Trafik kazasında birden fazla vücut bölgesi zarar görmüşse (örneğin hem bacakta hem el bileğinde kalıcı hasar), Adli Tıp/Sağlık Kurulu her bölge için ayrı bir oran belirler. Bu oranlar birbirine eklenmez — kanunda öngörülen Balthazard formülü ile birleştirilir. Bu araç, birden fazla kısmi maluliyet oranınızı girerek tek bir birleşik maluliyet oranı hesaplamanızı sağlar. Aşağıdaki hesap aracının ardından formülün nasıl işlediğini, hangi yönetmeliğin uygulanacağını ve raporun düşük çıkması hâlinde izlenecek yolu da bulacaksınız.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
Maluliyet raporunuzu birlikte değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Maluliyet Oranı Birleştirme (Balthazard)
Her satıra bir bölge/oran girin; boş bıraktığınız satırlar hesaba katılmaz.
Balthazard Formülü Nasıl Çalışır?
Basit toplama yöntemi (%30 + %20 = %50) yanlıştır ve yönetmelikçe kabul edilmez. Balthazard yönteminde en yüksek oran tam olarak alınır; her sonraki oran, geriye kalan “sağlam” yüzdeye uygulanır. Bu nedenle birleşik oran, basit toplamdan her zaman daha düşük çıkar.
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1 | Oranlar büyükten küçüğe sıralanır |
| 2 | En yüksek oran, %100’ün o kadarlık kısmı olarak alınır |
| 3 | Kalan sağlam yüzdeye ikinci oran uygulanır, katkısı eklenir |
| 4 | Aynı işlem kalan tüm oranlar için tekrarlanır, sonunda toplanır |
Örnek: %30 ve %20 iki ayrı engel oranı basit toplamda %50 verir; Balthazard’da ise %30 + (%70’in %20’si = %14) = %44 çıkar. Fark küçük görünse de yüksek oranlı çoklu yaralanmalarda tazminat tutarını ciddi şekilde etkiler.
Hangi Yönetmelik Uygulanır?
Maluliyet oranı, rapor tarihine değil kaza tarihine göre belirlenen yönetmelikle tespit edilir. 20.02.2019 sonrası kazalarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır:
| Kaza tarihi | Uygulanan yönetmelik |
|---|---|
| 11.10.2008 öncesi | Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü |
| 11.10.2008 – 01.09.2013 | Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği |
| 01.09.2013 – 01.06.2015 | Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği |
| 01.06.2015 – 20.02.2019 | Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik |
| 20.02.2019 sonrası | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (güncel) |
Raporunuzu birlikte değerlendirelim
Yanlış yönetmelikle veya eksik hesapla düzenlenen raporlar itiraza açıktır.
Rapor Nasıl Alınır?
- İyileşmenin tamamlanmasını bekleyin. Maluliyet, kalıcı durum netleşmeden belirlenemez; uygulamada genellikle 12-18 ay beklenir. Erken alınan raporlar eksik oranla sonuçlanabilir.
- Yetkili hastaneye başvurun. “Trafik kazası nedeniyle maluliyet tespiti istiyorum” dilekçesiyle sağlık kurulu sürecine girilir.
- Her branş kendi muayenesini yapar. Kırık/kas-iskelet için Ortopedi, beyin/bilinç için Nöroloji/Beyin Cerrahisi gibi ilgili branşlar ayrı ayrı değerlendirme yapar.
- Sağlık Kurulu nihai oranı belirler. Branş raporları toplanır, kurul Balthazard formülüyle birleşik oranı hesaplar ve rapora bağlar.
Rapor Düşük Çıktıysa
Rapor beklenenin altında çıktığında atılacak ilk adım, itiraz süresini kaçırmadan raporun hangi yönetmeliğe ve hangi engel alanına göre düzenlendiğini tespit etmektir. Ankara ve çevresindeki dosyalarınız için Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.
Raporun eksik veya düşük olduğunu düşünüyorsanız, öncelikle tüm tedavi belgelerinin dosyada olup olmadığını kontrol edin. Ardından İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden idari itiraz yapılabilir; çelişki hâlinde hakem hastane devreye girer. Dava aşamasında mahkeme, Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden yeniden rapor alabilir. Belirleyici olan her zaman kaza tarihindeki yönetmeliktir — rapor tarihi değil.
Maluliyet Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?
