Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026 (KTK 36, 7574): 40.000 ve 200.000 TL, İşleten Sorumluluğu, Sınıf Dışı Araçla Farkı, 15 Yaş Altı, İtiraz Süreleri, Kaza ve Sigorta Rücuu

Motorlu araçların sürücü belgesi sahibi olmayan kişilerce karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır (KTK m.36). 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değiştirilen ve 27/2/2026 tarihinde yürürlüğe giren üçüncü fıkraya göre; sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 TL, belgesi mahkeme, Cumhuriyet savcılığı veya Kanunda belirtilen yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde kullananlara 200.000 TL, belgesi iptal edildiği hâlde kullananlara 200.000 TL idari para cezası verilir. Aracın sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden ayrıca 40.000 TL idari para cezası verilir. Belgesi olup sınıfı dışındaki aracı kullanmak ise ayrı ve çok daha hafif bir ihlaldir (m.39). Karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (Kabahatler Kanunu m.27); bu başvuru üzerine verilen karara karşı itiraz süresi ise iki haftadır (m.29).

KTK m.36/3 son cümle: Ayrıca, bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Üç Ayrı İhlal, Üç Ayrı Köken

12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla yeniden yazılan KTK m.36/3, tek bir “ehliyetsiz araç kullanma” ihlali yerine kaynağı birbirinden farklı üç ayrı fiili düzenler. Hiç sürücü belgesi almamış kişinin araç kullanması (a) bendine girer. Sürücü belgesi mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Kanunda belirtilen yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde araç kullanılması (b) bendini, belgenin iptal edilmiş olmasına rağmen araç kullanılması ise (c) bendini oluşturur. (b) ve (c) bentlerindeki tutar, (a) bendinin beş katıdır: kanun koyucu, hiç belgesi olmayan kişiden çok, elinden alınmış veya iptal edilmiş bir yetkiyi görmezden gelen kişiyi ağır biçimde yaptırıma bağlamıştır. Bu değişiklik 27/2/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir; bu tarihten önce işlenen ihlallere eski tutarlar uygulanır. Eski metnimizde değişiklik öncesi tutarlar için yaklaşık rakamlar verilmişti; bu rakamların doğrulanabilir bir dayanağı gösterilemediğinden tablo kaldırılmıştır. İdari para cezalarının her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulandığı da (Kabahatler Kanunu m.17/7) unutulmamalıdır. 7574 sayılı Kanunla gelen diğer değişiklikler için 7574 sayılı Kanunla değişen trafik cezaları rehberine bakabilirsiniz.

Tekrar Hâlinde Artırım Yok

Kırmızı ışık ihlalinde kanun, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içindeki ikinci, üçüncü ve sonraki ihlaller için kademeli olarak artan cezalar öngörür (KTK m.47). Alkollü araç kullanmada da son ihlalden geriye doğru beş yıl içindeki tekrarlar için daha ağır yaptırımlar öngörülmüştür (m.48). KTK m.36/3 metninde ise “ikinci defa” veya “tekrar” gibi bir ifade bulunmaz; yaptırım, ihlalin kaçıncı kez işlendiğine bakılmaksızın aynıdır. Buna göre aynı bent kapsamında ilk kez yakalanan sürücü ile daha önce yakalanmış sürücüye aynı tutar uygulanır. Eski metnimizde bu karşılaştırma yapılırken KTK’nın geçici 27. maddesinin kırmızı ışık ve alkol ihlallerinde önceki ihlallerin sayılıp sayılmayacağını düzenlediği belirtilmişti; geçici 27. madde takograf zorunluluğuna ilişkin olduğundan bu atıf kaldırılmıştır. Tekrar hâlinde artırım bulunmaması, ehliyetsiz araç kullanmanın hafife alınabileceği anlamına gelmez: kazaya karışılması hâlinde ceza ve sigorta bakımından ağır sonuçlar doğabilir. Kırmızı ışıktaki kademeli sistem için kırmızı ışık cezası, alkollü araç kullanma için promil sınırı ve alkollü araç kullanma rehberlerine bakabilirsiniz.

