Alkollü araç kullanmanın yaptırımları 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla köklü biçimde ağırlaştırılmış ve yeni tutarlar 27/2/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hususi otomobil sürücüsü için 0,50 promilin, diğer bütün araç sürücüleri için 0,20 promilin üzerindeki alkol, ilk seferde 25.000 TL idari para cezası ve sürücü belgesinin altı ay geri alınması sonucunu doğurur; son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde ikinci seferde 50.000 TL ve iki yıl, üçüncü ve sonraki seferlerde 150.000 TL ve beşer yıl uygulanır (KTK m.48/5). Ölçüm yaptırmayan sürücüye alkol miktarına bakılmaksızın 150.000 TL ceza verilir ve belgesi beş yıl geri alınır (m.48/9). Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullananlara ise ilk tespitte 150.000 TL ceza verilir ve belge iptal edilir. 1,00 promilin üzerindeki alkolde ayrıca Türk Ceza Kanununun 179/3 maddesi uygulanır ve bu suçun cezası, 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunla altı aydan iki yıla kadar hapse çıkarılmıştır. Ticari taşımacılık yapan sürücüler için ise yeni ve ağır bir kural vardır: beş yıl içinde toplam üç ihlal, sürücü belgesinin iptaline yol açar. Bu yazıda promil sınırlarını, kademeli yaptırımları, ölçümü reddetmenin sonuçlarını, ceza hukuku boyutunu, ödeme ve itiraz sürelerini kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz.
⚡ Net Cevap: Promil sınırı: hususi otomobilde 0,50, diğer bütün araçlarda (motosiklet, ticari araç dahil) 0,20. Yaptırım (5 yıl içinde): 1. kez 25.000 TL ve 6 ay; 2. kez 50.000 TL ve 2 yıl; 3. ve sonrası 150.000 TL ve 5 yıl (KTK m.48/5). Ölçüm reddi: 150.000 TL ve 5 yıl (m.48/9). 1,00 promil üstü: ayrıca TCK m.179/3 (6 ay – 2 yıl). Ödeme süresi 1 ay; bu sürede ödemede %25 indirim. İtiraz: tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliği. Destek için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Promil Sınırları
| Araç | Yaptırım eşiği | Not |
|---|---|---|
| Hususi otomobil | 0,50 promilin üzeri | Kanunda açıkça belirtilen tek istisna |
| Hususi otomobil dışındaki bütün araçlar | 0,20 promilin üzeri (alt sınır 0,21) | Ticari araç, otobüs, kamyon, taksi, minibüs, motosiklet |
| Ceza hukuku eşiği (bütün araçlar) | 1,00 promilin üzeri | Ayrıca TCK m.179/3 |
| Kazaya sebebiyet | Hususi otomobilde 0,50, diğerlerinde 0,20 üzeri | Ayrıca TCK’nın ilgili hükümleri |
Kanun yalnızca iki kategori tanımlar: hususi otomobil ve diğer araçlar. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0,21 olarak uygulanır. Bu nedenle motosiklet, hafif ticari araç, taksi, minibüs, otobüs ve kamyon sürücüleri için yaptırım eşiği 0,20 promildir; motosiklet kullanan bir sürücü, elindeki sürücü belgesinin sınıfından bağımsız olarak bu sınıra tabidir. Hususi otomobil kavramı aracın kullanım amacıyla ilgilidir; ticari plakalı bir otomobil veya taşımacılıkta kullanılan bir araç hususi otomobil sayılmadığından 0,20 promil sınırına tabidir. Aracın tescil belgesindeki kullanım şekli bu ayrımın yapılmasında belirleyicidir. Motosiklet sürücülerine ilişkin diğer kurallar için motosiklet ve motokurye trafik kuralları yazımıza bakabilirsiniz.
Alkol Tespiti Nasıl Yapılır?