Sürekli iş göremezlik veya trafik kazası tazminatı hesabında maluliyet oranı, kaybedilen gelirin doğrudan çarpanıdır. Örneğin aylık 30.000 TL geliri olan biri için:
| Birleşik maluliyet oranı | Aylık kayıp (yaklaşık) |
|---|---|
| %20 | 6.000 TL |
| %44 (yukarıdaki örnek) | 13.200 TL |
| %68,5 (üç bölge örneği) | 20.550 TL |
Bu tablo yalnızca oranın etkisini göstermek içindir; gerçek hesap için aktif-pasif dönem ayrımı ve iskonto uygulanır. Tam hesap için trafik kazası tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Aynı Bölgede Birden Fazla Yaralanma
Bazı durumlarda tek bir uzuvda birden fazla hasar bulunur — örneğin sağ el bileğinde hem kırık hem sinir hasarı. Bu durumda sağlık kurulu, önce o uzva ilişkin tek bir bölgesel oran belirler (kırık ve sinir hasarının birlikte değerlendirilmesiyle); bu bölgesel oranı, farklı vücut bölgelerindeki diğer oranlarla Balthazard yöntemiyle birleştirir. Yani birleştirme işlemi farklı vücut bölgeleri arasında yapılır; aynı bölgedeki iç değerlendirme ayrı bir aşamadır ve bu aracın kapsamı dışındadır — o değerlendirmeyi sağlık kurulu yapar.
Balthazard Uygulamasında Sık Yapılan Hatalar
- Basit toplama yapmak. En sık görülen hata; %30+%20’yi %50 sanmak. Doğrusu %44’tür.
- Sıralamayı yanlış yapmak. Formül, oranların büyükten küçüğe sıralanmasını gerektirir; küçükten büyüğe uygulamak farklı (ve yanlış) bir sonuç verir.
- Eski yönetmeliğe göre hesaplanmış bir raporu güncel kabul etmek. Kaza tarihi 20.02.2019 öncesindeyse farklı bir yönetmelik ve farklı oran cetveli uygulanır.
- Geçici raporu kalıcı maluliyet gibi sunmak. İyileşme süreci tamamlanmadan alınan raporlar genellikle “geçici” niteliktedir ve kalıcı maluliyet tespiti için yeterli değildir.
Bölgeye Göre Genel Eğilim
Sağlık kurulu her olayı kendi tıbbi bulgularına göre değerlendirir; aşağıdaki tablo kesin oran iddia etmez, yalnızca hangi tür kayıpların genellikle daha yüksek veya daha düşük oranla sonuçlandığına dair genel bir yönelim gösterir:
| Kayıp türü | Genel eğilim |
|---|---|
| Tam fonksiyon kaybı (örn. bir uzvun tamamen kullanılamaz hâle gelmesi) | Yüksek oran |
| Kısmi hareket kısıtlılığı (eklem sertliği, güç kaybı) | Orta oran, dereceye göre değişir |
| Estetik/kozmetik iz (fonksiyon kaybı olmadan) | Genellikle düşük veya ayrı değerlendirme konusu |
| Nörolojik/bilişsel etkilenme | Etkilenmenin derecesine göre geniş aralıkta değişir |
Kesin oranınız yalnızca sağlık kurulunun tıbbi muayene ve tetkiklere dayanan değerlendirmesiyle belirlenir; bu tablo yönlendirme amaçlıdır.
Maluliyet Raporu Aldıktan Sonra Sıradaki Adımlar
Birleşik maluliyet oranınızı öğrendikten sonra süreç genellikle şu şekilde ilerler:
- Tazminat hesabına aktarın. Birleşik oranı trafik kazası tazminatı hesaplama aracına girerek sürekli iş göremezlik tazminatınızın tahmini tutarını görün.
- Araç hasarını ayrıca değerlendirin. Kaza sırasında aracınız da hasar gördüyse, bedensel zarardan bağımsız olarak araç değer kaybı hesaplama aracıyla maddi kaybınızı da hesaplayabilirsiniz.
- Sigortaya başvurun. KTK m.97 uyarınca önce karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılması zorunludur.
- Rapor düşükse itiraz sürecini başlatın. Yukarıda anlatılan İl Sağlık Müdürlüğü/hakem hastane yolunu süresi içinde işletin.
