Bu ihlallerin cezası 7574 sayılı Kanundan sonra 1.000 TL’dir. Takip mesafesini korumama (m.56/1-c) ise 5.000 TL’dir.

KTK m.56/1-a: şerit izleme yasakları (ceza 1.000 TL)
Alt bentYasak davranışNot
56/1-a-1Geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi hâller dışında şerit değiştirmek veya iki şeridi birden kullanmakSBM Durum 26’da kusur %100 bu bende dayanır
56/1-a-2Kavşağa yaklaşırken yerleşim yeri dışında 150 metre, yerleşim yerinde 30 metre içinde ve kavşakta şerit değiştirmekKavşak kazalarında sık tartışılır
56/1-a-3Aracın cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmek46/2-a ile birlikte değerlendirilir
56/1-a-4İşaret (sinyal) vermeden şerit değiştirmekKazada manevranın kurala aykırılığını gösteren güçlü delil

İki Ayrı İhlal Türü: Keyfi Değiştirme ile Kontrolsüz Değiştirme

Uygulamada ve yargı kararlarında, şerit ihlali iki ayrı davranış biçiminde karşımıza çıkar:

TürTanımYargısal eğilim
Keyfi şerit değiştirmeGeçme veya dönme gibi bir zorunluluk olmaksızın şerit değiştirmek veya iki şeridi birden kullanmak (“makas atmak”)Genellikle tam kusurlu
Kontrolsüz şerit değiştirmeGireceği şeritteki araçların emniyetle geçişini beklemeden şerit değiştirmek (özellikle otoyolda)Genellikle tam kusurlu

SBM’nin Resmî Senaryoları

SBM DurumuSenaryoSonuç
Durum 19İki araç da diğerinin şeridini ihlal edip en sağ şeridi takip etmiyorA %50, B %50 (K.Y.T.K. 46/a ve Yön:94/a)
Durum 26B, şerit izleme/değiştirme kuralını ihlal ederek her iki şeridi de kullanıyorB %100 kusurlu, A kusursuz (K.Y.T.K. 56/a-1 ve Yön:94)

Durum 19, iki tarafın da aynı ihlali karşılıklı işlediği hâllerde kusurun paylaştırıldığını; Durum 26 ise tek taraflı, açık bir şerit disiplini ihlalinde tam kusurun o tarafa yüklendiğini gösterir.

Somut Mahkeme Kararları

KararSonuç
Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/157 K.)Adli trafik bilirkişi raporuna dayanarak, şerit değiştirme kurallarını ihlal eden sürücünün KTK m.46 uyarınca tam kusurlu olduğuna ve değer kaybı tazminatı ödemesine hükmedildi
İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 12.11.2024 (E.2024/158, K.2024/613)Sol şeritten sağ şeride geçerken emniyetli geçişi beklemeyen sürücünün hatalı manevra nedeniyle tam kusurlu olduğuna hükmedildi
İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 06.12.2021 (E.2019/279, K.2021/821)m.46 ihlali yapan, diğer araçların geçişini engelleyen sürücünün tam kusurlu olduğuna ve sigorta şirketinin tazminattan sorumlu tutulduğuna hükmedildi

Bu üç karar, farklı asliye ticaret mahkemelerinden gelmesine rağmen tutarlı bir çizgi izler: kontrolsüz veya emniyetsiz şerit değişikliği yapan sürücü, kural olarak tam kusurlu kabul edilir.

Emniyet Şeridi ve Banket Kullanımı: Ayrı Bir Yasak

Şerit ailesinin özel bir üyesi, emniyet şeridi/banket kullanımıdır. Kanun metni açıktır: KTK m.46/2-f’ye göre sürücüler, aksine bir işaret bulunmadıkça, “trafik kazası, arıza halleri, acil yardım, kurtarma, kar mücadelesi, kaza incelemesi, genel güvenlik ve asayişin sağlanması gibi durumlar dışında emniyet şeritlerini ve banketleri kullanmamak” zorundadır. Bu yükümlülüğe uymamanın cezası 27.2.2026’dan itibaren 20.000 TL’dir.

