Trafik kazasında birden fazla vücut bölgesi zarar görmüşse (örneğin hem bacakta hem el bileğinde kalıcı hasar), Adli Tıp/Sağlık Kurulu her bölge için ayrı bir oran belirler. Bu oranlar birbirine eklenmez — kanunda öngörülen Balthazard formülü ile birleştirilir. Bu araç, birden fazla kısmi maluliyet oranınızı girerek tek bir birleşik maluliyet oranı hesaplamanızı sağlar. Aşağıdaki hesap aracının ardından formülün nasıl işlediğini, hangi yönetmeliğin uygulanacağını ve raporun düşük çıkması hâlinde izlenecek yolu da bulacaksınız.
Maluliyet raporunuzu birlikte değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Maluliyet Oranı Birleştirme (Balthazard)
Her satıra bir bölge/oran girin; boş bıraktığınız satırlar hesaba katılmaz.
Balthazard Formülü Nasıl Çalışır?
Basit toplama yöntemi (%30 + %20 = %50) yanlıştır ve yönetmelikçe kabul edilmez. Balthazard yönteminde en yüksek oran tam olarak alınır; her sonraki oran, geriye kalan “sağlam” yüzdeye uygulanır. Bu nedenle birleşik oran, basit toplamdan her zaman daha düşük çıkar.
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1 | Oranlar büyükten küçüğe sıralanır |
| 2 | En yüksek oran, %100’ün o kadarlık kısmı olarak alınır |
| 3 | Kalan sağlam yüzdeye ikinci oran uygulanır, katkısı eklenir |
| 4 | Aynı işlem kalan tüm oranlar için tekrarlanır, sonunda toplanır |
Örnek: %30 ve %20 iki ayrı engel oranı basit toplamda %50 verir; Balthazard’da ise %30 + (%70’in %20’si = %14) = %44 çıkar. Fark küçük görünse de yüksek oranlı çoklu yaralanmalarda tazminat tutarını ciddi şekilde etkiler.
Hangi Yönetmelik Uygulanır?
Maluliyet oranı, rapor tarihine değil kaza tarihine göre belirlenen yönetmelikle tespit edilir. 20.02.2019 sonrası kazalarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır:
| Kaza tarihi | Uygulanan yönetmelik |
|---|---|
| 11.10.2008 öncesi | Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü |
| 11.10.2008 – 01.09.2013 | Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği |
| 01.09.2013 – 01.06.2015 | Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği |
| 01.06.2015 – 20.02.2019 | Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik |
| 20.02.2019 sonrası | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (güncel) |
Raporunuzu birlikte değerlendirelim
Yanlış yönetmelikle veya eksik hesapla düzenlenen raporlar itiraza açıktır.
Rapor Nasıl Alınır?
- İyileşmenin tamamlanmasını bekleyin. Maluliyet, kalıcı durum netleşmeden belirlenemez; uygulamada genellikle 12-18 ay beklenir. Erken alınan raporlar eksik oranla sonuçlanabilir.
- Yetkili hastaneye başvurun. “Trafik kazası nedeniyle maluliyet tespiti istiyorum” dilekçesiyle sağlık kurulu sürecine girilir.
- Her branş kendi muayenesini yapar. Kırık/kas-iskelet için Ortopedi, beyin/bilinç için Nöroloji/Beyin Cerrahisi gibi ilgili branşlar ayrı ayrı değerlendirme yapar.
- Sağlık Kurulu nihai oranı belirler. Branş raporları toplanır, kurul Balthazard formülüyle birleşik oranı hesaplar ve rapora bağlar.
Rapor Düşük Çıktıysa
Raporun eksik veya düşük olduğunu düşünüyorsanız, öncelikle tüm tedavi belgelerinin dosyada olup olmadığını kontrol edin. Ardından İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden idari itiraz yapılabilir; çelişki hâlinde hakem hastane devreye girer. Dava aşamasında mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden yeniden rapor alabilir. Belirleyici olan her zaman kaza tarihindeki yönetmeliktir — rapor tarihi değil.
Maluliyet Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?