İki hesap birbirinden bağımsızdır. Maluliyet oranı bedensel zararı, değer kaybı ise aracın maddi zararını ölçer. Aynı kazada her iki kalem de birlikte talep edilebilir; biri diğerinin yerine geçmez.
Hangi Rapor, Hangi Kurul? Yetki ve Yaş Ayrımı
Maluliyet oranı tek tip bir belgeyle belirlenmez. Kimin, hangi amaçla, hangi yaşta rapor aldığına göre farklı yönetmelikler ve farklı kurullar devreye girer. Bu ayrımı bilmeden alınan rapor, ihtiyaç duyulan yerde kabul görmeyebilir.
Erişkinler bakımından esas düzenleme, 20 Şubat 2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliktir. Yönetmelik iki ayrı rapor türü tanımlar: Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu ile Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu. Tazminat dosyalarında kural olarak ikincisi aranır; çünkü bu rapor, engel durumunu değil belirli bir olaya bağlı kaybı gösterir.
Yaş sınırı nettir: Yönetmelik, on sekiz yaşını doldurmamış bireylerin engellilik değerlendirmesini kapsam dışında bırakır. Çocuklar bakımından aynı tarih ve sayıda yayımlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır ve değerlendirme yüzdelik oran yerine özel gereksinim düzeyi kavramıyla yapılır. Çocuklarda alınan bir ÇÖZGER raporunun doğrudan yüzdelik maluliyet oranı olarak kullanılması bu nedenle hatalıdır.
Yönetmelik, birden fazla hastalığı veya fonksiyon kaybı bulunanların durumunun Ek-2’deki engel alanları kılavuzu esas alınarak Ek-3’teki Balthazard yöntemiyle hesaplanacağını açıkça belirtir. Yani bu sayfadaki aracın uyguladığı yöntem, yönetmeliğin ekinde yer alan resmî yöntemdir.
Bir başka ayrıntı: aynı Yönetmelik, 30 Mart 2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. Eski yönetmeliğe göre alınmış raporlara dayanan hesaplar bugün tartışmalıdır; rapor tarihinin hangi düzenleme dönemine denk düştüğü kontrol edilmelidir.
SGK Maluliyeti ile Engellilik Raporu Aynı Şey Değildir
Uygulamada en çok karışan konu budur. Elinde yüzde kırk engellilik raporu bulunan bir kişi, aynı oranın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından da esas alınacağını düşünür; oysa iki sistem farklı yönetmeliklere tabidir.
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 5510 sayılı Kanun’a tabi sigortalılara bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri ile malullük aylığına esas değerlendirmeleri kendi kapsamı dışında tutar. Bu değerlendirmeler, 5510 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan kendi yönetmeliğine göre yapılır ve ölçüt meslekte kazanma gücü kaybı oranıdır.
Aradaki fark kavramsaldır. Engellilik oranı kişinin genel beden fonksiyonundaki kaybı gösterir; meslekte kazanma gücü kaybı ise kişinin kendi mesleğini yapabilme yeteneğindeki azalmayı ölçer. Aynı yaralanma, masa başında çalışan biriyle ağır iş yapan biri için farklı meslekte kazanma gücü kaybı doğurabilir.
| Ölçüt | Engellilik raporu | SGK maluliyeti |
|---|---|---|
| Dayanak | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik | 5510 s.K. kapsamındaki yönetmelik |
| Ölçtüğü şey | Genel beden fonksiyon kaybı | Meslekte kazanma gücü kaybı |
| Kurul | Yetkili sağlık kuruluşu sağlık kurulu | Kurum sağlık kurulu |
| Kullanıldığı yer | Vergi indirimi, sosyal haklar, tazminat | Sürekli iş göremezlik geliri, malullük aylığı |
| Eşik | Rapor türüne göre değişir | Sürekli iş göremezlik gelirinde en az yüzde 10 |
Pratik sonuç şudur: iş kazası dosyalarında hem tazminat hesabı için kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir rapor, hem de Kurum geliri için Kurum sağlık kurulu değerlendirmesi gerekir. İkisinin oranları farklı çıkabilir ve bu, dosyada ayrıca tartışılması gereken bir konudur. Bu ayrımın tazminat hesabına etkisi için 0554 648 37 15 numarasından bilgi alabilirsiniz.