SenaryoKusur değerlendirmesi
Emniyet şeridine hatalı/tedbirsiz park eden araçKusurlu; ancak çarpan sürücü de şeritte olası araçları öngörmekle yükümlü — tipik dağılım kusurun tamamen park edene değil, paylı olmasıdır
Ağır vasıta (tır/kamyon), 150 metre geriye reflektör/ışıklı uyarı koymadan emniyet şeridine park etmişseAsli kusurlu sayılabilir — bu, trafik güvenliği uygulamasında somut bir tedbir yükümlülüğüdür
Emniyet şeridini “geçiş yolu” olarak kullanıp öndeki araçları geçmeye çalışan sürücüKendisi asli kusurlu; yasak kullanım nedeniyle önündeki tedbirsiz araca çarparsa dahi kusuru büyük ölçüde kendi üzerinde kalır

Pratik sonucu: emniyet şeridinde meydana gelen bir kazada, “kim orada olmamalıydı” sorusu tek başına yeterli değildir — hem oradaki aracın (varsa) tedbir alıp almadığı, hem şeridi izinsiz kullanan tarafın davranışı birlikte değerlendirilir.

Üç Aşamalı İlliyet Testi

Yargı içtihadı ve doktrin, kusur incelemesinde belirli bir sıra izler:

AşamaSoru
1Zararlı sonucu doğuran davranış hangisidir?
2Bu davranış KTK’nın hangi kuralına aykırıdır?
3Bu aykırılık, zararlı sonucu doğurmaya gerçekten elverişli midir?

Somut örnek — alkol ile şerit ihlalinin kesişimi: Bir sürücü alkollü olsa dahi, kazanın gerçek nedeni karşı tarafın şerit ihlaliyse ve alkollü sürücünün kazayı önleme imkânı hiç yoksa, illiyet bağı kurulamadığından alkollü sürücüye yalnızca kendi ihlali için idari para cezası kesilir — kazanın asli kusuru, şerit ihlali yapan tarafa yüklenir. Bu, “alkollüyse otomatik kusurludur” varsayımının yanlışlığını bir kez daha gösterir.

Karşı Şeride Tecavüz: Ayrı Bir Ağırlık

Şerit ihlalinin en ağır biçimi, karşı istikamet şeridine geçmedir. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, karşı istikamet yol bölümüne geçerek şerit ihlalinde bulunan bir sürücünün tam kusurlu olduğuna hükmetmiştir. Yargı mercileri, sürücülerin karşı istikamete kontrolsüz geçişini istikrarlı biçimde ağır bir kusur sebebi olarak değerlendirir — bu, aynı yönde şerit değiştirmekten daha ağır bir kategori olarak ele alınır.

Kritik Sınır: “Sonuca Etkili Olma” Testi

Şerit ihlali her zaman otomatik kusur doğurmaz. İlk derece mahkeme kararlarında tartışılan bir ilkeye göre, sürücünün seyretmesi gereken şerit dışında bulunması, kazanın meydana gelmesinde “sonuca etkili” değilse, bu ihlal tek başına sorumluluk doğurmayabilir. Yani salt “yanlış şeritteydim” tespiti yeterli değildir — bu konumun kazanın gerçek nedeni olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu, daha önce ana rehberimizde işlediğimiz genel ilkeyle örtüşür: asli kusur hâlleri dahi, kazayla somut nedensellik bağı kurulmadan otomatik sonuç doğurmaz.

Sinyal Vermeden Şerit Değiştirme: Ayrı Bir Ceza da Var

Sinyal vermeden şerit değiştirmek, kusur değerlendirmesinden bağımsız olarak doğrudan idari para cezasına tabidir. KTK m.56/1-a-4 bu davranışı yasaklar ve 7574 sayılı Kanunla 27.2.2026’dan itibaren cezası 1.000 TL’dir. Sinyal vermeden yapılan şerit değişikliği trafiği tehlikeye sokuyorsa m.46/2-c’den 10.000 TL ceza da gündeme gelir. Ardı ardına birden fazla şerit değiştirerek “makas atmak” ise m.46/2-g’de ayrıca düzenlenir: 90.000 TL ceza, 60 gün sürücü belgesinin geri alınması ve 60 gün araç men. Bu, kazaya karışılmasa dahi tek başına kesilebilecek bir cezadır; kazaya karışılmışsa, aynı davranış ayrıca kusur değerlendirmesinin de konusu olur.

