Kırmızı Işık Cezası 2026: Kademeli Sistem Nasıl İşliyor?

Özet: 7574 sayılı Kanun, kırmızı ışık ihlalini sabit bedelli bir cezadan altı kademeli bir tarifeye taşıdı. İlk ihlal 5.000 TL iken, bir yıl içindeki tekrarlarda ceza 80.000 TL’ye kadar yükseliyor ve altıncı ihlalde sürücü belgesi iptal ediliyor. Bu yazıda kademe sayımının nasıl işlediğini, Geçici Madde 27‘nin hangi ihlalleri hesap dışı bıraktığını, kazayla birleştiğinde üç ayrı sonucun nasıl doğduğunu ve itiraz stratejisini madde madde inceliyoruz.

Kırmızı Işık İhlali Nedir? Hangi Fiiller Bu Kapsama Girer?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47. maddesi, ışıklı trafik işaretlerine uyma yükümlülüğünü düzenler. 7574 sayılı Kanun’un 11. maddesi bu hükmü kökten değiştirmiş olsa da, maddenin kapsadığı fiiller aynı kalmıştır — değişen, bu fiillerden birinin (kırmızı ışık) cezalandırılma biçimidir.

Yani “kırmızı ışık cezası” denince akla gelen kademeli tarife, yalnızca m.47/1-(b) bendini kapsar. Sarı ışık ve diğer ışıklı işaret ihlalleri hâlâ sabit bedellidir ve kademeye dahil edilmez.

2026 Kademeli Ceza Tarifesi (Tam Tablo)

Kademe, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içindeki tekrar sayısına göre belirlenir. Tarife şöyledir:

Tabloda geçen tüm tutar ve süreler 2918 sayılı Kanun’un 47. maddesinin, 7574 sayılı Kanun’la değişik hâlinden alınmıştır; ayrı bir yönetmelik veya genelgeye ihtiyaç yoktur, doğrudan uygulanır.

Sarı Işık ve “Dur Çizgisi” Sınır Durumları

Uygulamada en çok tartışılan itiraz konusu, ihlalin tam olarak hangi anda gerçekleştiğidir. Bunun cevabı ışıkların hukuki tanımında saklıdır. Trafik İşaretleri Yönetmeliği’nin 9. maddesi, ışıkların anlamını şöyle belirler:

Bu ayrım pratikte şu sonucu doğurur: sarı ışık yanarken kavşağa girmiş ve geçiş sırasında ışık kırmızıya dönmüş bir sürücü ile, kırmızı yanarken kavşağa giren sürücünün durumu hukuken aynı değildir. İtirazda belirleyici olan, aracın dur çizgisini hangi ışık yanarken aştığıdır — kavşaktan çıkış anındaki ışık rengi değil.

Sarı ışıkta geçiş nedeniyle kesilen bir ceza, m.47/1-(b) yerine maddenin diğer bentleri kapsamında değerlendirilebilir; bu durumda hem tutar hem de kademeye dahil olup olmama bakımından fark doğar. İtiraz dilekçesinde tespit anındaki ışık fazının (EDS kaydındaki zaman damgası) sorgulanması bu nedenle önemlidir.

Kademe Sayımı Nasıl Yapılır? “Geriye Doğru Bir Yıl” Kuralı

Kanun metni kademeyi takvim yılına göre değil, hareketli (yuvarlanan) bir yıllık pencereye göre sayar: “son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde”. Bu, iki pratik sonuç doğurur:

• 1 Ocak’ta sıfırlanan bir sayaç yoktur — her yeni ihlal, kendisinden önceki 365 günü tarar.
• Bir yıldan eski bir ihlal, yeni bir ihlalin kademesini belirlerken artık sayılmaz — pencereden düşer.

Bu hesaplama idare tarafından otomatik yapılsa da, hatalı sayım idari işlemleri sakatlayan bir sebeptir; itiraz dilekçesinde kademe hesabının ayrıca sorgulanması gerekir.

Geçici Madde 27: 27 Şubat 2026 Öncesi İhlaller Sayılır mı?

7574 sayılı Kanun’un getirdiği değişikliklerin tamamı için 7574 Sayılı Kanun ile Değişen Trafik Cezaları rehberimize bakabilirsiniz.

