Kavşak Türleri Nelerdir? Dönel Kavşak ve Dönüş Adası Farkı
16 Ağustos 2026

Kavşak Türleri Nelerdir? Dönel Kavşak ve Dönüş Adası Farkı

Kavşak nedir, türleri nelerdir? (12 Kasım 2026 itibarıyla): Kanuna göre kavşak, iki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesiyle oluşan ortak alandır (KTK m.3). Kavşaklar yapısına göre hemzemin (eşdüzey) ve katlı, yönetimine göre kontrollü (trafik görevlisi, ışık veya levhayla düzenlenen) ve kontrolsüz, şekline göre üç kollu (T, Y), dört kollu ve dönel kavşak olarak ayrılır. Öncelik sırası trafik görevlisi, ışık, levha ve son olarak kanun kurallarıdır: dönel kavşağa gelen sürücü kavşak içindeki araca, işaretlerle ayrılmamış kavşakta soldaki araç sağdan gelene geçiş hakkı verir (KTK m.57). Bu kurallara uymamanın cezası 2026’da çoğu hâlde 5.000 TL’dir.

Özet: Kavşaklar; hemzemin/katlı, ışıklı/ışıksız, dönel/düz gibi birçok kritere göre sınıflandırılır. Ama en sık karıştırılan ve hukuken en önemli ayrım şudur: görünüşte aynı olan bir “yuvarlak ada”, trafik levhasının varlığına göre tamamen farklı geçiş önceliği kuralına tabi olabilir — dönel kavşak olarak işaretlenmişse kavşak içindekine, hiçbir işaretleme yoksa çoğu durumda sağdan gelene öncelik tartışılır. Bu rehber, kavşak türlerini ve her birinin taşıdığı pratik/hukuki farkı çözümlüyor.

Kavşak türü karışıklığı yüzünden mi kusurlu bulundunuz?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Kavşak Nedir? Kanuni Tanım (KTK m.3)

Karayolları Trafik Kanunu kavşağı, iki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alan olarak tanımlar (KTK m.3; aynı tanım Karayolları Trafik Yönetmeliği m.3’te de yer alır). Tanımda yolların aynı seviyede kesişmesi şartı yoktur; bu nedenle hem eşdüzey kavşaklar hem köprülü (katlı) kavşaklar kavşak sayılır. Şehir içi kazaların önemli bir bölümü kavşaklarda yaşandığından, kavşak türünün doğru tanınması hem sürücü davranışını hem kusur değerlendirmesini doğrudan etkiler.

Tablo: Kavşakla ilgili kanuni kavramlar
KavramKanundaki anlamıUygulamadaki önemi
Kavşakİki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alan (KTK m.3)Öncelik kuralları (KTK m.57) bu alanda uygulanır
AnayolKendisini kesen yoldaki trafiğin, geçerken veya bu yola girerken ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle belirlenmiş karayolu (KTK m.3)Anayol olmak için işaret gerekir; yolun geniş olması yetmez
AdaTrafik akımını düzenleme ve güvenliği sağlama amacıyla yapılmış, araçların bulunamayacağı, koruyucu tertibatla belirlenmiş bölüm (KTK m.3)Dönel kavşaktaki merkez ada ve dönüş adaları bu kapsamdadır
Bağlantı yoluKavşak yakınında taşıt yollarını birbirine bağlayan, kavşak alanı dışında kalan, tek yönlü karayolu kısmı (KTK m.3)Katlı kavşaklardaki rampalar bu niteliktedir

Ana Sınıflandırma: Hemzemin ve Katlı (Farklı Seviyeli) Kavşaklar

TürÖzellikNerede kullanılır
Hemzemin (eşdüzey) kavşakYollar aynı seviyede kesişirTürkiye’de en yaygın tip, özellikle şehir içi
Katlı (farklı seviyeli) kavşakYollar farklı seviyelerde geçer, trafik akışı kesilmezOtoyollar, şehirlerarası yollar, yüksek trafikli bağlantılar

Katlı kavşakların kendi içinde de karmaşık alt türleri vardır (yonca kavşak, trompet kavşak, direksiyonel kavşak gibi) — bunlar genellikle otoyol giriş-çıkış bağlantılarında, sola dönüşleri rampalarla çözen mühendislik tasarımlarıdır.