Rapora İtiraz Zinciri ve Adli Tıp Kurumu
Maluliyet oranı, dosyanın parasal sonucunu doğrudan belirlediği için raporlar sıkça çekişme konusu olur. İtiraz yolu kademelidir ve her kademede farklı bir merci devreye girer.
İlk kademe, raporu veren sağlık kuruluşuna ve ilgili idari mercie itirazdır. Rapor bir dava dosyası kapsamında alınmışsa itiraz, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun bilirkişi raporuna itirazı düzenleyen hükümleri çerçevesinde ve iki haftalık süre içinde mahkemeye yapılır. Bu süre kısa olduğu için rapor tebliğ edilir edilmez uzman görüşü alınması gerekir.
İkinci kademe Adli Tıp Kurumu’dur. 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanunu uyarınca Kurum bünyesinde ihtisas kurulları bulunur ve maluliyet değerlendirmeleri ilgili ihtisas kurulunca yapılır. Üçüncü kademe ise Adli Tıp Üst Kurullarıdır. Daha önce 2659 sayılı Kanun’un 15. maddesinde Adli Tıp Genel Kuruluna verilen, ihtisas kurulları arasında veya ihtisas kurulu raporu ile başka bir kurumun raporu arasında çıkan çelişkileri inceleyip kesin karara bağlama görevi, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Adli Tıp Üst Kurullarına verilmiştir; çelişki hâlinde dosya bu kurullara gönderilir.
Uygulamada belirleyici olan nokta şudur: mahkeme, çelişkili raporlar arasında gerekçe göstermeden tercih yapamaz. Aralarında çelişki bulunan raporlar giderilmeden hüküm kurulması, kararın bozulma sebebidir. Bu nedenle rapor itirazının somut tıbbi gerekçelerle yapılması, genel nitelikte “rapora itiraz ediyoruz” ifadesinden çok daha etkilidir.
İtirazın somut dayanakları genellikle şunlardır: bir arızanın hiç değerlendirilmemiş olması, yanlış engel alanının seçilmesi, Balthazard sıralamasının büyükten küçüğe yapılmamış olması, tedavi tamamlanmadan erken rapor düzenlenmesi ve branş muayenelerinden birinin eksik kalması.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden oranlar basitçe toplanmıyor?
Çünkü vücut fonksiyonlarının toplamı %100’ü geçemez. Basit toplama, gerçekte olmayan bir “fazla” kayıp yaratır; Balthazard yöntemi her oranı kalan sağlam kısma uygulayarak bunu önler.
Kaç ayrı oranı birleştirebilirim?
Yöntem prensip olarak sınırsız sayıda oranı birleştirebilir; bu araçta pratik kullanım için 5 satır sunulmuştur.
Birleşik oranı nerede kullanacağım?
Bu oran, sürekli iş göremezlik veya trafik kazası tazminatı hesaplamasında “maluliyet oranı” olarak kullanılır. Hesaplamayı trafik kazası tazminatı hesaplama aracımızda tamamlayabilirsiniz.
Rapor tarihi mi kaza tarihi mi belirleyici?
Kaza tarihi. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik esas alınır; rapor daha sonra düzenlenmiş olsa bile bu değişmez.
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
Maluliyet oranım SGK’dan alacağım sürekli iş göremezlik gelirini de etkiler mi?
Evet, ancak farklı bir mekanizmayla. SGK, iş kazası sigortalısı için kendi mevzuatına göre ayrı bir gelir bağlar; bu, karşı taraf/sigortasından talep edeceğiniz tazminattan farklıdır ve genellikle mahsup konusu olur. Trafik kazası her zaman iş kazası sayılmaz — yalnızca işe gidiş-geliş veya iş sırasında meydana gelen kazalarda bu bağlantı kurulur.
Rapora karşı dava açarsam süreç ne kadar sürer?
Bu, mahkemenin iş yüküne ve bilirkişi incelemesinin gerekip gerekmediğine göre değişir; birkaç aydan bir yılı aşan sürelere kadar uzayabilir. Bu nedenle idari itiraz yolunu (İl Sağlık Müdürlüğü/hakem hastane) süresi içinde işletmek, dava açmadan önce değerlendirilmesi gereken daha hızlı bir seçenektir.
Balthazard Adı Nereden Geliyor?