Sürekli iş göremezlik veya trafik kazası tazminatı hesabında maluliyet oranı, kaybedilen gelirin doğrudan çarpanıdır. Örneğin aylık 30.000 TL geliri olan biri için:
| Birleşik maluliyet oranı | Aylık kayıp (yaklaşık) |
|---|---|
| %20 | 6.000 TL |
| %44 (yukarıdaki örnek) | 13.200 TL |
| %68,5 (üç bölge örneği) | 20.550 TL |
Bu tablo yalnızca oranın etkisini göstermek içindir; gerçek hesap için aktif-pasif dönem ayrımı ve iskonto uygulanır. Tam hesap için trafik kazası tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Aynı Bölgede Birden Fazla Yaralanma
Bazı durumlarda tek bir uzuvda birden fazla hasar bulunur — örneğin sağ el bileğinde hem kırık hem sinir hasarı. Bu durumda sağlık kurulu, önce o uzva ilişkin tek bir bölgesel oran belirler (kırık ve sinir hasarının birlikte değerlendirilmesiyle); bu bölgesel oranı, farklı vücut bölgelerindeki diğer oranlarla Balthazard yöntemiyle birleştirir. Yani birleştirme işlemi farklı vücut bölgeleri arasında yapılır; aynı bölgedeki iç değerlendirme ayrı bir aşamadır ve bu aracın kapsamı dışındadır — o değerlendirmeyi sağlık kurulu yapar.
Balthazard Uygulamasında Sık Yapılan Hatalar
- Basit toplama yapmak. En sık görülen hata; %30+%20’yi %50 sanmak. Doğrusu %44’tür.
- Sıralamayı yanlış yapmak. Formül, oranların büyükten küçüğe sıralanmasını gerektirir; küçükten büyüğe uygulamak farklı (ve yanlış) bir sonuç verir.
- Eski yönetmeliğe göre hesaplanmış bir raporu güncel kabul etmek. Kaza tarihi 20.02.2019 öncesindeyse farklı bir yönetmelik ve farklı oran cetveli uygulanır.
- Geçici raporu kalıcı maluliyet gibi sunmak. İyileşme süreci tamamlanmadan alınan raporlar genellikle “geçici” niteliktedir ve kalıcı maluliyet tespiti için yeterli değildir.
Bölgeye Göre Genel Eğilim
Sağlık kurulu her olayı kendi tıbbi bulgularına göre değerlendirir; aşağıdaki tablo kesin oran iddia etmez, yalnızca hangi tür kayıpların genellikle daha yüksek veya daha düşük oranla sonuçlandığına dair genel bir yönelim gösterir:
| Kayıp türü | Genel eğilim |
|---|---|
| Tam fonksiyon kaybı (örn. bir uzvun tamamen kullanılamaz hâle gelmesi) | Yüksek oran |
| Kısmi hareket kısıtlılığı (eklem sertliği, güç kaybı) | Orta oran, dereceye göre değişir |
| Estetik/kozmetik iz (fonksiyon kaybı olmadan) | Genellikle düşük veya ayrı değerlendirme konusu |
| Nörolojik/bilişsel etkilenme | Etkilenmenin derecesine göre geniş aralıkta değişir |
Kesin oranınız yalnızca sağlık kurulunun tıbbi muayene ve tetkiklere dayanan değerlendirmesiyle belirlenir; bu tablo yönlendirme amaçlıdır.
Maluliyet Raporu Aldıktan Sonra Sıradaki Adımlar
Birleşik maluliyet oranınızı öğrendikten sonra süreç genellikle şu şekilde ilerler:
- Tazminat hesabına aktarın. Birleşik oranı trafik kazası tazminatı hesaplama aracına girerek sürekli iş göremezlik tazminatınızın tahmini tutarını görün.
- Araç hasarını ayrıca değerlendirin. Kaza sırasında aracınız da hasar gördüyse, bedensel zarardan bağımsız olarak araç değer kaybı hesaplama aracıyla maddi kaybınızı da hesaplayabilirsiniz.
- Sigortaya başvurun. KTK m.97 uyarınca önce karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılması zorunludur.
- Rapor düşükse itiraz sürecini başlatın. Yukarıda anlatılan İl Sağlık Müdürlüğü/hakem hastane yolunu süresi içinde işletin.
İki hesap birbirinden bağımsızdır. Maluliyet oranı bedensel zararı, değer kaybı ise aracın maddi zararını ölçer. Aynı kazada her iki kalem de birlikte talep edilebilir; biri diğerinin yerine geçmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden oranlar basitçe toplanmıyor?