Kırmızı ışık ihlalleri bakımından en kritik savunma noktası budur. 7574 sayılı Kanun’un 34. maddesiyle eklenen Geçici Madde 27, açıkça 47. maddeyi saymamak gereken maddeler arasında sayar:

Pratik sonuç: 27 Şubat 2026’dan önce üç kez kırmızı ışıkta geçmiş bir sürücünün, bu tarihten sonraki ilk ihlali kademeli tarifede 1. ihlal sayılır — 5.000 TL, belge geri alma yok. İdare geçmiş kaydı tekerrüre eklerse, bu işlem hukuka aykırıdır ve Sulh Ceza Hâkimliği’ne yapılacak itirazda açıkça ileri sürülmelidir. İtiraz dilekçesinde önceki ihlallerin tarihlerinin talep edilmesi ve 27 Şubat 2026 öncesine ait olanların kademe dışı bırakılmasının istenmesi, bu savunmanın standart uygulanış biçimidir.

Eski Sistemden Farkı — Neden Değişti?

7574 öncesinde kırmızı ışık ihlali, tekrar sayısından bağımsız tek bir sabit bedelle cezalandırılıyordu; sürücü belgesine doğrudan bir etkisi yoktu, yalnızca ceza puanı birikimi dolaylı sonuç doğuruyordu. Yeni sistem iki yapısal değişiklik getirdi: (1) tekrar sayısı doğrudan ceza tutarını belirler hâle geldi, (2) üçüncü ihlalden itibaren sürücü belgesine doğrudan müdahale (geri alma, nihayetinde iptal) devreye girdi. Gerekçe, tekrarlanan kırmızı ışık ihlallerinin trafik kazalarındaki payının yüksekliğidir; kademeli sistem caydırıcılığı tekrar eden ihlalcide yoğunlaştırmayı amaçlar.

Kırmızı Işıkla Kaza Yaptıysanız: Üç Ayrı Sonuç Birden Doğar

Kırmızı ışık ihlali bir trafik kazasına sebebiyet verdiğinde, idari para cezası tek başlı değildir — aynı olaydan üç farklı hukuki sonuç birbirinden bağımsız olarak işler:

Kusur Oranında Asli Kusur Etkisi (KTK m.84/a)

Kırmızı ışık ihlalinin tazminat hukukundaki ağırlığı, genel bir “kusurlu sayılır” ifadesinden çok daha nettir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 84. maddesinin (a) bendi, kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçmeyi doğrudan asli kusur hâlleri arasında sayar.

Bu, sigorta tazminatı, rücu ve müterafik kusur hesaplarında doğrudan sonuç doğurur: kırmızı ışıkta geçen sürücünün kusur oranı, karşı tarafın da ihlali bulunmadıkça kural olarak baskın kabul edilir. Karşı tarafın ayrı bir kural ihlali varsa kusur paylaştırılabilir; bu değerlendirme bilirkişi incelemesiyle yapılır.

Bu üç sonuç birbirinin yerine geçmez: idari cezaya itiraz etmek ceza soruşturmasını durdurmaz, ceza davasında beraat kusur oranını otomatik sıfırlamaz. Kusur oranı değerlendirmesi için Trafik Kazasında Kusur Oranı ve Ceza Sorumluluğu yazımıza, yaralama/ölüm sonucu doğan kazalarda ceza boyutu için Taksirle Yaralama (TCK 89) ve Taksirle Öldürme ve Yaralama (TCK 85, 89) yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dur İhtarına Uymayıp Kaçmak: Ayrı ve Çok Daha Ağır Bir Fiil

Kırmızı ışık ihlaliyle karıştırılmaması gereken ayrı bir fiil daha vardır: trafik zabıtasının dur ikazına uymayarak kaçmak. Bu, m.47’nin farklı bir fıkrasında düzenlenmiştir ve kademeli tarifenin dışındadır.

Bir sürücü kırmızı ışıkta geçtikten sonra zabıtanın dur işaretine uyup kenara çekilirse yalnızca kademeli tarife işler. Uymayıp kaçarsa, kademeden bağımsız olarak ayrıca 200.000 TL’lik sabit ceza ve araç-belge yaptırımları devreye girer — iki fiil üst üste uygulanabilir.

Sürücü belgesinin geri alınması ve puan birikiminin genel işleyişi için Trafik Ceza Puanı ve Ehliyet Geri Alma Süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Tespit Yöntemi İtirazı Nasıl Etkiler?