Neden Aynı Fiil Farklı Bent Harfleriyle Anılıyor?

İnternette şerit ihlaliyle ilgili kaynaklar, aynı veya çok benzer davranışı bazen “46/2-a”, bazen “46/2-c” olarak kodlar. Bu fark çoğu zaman bir tutarsızlık değildir. Bentler farklı davranışları anlatır: (a) sağdan ve hıza uygun şeritten gitmeme, (b) gireceği şeritteki aracın emniyetle geçişini beklememe, (c) trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirme, (g) ardı ardına birden fazla şerit değiştirme. Ayrıca 2018 ve 2026 değişiklikleriyle bentler eklendiği için eski kaynaklar güncel sıralamayı yansıtmayabilir. Tutanaktaki kodun olayla uyuşup uyuşmadığını yukarıdaki tabloyla karşılaştırabilirsiniz.

Dürüst bir not: Tutanağınızda gördüğünüz kesin bent harfi (46/2-a, 46/2-b, 46/2-c, 46/2-g gibi), o tutanağı düzenleyen görevlinin kodlamasına bağlıdır. Bu rehberde tek bir bent harfini kesin ve değişmez olarak sunmak yerine, m.46’nın genel şerit disiplini çerçevesini ve bunun asli kusur (m.84/g) ile bağlantısını esas aldık. Somut tutanağınızdaki bent kodunun doğruluğu, itiraz sürecinde ayrıca sorgulanabilir.

46/2-a, 46/2-b ve 46/2-c Kusur Oranı Yüzde Kaç?

En sık sorulan soru budur ve kısa cevabı şudur: Kanunda bent başına sabit bir kusur yüzdesi yoktur. m.46’daki bent, idari para cezasının dayanağıdır. Kazadaki kusur ise m.84’e göre belirlenir. m.84’ün birinci fıkrasına göre şerit ihlali, (f) doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma veya (g) şeride tecavüz bentlerine girdiğinde sürücü asli kusurlu sayılır. İkinci fıkra ise iki istisna getirir. Aynı hareketi birden fazla sürücü yapmışsa ya da kaza bu hareketler dışında başka kuralların ihlalinden doğmuşsa, kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre ayrıca tespit edilir.

Tutanak kodundan kusur sonucuna
Tutanaktaki kodAnlamıKTK m.84 karşılığıUygulamadaki tipik sonuç
46/2-aSağdan veya hıza uygun şeritten gitmemeÇoğu zaman m.84 listesi dışında; m.84/2 ile oran ayrıca belirlenirKarşılıklı ihlalde SBM Durum 14 ve 19: %50 – %50
46/2-bGireceği şeritteki aracın geçişini beklemeden şerit değiştirme84/f veya 84/gDiğer sürücü kurallara uyuyorsa şerit değiştiren tarafa asli kusur; uygulamada çoğunlukla %100
46/2-cTrafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirme84/f veya 84/gDiğer sürücü kurallara uyuyorsa asli kusur; diğer sürücünün de hız veya takip mesafesi ihlali varsa oran paylaşılır
46/2-gArdı ardına birden fazla şerit değiştirme84/f, 84/gGenellikle makas atan taraf asli kusurlu
56/1-a-1İki şeridi birden kullanma, gereksiz şerit değiştirme84/g, 84/jSBM Durum 26: kuralı ihlal eden %100
Karşı yön şeridine girmeBölünmüş yolda veya ikiden fazla şeritli yolda karşı yön84/b, 84/cSBM Durum 7: karşı şeride geçen %100

Tablodaki yüzdeler sabit kural değil, tek taraflı ihlalde uygulamanın vardığı sonuçlardır. Karşı tarafın hız aşımı, takip mesafesine uymaması ya da dikkatsizliği varsa m.84/2 devreye girer ve oran yeniden dağıtılır. Bu yüzden “46/2-c yazıyor, demek ki %100 benim” sonucuna hemen varmak doğru değildir.

