Özet: SRC, Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ndeki sürücü türü mesleki yeterlilik belgesidir. 4925 sayılı Kanun m.5’e göre ticari yük ve yolcu taşıtlarında çalışan şoförlerin bu belgeyi alması zorunludur. Uygulamada “psikoteknik” denilen belge ise Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.34’te şoförlerden beş yılda bir istenen, bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren sağlık raporudur. SRC belgesi süresizdir; belgesiz taşıt kullanan şoföre 4925 m.26/1-(l) uyarınca 3.500–35.000 TL, işletmecisine 8.500–85.000 TL aralığında idari para cezası öngörülür (2025 metni; tutarlar her yıl yeniden değerlenir). 2026’da motosiklet ve moped kuryeleri için ayrı bir “SRC KURYE” türü getirildi.
SRC/psikoteknik cezasına itiraz mı ediyorsunuz?
Hukukçular Evi yanınızda: 0554 648 37 15
SRC Nedir? Yasal Dayanak
SRC’nin asıl adı sürücü mesleki yeterlilik belgesidir. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu m.5’e 23/1/2008 tarihli 5728 sayılı Kanun’la eklenen cümleye göre, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin sürücü mesleki yeterlilik belgesi alması zorunludur. Ayrıntılar Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği ile Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde (KTY) düzenlenir.
Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6, mesleki yeterlilik belgelerini üst düzey yönetici (ÜDY), orta düzey yönetici (ODY) ve sürücü (SRC) olmak üzere üç ana gruba ayırır. KTY m.34/1-a da şoförlerden ilgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmalarını ister. Yönetmelik m.5’e göre belge zorunluluğu olduğu hâlde denetimde belgesi olmadığı anlaşılan kişilere Kanunun 26. maddesindeki idari para cezası uygulanır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Şoförün SRC zorunluluğu | Karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförler sürücü mesleki yeterlilik belgesi almak zorundadır | 4925 s.K. m.5 |
| Belge grupları | Üst düzey yönetici (ÜDY), orta düzey yönetici (ODY) ve sürücü (SRC) | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6 |
| Şoför nitelikleri | Mesleki yeterlilik belgesi; beş yılda bir sağlık raporu; belirli suçlardan hapis cezası almamış olmak | Karayolu Taşıma Yönetmeliği (KTY) m.34/1 |
| Belgesiz tespit | Kanunun 26. maddesindeki idari para cezası uygulanır | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.5; 4925 s.K. m.26/1-(l) |
| Geçerlilik | Mesleki yeterlilik belgeleri süresiz düzenlenir | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.40 |
SRC ile Psikoteknik Farklı Şeylerdir
Bu iki belge aynı hukuki işlevi görmez ve birbirinin yerine geçmez. Uygulamada “psikoteknik belgesi” denilen rapor, KTY m.34/1-e’de ayrı bir belge adıyla değil, şoförlerden istenen sağlık raporunun içeriği olarak düzenlenmiştir: rapor, şoförün bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu göstermeli ve her beş yılda bir yenilenmelidir.
| Ölçüt | SRC (mesleki yeterlilik) | Psiko-teknik sağlık raporu |
|---|---|---|
| Neyi gösterir | Taşımacılık faaliyetine ilişkin mesleki yeterlilik | Bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olma |
| Dayanak | 4925 s.K. m.5; Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.5-6 | KTY m.34/1-e |
| Süre | Süresiz; Bakanlık beş yılda bir periyodik eğitim zorunluluğu getirebilir (m.40) | Her beş yılda bir yenilenir |
| Nereden alınır | Yetkili eğitim kurumu ve mesleki yeterlilik sınavı | Yetkili sağlık kuruluşu |
| Birbirinin yerine geçer mi | Hayır | Hayır |
Sürücü belgesine ceza puanı veya alkol nedeniyle el konulduğunda iade için istenen psikoteknik değerlendirme ise trafik mevzuatına ait ayrı bir konudur; bu süreç için ehliyeti geri alma ve psikoteknik eğitim rehberimize bakabilirsiniz.