Işıklı (Sinyalize) ve Işıksız Kavşaklar

Sinyalize kavşaklarda geçiş, trafik ışıklarıyla düzenlenir ve bu, kavşaklarda en yaygın kontrol biçimidir. Işıksız kavşaklarda ise geçiş önceliği; levhalarla (dur, yol ver, tali yol), levha yoksa doğrudan kanundaki genel kurallarla (sağdan gelene öncelik gibi) belirlenir. Işıksız kavşaklardaki öncelik kurallarının tam işleyişi için Kavşakta Geçiş Önceliği Kusur Oranı yazımıza bakabilirsiniz.

Kontrollü ve Kontrolsüz Kavşak: Öncelik Hangi Sırayla Belirlenir? (KTK m.57)

Bir kavşakta kimin önce geçeceği, kavşağın nasıl yönetildiğine göre belirlenir. Kanun bir öncelik basamağı kurar: önce trafik zabıtasının işaretleri, sonra ışıklı trafik işaretleri, sonra trafik levhaları gelir. Bunların hiçbiri yoksa öncelik doğrudan KTK m.57’deki kurallarla belirlenir. Uygulamada görevli, ışık veya levhayla düzenlenen kavşağa kontrollü kavşak, bu düzenlemelerin hiçbirinin bulunmadığı kavşağa kontrolsüz kavşak denir.

Tablo: İşaretsiz kavşaklarda geçiş hakkı sırası (KTK m.57/b)
SıraGeçiş hakkını verenGeçiş hakkı kimde?
1Bütün sürücülerGeçiş üstünlüğüne sahip araçlar (ambulans, itfaiye, polis gibi)
2Bütün sürücülerDoğru geçmekte olan tramvaylar
3Tramvay hattı bulunan yola çıkan sürücülerBu yoldan gelen araçlar
4Bölünmüş yola çıkan sürücülerBu yoldan geçen araçlar
5Tali yoldan anayola çıkan sürücülerAnayoldan gelen araçlar
6Dönel kavşağa gelen sürücülerDönel kavşak içindeki araçlar
7Bir iz veya mülkten çıkan sürücülerKarayolundan gelen araçlar

Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı olduğu işaretlerle belirlenmemişse, motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara, motorlu araçlardan soldaki de sağdan gelen araca geçiş hakkı verir (KTK m.57/c). Bu kural halk arasında “cadde sokağa üstündür” diye yanlış bilinir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli kararlarında da kontrolsüz kavşakta geçiş hakkının yolun cadde veya sokak olmasına göre değil, aracın geldiği yöne göre belirlendiği vurgulanmıştır.

KTK m.57 ayrıca dört genel kural koyar: kavşağa yaklaşan sürücü kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak ve geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkân vermek zorundadır (m.57/a); ışık izin verse bile trafik akımı kendisini kavşak içinde durmaya zorlayacaksa kavşağa girmek yasaktır (m.57/d); görevli veya ışıkla yönetilen kavşaklar en kısa zamanda geçilmeli, gereksiz yavaşlama ve durma yapılmamalıdır (m.57/e); aksine işaret yoksa bütün kavşaklarda ray üzerinde hareket eden taşıtlara ilk geçiş hakkı verilir (m.57/f).

Kavşak kazasında kusurlu bulundunuz mu? Kavşağın kontrollü mü kontrolsüz mü olduğu, levha ve ışık düzeni kusur oranını doğrudan değiştirir; tutanak ve kamera kaydı üzerinden birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Kritik Ayrım: Dönel Kavşak ile Dönüş Adası Kavşağı

Bu, sürücülerin en sık karıştırdığı ve hukuken en sonuçlu ayrımdır. İki yapı görünüşte neredeyse aynıdır — yolun ortasında yuvarlak bir ada — ama öncelik kuralları tamamen farklıdır:

Dönel kavşakDönüş adası kavşağı
AmaçKavşak trafiğini bir ada etrafında yönlendirmekYalnızca sürücülerin dönüşlerine imkân tanımak
LevhaDönel kavşak uyarı işareti, girişte “Yol ver” ve “Ada etrafında dönünüz” levhaları bulunurBu işaretler yoktur
Geçiş önceliğiAda içinde ilerleyen araca aittirİşaretleme yoksa kontrolsüz kavşak kuralı ve sağdan gelene öncelik gündeme gelir; yerindeki düzenlemeye bakılır