Tutanaktaki “K.Y.T.K. 46/a ve Yön:94/a” ne demek?

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin (SBM) maddi hasarlı kaza senaryolarında kusur dayanakları kısaltmayla yazılır. “K.Y.T.K.” Karayolları Trafik Kanununu, “Yön.” ise Karayolları Trafik Yönetmeliğini gösterir. Yönetmeliğin 94. maddesi “Karayollarında Trafiğin Akışı ve Karayolunun Kullanılması” başlığını taşır. Bu madde sağdan gitme, şerit değiştirmeden önce emniyetli geçişi bekleme, işaret vermeden şerit değiştirmeme, iki şeridi birden kullanmama ve karşı yön şeridine girmeme gibi kuralları sayar. “56/a-1” ise KTK m.56/1-a’nın 1 numaralı alt bendidir: geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme dışında şerit değiştirme veya iki şeridi birden kullanma yasağı.

SBM kaza senaryolarında şeritle ilgili durumlar
SBM durumuOlayKusurDayanak (SBM’nin yazdığı şekliyle)
Durum 7B aracı karşı şeride geçerek kural ihlali yapıyorA %0, B %100K.Y.T.K. 56-1, 84/3 ve Yön:94/m, 157/3
Durum 14Kavşak ortasında iki araç da en sağ şeridi izlemiyor ve birbirinin şeridine giriyorA %50, B %50K.Y.T.K. 46/a ve Yön:94/a
Durum 19İki araç da birbirinin şeridini ihlal ediyor, en sağ şeridi izlemiyorA %50, B %50K.Y.T.K. 46/a ve Yön:94/a
Durum 26B şerit izleme ve değiştirme kuralını ihlal ederek iki şeridi birden kullanıyorA %0, B %100K.Y.T.K. 56/a-1 ve Yön:94
Durum 32Dönel kavşakta B, orta adaya yakın şeritten dönüş yaparak A’nın şeridine giriyorA %0, B %100K.Y.T.K. 53 ve Yön:102

SBM senaryoları maddi hasarlı kazalarda sigorta şirketlerinin kusur değerlendirmesinde yol gösterir. Ancak mahkemeyi bağlamaz. Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda ya da tazminat davasında kusur, bilirkişi raporuyla ve somut delillere göre belirlenir.

Karar Özeti: Şerit İhlalinde Kim Kusurlu?

DurumGenel eğilim
Tek taraflı, gerekçesiz şerit değiştirme (makas atma)Değiştiren taraf tam kusurlu
Otoyolda gireceği şeridi kontrol etmeden değiştirmeDeğiştiren taraf tam kusurlu
Karşı şeride tecavüzGeçen taraf tam kusurlu — en ağır kategori
İki taraf da aynı anda şerit ihlali yapıyorKusur paylaştırılabilir (örn. %50-50)
Emniyet şeridine tedbirsiz park + geçiş amaçlı kullanımKusur genellikle paylı, ağırlık geçiş amaçlı kullanana kayabilir
Şerit ihlali kazanın gerçek sebebi değilseİlliyet bağı kurulamayabilir, kusur başka tarafa kayabilir

İtiraz Noktaları

İtiraz gerekçesiDayanak
Şerit ihlalinin kazanın gerçek sebebi olmadığı“Sonuca etkili olma” testi — nedensellik bağının ayrıca ispatı gerekir
Şerit değişikliğinin geçme/dönme gibi zorunlu bir sebeple yapıldığıKeyfi değiştirme ile zorunlu manevra ayrımı
İki tarafın da şerit ihlali yaptığıSBM Durum 19 — kusur paylaştırılabilir
Tutanaktaki bent kodunun (46/2-a/b/c/g) somut olayı yansıtmadığıBent numaralarındaki tutarsızlık; kamera/tanık delili ile itiraz
Görevlinin takdirine dayalı, sübjektif bir değerlendirme olduğu“Tehlikeli şerit değiştirme” tanımının nitel/yoruma açık olması

Kusur tespitinin genel çerçevesi için Trafik Kazasında Kusur Oranı Tespiti: Asli Kusur ve Tali Kusur ana rehberimize bakabilirsiniz.