SRC Türleri: Doğru Belgeyi Seçmek Önemli
| Belge | Faaliyet | Dayanak |
|---|---|---|
| SRC1 | Uluslararası yolcu taşımacılığı | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6 |
| SRC2 | Yurtiçi yolcu taşımacılığı | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6 |
| SRC3 | Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6 |
| SRC4 | Yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6 |
| SRC KURYE | Sadece motosiklet veya motorlu bisiklet (moped) ile kurye gönderisi taşımacılığı | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6 (29/1/2026 değişik) |
Yönetmelik m.7 belge türleri arasında bir derecelendirme kurar: SRC1 sahibi SRC2’yi, SRC3 sahibi SRC4’ü almış kabul edilir; tersi geçerli değildir. Başka bir tür belge almak isteyen kişinin o türün şartlarını taşıması ve eğitim programına göre gerekiyorsa fark derslerine devam ederek sınavı geçmesi gerekir. Tehlikeli madde taşıyan araç sürücülerinin eğitim ve belgelendirmesi ise ayrı bir yönetmelikle düzenlenir; SRC türleri listesinde bu iş için ayrı bir tür bulunmaz.
Belge türü faaliyete uymalıdır. Yurtiçi eşya taşıyan kamyon şoförü SRC4 veya onu kapsayan SRC3 ile, şehirler arası otobüs şoförü SRC2 veya onu kapsayan SRC1 ile çalışır. Denetimlerde yalnızca “belge var mı” değil, “faaliyete uygun tür mü” sorusu da sorulur.
Ceza Mekanizması: Çift Taraflı
4925 sayılı Kanun m.26/1-(l), mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan taşıt kullanan şoföre ve ayrıca işletmecisine idari para cezası öngörür. (k) bendi ise belgesi olmadan faaliyet gösteren işletmeciyi ayrıca yaptırıma bağlar. Yani aynı denetimde hem sürücü hem işletme ayrı ayrı ceza ile karşılaşabilir. Ceza aracın plakasına yazılan bir trafik cezası değil, kişiye ve işletmeye kesilen bir idari para cezasıdır.
Not: Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.5, belgesizlik cezası için Kanunun 26. maddesinin “(k) bendine” atıf yapar. Ancak 27/3/2025 tarihli 7546 sayılı Kanun’la madde yeniden düzenlenmiş ve şoföre ilişkin ceza (l) bendine geçmiştir. Tutanakta gösterilen bendin fiile uygun olup olmadığı itirazda ilk kontrol edilecek noktadır.
Örnek: Yurtiçi eşya taşıyan bir kamyonda SRC’si olmayan şoför denetimde tespit edilsin. Şoföre 4925 m.26/1-(l) uyarınca 3.500–35.000 TL, aynı bent uyarınca işletmecisine 8.500–85.000 TL aralığında ceza düzenlenebilir (2025 metni; yeniden değerleme ayrıca uygulanır). 48 saat geçmeden aynı kabahatten şoföre ikinci ceza yazılamaz. Her iki ceza da tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; itiraz edilecekse 15 günlük süre ayrıca işler.
Kritik Konu: Belgesiz Kazada Sigorta Sonucu
Belgesiz sürüşün sigortaya etkisi tek cümlelik bir kurala bağlı değildir. Sonuç; sigortanın türüne (zorunlu trafik sigortası veya kasko), poliçe şartlarına ve belge eksikliğinin kazayla bağlantısına göre değişir.
Zorunlu trafik sigortasında sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hâller Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4 maddesinde sayılmıştır ve Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre bu hâllerin varlığını ispat yükü sigortacıdadır. Bu nedenle SRC veya sağlık raporu eksikliğine dayanan bir rücu talebinde, sigortacının hangi bende dayandığı ve eksikliğin kazayla nasıl bağlantılı olduğu somut olarak sorulmalıdır. Kaskoda teminat dışı hâller poliçenin genel ve özel şartlarına göre belirlenir; ticari filo poliçelerinde sürücü belgelerine ilişkin özel şartlar bulunabilir. Ayrıntı için sigortanın rücu davası ve ticari filo kaskosu ödemiyor yazılarımıza bakabilirsiniz.
