16 Ağustos 2026

Takograf Zorunluluğu Takvimi 2026-2030 (KTK m.49)

7574 sayılı Kanun, takograf konusunu tamamen yeniden düzenledi: KTK m.49’u baştan yazarak, taşıt kullanma, mola ve dinlenme sürelerine uymayan sürücü ve işletenler için doğrudan idari yaptırım sistemi kurdu. Bununla birlikte, hangi aracın ne zamandan itibaren takograf takmak zorunda olduğunu belirleyen kademeli bir geçiş takvimi de getirildi. Bu, özellikle nakliye ve lojistik sektöründeki filo sahiplerinin, hangi aracın ne zaman uyum sağlaması gerektiğini planlaması açısından kritik bir zaman çizelgesi anlamına gelir. Bu yazıda hem yasal dayanağı hem de model yılına göre değişen takvimi, cezaları ve takograf kayıtlarının kaza sonrası davalardaki rolünü anlatıyoruz.

Takograf cezası, sürücü belgesi geri alma veya trafikten men kararı mı aldınız? 15 günlük itiraz süresini kaçırmayın.

📞 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Yasal Dayanak: KTK m.49’un Yeniden Yazımı

7574 sayılı Kanun’un 13. maddesiyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 49. maddesi değiştirilmiştir. Yeni madde metnine göre, takograf cihazı bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan taşıtların, taşıt kullanma sürelerine aykırı biçimde kullanılması ve kullandırılması yasaktır. Önemli bir nokta, sorumluluğun yalnızca sürücüyle sınırlı olmamasıdır: işleten, sürücünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın, aracın bu maddede ve ilgili yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırı kullanılmaması için gerekli tedbirleri almak ve denetim yapmakla yükümlü tutulmuştur.

Takograf rejimi aslında üç hükmün birlikte okunmasıyla anlaşılır. 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanun, takografın hangi araçlarda bulunacağını ve cihaza ilişkin cezaları KTK m. 31‘de (7574 s.K. m. 6), taşıt kullanma, mola ve dinlenme sürelerine ilişkin yasak ve cezaları KTK m. 49‘da (7574 s.K. m. 13), yeni zorunluluk getirilen araçların geçiş takvimini ise KTK geçici m. 27‘de (7574 s.K. m. 34) düzenlemiştir.

Takograf rejiminin dayanakları
HükümDüzenlediği konu
KTK m. 31/1-bTakograf bulundurma zorunluluğu olan araçlar
KTK m. 31/2–5Onaylı cihaz, cihaza müdahale yasağı, sürücü kartı kuralları
KTK m. 31 (ceza fıkraları)Cihaz, müdahale ve kart ihlallerinin cezaları; sürücü belgesi geri alma, trafikten men
KTK m. 49Taşıt kullanma, mola ve dinlenme sürelerine uyma; süre aşımlarının kademeli cezaları
KTK geçici m. 27Yeni zorunluluk getirilen araçlar için model yılına göre takvim; ilk tescil istisnası; yönetmelik çıkana kadar Karayolları Trafik Yönetmeliğinin uygulanması

Model Yılına Göre Kademeli Takvim

Bu, sektörün en çok sorduğu sorudur: “Benim aracım ne zaman takograf takmak zorunda?” Cevap, aracın model yılına bağlıdır. Kanun, zorunluluğu tek bir tarihte değil, eski araçlara daha uzun uyum süresi tanıyan kademeli bir takvimle yürürlüğe koymuştur:

Araç model yılıTakograf zorunluluğu son tarihi
2021 ve sonrası modeller31/12/2026
2016 – 2020 modelleri31/12/2027
2011 – 2015 modelleri31/12/2028
1996 – 2010 modelleri31/12/2029
1985 – 1995 modelleri31/12/2030

Takvim kimin için? Bu takvim her araç için değildir. Geçici 27. madde, yayımından önce takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu bulunmayan, ancak 7574 sayılı Kanunla 31. maddede yapılan değişiklikle zorunluluk getirilen araçlara uygulanır. Daha önce de takograf takmak zorunda olan bir araç bu takvimden yararlanamaz.

Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı var: zorunluluk, belirtilen tarihte değil, o tarihten sonraki ilk araç muayenesine kadar aranmaz. Yani örneğin 2018 model bir aracın muayene tarihi 2028’in başına denk geliyorsa, 31/12/2027 eşiği geçmiş olsa bile, uygulamada zorunluluk fiilen o muayene anında devreye girer. Bu nedenle yalnızca takvimdeki tarihe değil, kendi aracınızın muayene dönemine de bakmanız gerekir.

Yeni Tescil Edilen Araçlar İçin Ayrı Bir İstisna

Geçici 27. madde, model yılı takviminin yanında dar kapsamlı ikinci bir istisna daha içerir. Bu istisna her yeni araç için değil, yalnız şu araçlar içindir: belediye ve mücavir alan sınırları içinde 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşımacılığı yapılan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlar. Bu araçlardan ilk defa tescil edilecek olanlarda takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu, geçici maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle aranmaz.

Yani sıfır kilometre bir kamyon veya şehirlerarası otobüs almış olmanız bu bir yıllık istisnadan yararlanacağınız anlamına gelmez. Bu araçlar, 31. maddedeki kapsama giriyorsa genel kurala, yeni zorunluluk getirilen bir araç grubundaysa model yılı takvimine tabidir.

Somut Bir Örnek: 2018 Model Bir Kamyon

Takvimin nasıl işlediğini somutlaştırmak için bir örnek üzerinden gidelim. 2018 model bir kamyon, “2016-2020 modelleri” grubuna girer ve bu grup için tabloda görünen tarih 31/12/2027’dir. Ancak bu, “1 Ocak 2028’de otomatik olarak ceza kesilir” anlamına gelmez:

SenaryoSonuç
Aracın muayene tarihi Mart 2028’e denk geliyorZorunluluk fiilen Mart 2028’deki muayenede devreye girer; takograf o tarihe kadar aranmaz
Aracın muayene tarihi Kasım 2027’ye denk geliyor31/12/2027 eşiği henüz geçmediğinden, bu muayenede takograf aranmaz; 31/12/2027 sonrasındaki ilk muayenede aranır
Araç sahibi takvimi hiç takip etmiyorMuayene sırasında zorunluluk fark edilmezse, sonraki bir denetimde sürücüye 75.000 TL, sürücü işleten değilse işletene ayrıca bunun iki katı ceza ve aracın trafikten menedilmesi riski doğar (KTK m. 31)

Bu örnek, işletmelerin yalnızca “kaçıncı yıl grubunda olduğuma” değil, kendi araçlarının somut muayene takvimine göre planlama yapması gerektiğini gösterir.

Takograf Takmama Cezası: 75.000 TL

Cihaza ilişkin cezalar 31. maddede, tutarlar doğrudan Kanunda yazılıdır. Sürücü aynı zamanda işleten değilse, sorumluluğunu yerine getirmeyen işletene de tescil plakasına göre sürücü için belirlenen miktarın iki katı idari para cezası uygulanır.