Ceza tutanağına itiraz ile kusur oranına itiraz aynı şey değildir

Şerit ihlali nedeniyle yazılan idari para cezası ile kazadaki kusur oranı iki ayrı işlemdir ve itiraz yolları da farklıdır. İdari para cezasına karşı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Kusur oranına itiraz ise sigorta şirketi nezdinde, Sigorta Tahkim Komisyonunda veya tazminat davasında bilirkişi incelemesi istenerek yapılır. Ceza tutanağı ödenmiş olsa bile tazminat dosyasında kusur ayrıca tartışılabilir. Tahkim yolu için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru rehberimize, tutanağın kendisine itiraz için kaza tespit tutanağına itiraz yazımıza, cezaya itiraz için trafik cezasına itiraz dilekçesi örneği sayfamıza bakabilirsiniz. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Tutanaktaki şerit ihlali kodlamasına mı itiraz ediyorsunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Sıkça Sorulan Sorular

Emniyet şeridinde arızalanan aracıma arkadan çarpıldı, kusurlu muyum?

Kısmen olabilir. Emniyet şeridine tedbirsiz park etmek kusur oluşturur, ancak çarpan sürücünün de şeritte olası bir araç bulunabileceğini öngörmesi beklenir; kusur genellikle paylı değerlendirilir.

Emniyet şeridini kullanarak öndeki araçları geçmeye çalışırken kaza yaptım, kusur kimde?

Kural olarak sizde. Emniyet şeridi yalnızca kanunda sayılan zorunlu hâller (arıza, kaza, acil yardım vb.) için kullanılabilir; bunun dışında geçiş amaçlı kullanım asli kusur oluşturur.

Alkollüydüm ama kaza karşı tarafın şerit ihlalinden oldu, ben mi kusurluyum?

Otomatik olarak değil. İlliyet bağı testi uygulanır: kazayı önleme imkânınız gerçekten yoksa ve kazanın gerçek nedeni karşı tarafın şerit ihlaliyse, asli kusur şerit ihlali yapan tarafa yüklenebilir; siz yalnızca kendi ihlaliniz (alkol) için ayrıca idari yaptırıma tabi olursunuz.

Karşı şeride geçip kaza yaptım, bu diğer şerit ihlallerinden daha mı ağır değerlendirilir?

Evet, yargı kararlarında karşı istikamete kontrolsüz geçiş, aynı yönde şerit değiştirmeye kıyasla daha ağır bir kusur kategorisi olarak ele alınır ve genellikle tam kusura yol açar.

Şerit ihlali her zaman asli kusur mudur?

Kazaya yol açtığında kural olarak KTK m.84/g kapsamında asli kusur sayılır; ancak ihlalin kazanın gerçek sebebi olması (sonuca etkili olması) aranır.

Otoyolda şerit değiştirirken kaza yaptım, tam kusurlu mu sayılırım?

Genellikle evet. Gireceğiniz şeritteki araçların emniyetle geçişini beklemeden şerit değiştirmek, yargı kararlarında istikrarlı biçimde tam kusur olarak değerlendirilir.

İki taraf da şerit ihlali yaptıysa kusur nasıl paylaşılır?

SBM’nin resmî senaryosuna göre, iki taraf da aynı ihlali (örneğin en sağ şeridi takip etmeme) karşılıklı işlediyse, kusur %50-50 paylaştırılabilir.

Tutanağımda “46/2-c” yazıyor, bu ne anlama gelir?

KTK m.46’nın ikinci fıkrasının (c) bendini, yani aksine işaret yokken trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirme ihlalini ifade eder. Cezası 27.2.2026’dan itibaren 10.000 TL’dir. Kodun olaydaki davranışla uyuşup uyuşmadığı (örneğin aslında 46/2-b veya 46/2-g mi olduğu) itirazda ayrıca sorgulanabilir.