| Durum | Ne yapılmalı |
|---|---|
| Geçerli SRC ve sağlık raporu varken kaza | Belgelerin kaza tarihini kapsayan kopyaları hasar dosyasına konur |
| Belge eksik, trafik sigortacısı rücu ediyor | Dayanılan Genel Şart bendi ve eksikliğin kazayla bağlantısı sorulur; ispat yükü sigortacıdadır |
| Kasko ödemeyi reddetti | Ret yazısındaki poliçe maddesi istenir; genel ve özel şartlar birlikte incelenir |
2026 Güncel Gelişme: Kuryeler İçin Yeni Kurallar
Kurye faaliyeti, 15/5/2025 tarihli değişiklikle Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne ayrıca girmiştir. KTY m.34/3 kuryelerden ilgili mevzuatın öngördüğü kurye faaliyet belgesine sahip olmalarını ve belirli suçlardan adli sicil kaydının bulunmamasını ister. m.34/4’e göre bu şartları taşımayan kuryeleri çalıştıran P1 veya P2 yetki belgesi sahiplerine, belge eksikliğinde her kurye için üç uyarma, adli sicil şartına aykırılıkta her kurye için idari para cezası uygulanır.
Belge tarafında ise Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.6’ya 29/1/2026 tarihli değişiklikle “SRC KURYE” türü eklenmiştir: sadece motosiklet veya moped ile kurye gönderisi taşımacılığı. Kuryeler için geçiş tarihleri değişiklik yönetmeliklerinde ayrıca düzenlendiğinden, kendi faaliyetiniz için hangi tarihten itibaren hangi belgenin arandığını güncel metinden kontrol edin. Motokuryelere özgü trafik kuralları için motokurye trafik kuralları ve cezaları sayfamıza bakabilirsiniz.
2026 Güncel Ceza Tutarları
4925 sayılı Kanun’daki ceza aralıkları 27/3/2025 tarihli 7546 sayılı Kanun’la belirlenmiştir. Aralık içindeki kesin tutar Bakanlıkça yönetmelikle belirlenir; KTY’ye 1/10/2025 tarihli değişiklikle “alt sınır” ve “üst sınır” tanımları eklenmiştir.
| İhlal | Bent | Kanundaki aralık |
|---|---|---|
| Mesleki yeterlilik belgesi olmadan taşıt kullanan şoför | 4925 m.26/1-(l) | 3.500 – 35.000 TL |
| Bu şoförün işletmecisi | 4925 m.26/1-(l) | 8.500 – 85.000 TL |
| Mesleki yeterlilik belgesi olmadan faaliyet gösteren işletmeci | 4925 m.26/1-(k) | 8.500 – 85.000 TL |
| Aynı kabahatte ikinci ceza | 4925 m.26 | (l) bendinde 48 saat, (k) bendinde 3 ay geçmeden verilmez |
| Tekrar | 4925 m.26 | (k) bendi cezası aynı takvim yılında üçüncü ve sonraki tekrarda bir kat artırılır |
| Ödeme süresi | 4925 m.26 | Tebliğden itibaren bir ay |
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca idari para cezaları her takvim yılı başından itibaren yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu nedenle 2026’da uygulanan kesin tutar, tebligatınızda yazan rakamdır. Peşin ödeme imkânı için idari para cezasında peşin ödeme indirimi sayfamıza bakabilirsiniz.
İşverenin Takip Yükümlülüğü
Şoför cezasının yanında işletmeciye de ayrı ceza öngörülmesi, işverenin çalıştırdığı sürücülerin belge durumunu düzenli olarak takip etmesini zorunlu kılar. Takip yalnızca SRC ile sınırlı değildir: KTY m.34/1, şoförlerden beş yılda bir alınan sağlık raporunu ve uyuşturucu, silah, insan veya gümrük kaçakçılığı ile terör suçlarından hapis cezası almamış olmayı da arar. Bu şartın sürücüye etkisi için uyuşturucu kaydı ve ticari araç şoförlüğü yazımıza bakabilirsiniz.