Takograf cihazı ve kartı ihlallerinde cezalar (KTK m. 31)
İhlalSürücüye cezaEk sonuçDayanak
Zorunlu araçta takograf bulundurmamak veya kullanmamak75.000 TLEksiklik giderilinceye kadar trafikten menKTK m. 31/1-b
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışında cihaz kullanmak75.000 TLTrafikten menKTK m. 31/2
Cihaza müdahale ederek yanlış veri üretmek veya böyle cihaz kullanmak185.000 TL; bir yıl içinde ikinci ve sonraki ihlallerde her seferinde 370.000 TLSürücü belgesi 30 gün, tekrarında her seferinde 90 gün geri alınır; trafikten menKTK m. 31/3
Sürücü kartı kullanmamak; bozuk, geçersiz veya başkasının kartıyla sürmek75.000 TL; bir yıl içinde ikinci ve sonraki ihlallerde her seferinde 150.000 TLSürücü belgesi 30 gün, tekrarında her seferinde 90 gün geri alınır; şartlar sağlanıncaya kadar bu araçları sürmekten menKTK m. 31/4
Kartın başkasınca kullanılmaması için tedbir almamakHer seferinde 75.000 TL—KTK m. 31/5
Takograf kullanımına ilişkin yönetmelik hükümlerine uymamak3.000 TL—KTK m. 31
Cihaz ayarları ve kalibrasyonuna ilişkin hükümlere uymamak10.000 TL—KTK m. 31
Kayıtların saklanmasına ilişkin hükümlere uymamak20.000 TL—KTK m. 31

Takograf zorunluluğu; yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla motorlu taşıtlar ile 5216, 5393 veya 4925 sayılı Kanunlar kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücüsü dahil oturma yeri on yediden fazla olan motorlu taşıtlar için geçerlidir (KTK m. 31/1-b). Geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.

Sürüş Süresi Aşımı da Ayrıca Cezalandırılır

Takografın bulunması tek başına yeterli değildir; cihazın kaydettiği sürelere de uyulması gerekir. Kanun, günlük sürekli taşıt kullanma süresinin ve günlük toplam taşıt kullanma süresinin aşılması hâllerini, aşım süresine göre kademeli bir idari para cezası sistemine bağlamıştır — aşım süresi arttıkça ceza tutarı da artar. Sürelerin kendisi yönetmelikte, cezaların tutarı ise doğrudan Kanunda yazılıdır:

Taşıt kullanma ve dinlenme süresi ihlallerinde cezalar (KTK m. 49)
Yönetmelikteki sürenin ihlaliAşımSürücüye ceza
Günlük sürekli taşıt kullanma süresiBir saate kadar1.000 TL
Günlük sürekli taşıt kullanma süresiBir saatten fazla3.000 TL
Günlük toplam taşıt kullanma süresiBir saate kadar3.000 TL
Günlük toplam taşıt kullanma süresiBir saatten üç saate kadar5.000 TL
Günlük toplam taşıt kullanma süresiÜç saat ve daha fazla10.000 TL
Haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresiDört saate kadar10.000 TL
Haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresiDört saatten on beş saate kadar15.000 TL
Haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresiOn beş saat ve daha fazla20.000 TL
Günlük dinlenme süresiİhlal3.000 TL
Haftalık dinlenme süresiİhlal5.000 TL

Sürücü aynı zamanda işletense cezalar iki kat uygulanır. Sürücü işleten değilse, tedbir ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletene de aynı cezalar tescil plakası üzerinden iki kat olarak uygulanır. Birden fazla sürücü görevlendirilmesinin zorunlu olduğu hâllerde bu kurala uymayan işletene ayrıca 10.000 TL idari para cezası verilir. Çalışma veya dinlenme sürelerine uymayan sürücünün, dinlenme süresini aşmamak üzere ne kadar süreyle araç kullanmaktan menedileceği yönetmelikte belirlenir (KTK m. 49).

İşleten ve Sürücü Birlikte Sorumludur

Bu, işletmeler için özellikle önemli bir noktadır. Yeni düzenleme yalnızca sürücüyü değil, işleteni de doğrudan sorumluluk kapsamına almıştır. İşleten, sürücünün kurallara uyup uymadığını denetlemekle yükümlü tutulduğundan, bir sürücünün süre ihlali yapması hâlinde işletenin de “gerekli tedbirleri almadığı” gerekçesiyle sorumlu tutulması söz konusu olabilir. Bu, filo işleten firmaların yalnızca cihazı takmakla değil, sürücü davranışını da düzenli olarak izlemekle yükümlü olduğu anlamına gelir. Kanun bu yükümlülüğü iki yerde ayrı ayrı kurar: işleten, takografın bulundurulması, kullanılır durumda olması ve sürücünün kurallara uyması için tedbir almak ve denetlemekle (KTK m. 31), aracın süre kurallarına aykırı kullanılmaması için tedbir almak ve denetlemekle (KTK m. 49) yükümlüdür. İki maddede de yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletene sürücü cezasının iki katı uygulanır.