Alkolün kandaki miktarının tespiti için kolluk teknik cihazlar ve test kitleri kullanır; “test kitleri” ifadesi 7574 sayılı Kanunla eklenmiştir (KTK m.48/2). Kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı bir trafik kazasına karışması hâlinde bu muayeneye tabi tutulması zorunludur. Teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya cihazla ölçüm yapılmasına müsaade etmeyen sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır; bu işlem bakımından Ceza Muhakemesi Kanununun beden muayenesine ilişkin 75. maddesi, beşinci fıkrası hariç uygulanır (m.48/3). Trafik kazası sonucunda kişinin ölmesi veya cihaza üfleyemeyecek kadar yaralanmış olması hâlinde de aynı yolla örnek alınır (m.48/4). Ölçümün hangi cihazla, hangi saatte ve hangi sonuçla yapıldığının tutanağa doğru geçirilmesi, sonraki itirazın temelidir; bu nedenle tutanak imzalanmadan önce dikkatle okunmalıdır.
Kademeli İdari Yaptırım (7574 Sonrası)
| Sıra (son ihlalden geriye 5 yıl) | İdari para cezası | Sürücü belgesi | Ek şart |
|---|---|---|---|
| 1. kez | 25.000 TL | 6 ay geri alınır | — |
| 2. kez | 50.000 TL | 2 yıl geri alınır | Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi |
| 3. kez ve sonrası | 150.000 TL | Her seferinde 5 yıl geri alınır | Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
7574 sayılı Kanun, tutarları önceki 700, 877 ve 1.407 TL düzeyinden bu değerlere yükseltmiş; kademe yapısını ve sürücü belgesinin geri alınma sürelerini ise korumuştur. Sürücü belgesinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde, yeni geri alma süresi önceki geri alma süresinin bitiminde başlar. Geçici olarak geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için, kişi hakkında Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır (m.48/13). Beş yıllık süre, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru hesaplanır; yani yeni bir ihlalde, bu ihlal tarihinden önceki beş yıl içinde alkol nedeniyle sürücü belgesinin kaç kez geri alındığına bakılır. Beş yıldan daha eski ihlaller kademe hesabında dikkate alınmaz. Ehliyet iadesi için ehliyet iadesi için cezaların ödenmesi şartı yazımıza bakabilirsiniz.
Alkollü araç kullanma cezası mı aldınız? Süreler kısa
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Önceki İhlaller Sayılır mı? Geçici Madde 27
7574 sayılı Kanunla eklenen Geçici Madde 27, bazı ihlaller bakımından Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki işlemlerin tekerrür hesaplamalarında dikkate alınmayacağını öngörür. Bu listede kırmızı ışık ihlalini düzenleyen m.47 gibi hükümler bulunur; alkol bakımından ise yalnızca m.48’in on dördüncü fıkrası sayılmıştır. On dördüncü fıkra, ticari taşımacılık yapan sürücülerde beş yıl içinde toplam üç ihlal hâlinde sürücü belgesinin iptalini düzenleyen yeni hükümdür. Buna göre alkollü araç kullanmanın kademeli yaptırımlarını düzenleyen beşinci fıkra geçiş hükmünün kapsamında değildir: son ihlalden geriye doğru beş yıl içindeki önceki alkol ihlalleri, 27/2/2026 öncesinde gerçekleşmiş olsalar bile kademe hesabında dikkate alınır. Ticari taşımacılıktaki iptal kuralı bakımından ise yürürlük öncesindeki ihlaller sayılmaz. Pratik sonuç şudur: 2022 veya 2023 yılında bir kez alkollü yakalanmış bir sürücü, bugün yeniden yakalanırsa ve aradan geçen süre beş yılı doldurmamışsa, ikinci kademeden 50.000 TL ve iki yıl yaptırımıyla karşılaşır. Kırmızı ışıktaki farklı uygulama için kırmızı ışık cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Ticari Taşımacılıkta Belge İptali
7574 sayılı Kanunla eklenen yeni bir fıkraya göre, alkollü araç kullanma (m.48/5) veya ölçüm yaptırmama (m.48/9) ihlallerinin, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçlar kullanılırken, son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde toplamda üç defa gerçekleşmesi hâlinde sürücü belgesi iptal edilir. Bu kural, profesyonel sürücüler bakımından geri alma yerine doğrudan iptal sonucunu doğurur. Kuralın uygulanması için ihlallerin taşımacılık yapılan araçlar kullanılırken gerçekleşmiş olması gerekir; aynı sürücünün hususi otomobiliyle yaptığı ihlaller bu üç ihlal hesabına girmez, ancak m.48/5’teki kademe hesabında dikkate alınır. Taşımacılık firmaları bakımından da sürücülerin alkol ihlali geçmişinin takibi bu nedenle önem kazanmıştır. Belgesi iptal edilen sürücünün yeniden belge alabilmesi için kanunda öngörülen şartları yerine getirmesi gerekir. Hüküm Geçici Madde 27 kapsamında sayıldığından, 27/2/2026 öncesindeki ihlaller bu üç ihlal hesabında dikkate alınmaz.