Kırmızı ışık ihlalleri iki farklı şekilde tespit edilir ve bu, itiraz stratejisini doğrudan etkiler:

• Elektronik Denetleme Sistemi (EDS/kamera) tespiti: İhlal görüntü veya fotoğrafla belgelenir. İtirazda genellikle aracın kimliği (plaka okuma hatası), ışığın gerçekten kırmızıya geçtiği an ile aracın kavşağa giriş anı arasındaki teknik ayrım (sarıdan kırmızıya geçiş toleransı) ve cihazın kalibrasyon/muayene belgesinin varlığı sorgulanır.
• Görgüye dayalı (trafik zabıtası doğrudan müşahedesi) tespit: Tutanak düzenleyen görevlinin ifadesi esastır. İtirazda tutanağın usulüne uygunluğu (KTK m.114 uyarınca personel tanıtım numarasının bulunup bulunmadığı, düzenleme yeri ve saatinin netliği) ön plana çıkar.

Her iki tespit yönteminde de itiraz süresi ve mercii aynıdır; değişen yalnızca hangi delilin sorgulanacağıdır.

İtiraz Süreci: Tebliğden 15 Gün, Sulh Ceza Hâkimliği

Kırmızı ışık cezasına itiraz, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yetkili Sulh Ceza Hâkimliği’ne yapılır. Bu süre hak düşürücüdür.

İtiraz dilekçesinde ileri sürülebilecek başlıca gerekçeler: tutanak/tespit usulsüzlüğü, kademe hesabının hatalı yapılması (özellikle Geçici Madde 27 kapsamındaki eski ihlallerin sayılması), tebligat usulsüzlüğü ve aracın ihlal anında başka bir sürücü tarafından kullanıldığının ispatı.

Paralel Sistem: 20 Ceza Puanı ve 100 Puan Eşiği

Kademeli tarife, KTK m.118’deki ceza puanı sisteminden bağımsız ikinci bir katman olarak işler. Kırmızı ışık ihlali, Emniyet Genel Müdürlüğü ceza rehberinde 20 ceza puanı ile karşılanır.

İki sistem birbirini beslemez ama üst üste biner: bir yıl içinde beş kez kırmızı ışık ihlali yapan sürücü, kademeli tarifeden 90 gün belge geri alma alırken, aynı ihlallerden biriken 100 puan nedeniyle m.118 kapsamında ayrıca işlem görebilir. İtiraz stratejisi kurulurken her iki katmanın da ayrı ayrı denetlenmesi gerekir. Ceza puanı sisteminin işleyişi için Trafik Ceza Puanı Nedir? Hangi İhlal Kaç Puan? (KTK 118) yazımıza bakabilirsiniz.

Belge İptaline Giden Yol: 6. İhlal, Psikoteknik ve Psikiyatri Süreci

Üçüncü ihlalden itibaren devreye giren belge geri alma süreleri, altıncı ihlalde iptale dönüşür. İptal sonrası yeniden belge alabilmek üç ayrı şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıdır:

1. Bekleme süresi: İptal tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmiş olmalı.
2. Mali şart: Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamı tahsil edilmiş olmalı — yalnızca kırmızı ışık cezaları değil, kişi hakkındaki tüm KTK cezaları.
3. Sağlık şartı: Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren belgenin sürücü kursuna ibrazı.

Üçüncü, dördüncü ve beşinci ihlallerde belge geri alma süresi sonunda yalnızca psikoteknik değerlendirme aranır; psikiyatri muayenesi yalnızca altıncı ihlal/iptal hâlinde ek şart olarak devreye girer. Bu ayrım sıklıkla karıştırılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kırmızı ışıkta ilk kez yakalanırsam sürücü belgeme dokunulur mu?

Hayır. İlk ve ikinci ihlalde yalnızca idari para cezası (5.000 ve 10.000 TL) uygulanır; sürücü belgesine müdahale üçüncü ihlalden itibaren başlar.

Kademe hesabı takvim yılına göre mi sıfırlanıyor?

Hayır. Kanun “son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl” ifadesini kullanır; bu, 1 Ocak’ta sıfırlanan bir sayaç değil, her ihlalde geriye doğru işleyen hareketli bir penceredir.

2025’te üç kez kırmızı ışık cezası aldıysam, 2026’daki ilk ihlalim kaçıncı kademe sayılır?

Geçici Madde 27 uyarınca 27 Şubat 2026 öncesindeki ihlaller m.47 tekerrür hesabına dahil edilmez; bu durumda 2026’daki ilk ihlaliniz 1. kademe (5.000 TL) sayılmalıdır.

EDS/kamera ile tespit edilen kırmızı ışık cezasına itiraz etmenin bir anlamı var mı?

Evet. Kamera tespitinde de plaka okuma hatası, araç kimliği ihtilafı ve cihazın kalibrasyon/muayene belgesinin dosyada bulunup bulunmadığı itiraz konusu yapılabilir; kayıt altına alınmış olması itirazı otomatik olarak anlamsız kılmaz.