Yöntem, adını Fransız hukukçu ve aktüerya uzmanı olan tarihi bir çalışmadan alır ve on yıllardır Türk sosyal güvenlik ve tazminat hukukunda çoklu engel/maluliyet oranlarının birleştirilmesinde kullanılır. Yalnızca trafik kazalarında değil; iş kazası, meslek hastalığı ve genel haksız fiil kaynaklı bedensel zararlarda da aynı yöntem uygulanır. Yöntemin matematiksel mantığı, tıbben “aynı anda birden fazla eksiklik” durumunda toplam fonksiyon kaybının %100’ü aşamayacağı ilkesine dayanır; bu nedenle her ek oran, kalan sağlam kapasiteye uygulanarak azalan bir katkı sağlar.
Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Nihai maluliyet oranını yalnızca yetkili sağlık kurulu raporu belirler; bu araç yalnızca birleştirme matematiğini gösterir.
Diğer hesaplama araçları
- Trafik kazası tazminatı hesaplama
- Araç değer kaybı hesaplama
- Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama
- Yasal miras payı ve saklı pay hesaplama
- Kira artış oranı hesaplama
- İnfaz süresi (koşullu salıverilme) hesaplama
- Hukuki süre hesaplama aracı
- Nafaka hesaplama ve artırım
- Geçici iş göremezlik ve tedavi gideri hesaplama
- Asli ve tali kusur tespit aracı
- Trafik kazası zamanaşımı hesaplayıcı
- Araç mahrumiyeti (ikame araç) bedeli hesaplama
- Trafik cezası hesaplama (7574)
- Teminat limiti yeterlilik testi
- Yasal ve temerrüt faizi hesaplama
- Adli para cezası hesaplama (TCK m.52)
- İcra dosyası hesaplama (harç ve kapak)
- Katılma alacağı hesaplama (mal rejimi)
- Ceza indirim zinciri hesaplama (TCK m.61/5)
- Fazla mesai, yıllık izin ve tatil alacağı
- Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) hesaplama
- Tenkis ve saklı pay hesaplama
- İdari dava süresi hesaplama
- Dava harcı ve açılış maliyeti hesaplama
- Maaş haczi hesaplama
- Tüm araçlar
📘 İlgili Rehberler
Süre kaçırmayın
Düşük bir maluliyet raporuna itiraz süresi sınırlıdır; belgelerinizi geciktirmeden tamamlayın.
Oran Kadar Önemli: Hangi Yönetmelik?
Aracın verdiği birleşik oran, girilen tekil oranlar doğruysa anlamlıdır. Tekil oranlar ise hangi yönetmeliğe göre belirlendiğine bağlıdır ve bu, uygulamada en sık yapılan hatadır.
Belirleyici olan kural şudur: uygulanacak yönetmelik, raporun düzenlendiği tarihe göre değil kazanın gerçekleştiği tarihe göre saptanır. Kaza tarihi itibarıyla yürürlükte olmayan bir yönetmeliğe göre yapılan maluliyet hesabı usul ve yasaya aykırılık oluşturur.
| Kaza tarihi | Uygulanacak düzenleme |
|---|---|
| 11.10.2008 öncesi | Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü |
| 11.10.2008 – 01.09.2013 | Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği |
| 01.09.2013 – 01.06.2015 | Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği |
| 01.06.2015 – 20.02.2019 | Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik |
| 20.02.2019 sonrası | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik |
| Çocuk mağdur | Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) |
Elinizdeki raporu açın ve iki tarihe bakın: kaza tarihi ve raporda esas alınan yönetmelik. Bu ikisi tabloyla uyuşmuyorsa itirazın en güçlü dayanağı buradadır ve tıbbi bilgi gerektirmez.
Genel Şart Cetvelleri Artık Dayanak Değil
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2019/40, K. 2020/40 sayılı ve 17.07.2020 tarihli kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun genel şartlara atıf yapan hükümleri iptal edilmiştir. Bu nedenle sigorta şirketinin kendi genel şartları ekindeki cetvellere dayanarak yaptırdığı değerlendirme, hesabın dayanağı olamaz.
Sigorta şirketinin “bizim anlaşmalı hastanemizden rapor alın” yönlendirmesi de bağlayıcı değildir. Rapor, yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş sağlık kurullarından veya yargılama aşamasında adli tıp birimlerinden alınır.
Oran Tazminata Nasıl Dönüşür?