Çünkü vücut fonksiyonlarının toplamı %100’ü geçemez. Basit toplama, gerçekte olmayan bir “fazla” kayıp yaratır; Balthazard yöntemi her oranı kalan sağlam kısma uygulayarak bunu önler.
Kaç ayrı oranı birleştirebilirim?
Yöntem prensip olarak sınırsız sayıda oranı birleştirebilir; bu araçta pratik kullanım için 5 satır sunulmuştur.
Birleşik oranı nerede kullanacağım?
Bu oran, sürekli iş göremezlik veya trafik kazası tazminatı hesaplamasında “maluliyet oranı” olarak kullanılır. Hesaplamayı trafik kazası tazminatı hesaplama aracımızda tamamlayabilirsiniz.
Rapor tarihi mi kaza tarihi mi belirleyici?
Kaza tarihi. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik esas alınır; rapor daha sonra düzenlenmiş olsa bile bu değişmez.
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Maluliyet oranım SGK’dan alacağım sürekli iş göremezlik gelirini de etkiler mi?
Evet, ancak farklı bir mekanizmayla. SGK, iş kazası sigortalısı için kendi mevzuatına göre ayrı bir gelir bağlar; bu, karşı taraf/sigortasından talep edeceğiniz tazminattan farklıdır ve genellikle mahsup konusu olur. Trafik kazası her zaman iş kazası sayılmaz — yalnızca işe gidiş-geliş veya iş sırasında meydana gelen kazalarda bu bağlantı kurulur.
Rapora karşı dava açarsam süreç ne kadar sürer?
Bu, mahkemenin iş yüküne ve bilirkişi incelemesinin gerekip gerekmediğine göre değişir; birkaç aydan bir yılı aşan sürelere kadar uzayabilir. Bu nedenle idari itiraz yolunu (İl Sağlık Müdürlüğü/hakem hastane) süresi içinde işletmek, dava açmadan önce değerlendirilmesi gereken daha hızlı bir seçenektir.
Balthazard Adı Nereden Geliyor?
Yöntem, adını Fransız hukukçu ve aktüerya uzmanı olan tarihi bir çalışmadan alır ve on yıllardır Türk sosyal güvenlik ve tazminat hukukunda çoklu engel/maluliyet oranlarının birleştirilmesinde kullanılır. Yalnızca trafik kazalarında değil; iş kazası, meslek hastalığı ve genel haksız fiil kaynaklı bedensel zararlarda da aynı yöntem uygulanır. Yöntemin matematiksel mantığı, tıbben “aynı anda birden fazla eksiklik” durumunda toplam fonksiyon kaybının %100’ü aşamayacağı ilkesine dayanır; bu nedenle her ek oran, kalan sağlam kapasiteye uygulanarak azalan bir katkı sağlar.
Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Nihai maluliyet oranını yalnızca yetkili sağlık kurulu raporu belirler; bu araç yalnızca birleştirme matematiğini gösterir.
Diğer hesaplama araçları
- Trafik kazası tazminatı hesaplama
- Araç değer kaybı hesaplama
- Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama
- Yasal miras payı ve saklı pay hesaplama
- Kira artış oranı hesaplama
- İnfaz süresi (koşullu salıverilme) hesaplama
- Hukuki süre hesaplama aracı
- Nafaka hesaplama ve artırım
- Geçici iş göremezlik ve tedavi gideri hesaplama
- Asli ve tali kusur tespit aracı
- Trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcı
- Araç mahrumiyeti (ikame araç) bedeli hesaplama
- Trafik cezası hesaplama (7574)
- Teminat limiti yeterlilik testi
- Yasal ve temerrüt faizi hesaplama
- Adli para cezası hesaplama (TCK m.52)
- İcra dosyası hesaplama (harç ve kapak)
- Katılma alacağı hesaplama (mal rejimi)
- Ceza indirim zinciri hesaplama (TCK m.61/5)
- Fazla mesai, yıllık izin ve tatil alacağı
- Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) hesaplama
- Tenkis ve saklı pay hesaplama
- İdari dava süresi hesaplama
- Dava harcı ve açılış maliyeti hesaplama
- Maaş haczi hesaplama
- Tüm araçlar
📘 İlgili Rehberler
Süre kaçırmayın
Düşük bir maluliyet raporuna itiraz süresi sınırlıdır; belgelerinizi geciktirmeden tamamlayın.