Pratik sonuç şudur: yuvarlak bir adanın etrafında dönen sürücünün “içerideydim, önceliğim vardı” savunması, oranın gerçekten dönel kavşak olarak düzenlenip düzenlenmediğine bağlıdır. Kanunda dönel kavşağın ayrı bir tanımı bulunmadığından, uygulamada bilirkişi kavşağın yaklaşımında dönel kavşak uyarı işareti, girişte “Yol ver” ve “Ada etrafında dönünüz” levhaları ile yatay işaretleme bulunup bulunmadığına bakar. Bu düzenleme varsa KTK m.57/b-6 uygulanır ve giren araç içerideki araca yol verir. Hiçbir işaretleme yoksa ve ada yalnızca dönüşü kolaylaştırmak için yapılmışsa, kavşağın kontrolsüz kavşak olarak değerlendirilip sağdan gelene öncelik kuralının (m.57/c) uygulanması gündeme gelir. Bu nokta somut olayın fotoğraf ve krokisine göre tartışmalı olabilir.

T-24 Levhası ve Dönel Kavşak İşaretleri Neyi Değiştirir?

Dönel kavşak uyarı işareti (uygulamada T-24 olarak bilinen, üçgen içinde dönen oklar bulunan levha), ileride trafiğin bir ada etrafında döndürüldüğü dönel kavşak bulunduğunu bildirir; sürücü hızını azaltmalı ve ilk geçiş hakkını kavşak içindeki araçlara vermelidir. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün modern dönel kavşak düzeninde bu işarete dönel kavşak bilgi levhası, girişte “Yol ver” ve “Ada etrafında dönünüz” levhaları ile kavşak içi yön levhaları eşlik eder. Bu işaretlerin varlığı, öncelik kuralını sağdan gelene öncelik genel kuralından kavşak içindekine öncelik özel kuralına çevirir.

Dönel Kavşak Nasıl Kullanılır? Giriş, Şerit ve Çıkış Kuralları

Dönel kavşak, trafik akımının merkezdeki bir ada etrafında yönlendirildiği ve ada etrafındaki araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğu eşdüzey kavşaktır. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün modern dönel kavşak rehberindeki temel kurallar şöyledir:

  1. Yaklaşırken yavaşlayın. Kavşağa yaklaşırken hız azaltılır ve kavşak içindeki araçlara yol verilir (KTK m.57/a, m.57/b-6).
  2. Yayalara yol verin. Kavşağa girerken ve kavşağı terk ederken yaya geçidindeki yayalara öncelik tanınır.
  3. Şeridi çıkışa göre seçin. İlk sağdan çıkacaksanız kavşağa sağ şeritten girilir ve sağ şeritte kalınır; daha ileriki çıkışlar için iç şerit kullanılabilir, çıkmadan önce sağ şeride güvenle geçilir.
  4. Çıkıştan önce sağ sinyal verin. Kavşaktan çıkacağınızı arkadaki ve girişte bekleyen sürücülere bildirmek için sağ sinyal kullanılır.
  5. Çıkış tıkalıysa girmeyin. Trafik sizi kavşak içinde durmaya zorlayacaksa kavşağa girilmez (KTK m.57/d).

Kavşakta Sola ve Sağa Dönüş Kuralları

Kavşak kazalarının önemli kısmı dönüşlerde yaşanır. Sola dönecek sürücü dönüş işaretini verir; çok şeritli yolda en sol şeride, iki yönlü yolda ise kendi yönündeki şeridin soluna yanaşır ve karşı yönden gelen, emniyetle duramayacak kadar yaklaşmış araçların geçmesini bekler. Sağa dönecek sürücü ise sağ şeride geçer ve dönüşü yolun sağ kenarına yakın yapar. Her iki dönüşte de dönülen yolda kurallara uygun geçen yayalara ilk geçiş hakkı verilmesi zorunludur. Karşıdan gelen araca yol vermeden sola dönmek, kusur incelemelerinde çoğu zaman ağır kusur olarak değerlendirilir.