İşleten Sorumluluğu: En Somut Yeni Risk

7574 sayılı Kanunun en pratik sonuçlarından biri, m.36/3’e eklenen son cümledir: fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 TL idari para cezası verilir. Kanunun birinci fıkrası da zaten yalnızca sürmeyi değil, sürülmesine izin verilmesini de yasaklar (KTK m.36). Böylece aynı olayda sürücü ve işleten birbirinden bağımsız iki ayrı muhatap hâline gelir. Hükümde “izin veren” ifadesinin kullanılması önemlidir: işletenin sorumluluğu, aracın sürülmesine izin vermiş olmasına bağlıdır. Bu nedenle aracın çalınması, rıza dışında alınması veya izin verilmeden kullanılması gibi hâllerde işleten, bu durumu belgeleriyle ortaya koyarak itiraz edebilir. Araç kiralama şirketleri ve filo işletenler açısından, teslim sırasında sürücü belgesinin kontrol edilmesi ve kayıt altına alınması bu riskin yönetilmesinde belirleyicidir. Plakaya kesilen cezaya itiraz için plakaya kesilen trafik cezasına itiraz rehberine bakabilirsiniz.

İşleten Kimdir?

İşleten sorumluluğunun muhatabını belirlemek için Kanundaki tanıma bakmak gerekir. İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen ya da aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hâllerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir; ancak başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır (KTK m.3). Ceza tescil plakası üzerinden verildiğinden, uygulamada muhatap çoğu zaman sicildeki araç sahibidir. Ancak uzun süreli kiralama veya ariyet gibi durumlarda, aracın fiilen başka birinin işletmesinde olduğunun belgelenmesi, cezanın doğru kişiye yöneltilmesi bakımından itirazda ileri sürülebilir. Bu nedenle araç kiralama ve filo sözleşmelerinde işletenin kim olduğu, aracın kimlere kullandırılabileceği ve sürücü belgesi kontrolünün kimin sorumluluğunda olduğu açıkça düzenlenmelidir.

(b) ve (c) Bentleri Arasındaki Fark

Her iki bent de aynı tutarı öngörse de, hangi bendin uygulandığının doğru tespiti savunma bakımından önemlidir. (b) bendinde belge henüz iptal edilmemiştir; bir mahkeme kararı, Cumhuriyet savcılığı tedbiri veya Kanunda belirtilen yetkililerin kararıyla geçici olarak ya da tedbiren geri alınmıştır. Bu durumda geri alma kararının varlığı, süresi ve sürücüye tebliğ edilip edilmediği denetlenmelidir; geri alma süresinin sona ermiş olması veya kararın kaldırılmış olması gibi hâller ihlalin varlığını etkiler. (c) bendinde ise belge iptal edilmiştir ve yeniden sürücü belgesi alınması için ilgili mevzuattaki koşulların yerine getirilmesi gerekir. İtirazda hangi bendin uygulandığının ve bu bende dayanak olan kararın varlığının ve tebliğinin incelenmesi, cezanın hukuka uygunluğunun denetlenmesinde ilk adımdır. Sürücü belgesinin geri alınması süreci için trafik ceza puanı ve ehliyet geri alma rehberine bakabilirsiniz.