SRC Nasıl Alınır? Kısaca
SRC almak isteyen aday, Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir kurumda mesleki yeterlilik eğitimi alır ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olursa belge düzenlenir. Başka bir tür için gerekiyorsa fark dersleri ve sınav aranır (Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.7). Kaybedilen veya yıpranan belge, talep üzerine ücret karşılığında yenilenir (m.41). Sağlık raporu ise ayrı bir süreçte, yetkili sağlık kuruluşlarından alınır (KTY m.34/1-e).
Eğitim alınacak kurumun yetkisi de kontrol edilmelidir: Yönetmelik m.14’e göre mesleki yeterlilik eğitimi yetki belgesi beş yıl süreyle geçerlidir ve sahibi bu süre boyunca m.15’teki şartları taşımak zorundadır; yenileme başvurusu geçerlilik süresinin bitiminden otuz gün öncesinden itibaren yapılabilir. Yetkisi sona ermiş bir kurumda alınan eğitim, belge başvurusunda sorun çıkarabilir.
Firma Bazlı Yetki Belgesi (K1/K2/K3) ile SRC Karıştırılmamalı
Bu, sık karışan bir başka katmandır: 4925 sayılı Kanun m.5’e göre taşımacılık yapabilmek için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur; bu belge işletmeye verilir ve faaliyetin kendisini yetkilendirir. SRC ise kişiye (şoföre) verilir. Biri diğerinin yerine geçmez: K1 belgesi olan bir firmanın çalıştırdığı her şoför ayrıca kendi SRC’sine ve sağlık raporuna sahip olmalıdır.
Aynı maddeye göre yetki belgesi alabilmek için işletmecinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekir. İşletmenin meslekî yeterliliği yönetici belgeleriyle (ÜDY/ODY), şoförün meslekî yeterliliği ise SRC ile karşılanır; bu iki katman denetimde ayrı ayrı sorgulanır.
| Belge | Kime verilir | Ne için |
|---|---|---|
| K1 | Gerçek veya tüzel kişi | Ticari amaçla eşya taşımacılığı |
| K2 | Gerçek veya tüzel kişi | Hususi taşımacılık (kendi işi için, ticari amaç gütmeden) |
| K3 | Gerçek veya tüzel kişi | Ticari amaçla taşınma eşyası (ev ve büro eşyası) taşımacılığı |
| SRC | Sürücü (kişi) | Şoförün mesleki yeterliliği; K belgesinden bağımsız olarak ayrıca aranır |
K türü yetki belgeleri yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık için verildiğinden, bu araçlarda şoförden kural olarak SRC4 (yurtiçi eşya-kargo) veya onu kapsayan SRC3 beklenir.
Tek kamyonet istisnası: KTY m.34/1’e göre adına C1 veya K2 yetki belgesi düzenlenmiş gerçek kişinin yetki belgesi eki taşıt belgesinde sadece 1 adet kamyonet cinsi taşıt kayıtlıysa ve bu taşıtı yetki belgesi sahibi kendisi kullanıyorsa, mesleki yeterlilik belgesi aranmaz. İstisna yalnızca bu dar duruma özgüdür; taşıtı başka bir şoför kullanıyorsa SRC şartı geri gelir.
Psikoteknik Raporu Kaç Yılda Bir Yenilenir?
KTY m.34/1-e, şoförlerin bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almalarını ister. Bu süre dolduğunda rapor şartı karşılanmamış olur. SRC belgesi süresiz olduğundan geçerliliğini korur; ancak şoförlük için aranan şartlardan biri eksik kalır. Bu yüzden iki belgenin tarihleri ayrı ayrı takip edilmelidir.
İtiraz Süreci
4925 sayılı Kanun’da idari para cezalarına karşı ayrı bir itiraz yolu düzenlenmemiştir; bu nedenle genel kanun olan 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uygulanır. Cezanın haksız olduğu düşünülüyorsa, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle başvurulabilir. Dilekçede tutanaktaki bendin fiile uyup uymadığı, belge türünün faaliyete uygunluğu ve varsa tek kamyonet istisnası somut olarak gösterilmelidir. Genel süreç için idari para cezalarına itiraz, trafik idari para cezalarına itiraz ve sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi sayfalarımıza bakabilirsiniz. Süre kaçırılmadan değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı telefondan ofisimize ulaşabilirsiniz.