Kaza Sonrası Tazminat Davalarında Takograf Kayıtları

Takografın önemi yalnızca idari para cezasıyla sınırlı değildir. Ticari bir taşıtın karıştığı bir kaza sonrasında açılan tazminat davalarında uygulamada, işverenin (işletenin) objektif özen yükümlülüğüne ve iş güvenliği mevzuatına uyup uymadığının, sürücünün çalışma sürelerinin — yani takograf kayıtlarının — kazaya etkisi bakımından uzman bir bilirkişi heyetinden ayrıntılı ve çelişkileri gideren bir rapor alınması istenmektedir. Başka bir deyişle, bir sürücünün izin verilen süreyi aşarak yorgun sürüş yapmış olması, kaza sonrası açılan davada işletenin kusurunu artırıcı bir delil olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle takograf kayıtlarının düzenli saklanması, yalnızca idari denetimlere karşı değil, olası bir kaza sonrası hukuki sürece karşı da işletmeyi koruyan bir uygulamadır.

Takograf Manipülasyonu Ayrı Bir Risktir

Düzenleme, takograf verilerinin manipüle edilmesine ilişkin hükümleri de kapsamına almıştır. Cihazın kayıtlarını değiştirmeye veya gerçek sürüş/dinlenme sürelerini gizlemeye yönelik müdahaleler, hem işleten hem sürücü açısından ayrı bir yaptırım riski taşır. Takografa müdahalede bulunarak yanlış veri üretecek duruma getirmek veya bu durumdaki cihazı kullanmak yasaktır (KTK m. 31/3). Bu ihlalin cezası 185.000 TL’dir; son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla ihlalde her seferinde 370.000 TL uygulanır. Sürücü belgesi 30 gün, tekrarında her seferinde 90 gün geri alınır ve araç eksiklik giderilinceye kadar trafikten menedilir. Sürücü işleten değilse işletene sürücü cezasının iki katı uygulanır.

Neden Bu Kadar Sıkı Bir Takvim?

Kademeli takvimin arkasındaki mantık, hem sektöre makul bir uyum süresi tanımak hem de trafik güvenliğini kısa vadede artırmaktır. Yeni model araçlarda takograf donanımının teknik olarak entegre edilmesi daha kolay olduğundan, bu araçlara en kısa uyum süresi (2026) tanınmıştır. Eski model araçlarda ise geriye dönük cihaz montajının daha maliyetli ve zaman alıcı olması nedeniyle, en eski araç grubuna 2030’a kadar uzayan bir süre verilmiştir. Bu, düzenlemenin filoyu bir anda maliyete boğmak yerine, kademeli bir dönüşümü hedeflediğini gösterir.

Filo İşleten Firmalar İçin Pratik Öneri

Birden fazla araçtan oluşan bir filoyu işleten firmalar için en pratik yaklaşım, her aracı model yılına göre ayrı ayrı değil, bir bütün olarak takvime oturtmaktır: her aracın hem model yılı grubunu hem de bir sonraki muayene tarihini içeren bir liste çıkarmak, hangi aracın ne zaman uyum sağlaması gerektiğini net biçimde ortaya koyar. Özellikle 2021 öncesi model ağırlıklı filolarda, cihaz temini ve montaj için yoğun talep dönemlerinde (takvim tarihine yakın aylarda) bekleme süreleri uzayabileceğinden, planlamayı son ana bırakmamak önemlidir.