Sınıf Dışı Araç, Belgeyi Yanında Bulundurmama ve Süresi Dolmuş Belge

Uygulamada sık karıştırılan bir ayrım vardır: sürücü belgesinin hiç olmaması ile belgenin sınıfının kullanılan araca uygun olmaması aynı şey değildir. Sürücü belgesi sahiplerinin, belgelerinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri yasaktır ve bu hükme aykırı hareket eden sürücüye çok daha düşük bir idari para cezası verilir; bu kişilere araç kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda ceza verilir (KTK m.39). Geçerlilik süresi dolan sürücü belgesiyle araç kullanan sürücüye de düşük bir ceza verilir ve belge geri alınır. Belgeyi araç kullanırken yanında bulundurmama ise ayrı bir yükümlülüğün ihlalidir (m.44/1-b). Bu ihlallerin m.36/3-a ile karıştırılması, gereğinden çok daha ağır bir cezanın uygulanmasına yol açabilir. Eski metnimizde sınıf dışı araç kullanmanın dayanağı olarak m.36 gösterilmişti; doğru dayanak m.39 olduğundan düzeltilmiştir. Kanunda yazılı tutarların her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiği de göz önünde tutulmalıdır.

Belgesi Geri Alınmışken Araç Kullanma: Tipik Durumlar

(b) bendi uygulamada en sık, sürücü belgesinin çeşitli trafik ihlalleri nedeniyle geçici olarak geri alındığı süre içinde araç kullanılması hâlinde gündeme gelir. Örneğin alkollü araç kullanma nedeniyle belge geri alınan kişinin geri alma süresi içinde araç kullanması, dur ikazına uymayarak kaçan sürücünün altmış gün süreyle geri alınan belgesiyle bu süre içinde araç kullanması veya kırmızı ışık ihlaliyle kazaya sebebiyet veren sürücünün altmış gün süreyle geri alınan belgesine rağmen araç kullanması bu kapsamdadır (KTK m.47, 48). Ayrıca mahkemeler veya Cumhuriyet savcılıklarınca tedbiren geri alınan belgelerle araç kullanılması da (b) bendine girer. Bu durumlarda uygulanan 200.000 TL’lik ceza, geri almaya neden olan ihlalin cezasından çoğu zaman çok daha yüksektir. Bu nedenle belgesi geri alınan kişinin, geri alma süresinin ne zaman sona ereceğini ve belgenin iadesi için hangi işlemlerin gerektiğini açıkça öğrenmesi ve bu süre içinde kesinlikle araç kullanmaması gerekir.

Yabancı Ülke Ehliyeti ve Elektrikli Skuter

Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir (KTK m.36). Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleriyle yönetmelikte belirtilen süre ve şartlara aykırı olarak araç kullananlara her seferinde idari para cezası verilir (m.39); bu ihlal, hiç belgesi olmamaktan farklıdır ve daha hafif bir yaptırıma bağlanmıştır. Bu nedenle yurt dışından gelen ve yabancı belgeyle araç kullanan kişilerin, belgenin Türkiye’de hangi süreyle geçerli olduğunu ve değiştirilmesi gerekip gerekmediğini kontrol etmesi önemlidir. Sürücü belgesi alması zorunlu olmayan araçlar bakımından ise yaş sınırları öngörülmüştür: bisiklet kullananların 11, elektrikli bisiklet ve elektrikli skuter kullananların 15 yaşını bitirmiş olması gerekir (m.37). Elektrikli skuter kullanımı bu nedenle m.36/3 kapsamında değil, yaş ve kullanım kurallarına ilişkin hükümler çerçevesinde değerlendirilir. Ancak motorlu bisiklet veya motosiklet niteliğindeki araçlar için sürücü belgesi zorunlu olduğundan, aracın niteliğinin doğru belirlenmesi hangi hükmün uygulanacağını doğrudan etkiler.

Sürücü 15 Yaşından Küçükse

Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuk hakkında idari para cezası uygulanamaz (Kabahatler Kanunu m.11/1). Buna göre araç kullanan çocuğa m.36/3 uyarınca ceza verilemez; ancak bu durum, aracın sürülmesine izin veren işletenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Çocuğun aileye ait aracı kullanması hâlinde, aracın sürülmesine izin verildiği tespit edilirse işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL idari para cezası verilebilir (KTK m.36/3). On beş yaşını doldurmuş ancak on sekiz yaşından küçük kişiler bakımından ise idari para cezası uygulanabilir. Çocuğun karıştığı kazalarda ayrıca ailenin hukuki sorumluluğu ve sigorta yönünden ciddi sonuçlar doğabileceğinden, araç anahtarlarının çocukların erişemeyeceği şekilde muhafaza edilmesi, işletenin “izin vermediği” savunması bakımından da önemlidir.