Sinyal vermeden şerit değiştirdim ama kaza olmadı, yine de ceza alır mıyım?

Evet. İşaret vermeden şerit değiştirme KTK m.56/1-a-4’te yasaklanmıştır ve kazaya karışılmasa da 1.000 TL idari para cezası uygulanır (7574 sayılı Kanunla belirlenen tutar). Şerit değişikliği trafiği tehlikeye soktuysa m.46/2-c’den 10.000 TL ceza yazılabilir.

Geçme yapmak için şerit değiştirdim, bu “keyfi” sayılır mı?

Hayır, geçme veya dönme gibi zorunlu manevralar “keyfi şerit değiştirme” kapsamına girmez; keyfi değiştirme, bu tür bir zorunluluk olmaksızın yapılan değişikliği ifade eder.

“Sonuca etkili olma” testi ne anlama gelir?

Bir sürücünün yanlış şeritte bulunması, kazanın gerçek nedeni değilse (örneğin karşı taraf tamamen farklı bir sebeple kazaya yol açtıysa), salt şerit ihlali tek başına kusur doğurmayabilir.

Şerit ihlali kusur oranına itiraz edebilir miyim?

Evet. Tutanaktaki tespit mahkemeyi bağlamaz; kamera kaydı, araç konumları ve fren izleri gibi somut delillerle itiraz edilebilir, bağımsız bilirkişi incelemesi talep edilebilir.

Şerit ihlali tespitinin sübjektif olduğu doğru mu?

“Tehlikeli şekilde şerit değiştirme” tanımı net bir ölçüt içermediğinden, tespit büyük ölçüde görevlinin o anki değerlendirmesine dayanır; bu, itiraz sürecinde somut delil sunmayı özellikle önemli kılar.

46/2-b kusur oranı yüzde kaç?

Kanunda sabit bir yüzde yoktur. 46/2-b, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritteki aracın emniyetle geçişini beklememe ihlalidir. Kazaya yol açmışsa KTK m.84/f veya m.84/g kapsamında asli kusur sayılır. Diğer sürücü hiçbir kuralı ihlal etmemişse uygulamada çoğunlukla %100 kusur verilir; karşı tarafın da ihlali varsa oran m.84/2 uyarınca ayrıca belirlenir.

46/2-c kusur oranı yüzde kaç?

Trafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirme ihlalinde de sabit bir yüzde yoktur. Tek taraflı ihlalde şerit değiştiren taraf genellikle tam kusurlu bulunur. Karşı sürücünün hız aşımı veya takip mesafesi ihlali varsa kusur paylaştırılır.

Şerit ihlali cezası 2026’da ne kadar?

7574 sayılı Kanunla 27.2.2026’dan itibaren KTK m.46/2-a, b ve d ihlallerinin cezası 5.000 TL; c, e ve h ihlallerinin cezası 10.000 TL; emniyet şeridi ihlali (f) 20.000 TL; makas atma (g) 90.000 TL’dir. İşaret vermeden şerit değiştirme ve iki şeridi birden kullanma (m.56/1-a) 1.000 TL’dir.

Makas atmanın cezası nedir?

Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmek KTK m.46/2-g ihlalidir. 90.000 TL idari para cezası verilir, sürücü belgesi 60 gün geri alınır ve araç 60 gün trafikten men edilir. Belgenin iadesi için KTK kapsamındaki cezaların tamamının ödenmiş olması gerekir.

Sol şeridi sürekli işgal etmenin cezası var mı?

Evet. Gidişe ayrılan en soldaki şeridi sürekli olarak işgal etmek KTK m.46/2-d ihlalidir ve 5.000 TL idari para cezası uygulanır. Kamyon ve çekici gibi ağır araçlar için ayrıca m.46/2-e’deki şerit kısıtlamaları vardır ve cezası 10.000 TL’dir.