İtiraz Hakkınız Var

Takograf ihlalleri nedeniyle kesilen idari para cezasına, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edilebilir (Kabahatler Kanunu m. 27). Bu süre içinde ödeme yapılması hâlinde cezada kanuni indirim uygulanır (Kabahatler Kanunu m. 17/6); ancak indirimli ödeme, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. İtiraz sürecinin işleyişi için Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz. İşleten sorumluluğunun genel çerçevesi için de Araç İşleteninin Hukuki Sorumluluğu yazımız faydalı olacaktır. Trafikten men kararına karşı yol için trafikten men kararına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

İtirazda kanun metnine dayanan somut gerekçeler öne çıkar:

Takograf cezasına itirazda kontrol listesi
İtiraz gerekçesiKontrol edilecek noktaDayanak
Araç kapsam dışındaYük aracında azami yüklü ağırlık 3.500 kg’ı, yolcu aracında sürücü dahil oturma yeri 17’yi geçiyor mu?KTK m. 31/1-b
Takvim henüz işlemiyorAraç yeni zorunluluk getirilen gruptaysa, model yılı tarihinden sonraki ilk muayene geldi mi?KTK geçici m. 27
İlk tescil istisnasıBelediye içi ticari yolcu aracı veya resmî araç ilk defa mı tescil edildi, bir yıllık süre doldu mu?KTK geçici m. 27
Tekrarlama cezası yanlışArtırılmış ceza için son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde önceki ihlal var mı?KTK m. 31/3–4
Kademe yanlışSüre aşımı bir saatin, üç saatin, dört veya on beş saatin altında mı üstünde mi?KTK m. 49
Muhatap yanlışİki kat ceza, sürücünün işleten olup olmamasına göre doğru kişiye mi kesildi?KTK m. 31, m. 49

Takograf Zorunluluğu ve Kapsamı

Takograf, aracın sürüş, mola ve dinlenme sürelerini kaydeden cihazdır. Hangi araçta bulunacağını Kanun belirler:

Takograf zorunluluğunun kapsamı
AraçTakografDayanak
Yük taşımada kullanılan, azami yüklü ağırlığı 3.500 kg’dan fazla motorlu taşıtZorunluKTK m. 31/1-b
5216, 5393 veya 4925 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşıyan, sürücü dahil oturma yeri 17’den fazla motorlu taşıtZorunluKTK m. 31/1-b
2918 sayılı Kanunun yürürlüğünden önceki yıllarda üretilmiş taşıtlarAranmazKTK m. 31/1
Gördükleri hizmet bakımından yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlarAranmazKTK m. 31/1
7574 ile yeni zorunluluk getirilen araçlarModel yılı takvimine göreKTK geçici m. 27

Kullanılacak cihaz da serbest değildir: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki takografların kullanılması yasaktır (KTK m. 31/2). Takograf bulunması zorunlu araçların sürücüleri takograf sürücü kartı kullanmak zorundadır; kart sahibi de kartının başkalarınca kullanılmaması için tedbir almakla yükümlüdür (m. 31/4–5).

Taşımacılık rehberlerimiz: takograf zorunluluğu · özel yük karayolu bedeli · SRC ve psikoteknik · trafikten men · cezaya itiraz · kusur oranı

Takograf İhlalleri ve Yaptırımları

Takograf ihlalleri iki ayrı denetim kanalıyla tespit edilebilir. Trafik zabıtası takograf kayıtlarını yol kenarında olduğu gibi, kayıtların aktarılacağı veri tabanı üzerinden de denetleyebilir ve tespit ettiği ihlaller için idari para cezası uygulayabilir. İşyerinde saklanması gereken kayıtların çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin denetimi ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının veri tabanı kullanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı veya bağlı kuruluşlarınca yapılabilir (KTK m. 31).