Ölçümü Reddetmek
| Dönem | Sonuç |
|---|---|
| 7574 öncesi | İdari para cezası ve belgenin iki yıl geri alınması |
| 7574 sonrası | 150.000 TL idari para cezası ve belgenin beş yıl geri alınması |
Alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücüye, alkol miktarına bakılmaksızın 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Bu yaptırım, üçüncü alkol ihlalinin yaptırımına eşittir. Bu düzenlemeyle ölçümden kaçınmanın, ölçüm yaptırmaktan hiçbir durumda daha avantajlı olmaması amaçlanmıştır; ölçümü reddeden sürücü, alkol düzeyi ne olursa olsun en ağır yaptırımla karşılaşır. Bu nedenle ölçüm sonucuna güvenmeyen sürücünün doğru yolu ölçümü reddetmek değil, sağlık kuruluşunda kan tahlili istemektir. Kanun, teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya bu cihazla ölçüm yapılmasına müsaade etmeyen sürücülerin en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınmasını öngörür (m.48/3). Bu nedenle sürücünün, cihaza üflemek yerine sağlık kuruluşunda kan tahlili yapılmasını açıkça talep etmesi, ölçümü tamamen reddetmekle aynı sonucu doğurmaz; bu talebin tutanağa yazdırılması önemlidir. Sağlık sorunu nedeniyle cihaza üfleyemeyen sürücü bakımından da aynı yol izlenmelidir. Kan tahlilinin olaydan mümkün olan en kısa süre içinde yapılması, sonucun ölçüm anındaki alkol düzeyini yansıtması bakımından önemlidir; tahlilin saati ve sonucu tutanakla birlikte dosyaya girmelidir.
Ceza Hukuku Boyutu: TCK m.179
| Fıkra | Fiil | Ceza |
|---|---|---|
| m.179/1 | Ulaşım işaretlerine müdahale ederek tehlikeye neden olma | 1 – 6 yıl |
| m.179/2 | Aracı kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı için tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare | 4 ay – 2 yıl |
| m.179/3 | Alkol, uyuşturucu veya başka bir nedenle emniyetli şekilde sevk ve idare edemeyecek hâlde araç kullanma | 6 ay – 2 yıl |
4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanunla TCK m.179’un cezaları artırılmıştır; alkollü araç kullanmayı doğrudan ilgilendiren üçüncü fıkra artık bağımsız olarak altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür. Karayolları Trafik Kanunu, 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca TCK m.179/3 hükümlerinin uygulanacağını belirtir (m.48/6). Bununla birlikte TCK m.179/3’ün unsuru, sürücünün emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasıdır; uygulamada bu hâlin yalnızca promil değerine mi dayandırılacağı, yoksa sürücünün davranışları, tutanağa geçen belirtiler ve gerektiğinde adli tıp raporuyla birlikte mi değerlendirileceği tartışılmaktadır. 0,50 ile 1,00 promil arasındaki durumlarda ise ceza sorumluluğu, emniyetli sürüş yeteneğinin somut olarak kaybedilip kaybedilmediğine bağlıdır. Kanunun “alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle” ifadesi, suçun yalnızca alkolle sınırlı olmadığını, örneğin aşırı yorgunluk veya ilaç etkisiyle emniyetli sürüş yeteneğini kaybetmiş bir sürücünün de bu suçu işleyebileceğini gösterir. Bu suç için trafik güvenliğini tehlikeye sokma rehberimize bakabilirsiniz.