T-Kavşak ve Y-Kavşak: Üç Kollu Kavşaklar

En fazla iki karayolunun T veya Y şeklinde kesiştiği kavşaklardır — dört yönlü “artı” biçimli kavşaklardan farklı olarak yalnızca üç koldan oluşur.

ÖzellikAçıklama
Geçiş önceliği eğilimiT kavşaklarda öncelik genellikle ana yola aittir; tali koldaki “Dur” veya “Yol ver” levhası bu kuralı pekiştirir
Kaza riski90 dereceye yakın birleşimli T ve “+” tipi kavşaklar, kavşak kazalarının önemli bir bölümünü oluşturur

Üç Kollu mu Dört Kollu mu Daha Güvenli? Akademik Bulgu

Trafik mühendisliği literatüründeki ortak bulgu: üç kollu kavşaklar (T/Y tipi), dört kollu kavşaklara kıyasla daha güvenlidir. Bunun nedeni, dört kollu bir kavşakta olası çakışma noktası sayısının üç kollu kavşağa göre çok daha fazla olmasıdır. Kavşak kazalarına ilişkin literatürü derleyen bir çalışmada, dört kollu kavşakların bulunduğu bölgelerde kaza oranlarının üç kollu kavşakların bulunduğu bölgelere göre daha yüksek olduğu, sinyalizasyonun ise kazaları üç kollu kavşaklarda yaklaşık %15, dört kollu kavşaklarda yaklaşık %30 azalttığı yönündeki bulgular aktarılmıştır (Özen, Teknik Dergi, 2020).

Çok Kollu ve Karmaşık Kavşaklar

Dört veya daha fazla yolun birleştiği çok kollu kavşaklar, öncelik tespitini daha karmaşık hâle getirir — özellikle ışıksız ve levhasız ise, her kolun sağından gelen ilişkisini ayrı ayrı değerlendirmek gerekir. Otoyol bağlantı noktalarında görülen yonca, trompet ve direksiyonel kavşaklar gibi katlı tasarımlar ise trafik akışını hiç kesmeden yön değiştirmeyi sağlar; bu tür kavşaklarda kaza riski genellikle rampa girişlerindeki hız uyumsuzluğundan kaynaklanır.

Görüş Üçgeni: Kavşak Güvenliğinin Fiziksel Temeli

Kavşak köşelerinde, sürücülerin diğer kollardan yaklaşan araçları görebilmesi için bir üçgen görüş alanı sağlanması gerekir. Bu alanın içinde bina, istinat duvarı, köprü ayağı, ağaç, levha, büfe veya reklam panosu gibi hiçbir engel bulunmamalıdır.

Görüş alanı uygulamada her zaman açık tutulamaz. Kavşak köşesine yakın yapılmış bina ve bahçe duvarları, park hâlindeki araçlar, ağaçlar ve reklam panoları görüşü daraltır. Görüş alanı kısıtlı bir kavşakta sürücüden beklenen dikkat artar; görüş engelinin varlığı, kaza sonrası kusur değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınır.

Görüş Engelinin Kusur Değerlendirmesine Etkisi

Bina köşesi veya park hâlindeki araçlar gibi görüşü kısıtlayan unsurların bulunduğu bir kavşakta, tali yoldan çıkan sürücünün karşı trafiği görebilmek için kavşak içine hafifçe ilerleme hareketi, bazı değerlendirmelerde kural ihlali değil, alınan bir tedbir olarak görülür. Bu, ana rehberimizde işlediğimiz “amaç istisnası” ilkesiyle tutarlıdır: görüş engelinin varlığı ve sürücünün buna karşı gösterdiği dikkat, salt kanun maddesine bakılarak değil, somut olayın koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Hangi Kavşak Türü İstatistiksel Olarak En Riskli?

Şehir içi trafiğin temelini oluşturan hemzemin kavşaklarda, kazaların önemli bir kısmı T ve “+” tipi, 90 dereceye yakın açıyla birleşen kavşaklarda yaşanır. Bunun teknik nedeni, bu tür kavşaklarda çarpışma açılarının (özellikle yandan çarpma türü kazaların) daha keskin ve öngörülemez olmasıdır — dönel kavşaklarda ise araçlar zaten hız keserek girdiğinden, çarpışma şiddeti genellikle daha düşük kalır.