İtiraz Süreci ve Süreler

İdari para cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; bu süre içinde başvuru yapılmazsa karar kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27/1). Mücbir sebep nedeniyle süre geçirilmişse, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir (m.27/2). Sulh ceza hâkimliğinin verdiği son karara karşı ise Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir ve bu itiraz kararın tebliği tarihinden itibaren en geç iki hafta içinde yapılır (m.29/1). Eski metnimizde bu süre yedi gün olarak gösterilmişti; güncel metinde iki hafta olduğundan düzeltilmiştir. Sürücü ve işleten ayrı ayrı yaptırım kararlarına muhatap olduğundan, her biri kendi kararına karşı ayrı başvuru yapmalıdır. İtirazda ileri sürülebilecek başlıca hususlar; tutanaktaki bent tespitinin hatalı olması, geri alma veya iptal kararının bulunmaması ya da tebliğ edilmemiş olması, aracı gerçekte kimin kullandığının tespitindeki hatalar ve işleten bakımından aracın izin dışında kullanılmış olmasıdır. İtiraz süreci için trafik idari para cezalarına itiraz, dilekçe için trafik cezasına itiraz dilekçesi rehberlerine bakabilirsiniz.

Ödeme, İndirim ve Gecikme

Trafik idari para cezası derhal ödenmezse, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir; bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay yüzde beş faiz uygulanır ve bu şekilde bulunan tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). İdari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan yüzde yirmi beş oranında indirim yapılır ve ödeme yapılması kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (Kabahatler Kanunu m.17/6). Bu kural özellikle 200.000 TL gibi yüksek tutarlarda önem taşır: kişi, cezayı indirimli olarak süresi içinde ödeyip on beş günlük süre içinde itiraz yoluna da başvurabilir. İtirazın kabul edilmesi hâlinde ödenen tutarın iadesi gündeme gelir. Ödeme yapmadan yalnızca itiraz etmek ise, itirazın reddi hâlinde indirim imkânının kaçırılması ve gecikme faizi riskini beraberinde getirir. Bu nedenle ödeme ve itiraz kararının birlikte, dosyanın güçlü ve zayıf yönleri değerlendirilerek verilmesi gerekir. Sürücü ve işleten ayrı kararlara muhatap olduğundan, bu değerlendirmenin her biri için ayrı ayrı yapılması gerekir; birinin ödeme yapması diğerinin cezasını ortadan kaldırmaz.

Tutanakta Denetlenecek Noktalar

1. Bent: (a), (b) veya (c); işleten için son cümle.
2. Dayanak karar: (b) ve (c) bentlerinde geri alma veya iptal kararının varlığı ve tebliği.
3. Kimlik: Aracı kullanan kişinin doğru tespit edilmesi.
4. Plaka ve işleten: Tescil kaydının ve işleten sıfatının doğruluğu.
5. Tarih: İhlalin 27/2/2026 öncesi mi sonrası mı olduğu.
6. Tebliğ: Tebliğ tarihinin tespiti ve on beş günlük sürenin hesaplanması.

Kiralama Şirketleri ve Filolar İçin Önlemler

İşleten sorumluluğunun getirilmesiyle, araç kiralama şirketleri ve filo işleten şirketler için sürücü belgesi kontrolü idari bir formalite olmaktan çıkmış, doğrudan mali risk hâline gelmiştir. Aracı teslim eden şirketin, teslim anında sürücü belgesinin varlığını, sınıfını, geçerlilik süresini ve mümkünse geri alma veya iptal durumunu kontrol etmesi ve bunu kayıt altına alması, “izin veren işleten” sıfatına ilişkin itirazlarda önemli bir delil oluşturur. Kiralama sözleşmelerinde aracın yalnızca sözleşmede adı geçen ve belgesi kontrol edilen kişilerce kullanılabileceği, başka kişilere kullandırılmasının yasak olduğu ve bu yasağa aykırılıktan doğan cezalar ile zararların kiracıya ait olacağı açıkça düzenlenmelidir. Uzun süreli kiralamalarda ise Kanundaki tanım gereği kiracının işleten sayılabileceği göz önünde tutulmalıdır. Şirket araçlarını kullanan çalışanlar bakımından da periyodik belge kontrolü ve belgesi geri alınan çalışanın bunu bildirme yükümlülüğü iç düzenlemelerde yer almalıdır.