Takograf ihlallerinde yaptırım türleri
Yaptırım türüHangi ihlaldeDayanak
İdari para cezası (sürücü)Cihaz, müdahale, kart, kullanım, kalibrasyon, kayıt saklama ve süre ihlalleriKTK m. 31, m. 49
İdari para cezası (işleten, iki kat)Tedbir ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletenKTK m. 31, m. 49
Sürücü belgesinin geri alınmasıCihaza müdahale ve sürücü kartı ihlalleri: 30 gün, tekrarında 90 günKTK m. 31
Aracın trafikten menedilmesiTakograf yokluğu, onaysız cihaz, müdahale: eksiklik giderilinceye kadarKTK m. 31
Sürücünün araç kullanmaktan menedilmesiSürücü kartı ihlali; çalışma ve dinlenme sürelerine uymamaKTK m. 31, m. 49

Hangi ihlalde aracın geçici olarak trafiğe çıkışına izin verileceği veya trafikten men uygulanacağı ayrıca yönetmelikle belirlenecektir. Bu yönetmelik çıkarılıncaya kadar Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır (KTK geçici m. 27).

Takograf Kayıtlarının Hukuki Değeri

Takograf kaydı, sürücünün ne zaman, ne kadar süre araç kullandığını ve ne zaman dinlendiğini gösteren teknik bir veridir. Bu nedenle üç farklı süreçte delil olarak önem taşır:

Takograf kayıtlarının kullanıldığı süreçler
SüreçKaydın işleviDikkat
İdari denetimSüre ve kart ihlallerinin tespiti; veri tabanı üzerinden de yapılabilirKayıt saklama hükümlerine uymamak ayrıca 20.000 TL cezaya bağlıdır (KTK m. 31)
Ceza ve tazminat dosyasıKaza öncesindeki sürüş ve dinlenme sürelerinin ortaya konmasıKusur değerlendirmesi bilirkişi raporu ve diğer delillerle birlikte yapılır
İş ilişkisiSürücünün fiilî çalışma süresine ilişkin delilKayıtların bütünlüğü korunmalı, veri düzenli indirilmelidir

Kayda müdahale edilmiş olması, hem ağır bir idari ihlaldir (KTK m. 31/3) hem de kaydın delil değerini zayıflatır. Kaza dosyalarında kusurun nasıl paylaştırıldığı için trafik kazasında kusur oranı rehberimize bakabilirsiniz.

Sürüş ve Dinlenme Süreleri

Taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri yönetmelikte belirlenir (KTK m. 49). Bu konuda İçişleri ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıklarınca yeni bir ortak yönetmelik çıkarılması öngörülmüştür; o yönetmelik yürürlüğe girene kadar Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır (KTK geçici m. 27). Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 98. maddesindeki temel süreler şunlardır:

Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 98: temel süreler
KuralSüreNot
Günlük araç kullanmaHerhangi bir 24 saatlik sürede toplam en fazla 9 saatAşımı KTK m. 49/b’ye göre cezalandırılır
Kesintisiz araç kullanmaEn fazla 4,5 saatAşımı KTK m. 49/a’ya göre cezalandırılır
Mola4,5 saatin sonunda en az 45 dakikaEn az 15 dakikalık parçalara bölünebilir; molada başka iş yapılamaz
Günlük dinlenmeHer 24 saatte en az 11 saat kesintisizBölünürse biri en az 8 saat olmak üzere toplam 12 saat; haftada üç defadan fazla olmamak üzere 9 saate indirilebilir
HaftalıkEn fazla 6 günlük araç kullanmanın ardından en az 24 saat hafta tatiliDüzenli sefer dışı uluslararası yolcu taşımacılığında 12 gün ve 2 gün
Birleşik iki haftaToplam en fazla 90 saatAşımı KTK m. 49/c’ye göre cezalandırılır
Birden fazla sürücüHer 30 saatlik sürede her sürücü en az 8 saat kesintisiz dinlenirKurala uymayan işletene 10.000 TL (KTK m. 49)

Süre kuralının kapsamı takograf kapsamıyla birebir aynı değildir: Yönetmelik bu süreleri ticari amaçla yük taşıyan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen araçların sürücüleri ile ticari amaçla yolcu taşıyan ve sürücü dahil kapasitesi 9 kişiyi geçen araçların sürücüleri için öngörür. Yeni ortak yönetmelik çıktığında bu sürelerin değişebileceği dikkate alınmalıdır.