Kaza Hâlinde
Alkollü sürücünün trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde, idari yaptırımın yanında Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri de uygulanır (KTK m.48/7). Kazada yaralanma veya ölüm meydana gelmişse taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçları gündeme gelir; alkollü araç kullanma çoğu zaman bilinçli taksir tartışmasını doğurur ve bilinçli taksir hâlinde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.22/3). Trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere sürücü belgesinin geri alınmasına da karar verilebilir (m.53/6). Kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı bir trafik kazasına karışması hâlinde alkol muayenesi zorunludur (KTK m.48/2). Kazada karşı tarafın da alkollü olup olmadığı, kusur dağılımı bakımından önemlidir; bu nedenle kazaya karışan bütün sürücülerin alkol durumunun tespit edilmesi istenebilir. Kusur oranları trafik kazası tespit tutanağında ve gerektiğinde bilirkişi raporuyla belirlenir. Alkollü kaza için alkollü yakalandım, alkollü kaza yaptım, sigortanın rücu hakkı için alkollü sürücüye sigorta rücuu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Alkollü kaza sonrası ceza ve tazminat riskini birlikte değerlendirelim
Hukukçular Evi Ankara | 0554 648 37 15
Sigorta ve Rücu
Alkollü sürücünün sebep olduğu kazada zarar görenin tazminatı, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında karşılanır. Karayolları Trafik Kanunu, sigorta sözleşmesinden veya ilgili kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünü kaldıran ya da azaltan hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğini öngörür; sigortacı ödeme yaptıktan sonra sözleşme ve ilgili hükümlere göre sigorta ettirene başvurabilir (KTK m.95). Sigorta genel şartlarında alkollü araç kullanımı rücu sebepleri arasında düzenlendiğinden, alkollü sürücü veya araç sahibi, sigortanın ödediği tutarın kendisinden geri istenmesiyle karşılaşabilir. Rücu davalarında alkolün kazanın meydana gelmesinde etkili olup olmadığı da tartışılır. Araç sahibinin, aracını alkollü olduğunu bildiği bir kişiye kullandırması da rücu ve sorumluluk bakımından ayrıca değerlendirilir. Bu konuda alkollü sürücüye sigorta rücuu yazımıza bakabilirsiniz.
Sürücü Belgesinin Geri Alınması ve İadesi
Sürücü belgesinin geçici geri alma ve iptal işlemleri kanunda sayılan görevliler tarafından yapılır. Belgenin iadesi iki şarta bağlıdır: geri alma süresinin dolması ve kişi hakkında Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması (m.48/13). Bu şart yalnızca alkol cezasını değil, kişiye verilmiş bütün trafik idari para cezalarını kapsar. İkinci kez geri alınan sürücüler sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, üç veya daha fazla kez geri alınan sürücüler ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur (m.48/10). Belgesi geri alınmışken araç kullanan sürücü bakımından ise ayrıca ehliyetsiz araç kullanmaya ilişkin yaptırımlar gündeme gelir; geri alma süresi boyunca araç kullanılmaması bu nedenle özellikle önemlidir. Geri alma süresinin hesabında, belgenin fiilen teslim edildiği tarih ile varsa önceki bir geri alma süresinin bitiş tarihi dikkate alınır; bu tarihlerin kayıtlarla kontrol edilmesi, belgenin gereğinden uzun süre alıkonulmasını önler.
Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde
| Ölçüt | Alkol (m.48/5) | Uyuşturucu veya uyarıcı madde (m.48/8) |
|---|---|---|
| İlk tespitte ceza | 25.000 TL | 150.000 TL |
| İlk tespitte belge | 6 ay geri alınır | İptal edilir |
| Kademeli mi? | Evet (5 yıl) | Hayır |
| Yeniden belge | Süre dolup cezalar ödenince iade | En az 5 yıl, cezaların tahsili, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu |
| Ceza hukuku | 1,00 promil üstünde TCK m.179/3 | TCK hükümleri ayrıca uygulanır |
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüye ilk seferde 150.000 TL idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir. Bu kişilerin yeniden sürücü kursuna başlayabilmeleri için belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olması, Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, psiko-teknik değerlendirmeden geçilmesi ve sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun ibrazı zorunludur (m.48/8). Sürücünün uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığından şüphe edilmesi hâlinde ceza muhakemesinin adli kolluğa ilişkin hükümleri uygulanır (m.48/9). Uyuşturucu yaptırımı kademeli olmadığından, ilk tespitte en ağır sonuç doğar; ayrıca uyuşturucu kullanımına ilişkin ceza hükümleri de ayrıca değerlendirilir. Test kitiyle yapılan ön tespitin laboratuvar analiziyle doğrulanması, itirazda en önemli husustur.