Kaza Hâlinde Ceza Sorumluluğu

Ehliyetsiz araç kullanmak tek başına bir suç değil, idari para cezası gerektiren bir kabahattir. Ancak ehliyetsiz sürücünün bir kazaya karışması hâlinde ceza sorumluluğu gündeme gelir. Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının bozulmasına neden olan kişi dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla (TCK m.89/1), taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.85/1). Taksirle işlenen suçta ceza failin kusuruna göre belirlenir (m.22/4); ehliyetsizlik tek başına kusur oranını belirlemez, kusur kazanın oluş şekline göre tespit edilir. Bununla birlikte ehliyetsiz sürücünün sürüş becerisi eksikliği, somut olayda kusurun değerlendirilmesinde etkili olabilir. Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır ve ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (m.22/3); ehliyetsiz araç kullanmanın bilinçli taksir oluşturup oluşturmadığı somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. Kusur oranı için trafik kazasında kusur oranı, taksirle yaralama için trafik kazasında taksirle yaralama rehberlerine bakabilirsiniz.

Ehliyetsiz Sürücü Kazaya Karıştıysa: İlk Adımlar

Ehliyetsiz bir sürücünün kazaya karışması hâlinde idari, cezai ve hukuki sorumluluk birlikte gündeme gelir. İlk olarak yaralı varsa sağlık ekiplerine ve kolluğa haber verilmeli, olay yerinde kaza tespit tutanağı düzenlenmesi sağlanmalıdır. Kaza tespit tutanağındaki kusur tespiti hem ceza soruşturmasında hem de sigorta ve tazminat süreçlerinde temel belge olacağından, olay yerinin fotoğrafları, kamera kayıtları ve tanık bilgileri korunmalıdır. Sürücü hakkında m.36/3 uyarınca idari para cezası, araç işleteni hakkında ise izin verilmişse ayrıca idari para cezası uygulanabilir. Yaralanma veya ölüm varsa taksirle yaralama veya öldürme soruşturması başlatılır ve kusur oranı genellikle bilirkişi raporuyla belirlenir. Sigorta şirketi zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta ettirene başvurma hakkını kullanabileceğinden (KTK m.95), araç işleteninin bu süreçte de hukuki destek alması önemlidir. Ehliyetsizliğin kazayla nedensellik bağı ve kusur oranı, hem ceza hem de rücu davasında ayrıca tartışılabilecek konulardır. Bu nedenle kaza sonrası verilecek ifadelerin, olayın tüm yönleri değerlendirilerek ve gerekirse bir avukatla görüşüldükten sonra verilmesi yararlıdır.

Sigorta ve Rücu

İdari para cezası çoğu zaman görünen kısımdır; ehliyetsiz sürücünün karıştığı kazada asıl mali yük sigorta şirketinin rücu hakkından doğabilir. Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya azaltılması sonucunu doğuran hâller zarar görene karşı ileri sürülemez (KTK m.95). Buna göre zorunlu mali sorumluluk sigortası, sürücü ehliyetsiz olsa bile zarar gören üçüncü kişiye öder. Ödemede bulunan sigortacı ise, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir. Ehliyetsiz kullanımın sigorta genel şartlarında rücu nedeni olarak düzenlenip düzenlenmediği ve rücunun koşulları poliçe şartlarına göre incelenmelidir. Kasko poliçelerinde de ehliyetsiz kullanım çoğu zaman teminat dışı hâller arasında sayıldığından, aracın kendi hasarının karşılanmaması riski bulunur. Eski metnimizde bu konuda belirli bir yargı kararına atıf yapılmıştı; kararın metni doğrulanamadığından atıf kaldırılmış ve açıklama kanun hükmüne dayandırılmıştır. Rücu için alkollü veya ehliyetsiz sürücüde sigorta ve rücu rehberine bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