Kavşak Türleri: Hızlı Referans

TürAyırt edici özellik
Hemzemin (eşdüzey)Yollar aynı seviyede kesişir — Türkiye’de en yaygın
Katlı (farklı seviyeli)Trafik akışı kesilmeden farklı seviyelerden geçilir
Sinyalize (ışıklı)Geçiş trafik ışıklarıyla düzenlenir
Işıksız/levhalıGeçiş, levha veya genel kanun kuralıyla belirlenir
Dönel kavşakDönel kavşak işaretleriyle düzenlenmiş; ada içindeki araca öncelik verilir (KTK m.57/b-6)
Dönüş adasıDönel kavşak işaretlemesi yok, yalnızca dönüşü kolaylaştırır; öncelik yerindeki düzenlemeye göre belirlenir
T/Y kavşak (üç kollu)İki yolun T veya Y şeklinde kesişimi, istatistiksel olarak daha güvenli
Dört kollu (“+”)Daha fazla çakışma noktası, daha yüksek kaza riski
Yonca/trompet/direksiyonelOtoyol bağlantılarında kullanılan karmaşık katlı tasarımlar

Her Kavşak Türünde Kusur Nasıl Değerlendirilir?

Kavşak türünün kendisi, kusur oranını otomatik belirlemez — belirleyici olan, o kavşaktaki geçerli öncelik kuralının (levha, ışık veya genel kanun kuralı) ihlal edilip edilmediğidir. SBM’nin resmî senaryolarına dayalı, dönel kavşak dahil tüm kavşak tiplerindeki kusur tespiti için Kavşakta Geçiş Önceliği Kusur Oranı (KTK m.57) ana rehberimize bakabilirsiniz.

Dönel kavşak mı dönüş adası mı olduğu tartışmalı mı?

Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Kavşak Türleri ve Geçiş Önceliği

Öncelik, kavşak türüne göre değişir.

Kavşak ve öncelik
KonuKuralNot
Işıklı kavşakIşık kuralıÖncelik ışıkta
Levhalı kavşakDur ve yol ver levhalarıİşaret
Kontrolsüz kavşakSağdaki araca öncelikKural
Dönel kavşakAda içindeki araca öncelikGiriş yapan bekler
Dönüş adasıDönel kavşaktan farklıİşaretlemeye bakılır
Ana yol – tali yolAna yol önceliklidirLevha
Ray üstü taşıtÖnceliklidirKural
Kavşakta duraklamaYasakİhlal
Asli kusurGeçiş önceliğine uymamaKTK m.84

Dördüncü ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: dönel kavşaklarda ada içinde seyreden araç önceliklidir ve kavşağa girmek isteyen sürücü beklemek zorundadır; geçiş önceliğine uyulmaması kanunen asli kusur sayılan hâllerdendir ve kusur dağılımını doğrudan belirler.

Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu

Kavşak Kurallarına Uymamanın Cezası (2026, 7574 Sayılı Kanun)

27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, KTK’daki ceza tutarlarını doğrudan kanun metninde yeniden belirledi. Kavşaklara ilişkin başlıca tutarlar şöyledir:

Tablo: Kavşakla ilgili başlıca trafik cezaları (2026)
İhlalDayanakİdari para cezasıNot
Kavşakta geçiş hakkı vermemek, kavşağa yaklaşırken yavaşlamamakKTK m.57 (d ve e dışındaki bentler)5.000 TL15 gün içinde ödenirse dörtte bir indirim: 3.750 TL
Kavşağı tıkayacak şekilde girmek veya kavşakta gereksiz durmakKTK m.57/d, m.57/e1.000 TLPeşin ödemede 750 TL
Kırmızı ışıkta geçmekKTK m.47/1-b1. ihlal 5.000 TL, 2. ihlal 10.000 TL, 3. ihlal 15.000 TLBir yıl içinde 3. ihlalde sürücü belgesi 30 gün geri alınır
Trafik zabıtasının işaretlerine uymamakKTK m.473.000 TLKavşakta görevli varsa ışık ve levhadan önce gelir

Trafik idari para cezasına tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurularak itiraz edilebilir (Kabahatler Kanunu m.27). Sürenin son gününü hukuki süre hesaplama aracıyla bulabilirsiniz. Tüm tutarlar için 7574 sayılı Kanun’la değişen trafik cezaları ve kırmızı ışık cezasında kademeli sistem yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kavşak cezası veya kusur tutanağı haksız mı? İtiraz süresi tebliğden itibaren 15 gündür; ceza tutanağını, kamera kaydını ve kavşağın işaretleme düzenini birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

Kavşakta Kaza ve Kusur Tespiti

Öncelik kuralı kusuru belirler.