Takografta Sık Sorulanlar

Uygulamada en sık karşılaşılan durumlara kısa cevaplar:

Takograf: hızlı kontrol
DurumKısa cevapDayanak
Takvim tarihim geçti, muayenem gelmediZorunluluk o tarihten sonraki ilk muayeneye kadar aranmazKTK geçici m. 27
Aracım daha önce de takograf zorundaydıModel yılı takvimi uygulanmazKTK geçici m. 27
Sürücü kartımı evde unuttumKartsız sürüş 75.000 TL, sürücü belgesi 30 gün geri alınırKTK m. 31/4
Kartımı başka sürücü kullandıKullanan sürücüye 75.000 TL; tedbir almayan kart sahibine ayrıca 75.000 TLKTK m. 31/4–5
Kalibrasyon kurallarına uyulmadı10.000 TLKTK m. 31
Kayıtları saklamadım20.000 TLKTK m. 31
Sürücü işleten değilİşletene sürücü cezasının iki katıKTK m. 31, m. 49

Takograf Uyumunda İşletme Yükümlülükleri

Kanun işleteni pasif bir araç sahibi olarak görmez; tedbir almak ve denetlemekle yükümlü kılar (KTK m. 31, m. 49). Bu yükümlülüğün pratikteki karşılığı şöyle özetlenebilir:

İşletenin takograf yükümlülükleri
YükümlülükYapılması gerekenİhlalin sonucu
Onaylı cihazSanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen cihazı taktırmak ve çalışır tutmakSürücüye 75.000 TL, işletene iki katı; trafikten men
Kalibrasyon ve ayarYönetmelikteki ayar ve kalibrasyon kurallarına uymak10.000 TL
Kayıt saklamaTakograf kayıtlarını yönetmelikteki usule göre saklamak20.000 TL
Sefer planlamasıSürüş, mola ve dinlenme sürelerini aşmayan plan yapmakSürücü cezasının işletene iki katı (KTK m. 49)
Çift sürücüZorunlu hâllerde araçta gereken sürücüleri bulundurmakİşletene 10.000 TL
Sürücü kartı denetimiSürücünün kendi geçerli kartıyla sürdüğünü denetlemekSürücüye 75.000 TL, işletene iki katı

Filo sahipleri için en güvenli yol, her araç için model yılı grubu, bir sonraki muayene tarihi, kalibrasyon tarihi ve sürücü kartı geçerliliğini birlikte izleyen tek bir liste tutmaktır.

Takograf veya sürüş süresi cezasına itiraz mı edeceksiniz? Dosyanızı birlikte değerlendirelim.

📞 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Sıkça Sorulan Sorular

Takograf zorunluluğu hangi araçlar için geçerli?

Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlar ile 5216, 5393 veya 4925 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşıyan ve sürücü dahil oturma yeri on yediden fazla olan motorlu taşıtlar için geçerlidir (KTK m. 31/1-b).

Aracımın model yılına göre son tarih nedir?

2021 sonrası modeller için 31/12/2026, 2016-2020 için 31/12/2027, 2011-2015 için 31/12/2028, 1996-2010 için 31/12/2029, 1985-1995 için 31/12/2030’dur; zorunluluk bu tarihten sonraki ilk araç muayenesine kadar aranmaz.

Takvim tarihi geçti ama muayenem henüz gelmedi, ceza alır mıyım?

Zorunluluk, ilgili tarihten sonraki ilk araç muayenesine kadar fiilen aranmaz; uygulamada muayene anı belirleyicidir.

Yeni tescil edilen bir araç hemen takograf takmak zorunda mı?