Kırmızı ışıkta geçip kaza yapmadıysam kusur oranı gündeme gelir mi?

Hayır, kusur oranı yalnızca bir trafik kazası meydana geldiğinde ve tazminat/sigorta süreci başladığında değerlendirilen ayrı bir konudur. Kaza yoksa yalnızca idari para cezası söz konusudur.

Dur ihtarına uyup kenara çekilirsem ek bir ceza gelir mi?

Hayır. Dur ikazına uyup durursanız yalnızca kademeli kırmızı ışık cezası uygulanır. Ek 200.000 TL’lik sabit ceza, yalnızca dur ikazına uymayıp kaçmanız hâlinde ayrıca devreye girer.

Üçüncü ihlalde belgem 30 gün geri alınıyor — bu süre sonunda otomatik mi iade edilir?

Hayır. Süre dolsa bile iade için Kanun kapsamındaki tüm idari para cezalarının tahsil edilmiş olması ve psikoteknik değerlendirmeden geçilmesi şarttır.

Kırmızı ışık ihlali nedeniyle belgem iptal edildi, sıfırdan mı ehliyet almam gerekiyor?

Evet. İptal sonrası yeniden belge alabilmek için sürücü kursuna devam edip sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almanız gerekir; bekleme süresi ve sağlık şartları da ayrıca aranır.

Aracı ben kullanmıyordum, cezayı nasıl itiraz ederim?

Aracın ihlal anında başka bir sürücü tarafından kullanıldığının somut delillerle (tanık, kayıt, beyan) ispatı, itiraz dilekçesinde ileri sürülebilecek bir savunmadır; sonucu dosyanın delil durumuna göre değişir.

Tebligat elime geç ulaştıysa 15 günlük süre nasıl hesaplanır?

Süre tebliğ tarihinden başlar. Tebligatın usulüne aykırı yapıldığının tespiti hâlinde süre işlemeye başlamamış sayılır ve bu durum itirazda ayrıca ileri sürülmelidir.

Erken ödeme indiriminden yararlanırsam itiraz hakkımı kaybeder miyim?

Erken ödeme ile itiraz hakkı arasındaki ilişki dosyaya göre değerlendirilmesi gereken bir stratejik tercihtir; ödeme yapmadan önce somut durumunuzun değerlendirilmesi önerilir.

Kırmızı ışık kademesi ile hız ihlali kademesi birbirine karışır mı?

Hayır. KTK m.47 (kırmızı ışık) ve KTK m.51 (hız sınırı) birbirinden bağımsız, ayrı kademeli tarifelere sahiptir; bir maddedeki ihlal sayısı diğerinin kademesini etkilemez.

Psikoteknik değerlendirme ile psikiyatri muayenesi aynı şey mi?

Hayır. Psikoteknik değerlendirme 3., 4. ve 5. ihlallerde tek başına yeterlidir; psikiyatri uzmanı muayenesi yalnızca 6. ihlal/iptal hâlinde psikoteknik değerlendirmeye ek olarak aranır.

Kavşakta kırmızı ışıkta durup çizgiyi az geçmişsem de ceza yazılır mı?

Aracın durma çizgisini veya kavşağı kırmızı ışık yanarken geçip geçmediği somut olayın tespitine bağlıdır; bu tür sınır durumlar itirazda tespit yönteminin (EDS görüntüsü veya görevli beyanı) ayrıntılı incelenmesini gerektirir.

Ticari araç sürücüleri için farklı bir kural var mı?

KTK m.47 bakımından ticari/özel araç ayrımı yoktur; kademeli tarife tüm sürücüler için aynı şekilde işler. Ticari taşımacılıkta ayrıca işleten sorumluluğu gündeme gelebilir.

Altıncı ihlalde belge iptal olduktan sonra yurt dışı ehliyetiyle araç kullanabilir miyim?

Türkiye’de sürücü belgesi iptal edilmiş bir kişinin yabancı sürücü belgesiyle araç kullanması, iptal kararının amacını bertaraf eder ve ayrıca hukuki risk doğurur; bu konuda somut değerlendirme gerekir.

Kademeli cezanın tamamı 2026’da mı başladı, yoksa geçmişe de uygulanıyor mu?

Kademeli sistem 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiştir ve yalnızca bu tarihten sonraki ihlaller için işler; geçmişe dönük olarak uygulanmaz, Geçici Madde 27 bu ilkeyi tekerrür hesabı bakımından da teyit eder.

Bu içerik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47. maddesinin, 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun ile değişik hâli esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.