Ödeme, İndirim ve İtiraz
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme süresi | Tutanağın tebliğinden itibaren bir ay | KTK m.115/1 |
| İndirim | Ödeme süresi içinde ödemede %25 | Kabahatler Kanunu m.17/6 |
| Ödeme ve itiraz | Ödeme yapılması itiraz hakkını etkilemez | Kabahatler Kanunu m.17/6 |
| Gecikme | Bir ay içinde ödenmeyen ceza için her ay %5 faiz; toplam cezanın iki katını geçemez | KTK m.115/1 |
| İtiraz | Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliği; süre kaçarsa karar kesinleşir | Kabahatler Kanunu m.27/1 |
Trafik idari para cezalarının ödeme süresi, tutanağın tebliğinden itibaren bir aydır (KTK m.115/1). Bir ay içinde ödenmeyen cezalara her ay yüzde beş faiz uygulanır ve bu şekilde bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez; süresinde ödenmeyen cezalar amme alacaklarının tahsiline ilişkin hükümlere göre tahsil edilir. Kabahatler Kanununa göre idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan yüzde 25 oranında indirim yapılır ve ödeme yapılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (m.17/6). Bazı kaynaklarda indirimin yalnızca ilk on beş gün içinde yapılacağı yazılmaktadır; bu bilgi, 1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunla Kabahatler Kanununda yapılan değişiklikten önceki düzene aittir. İndirimli ödeme ile itiraz birbirini dışlamaz; sürücü cezayı bir ay içinde indirimli olarak ödeyip on beş gün içinde itiraz da edebilir, itiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi istenebilir. İtiraz süresi ise on beş gündür: idari yaptırım kararının tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulmazsa karar kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27/1). Ceza hesaplaması için trafik cezası hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
İdari ve Adli Süreç Birbirinden Bağımsızdır
İdari yaptırım ile ceza yargılaması iki ayrı hattır. Kanun, 0,50 promilin üzerinde tespit edilen sürücüye “fiili bir suç oluştursa bile” idari para cezası verileceğini açıkça belirtir (KTK m.48/5). Bu nedenle idari cezaya yapılan itirazın kabul edilmesi ceza yargılamasını, ceza davasında verilen beraat kararı da idari yaptırımı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte iki süreçte de aynı ölçüm sonucu ve aynı tutanak kullanıldığından, ölçümün usule aykırılığına ilişkin itirazlar her iki süreçte de ileri sürülmelidir; bir süreçte elde edilen tespitler, diğerinde delil olarak değerlendirilebilir. TCK m.179/3’ün üst sınırı iki yıl olduğundan, şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme gündeme gelebilir; ayrıca bu suçta tutuklama yasağı vardır (CMK m.100/4). HAGB için hükmün açıklanmasının geri bırakılması rehberimize bakabilirsiniz.
Ceza Yargılaması Süreci
1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında Cumhuriyet başsavcılığınca soruşturma başlatılır. Suçun üst sınırı iki yıl olduğundan uzlaştırma ve önödeme kapsamında değildir; ancak şartları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya hapis cezasının ertelenmesi gibi kurumlar gündeme gelebilir. Hükmolunan kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi de mümkündür. Sanığın sabıkasız olması, ölçüm sırasındaki uyumlu davranışı ve olayın somut bir tehlike doğurmadan sona ermiş olması, cezanın belirlenmesinde ve bu kurumların uygulanmasında dikkate alınan hususlardır. Yargılamada sürücünün ölçüm anındaki davranışları, tutanağa geçen belirtiler, kan tahlili sonucu ve varsa kamera kayıtları, emniyetli sürüş yeteneğinin kaybedilip kaybedilmediğinin değerlendirilmesinde önem taşır. Aracın nasıl kullanıldığı, örneğin şerit ihlali, ani fren veya hız gibi gözlemler de tutanağa geçmişse değerlendirmeye dahil edilir. Sürücünün ilk ifadesinde olayı ayrıntılı ve tutarlı biçimde anlatması, ölçüme itiraz ettiyse bunu ve kan tahlili talebini belirtmesi, sonraki savunmanın temelini oluşturur. Suçun üst sınırı iki yılı geçmediğinden tutuklama yasağı kapsamındadır (CMK m.100/4); bu nedenle sürücü genellikle ifadesi alındıktan sonra serbest bırakılır.