Kavşakta kusur
KonuKuralNot
1. Kavşak türüIşıklı, levhalı, kontrolsüzBelirleyici
2. Işık durumuKamera kaydıDelil
3. LevhaDur veya yol verFotoğraf
4. Sağdan gelenKontrolsüz kavşakta öncelikKural
5. DönüşSola dönüşte karşıdan gelene öncelikKural
6. SinyalVerilip verilmediğiTartışma
7. HızKavşağa yaklaşırkenTali kusur
8. Çarpma noktasıKonum analiziBilirkişi
9. Asli kusurGeçiş önceliğine uymamaAğır

Beşinci ve dokuzuncu satırlar iki temel kuralı verir: sola dönüş yapan sürücü karşı yönden gelen araçlara geçiş önceliği vermek zorundadır ve bu kurala uyulmaması asli kusur oluşturur; kavşağa aşırı hızla yaklaşan diğer sürücüye ise tali kusur yüklenebilir.

Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu

Kavşakta Sık Sorulanlar

En çok merak edilen hususlar.

Sık sorulanlar
KonuKuralNot
Kontrolsüz kavşakta kim geçerSağdaki araçKural
Dönel kavşakta öncelikAda içindeki araçGiren bekler
Sola dönüyorumKarşıdan gelene öncelikKural
Işık sarıya döndüGüvenle durabiliyorsanız durunDeğerlendirilir
Kırmızıda geçtimAsli kusurCeza puanı
Kavşakta durabilir miyimHayırYasak
Dönüş adası nedirDönel kavşaktan farklıİşaretlemeye bakın
Ray üstü taşıtÖnceliklidirKural
İlk adımLevha ve ışığı fotoğraflayınKusur tespiti

Üçüncü ve yedinci satırlar iki noktayı verir: sola dönüş yapan sürücü karşı yönden gelen araçlara geçiş önceliği vermek zorundadır; dönüş adası ile dönel kavşak farklı düzenlemelere tabi olduğundan öncelik kuralı yerindeki işaretlemeye göre belirlenir.

Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu

Kavşakta Sinyal ve Manevra Kuralları

Manevra öncesi bildirim zorunludur.

Sinyal ve manevra
KonuKuralNot
SinyalManevra öncesi verilmeliYeterli mesafe
Sağa dönüşSağ şeride yaklaşmaKural
Sola dönüşSol şeride yaklaşmaKural
Karşıdan gelene öncelikSola dönüşteAsli kusur riski
U dönüşüİzin verilen yerlerdeİşaret
Yaya geçidiYayaya öncelikZorunlu
Bisiklet yoluDikkatÖncelik
Sinyalsiz manevraKusur doğururTali veya asli
DelilKamera ve tanıkSinyal tartışması

Altıncı ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: dönüş yapılan yolda yaya geçidi bulunuyorsa yayalara geçiş önceliği verilmesi zorunludur ve bu kurala uyulmaması ağır kusur oluşturur; sinyal verilip verilmediği tartışmalarında ise kamera kayıtları ve tanık beyanları belirleyici delil olur.

Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu

Yaya Geçidi ve Yayaların Önceliği

Yaya, korunması gereken taraftır.

Yaya önceliği
KonuKuralNot
Yaya geçidiYayaya öncelikZorunlu
Işıklı geçitIşık kuralıUyum
Okul geçidiÖzel dikkatGörevli
Geçitte parkYasakCeza
Yayaya çarpmaAğır kusurAsli
Yayanın kusuruKırmızıda geçmeMüterafik
Çocuk ve yaşlıÖngörülebilirlik yüksekEk dikkat
HızYerleşim yerinde sınırKural
ÖneriGeçit öncesi hızı düşürünKusur ve ceza riski

Yedinci ve dokuzuncu satırlar iki noktayı verir: çocuk, yaşlı ve engelli yayaların ani hareket edebileceği öngörülebilir kabul edildiğinden bu kişilerin bulunduğu alanlarda sürücüden daha yüksek bir dikkat beklenir; yaya geçidi öncesinde hızın düşürülmesi hem kaza hem kusur riskini belirgin biçimde azaltır.

Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu

Kavşakta Kaza Sonrası Yapılacaklar

Delil, ilk anda toplanır.

Kavşakta kaza sonrası
KonuKuralNot
1. GüvenlikDörtlü flaşör ve reflektörİkincil kaza
2. FotoğrafAraç konumlarıHareket ettirmeden
3. Işık ve levhaKavşak düzeniÇekin
4. KameraKavşak kameralarıTalep edin
5. Tanıkİletişim bilgisiKayıt
6. TutanakAnlaşmalı veya resmîŞartlara göre
7. Öncelik tespitiHangi kural geçerliydiKroki
8. Sigorta ihbarıSüresindePoliçe
9. Kusur itirazıBelgelerle destekleyinTahkim veya dava

Üçüncü ve dördüncü satırlar iki kritik delili verir: kavşaktaki trafik ışığının ve öncelik levhalarının fotoğraflanması, hangi öncelik kuralının geçerli olduğunun sonradan tartışılmasını önler; kavşak kameralarının kayıtları kısa sürede silindiğinden derhâl talep edilmesi gerekir.

Kusur oranı rehberlerimiz: asli ve tali kusur · arkadan çarpma kusuru · kavşakta geçiş önceliği · şerit ihlali kusuru · ters yön cezası · kusur ve ceza sorumluluğu

Sıkça Sorulan Sorular

Kavşak ne demek? Kanuni tanımı nedir?

Kavşak, iki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alandır (KTK m.3). Yolların aynı seviyede kesişmesi şart olmadığından köprülü (katlı) kavşaklar da kavşak sayılır.

Kontrolsüz kavşakta kim önce geçer?

Trafik görevlisi, ışık veya levha yoksa önce KTK m.57/b’deki sıraya bakılır (geçiş üstünlüğü olan araçlar, tramvay, anayol, dönel kavşak içindeki araç gibi). Kollar işaretlerle ayrılmamışsa motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araca geçiş hakkı verir (KTK m.57/c).

Cadde sokağa üstün müdür?

Hayır. Kanunda cadde ile sokak arasında öncelik ayrımı yoktur; anayol olmak için işaret gerekir. İşaretlerle ayrılmamış kavşakta öncelik, yolun genişliğine değil aracın sağdan gelmesine göre belirlenir (KTK m.57/c).

Kavşakta geçiş hakkı vermemenin cezası ne kadar (2026)?

7574 sayılı Kanun sonrasında KTK m.57’nin (d) ve (e) bentleri dışındaki kurallarına uymayan sürücüye 5.000 TL, (d) ve (e) bentlerine uymayana 1.000 TL idari para cezası uygulanır. Ceza 15 gün içinde ödenirse dörtte bir indirim yapılır.

Dönüş adası nedir?

Dönüş adası, kavşakta araçların dönüş yapmasını kolaylaştırmak ve trafik akımını yönlendirmek için yapılan, araçların üzerine çıkamayacağı yükseltilmiş alandır; kanun bu tür yapıları genel olarak “ada” kavramı içinde tanımlar (KTK m.3). Dönüş adası, girişlerinde dönel kavşak işaretleri bulunmadığı sürece tek başına dönel kavşak sayılmaz; bu durumda öncelik yerindeki levhalara, levha yoksa sağdan gelene öncelik kuralına göre belirlenir.

Y kavşak nedir, nasıl geçilir?

Y kavşak, üç kolun Y harfine benzer açılarla birleştiği üç kollu kavşaktır. Kollardan biri işaretlerle anayol olarak belirlenmişse diğer koldan gelen sürücü anayoldaki araca yol verir (KTK m.57/b-5); hiçbir işaret yoksa sağdan gelene öncelik kuralı uygulanır (KTK m.57/c). Dar açılı birleşimlerde görüş kısıtlı olabileceğinden yavaşlama yükümlülüğü (m.57/a) daha da önem kazanır.