Kavşağa yaklaşırken şerit değiştirmek yasak mı?

Evet. KTK m.56/1-a-2’ye göre kavşağa yaklaşırken yerleşim yeri dışında 150 metre, yerleşim yerinde 30 metre içinde ve kavşakta şerit değiştirmek yasaktır. İdari para cezası 1.000 TL’dir; kaza olursa bu ihlal kusur değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınır.

Tutanakta “K.Y.T.K. 56/a-1 ve Yön:94” yazıyor, ne demek?

KTK m.56/1-a-1’deki gereksiz yere şerit değiştirme veya iki şeridi birden kullanma yasağı ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 94. maddesindeki şerit kurallarına atıftır. SBM’nin Durum 26 senaryosunda iki şeridi birden kullanan araç %100 kusurlu kabul edilir; ancak bu senaryo mahkemeyi bağlamaz.

Mevzuat Çerçevesi: Kusur Hangi Hükümlere Dayanır?

Trafik kazasında kusur değerlendirmesi tek bir maddeye dayanmaz. Aşağıdaki hükümler birlikte işler ve her biri farklı bir soruyu cevaplar.

HükümNeyi düzenlerPratik sonucu
KTK m. 84Asli kusur sayılan on iki hâlSınırlı sayıdadır; liste genişletilemez
KTK m. 84/2Sabit formülün çalışmadığı hâllerOran yönetmelik esaslarına göre ayrıca tespit edilir
KTK m. 85İşletenin tehlike sorumluluğuKusur bulunmasa dahi sorumluluk doğar
KTK m. 86Kurtuluş kanıtıMücbir sebep ve ağır kusur hâlleri
KTK m. 88Müteselsil sorumlulukZarar gören dilediğine başvurabilir
TBK m. 51Tazminatın belirlenmesiHâkim durumun gereğini ve kusurun ağırlığını gözetir
TBK m. 52Müterafik kusur ve indirimZararın doğumuna veya artmasına katkı
Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 157Kusur tespit esaslarıOranın belirlenme yöntemi

Atlanan cümle: KTK m. 84/2

İnternette yaygın olan “bu maddeyi ihlal ettiysen kusurun tamamı sende” formülü eksiktir. Maddenin ikinci fıkrası açıkça şunu söyler: bu hareketlerden herhangi biri kazaya karışan sürücülerden birden fazlası tarafından yapılmışsa ya da kaza bu hareketler dışındaki kural, yasaklama, kısıtlama ve talimatlara uyulmaması nedeniyle doğmuşsa, kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre ayrıca tespit edilir.

Yani sabit formül yalnızca iki şart birlikte gerçekleştiğinde işler: yalnızca bir taraf asli kusur hâllerinden birini işlemiş olmalı ve diğer taraf hiçbir kural ihlali yapmamış olmalıdır. Bu iki şart birden sağlanmıyorsa oran otomatik değildir.

Ayrıntı için: Asli kusur ve tali kusur rehberi · 🧮 Asli ve tali kusur tespit aracı

Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?

Kusur oranı, hesaplanan tazminattan doğrudan düşülür. Aritmetik basittir: üç milyon liralık bir destekten yoksun kalma hesabında yüzde yirmi kusur atfı tazminatı altı yüz bin lira azaltır.

Bu nedenle kusur oranının ceza dosyasında tartışılmadan kabul edilmesi, tazminat davasında o tutarın peşinen bırakılması anlamına gelir. Ceza soruşturmasında katılan sıfatını kazanmanın pratik değeri buradadır: dosyaya erişim, bilirkişi raporuna itiraz ve ek inceleme talep etme yetkisi.