Dikkat: Abartılı Bilgilendirmeye Karşı Uyarı
Piyasada bazı danışmanlık şirketleri, pazarlama amacıyla abartılı veya asılsız bilgilerle (“faaliyetiniz duracak”, “çok yüksek cezaya çarptırılacaksınız” gibi) firmaları paniğe sevk edebilmektedir. Somut yükümlülüklerinizi ve güncel ceza tutarlarını resmî mevzuattan veya güvenilir bir hukuki danışmandan teyit etmeniz gereksiz maliyetlerden kaçınmanızı sağlar.
Belgesiz kaza nedeniyle sigorta ödemeyi mi reddetti?
Hukukçular Evi yanınızda: 0554 648 37 15
SRC ve Psikoteknik Belgesi Yükümlülükleri
Ticari taşımacılıkta belge yükümlülüğü üç katmandan oluşur: işletmenin yetki belgesi, şoförün mesleki yeterlilik belgesi ve şoförün kişisel nitelikleri. Aşağıdaki tablo bu katmanları dayanaklarıyla bir arada gösterir.
| Yükümlülük | Kimden aranır | Dayanak |
|---|---|---|
| Taşımacılık yetki belgesi | İşletme | 4925 s.K. m.5 |
| Sürücü mesleki yeterlilik belgesi (SRC) | Ticari yük ve yolcu taşıtı şoförü | 4925 s.K. m.5; KTY m.34/1-a |
| Bedeni ve psiko-teknik sağlık raporu | Şoför; beş yılda bir | KTY m.34/1-e |
| Belirli suçlardan hapis cezası almamış olmak | Şoför | KTY m.34/1-d |
| Kurye faaliyet belgesi ve adli sicil şartı | P1/P2 kapsamında çalışan kurye | KTY m.34/3 |
| Belgesiz sürücü çalıştırmama | İşletmeci | 4925 s.K. m.26/1-(l) |
Ehliyet rehberlerimiz: ehliyete el konulması · ehliyeti geri alma süreci · ehliyet iadesi şartları · ehliyetsiz araç kullanma · ceza puanı ve ehliyet
Yönetici Belgeleri (ÜDY, ODY) ile SRC Farkı
Mesleki yeterlilik belgesi yalnızca şoförlere özgü değildir. Yönetmelik, taşımacılık işletmesini yöneten kişiler için ayrı belge grupları öngörür. Firma sahipleri sık sık “SRC’m var, yönetici belgesi gerekir mi” diye sorar; bu iki grup farklı işlevler için verilir.
| Grup | Türler | Kime yönelik |
|---|---|---|
| ÜDY (üst düzey yönetici) | ÜDY1 uluslararası yolcu, ÜDY2 yurtiçi yolcu, ÜDY3 uluslararası eşya-kargo, ÜDY4 yurtiçi eşya-kargo | İşletmeyi yöneten kişi; asgari lise veya dengi okul mezuniyeti aranır |
| ODY (orta düzey yönetici) | ODY1, ODY2, ODY3, ODY4 (aynı faaliyet ayrımı) | Şube ve birim yöneticileri |
| SRC (sürücü) | SRC1, SRC2, SRC3, SRC4, SRC KURYE | Taşıtı kullanan şoför ve kurye |
Derecelendirme her grup içinde aynı mantıkla işler: uluslararası türü alan kişi, aynı faaliyetin yurtiçi türünü almış kabul edilir (m.7). ÜDY1 sahibi ayrıca ÜDY2, ODY1 ve ODY2 türlerini almış sayılır.