Sık Yapılan Hatalar

• Bendi kontrol etmemek: (a) ile (b) veya (c) arasında beş kat fark vardır.
• Sınıf dışı aracı ehliyetsizlik sanmak: Dayanak m.39’dur, ceza çok daha düşüktür.
• İşleten cezasını gözden kaçırmak: Sürücüden bağımsızdır ve ayrı itiraz gerekir.
• 15 günlük süreyi kaçırmak: Karar kesinleşir.
• Ret kararına itiraz süresini yedi gün sanmak: Güncel süre iki haftadır.
• Kazada sigortanın her şeyi karşılayacağını düşünmek: Rücu ve kasko riski vardır.

Ehliyetsiz araç kullanma ve kullandırma cezalarına itiraz, işleten sorumluluğu, sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemleri, kaza sonrası ceza sorumluluğu ve sigorta rücu davaları için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

İşleten Adına İtiraz Dilekçesi Örneği

Sık Sorulan Sorular

Ehliyetsiz araç kullanma cezası ne kadar?

Hiç belge yoksa 40.000 TL (KTK m.36/3-a; 7574).

Ehliyetim geri alınmışken kullanırsam?

200.000 TL (m.36/3-b).

Ehliyetim iptal edilmişken kullanırsam?

200.000 TL (m.36/3-c).

Araç sahibine de ceza var mı?

Sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL.

Yeni tutarlar ne zaman yürürlüğe girdi?

27/2/2026.

Tekrar yakalanırsam ceza artar mı?

Hayır; m.36/3’te kademeli artırım yok.

Ehliyetim var ama sınıfı uygun değil?

Sınıf dışı araç kullanma; m.39, çok daha düşük ceza.

Ehliyetimi evde unuttum?

Belgeyi yanında bulundurmama (m.44/1-b).

Süresi dolmuş ehliyetle kullanırsam?

Düşük ceza ve belgenin geri alınması (m.39).

Çocuk araç kullanırsa ceza kime?

15 yaşından küçüğe ceza yok; izin veren işletene verilebilir.

Cezaya nasıl itiraz ederim?

Tebliğden 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine (Kabahatler K. m.27).

İtiraz reddedilirse?

Tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz (m.29).

Araç çalındıysa işleten ceza öder mi?

İzin verilmediği belgelenirse itiraz edilebilir.

Ehliyetsiz araç kullanmak suç mu?

Hayır; kabahattir. Kazada taksirli suçlar gündeme gelir.

Kazada kusurum ehliyetsizlik yüzünden mi belirlenir?

Hayır; kusur olayın oluşuna göre belirlenir (TCK m.22/4).

Cezayı ödersem itiraz hakkım kalır mı?

Evet; ödeme itiraz hakkını etkilemez (Kabahatler K. m.17/6).

Erken ödemede indirim var mı?

Ödeme süresi içinde %25 indirim.

İşleten kimdir?

Araç sahibi veya uzun süreli kiralama, ariyet ve rehinde kiracı veya alan kişi (KTK m.3).

Yabancı ehliyetle araç kullanabilir miyim?

Süre ve şartlara uygunsa; aykırılık m.39 ile daha hafif ceza.

Elektrikli skuter için ehliyet gerekir mi?

Belge zorunlu değil; 15 yaş sınırı var (KTK m.37).

Sigorta öder mi?

Zarar görene öder; sigortacı sigorta ettirene başvurabilir (KTK m.95).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki KTK, Kabahatler Kanunu ve TCK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.