Dönel kavşağa hangi şeritten girilir?

İlk sağdan çıkacaksanız kavşağa sağ şeritten girip sağ şeritte kalırsınız; daha ileriki çıkışlar için iç şerit kullanılabilir ve çıkmadan önce sağ şeride güvenle geçilir. Girişte kavşak içindeki araçlara yol verilir (KTK m.57/b-6).

Yeşil ışık yanıyor ama kavşak dolu, girebilir miyim?

Hayır. Işıklı işaret izin verse bile trafik akımı sizi kavşak içinde durmaya zorlayacak veya diğer yöndeki trafiğin geçişine engel olacaksa kavşağa girmek yasaktır (KTK m.57/d); cezası 1.000 TL’dir.

Görüş üçgeni içinde bina veya duvar varsa kavşak hâlâ güvenli sayılır mı?

Hayır, bu güvenliği fiilen düşürür. Kavşak köşesindeki bina veya duvar görüşü kısıtladığında sürücüden daha yüksek dikkat beklenir ve görüş engeli kusur değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınır.

Görüşü kapalı bir kavşakta hafif ilerleyerek karşıyı kontrol ettim, bu ihlal midir?

Otomatik olarak değil. Bazı değerlendirmelerde bu hareket, görüş engeline karşı alınan bir tedbir olarak görülebilir; somut olayın koşullarına bağlıdır.

Üç kollu kavşak dört kollu kavşaktan neden daha güvenlidir?

Dört kollu kavşaklarda olası çakışma noktası sayısı daha fazla olduğundan, yapılan çalışmalarda dört kollu kavşakların bulunduğu bölgelerdeki kaza oranlarının üç kollu kavşaklara göre daha yüksek olduğu bildirilmiştir.

Dönel kavşak ile dönüş adası aynı şey mi?

Hayır. Dönel kavşak, dönel kavşak işaretleriyle düzenlenmiş bir kavşaktır ve öncelik ada içindeki araca aittir (KTK m.57/b-6). Dönüş adasında bu işaretleme yoktur; öncelik yerindeki düzenlemeye göre belirlenir ve hiçbir işaret yoksa sağdan gelene öncelik kuralı gündeme gelir.

Yuvarlak bir adaya girdim, içeride olduğum için önceliğim var mıydı?

Kavşak dönel kavşak olarak işaretlenmişse evet; giren araç içerideki araca yol vermek zorundadır. Hiçbir işaretleme yoksa adanın dönel kavşak sayılıp sayılmayacağı tartışmalı olabilir ve sağdan gelene öncelik kuralı gündeme gelir; fotoğraf ve kroki belirleyicidir.

T kavşakta her zaman ana yol mu önceliklidir?

Genellikle bu yöndedir, ancak kesin belirleyici tali koldaki “Dur” veya “Yol ver” levhasının bulunmasıdır; levha kanuni uygulamayı pekiştirir.

Hangi kavşak türünde kaza riski daha yüksektir?

90 dereceye yakın açıyla birleşen T ve “+” tipi hemzemin kavşaklarda kaza oranı, dönel kavşaklara kıyasla daha yüksektir; dönel kavşaklarda araçların hız kesmesi çarpışma şiddetini genellikle azaltır.

Katlı kavşak ile hemzemin kavşak arasındaki fark nedir?

Hemzemin kavşakta yollar aynı seviyede kesişir; katlı kavşakta yollar farklı seviyelerden geçer ve trafik akışı kesilmeden yön değiştirme sağlanır.

Kavşak türü kusur oranımı doğrudan belirler mi?

Hayır, belirleyici olan kavşak türü değil, o kavşaktaki geçerli öncelik kuralının (levha, ışık veya kanun) ihlal edilip edilmediğidir.

Trompet veya yonca kavşak nedir?

Bunlar, otoyol bağlantı noktalarında trafik akışını kesmeden yön değiştirmeyi sağlayan, rampalarla tasarlanmış katlı kavşak türleridir.

Bu içerik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği, 7574 sayılı Kanun ve Karayolları Genel Müdürlüğü’nün dönel kavşak yayınları esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.

Post by Av. Fatma Öztürk