Belge Yenileme ve Süre Takibi
En sık yapılan hata, SRC belgesinin de belirli aralıklarla yenilenmesi gerektiğini sanmaktır. Yönetmelik m.40’a göre mesleki yeterlilik belgeleri süresiz düzenlenir; süreli olan şoförün sağlık raporudur.
| Belge | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| SRC ve diğer mesleki yeterlilik belgeleri | Süresiz; Bakanlık beş yılda bir periyodik eğitim zorunluluğu getirebilir | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.40 |
| Şoför sağlık raporu | Her beş yılda bir yenilenir | KTY m.34/1-e |
| Eğitim kurumunun mesleki yeterlilik eğitimi yetki belgesi | Beş yıl | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.14 |
| Kaybolan veya yıpranan SRC | Talep hâlinde ücret karşılığı yenilenir | Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.41 |
Ticari Sürücüler İçin Belge Kontrol Listesi
- Sürücü belgesinin kullanılan taşıtın sınıfına uygun olduğunu kontrol edin.
- SRC türünün faaliyete uyduğunu kontrol edin: yolcu için SRC1/SRC2, eşya-kargo için SRC3/SRC4, motosiklet ve moped kuryesi için SRC KURYE.
- Sağlık raporunun beş yıllık süresinin dolmadığını kontrol edin (KTY m.34/1-e).
- İşletmenin yetki belgesinin ve taşıtın yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı olduğunu kontrol edin (4925 m.5).
- Kurye çalıştıran P1/P2 işletmeleri, kurye faaliyet belgesini ve adli sicil şartını ayrıca kontrol etmelidir (KTY m.34/3).
- Takograf ve sürüş-dinlenme kuralları için takograf zorunluluğu takvimi ve sürüş ve dinlenme süreleri sayfalarımıza bakın.
Belge Eksikliğinde Denetim ve Yaptırım
4925 sayılı Kanun m.27’ye göre bu Kanundaki idari para cezalarını uygulamaya Bakanlığın yetkilendirdiği personel, trafik polisi ve zabıtası, trafik polisinin görev alanı dışında rütbeli jandarma personeli, sınır kapılarında gümrük muhafaza ve muayene memurları ile terminallerde görevli belediye zabıtası yetkilidir. Aynı madde, hangi hâllerde uyarma, geçici durdurma ve iptal şeklinde idari müeyyide uygulanacağının yönetmelikle düzenleneceğini öngörür.
Belge eksikliği tespit edildiğinde şoföre ve işletmeciye 4925 m.26/1-(l) uyarınca ayrı ayrı ceza düzenlenebilir; işletmenin kendi mesleki yeterlilik eksikliği ise (k) bendine girer. Kurye çalıştıran P1/P2 işletmeleri bakımından KTY m.34/4 ayrıca uyarma ve ceza öngörür. Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; itiraz süresi ise 15 gündür (5326 m.27).
Yabancı plakalı taşıtlar. 4925 m.26’ya 27/12/2023 tarihli 7491 sayılı Kanun’la eklenen fıkraya göre, sürücüsünün tabiiyetine bakılmaksızın yabancı plakalı taşıt için uygulanan idari para cezaları tebligat şartı aranmaksızın sürücü bilgilendirilerek tahsil edilir; ceza tahsil edilmeden taşıtın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Uluslararası taşımacılıkta çalışan şoförler bu nedenle belge eksikliğini sınır kapısında ödeme zorunluluğu olarak yaşayabilir.
Hangi İşte Hangi SRC Gerekir?
Belge türü, taşınan şeye (yolcu veya eşya-kargo) ve taşımanın sınırı aşıp aşmadığına göre belirlenir. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan işleri yönetmelikteki türlerle eşleştirir; işinizin hangi yetki belgesi kapsamında yapıldığı ayrıca kontrol edilmelidir.