Bir yıllık istisna her yeni araç için değildir. Yalnız belediye ve mücavir alan içinde 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşıyan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlardan ilk defa tescil edilecek olanlarda, zorunluluk geçici 27. maddenin yürürlüğünden itibaren bir yıl süreyle aranmaz.

Takograf takmamanın cezası nedir?

Zorunlu araçta takograf bulundurmamak veya kullanmamak sürücüye 75.000 TL, sürücü işleten değilse işletene bunun iki katı ceza gerektirir ve araç eksiklik giderilinceye kadar trafikten menedilir. Cihaz ayarları ve kalibrasyonuna ilişkin kurallara uymamak ayrıca 10.000 TL cezaya tabidir (KTK m. 31).

Sürüş süresini aşarsam ne olur?

Günlük sürekli taşıt kullanma süresinin bir saate kadar aşılmasında 1.000 TL, daha fazlasında 3.000 TL; günlük toplam sürenin aşılmasında 3.000, 5.000 veya 10.000 TL; haftalık veya iki haftalık sürenin aşılmasında 10.000, 15.000 veya 20.000 TL ceza uygulanır (KTK m. 49). Sürücü aynı zamanda işletense cezalar iki kattır.

Sürücü kurallara uymazsa işleten de sorumlu olur mu?

Evet. İşleten, sürücünün taşıt kullanma sürelerine uymasını denetlemekle yükümlü tutulmuştur; gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde işletenin sorumluluğu da gündeme gelebilir.

Takograf kayıtları bir kaza davasında delil olarak kullanılır mı?

Evet. Kayıtlar, kaza öncesindeki sürüş ve dinlenme sürelerini gösterdiği için ceza ve tazminat dosyalarında bilirkişi incelemesine konu edilir; yorgun sürüş kaydı işletenin özen yükümlülüğünün değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Takograf cihazına müdahalenin cezası nedir?

Cihaza müdahale ederek yanlış veri üretmek veya böyle bir cihazı kullanmak 185.000 TL, bir yıl içinde tekrarında her seferinde 370.000 TL ceza gerektirir; sürücü belgesi 30 gün, tekrarında 90 gün geri alınır ve araç trafikten menedilir (KTK m. 31/3).

Sürücü kartı kullanmamanın cezası nedir?

Sürücü kartı kullanmamak ya da bozuk, geçersiz veya başkasına ait kartla araç kullanmak 75.000 TL, bir yıl içinde tekrarında her seferinde 150.000 TL ceza gerektirir; sürücü belgesi 30 gün, tekrarında 90 gün geri alınır (KTK m. 31/4).

Takograf kayıtlarını saklamamanın cezası var mı?

Evet. Kayıtların saklanmasına ilişkin yönetmelik hükümlerine uymayanlara 20.000 TL, takograf kullanımına ilişkin hükümlere uymayanlara 3.000 TL idari para cezası uygulanır (KTK m. 31).

Günlük en fazla kaç saat araç kullanabilirim?

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 98. maddesine göre herhangi bir 24 saatlik sürede toplam en fazla 9 saat araç kullanılabilir; kesintisiz sürüş 4,5 saati geçemez ve sonunda en az 45 dakika mola verilir. Yeni ortak yönetmelik çıkana kadar bu hükümler uygulanır.

Model yılı takvimi her araç için geçerli mi?

Hayır. Takvim, 7574 sayılı Kanundan önce takograf zorunluluğu bulunmayan ama 31. madde değişikliğiyle zorunluluk getirilen araçlar içindir (KTK geçici m. 27). Daha önce de zorunlu olan araçlar takvimden yararlanamaz.

Takograf ihlalleri sadece yolda mı tespit edilir?

Hayır. Trafik zabıtası kayıtları veri tabanı üzerinden de denetleyip ceza uygulayabilir; işyerinde saklanan kayıtların çalışma ve dinlenme süresi denetimi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca da yapılabilir (KTK m. 31).


Post by Av. Fatma Öztürk