Kazadaki Kusur ile Müterafik Kusur Farkı

Kazadaki kusurMüterafik kusur
Neyi belirlerZararı kimin karşılayacağınıÖdenecek tutarın ne kadar indirileceğini
DayanakKTK m. 84 ve YönetmelikTBK m. 52
Tipik örnekKırmızı ışık ihlali, geçiş önceliğiKask, emniyet kemeri, hatır taşıması
İspat yüküBilirkişi incelemesiİndirimi ileri süren taraf

İki kavramın karıştırılması sık görülür. Kask takmamak kazanın oluşumunda kusur yaratmaz; kaza yine karşı tarafın ihlalinden doğmuştur. Ancak zararın ağırlaşmasına katkı sayılarak tazminattan ayrıca indirim yapılmasına yol açabilir. Üstelik bu indirim otomatik değildir: Yargıtay uygulamasında kask indirimi, yaralanmanın kafa bölgesinden olması gibi bir nedensellik bağı kurulduğunda gündeme gelir.

📘 Şerit ihlali bakımından: Bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride girme ve ikiden fazla şeritli taşıt yollarında karşı yön şeridine girme, KTK m. 84’ün ayrı bentlerinde asli kusur olarak sayılmıştır. Şerit değiştirme sırasında meydana gelen kazalarda ise ihlalin hangi bende girdiği ve karşı tarafın kural ihlali bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir.

Kusur Raporuna İtirazın Somut Gerekçeleri

“Rapor yanlış” demek yeterli değildir. Kabul gören itirazlar teknik ve somuttur.

İtiraz konusuNasıl gösterilir
Hız tespitinin hatalı olmasıFren izi, çarpma noktası, savrulma mesafesi, araç hasar analizi
Görüş ve yol koşullarının değerlendirilmemesiOlay yeri fotoğrafları, aydınlatma ve hava kayıtları
Geçiş üstünlüğünün yanlış yorumlanmasıTrafik levhaları, yol çizgileri, kavşak geometrisi
Yol kusurunun gözetilmemesiÇukur, mucur, işaretlenmemiş çalışma, kayganlık
Araçtaki teknik arızanın atlanmasıMuayene kayıtları, bakım geçmişi
Yaya veya çocuk kusurunun abartılmasıAyırt etme gücü, sürücünün öngörü yükümlülüğü
Rapor denetime elverişli değilHangi olgudan hangi oranın çıkarıldığının gösterilmemesi

Son satır en sık kabul gören gerekçedir. Kusur oranını yalnızca sonuç olarak veren, hangi olgudan hangi payın türetildiğini göstermeyen rapor denetime elverişli değildir ve yeniden düzenlenmesi istenebilir.

Kaza tespit tutanağının kendisi de kesin değildir; bir ön değerlendirmedir. Bağlayıcı olan, ceza dosyasında ve gerekirse tazminat yargılamasında alınacak bilirkişi raporudur.

Kusur oranınıza itiraz edilebilir. Dosyanızı ücretsiz inceleyelim.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Şerit Değiştirme ile Şeride Tecavüz Farkı

İki davranış sıkça karıştırılır; oysa kanun bakımından farklı değerlendirilirler.

Şerit değiştirmeŞeride tecavüz
NiteliğiKurallara uyulduğunda meşru manevraKural ihlali
Aranan şartSinyal, güvenlik kontrolü, uygun mesafe—
Kusur değerlendirmesiŞartlara uyulmamışsa kusur doğarKTK m.84/g; karşı yön şeridine geçildiyse ayrıca m.84/b-c
DelilSinyal kaydı, kamera, tanıkÇarpma noktası, yol çizgileri

Belirleyici olan, aracın hangi şeride ve hangi yönde geçtiğidir. Karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride geçiş KTK m. 84 kapsamında sayılırken, aynı yöndeki komşu şeride kurallara aykırı geçiş de m.84/f (doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) ve m.84/g (şeride tecavüz) kapsamında asli kusur sayılabilir; diğer sürücünün de kural ihlali varsa oran m.84/2 uyarınca yönetmelik esaslarına göre belirlenir.

Çarpma noktası bu tespitin en güçlü delilidir: aracın hangi noktasından darbe aldığı, manevranın hangi aşamasında çarpışma olduğunu gösterir.

Bu içerik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. ve 84. maddeleri ile Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/157 K.), İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi (E.2024/158, K.2024/613) ve İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi (E.2019/279, K.2021/821) kararları esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.


Post by Av. Fatma Öztürk