| İş | Gereken tür | Not |
|---|---|---|
| Yurtiçi şehirler arası otobüs şoförlüğü | SRC2 (veya SRC1) | SRC1 sahibi SRC2’yi almış sayılır |
| Yurt dışına yolcu taşıyan otobüs şoförlüğü | SRC1 | Uluslararası yolcu taşımacılığı |
| Yurtiçi kamyon ve tır şoförlüğü | SRC4 (veya SRC3) | SRC3 sahibi SRC4’ü almış sayılır |
| Uluslararası tır şoförlüğü | SRC3 | Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı |
| Motosiklet veya moped ile kuryelik | SRC KURYE | 29/1/2026 tarihli değişiklikle eklenen tür |
| C1/K2 belgeli, tek kamyonetini kendisi kullanan esnaf | Aranmaz | KTY m.34/1 istisnası; taşıtı başkası kullanırsa SRC gerekir |
İtiraz Dilekçesinde Kontrol Edilecekler
SRC cezalarında itirazın başarısı çoğu zaman tutanaktaki ayrıntılara bağlıdır. Dilekçe hazırlanmadan önce şu noktalar tek tek kontrol edilmelidir:
- Tebliğ tarihi: 15 günlük süre tebliğden başlar (5326 m.27); süre geçmişse itiraz incelenmeden reddedilir.
- Bent: Şoför için 4925 m.26/1-(l), belgesiz faaliyet gösteren işletmeci için (k) bendi gösterilmiş olmalıdır.
- Mükerrer ceza: (l) bendinde 48 saat, (k) bendinde 3 ay geçmeden aynı kabahat için ikinci ceza verilemez (4925 m.26).
- Belge türü: Elinizdeki SRC türü yaptığınız işi kapsıyorsa (örneğin SRC3 ile yurtiçi eşya taşıma) tutanak yanlış değerlendirme içerebilir (m.7).
- İstisna: C1/K2 belgeli gerçek kişi ve tek kamyonet durumunda belge aranmaz (KTY m.34/1).
- Tutar: Ceza kanundaki aralığın içinde ve yeniden değerlemeye uygun belirlenmiş olmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
K1 belgem var, ayrıca sürücülerime SRC aldırmam gerekiyor mu?
Evet. K1 işletmeye verilen yetki belgesidir; 4925 sayılı Kanun m.5 ayrıca ticari araçlarda çalışan her şoförün sürücü mesleki yeterlilik belgesi almasını zorunlu tutar. Biri diğerinin yerine geçmez.
Psikoteknik raporum kaç yılda bir geçerliliğini yitirir?
KTY m.34/1-e, şoförlerin bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren sağlık raporunu her beş yılda bir almalarını ister. Süre dolduğunda rapor şartı karşılanmamış olur.
SRC belgesinin süresi var mı?
Hayır. Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.40’a göre mesleki yeterlilik belgeleri süresiz düzenlenir. Bakanlık beş yılda bir periyodik eğitim zorunluluğu getirebilir.
SRC1, SRC2, SRC3 ve SRC4 arasındaki fark nedir?
SRC1 uluslararası yolcu, SRC2 yurtiçi yolcu, SRC3 uluslararası eşya-kargo, SRC4 yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı içindir. SRC1 sahibi SRC2’yi, SRC3 sahibi SRC4’ü almış kabul edilir (m.7).
İşveren, sürücüsünün belgesiz olduğunu bilmeden sefere gönderirse ne olur?
4925 sayılı Kanun m.26/1-(l) şoföre ve işletmecisine ayrı ayrı ceza öngörür; 2025 metnine göre işletmeci için aralık 8.500–85.000 TL’dir. Bu yüzden işverenin şoför belgelerini düzenli takip etmesi gerekir.
SRC ve psikoteknik dışında ticari taşımacılıkta başka belgeler de gerekli mi?
Evet. 4925 sayılı Kanun m.5’e göre taşımacılık yapabilmek için işletmenin Bakanlıktan yetki belgesi alması zorunludur. SRC kişiye özgüdür ve bu belgenin yerine geçmez.
Tek kamyonetle kendi işimi yapıyorum, SRC gerekir mi?
Adınıza C1 veya K2 yetki belgesi düzenlenmişse, taşıt belgesinde sadece 1 adet kamyonet kayıtlıysa ve taşıtı kendiniz kullanıyorsanız KTY m.34/1 uyarınca mesleki yeterlilik belgesi aranmaz. Taşıtı başka biri kullanıyorsa şart geri gelir.