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| Hususi otomobil, 0,45 promil | Yaptırım yok |
| Taksi, 0,30 promil | 25.000 TL ve 6 ay (0,20 üstü) |
| Motosiklet, 0,35 promil | 25.000 TL ve 6 ay (hususi otomobil değil) |
| Hususi otomobil, 0,80 promil, 4 yıl önce bir ihlal | 50.000 TL ve 2 yıl |
| Hususi otomobil, 1,20 promil, ilk kez | 25.000 TL ve 6 ay; ayrıca TCK m.179/3 |
| Üflemeyi reddetti, kan tahlili de istemedi | 150.000 TL ve 5 yıl |
| Otobüs şoförü, 5 yıl içinde 3. ihlal (hepsi 27/2/2026 sonrası) | Belge iptali |
| 0,70 promil, kaza ve yaralanma | İdari yaptırım ve taksirle yaralama; bilinçli taksir tartışması |
Sık Yapılan Hatalar
En sık yapılan hata, cihaza üflemeyi reddetmenin daha avantajlı olduğunu düşünmektir; 7574 sonrasında ret, alkol miktarı ne olursa olsun en ağır kademenin yaptırımını doğurur. Ölçüm sonucuna itiraz edilecekse cihaza üflemeyi reddetmek yerine sağlık kuruluşunda kan tahlili talep edilmeli ve bu talep tutanağa yazdırılmalıdır. İkinci hata, motosiklet veya ticari araç kullanırken 0,50 sınırının geçerli olduğunu sanmaktır; bu araçlarda eşik 0,20 promildir. Az miktarda alkol alındıktan sonra bir süre beklemenin yeterli olacağı düşüncesi de risklidir; alkolün vücuttan atılma hızı kişiden kişiye değiştiğinden, en güvenli yol alkol aldıktan sonra araç kullanmamaktır. Üçüncü hata, 27/2/2026 öncesindeki alkol ihlallerinin kademe hesabında sayılmayacağını düşünmektir. Dördüncü hata, indirim süresini on beş gün sanıp bir aylık süreyi kullanmamak veya tersine itiraz süresini bir ay sanıp on beş günlük itiraz süresini kaçırmaktır. Son olarak, ceza yargılamasının idari cezadan bağımsız olduğu ve idari cezanın ödenmesinin ceza davasını etkilemediği unutulmamalıdır. Tutanağı okumadan imzalamak ve kan tahlili talebini tutanağa yazdırmamak da sonradan telafisi güç hatalar arasındadır. Tebligat adresinin güncel olmaması ise itiraz süresinin bilinmeden geçmesine yol açabilir; e-Devlet üzerinden trafik cezası sorgulaması düzenli olarak yapılmalı ve adres bilgileri güncel tutulmalıdır. Elektronik tebligat adresi varsa bildirimler de düzenli aralıklarla ve dikkatle kontrol edilmelidir.
İtirazda İleri Sürülebilecek Hususlar
| Gerekçe | Dayanak |
|---|---|
| Ölçüm usulüne aykırılık | Cihazın kullanım ve muayene kayıtları, tutanaktaki eksiklikler |
| Kan tahlili talebinin karşılanmaması | KTK m.48/3: itiraz eden sürücünün sağlık kuruluşuna götürülmesi |
| Araç türünün yanlış belirlenmesi | Hususi otomobil için 0,50 eşiği uygulanmamışsa |
| Kademenin yanlış belirlenmesi | Önceki ihlalin beş yıllık süre dışında kalması veya önceki ihlalin alkol dışı bir nedenle geri almaya ilişkin olması |
| Ticari iptalde 27/2/2026 öncesi ihlalin sayılması | Geçici Madde 27 |
| Tebliğ usulsüzlüğü | İtiraz süresinin başlangıcı |
Dilekçe Örneği: Kademe Hatasına ve Ölçüm Usulüne İtiraz
Aşağıdaki örnek, hususi otomobille 0,62 promil ölçülen ve daha önce altı yıl önce bir alkol ihlali bulunan sürücüye ikinci kademeden ceza verilmesi üzerine hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.