SRC ile psikoteknik aynı belge mi?
Hayır. SRC mesleki yeterliliği gösterir ve süresizdir; psiko-teknik sağlık raporu şoförün bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu gösterir ve beş yılda bir yenilenir.
SRC belgem var ama yanlış türde, sorun olur mu?
Evet. Belge türü faaliyete uymalıdır: yolcu taşımacılığında SRC1 veya SRC2, eşya-kargoda SRC3 veya SRC4, motosiklet ve moped kuryeliğinde SRC KURYE aranır.
SRC cezası plakaya mı yazılır?
Hayır. 4925 sayılı Kanun m.26/1-(l) cezayı taşıtı kullanan şoföre ve işletmecisine ayrı ayrı öngörür; plakaya bağlı bir trafik cezası değil, kişiye ve işletmeye kesilen idari para cezasıdır.
SRC belgesi olmadan kaza yaparsam sigortam öder mi?
Tek bir cevabı yoktur. Trafik sigortasında rücu hâlleri Genel Şartların B.4 maddesinde sayılıdır ve ispat yükü sigortacıdadır; kaskoda poliçenin genel ve özel şartları belirleyicidir. Ret veya rücu yazısında dayanılan madde mutlaka istenmelidir.
Psikoteknik raporumun süresi doldu, SRC belgem hâlâ geçerli mi?
SRC süresiz olduğu için geçerliliğini korur. Ancak KTY m.34/1-e’deki beş yıllık sağlık raporu şartı karşılanmadığından şoförlük için aranan şartlardan biri eksik kalır.
Kuryeler de artık SRC almak zorunda mı?
Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne 29/1/2026’da motosiklet ve moped ile kurye gönderisi taşımacılığı için “SRC KURYE” türü eklendi. KTY m.34/3 de kuryelerden kurye faaliyet belgesi ve adli sicil şartı arar. Geçiş tarihleri değişiklik yönetmeliklerinde ayrıca düzenlenmiştir.
SRC cezasına nasıl itiraz ederim?
4925 sayılı Kanun’da ayrı bir itiraz yolu bulunmadığından 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uygulanır: tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle başvurulur.
SRC eğitimi veren kurumun yetkisi ne kadar geçerlidir?
Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği m.14’e göre mesleki yeterlilik eğitimi yetki belgesi beş yıl süreyle geçerlidir; kurum bu süre boyunca m.15’teki şartları taşımak zorundadır. Kayıt öncesinde kurumun yetkisinin geçerli olduğunu kontrol edin.
SRC cezası kaç gün içinde ödenir?
4925 sayılı Kanun m.26’ya göre bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. İtiraz için ise 15 günlük süre ayrıca işler.
Aynı gün iki kez SRC cezası yazılabilir mi?
Hayır. 4925 sayılı Kanun m.26’ya göre şoför cezasının dayandığı (l) bendinde 48 saat, işletmeci cezasının dayandığı (k) bendinde 3 ay geçmeden aynı kabahat için ikinci bir ceza verilmez.
SRC cezasını işveren mi öder, sürücü mü?
Ceza hem sürücüye hem işletmeciye ayrı ayrı kesilir. Sürücüye kesilen cezanın işveren tarafından üstlenilip üstlenilmeyeceği taraflar arasındaki sözleşmeye bağlıdır.
İlgili Rehberler
- 📘 Genel İtiraz Süreci: Trafik İdari Para Cezalarına İtiraz
- Sigortanın Rücu Davası 2026: Genişleyen Rücu Sebepleri
- Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026: Sürücü ve İşleten Sorumluluğu
- EDS ve KGYS Nedir? Elektronik Denetleme Sistemi İtiraz Rehberi
- Taksi, Dolmuş ve Ticari Yolcu Taşımacılığı Kuralları ve Cezaları 2026
- Uyuşturucu Kaydı ile SRC Belgesi ve Ticari Araç Şoförlüğü
- Motosiklet ve Motokurye Trafik Kuralları ve Cezaları 2026
Bu içerik, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği, Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Metin Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz.