İtiraz dilekçesinde önceki ihlalin tarihinin belgeyle gösterilmesi, kademe hatasının ispatı bakımından belirleyicidir; bu bilgi sürücü belgesi kayıtlarından veya önceki ceza tutanağından elde edilebilir. Kan tahlili talebinin tutanağa geçirilmemiş olması hâlinde, bu talebin olay yerinde bulunan tanıklarla veya varsa kamera kayıtlarıyla ispatlanması önerilir. Sulh ceza hâkimliği itirazı genellikle dosya üzerinden inceler; bu nedenle bütün belgelerin dilekçeyle birlikte sunulması gerekir. Hâkimliğin kararına karşı Kabahatler Kanunu çerçevesinde ayrıca kanun yoluna başvurulabilir. İdari para cezasının itiraz süresi içinde ödenmiş olması itiraz hakkını etkilemez; itiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi istenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Alkol sınırı kaç promil?
Hususi otomobilde 0,50; diğer bütün araçlarda 0,20 (KTK m.48/5).
Motosiklette promil sınırı nedir?
0,20; motosiklet hususi otomobil olmadığından.
Alkollü araç kullanma cezası ne kadar?
1. kez 25.000 TL ve 6 ay; 2. kez 50.000 TL ve 2 yıl; 3. ve sonrası 150.000 TL ve 5 yıl.
Beş yıllık süre nasıl hesaplanır?
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl.
7574 öncesi alkol ihlalim sayılır mı?
Evet; beş yıl içindeyse kademe hesabında sayılır. Geçici Madde 27 m.48/5’i kapsamaz.
Üflemeyi reddedersem ne olur?
150.000 TL ve belgenin 5 yıl geri alınması (m.48/9).
Cihaz yerine kan tahlili isteyebilir miyim?
Evet; ölçüme itiraz eden sürücü sağlık kuruluşuna götürülür (m.48/3). Talebinizi tutanağa yazdırın.
1 promil üstü suç mu?
KTK, 1,00 promil üstünde TCK m.179/3’ün ayrıca uygulanacağını öngörür.
TCK 179/3’ün cezası nedir?
7550 sonrası 6 ay – 2 yıl hapis.
Ticari sürücüler için özel kural var mı?
Evet; taşımacılık yapılan araçlarda 5 yıl içinde toplam 3 ihlalde belge iptal edilir.
Uyuşturucuda yaptırım nedir?
150.000 TL ve belge iptali; yeniden belge için en az 5 yıl (m.48/8).
Ehliyetim ne zaman iade edilir?
Süre dolup bütün trafik idari para cezaları tahsil edildiğinde (m.48/13).
Ödeme süresi ne kadar?
Tebliğden itibaren bir ay (KTK m.115/1).
İndirim var mı?
Ödeme süresi içinde ödenirse %25 (Kabahatler Kanunu m.17/6).
Ödersem itiraz edebilir miyim?
Evet; ödeme itiraz hakkını etkilemez.
İtiraz süresi ne kadar?
Tebliğden itibaren 15 gün; sulh ceza hâkimliğine (Kabahatler Kanunu m.27).
Alkollü kaza yaptım, ne olur?
İdari yaptırımın yanında TCK hükümleri uygulanır; bilinçli taksir tartışılır (TCK m.22/3).
İdari cezada kazanırsam ceza davası düşer mi?
Hayır; iki süreç birbirinden bağımsızdır.
Kazada alkol testi zorunlu mu?
Yaralanmalı, ölümlü veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı kazada evet (KTK m.48/2).
Geç ödemede ne olur?
Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay %5 faiz uygulanır; toplam, cezanın iki katını geçemez (KTK m.115/1).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
- 📘 Ana Rehber: 7574 ile Değişen Trafik Cezaları
- Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma (TCK 179)
- Alkollü Yakalandım, Alkollü Kaza Yaptım
- Alkollü Sürücüye Sigorta Rücuu
- Ehliyet İadesi İçin Cezaların Ödenmesi
- Trafik Cezası Hesaplama
- Kırmızı Işık Cezası
- Hız Sınırı Aşma Cezası
- Motosiklet Trafik Kuralları
- HAGB
- Ceza Hukuku Rehberi
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki KTK, TCK, CMK ve Kabahatler Kanunu hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.