Maluliyet oranı tek başına bir tutar değildir; hesabın çarpanıdır. Sürekli iş göremezlik tazminatı, zarar görenin geliri, maluliyet oranı, bakiye ömür ve peşin değer indirimi birlikte değerlendirilerek bulunur.
Buradan iki sonuç çıkar. Birincisi, oranda yapılacak küçük bir düzeltme sonuçta büyük bir fark yaratır; çünkü oran, gelirin tamamıyla ve kalan ömrün tamamıyla çarpılır. İkincisi, oran doğru olsa bile gelir düşük alınmışsa sonuç yine düşük çıkar. Bu nedenle rapora itiraz ile aktüer hesabına itiraz ayrı ayrı yürütülmelidir.
Unutulan İki Kalem
Rapor talebinde yalnızca “maluliyet oranı belirlensin” denildiğinde sağlık kurulu yalnızca sorulan soruyu cevaplar. Bu durumda iki kalem raporda hiç yer almaz ve aktüer bilirkişi raporda olmayanı hesaplayamaz:
- Geçici iş göremezlik süresi — iyileşme döneminde çalışılamayan süre, ay olarak belirtilmelidir.
- Bakıma muhtaçlık — süresi ve derecesi. Bakıcı gideri, Yargıtay uygulamasında tedavi gideri kapsamında kabul edilir ve sigorta şirketi bundan da sorumludur.
Rapor talebi bu üç soruyu birlikte içerecek biçimde yazılmalıdır.
Aracın verdiği sonuç bir tahmindir. Dosyanızı ücretsiz değerlendirelim.
İlgili Rehberler
- Trafik Kazası Tazminat Süreci: Kazadan Ödemeye Adım Adım Rehber
- Maluliyet raporuna itiraz: hangi yönetmelik, hangi hastane?
- Bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı
- Çocuk mağdurda trafik kazası tazminatı: ÇÖZGER
- Yaya ve motosiklet kazasında tazminat: müterafik kusur
- Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
- Bedeni zararda tahkim başvuru dilekçesi örneği
- Trafik sigortası limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır?
- Sigorta eksik ödedi: bakiye tazminat nasıl alınır?
- Trafik kazası tazminatında tahkim mi dava mı?
Rapor Alınmadan Önce Sorulacak Üç Soru
Maluliyet dosyalarında kaybın büyük kısmı, rapor alındıktan sonra değil rapor talebi yazılırken oluşur. Sağlık kurulu yalnızca sorulan soruyu cevaplar; sorulmayan hiçbir husus rapora girmez ve aktüer bilirkişi raporda olmayanı hesaplayamaz.
Rapor talebinde şu üç sorunun birlikte sorulması gerekir:
- Sürekli maluliyet oranı nedir ve hangi yönetmeliğe göre belirlenmiştir?
- Geçici iş göremezlik süresi kaç aydır?
- Bakıma muhtaçlık var mıdır; varsa süresi ve derecesi nedir?
Üç sorusu da cevaplanmış bir rapor dosyanın tamamını taşıyabilir. Eksik sorulmuş bir rapor ise yeni bir rapor süreci gerektirir ve aylar kaybettirir.
Zincirin En Zayıf Halkası: Branş Muayeneleri
Maluliyet raporu tek bir muayeneyle çıkmaz. Arazın ilgilendirdiği her branşta ayrı muayene yapılır ve sonuçlar sağlık kurulunda birleştirilir.
Kırılgan nokta buradadır: kazazede genellikle en belirgin arazını takip ettirir; buna eşlik eden baş travması, işitme kaybı veya travma sonrası psikiyatrik tablo gözden kaçar. Bu arazlar için hiç muayene yapılmadığında kurulun önüne gelmezler ve nihai orana hiç girmezler.
Bu nedenle rapor sürecine girmeden önce kaza sonrası tüm tıbbi kayıtlar çıkarılmalı ve hangi sistemlerin etkilendiği listelenmelidir. Sonradan “bu da vardı” demek, yeni bir rapor süreci anlamına gelir.
Erken Rapor, Düşük Rapor
Maluliyet ancak iyileşme süreci tamamlanıp kalıcı durum netleştikten sonra ölçülebilir. Tedavisi süren, ameliyat bekleyen veya fizik tedavisi devam eden bir hastada alınan rapor nihai tabloyu yansıtmaz.
Uygulamada sigorta şirketi erken aşamada rapor alınmasını teşvik edebilir; düşük oran çıkar ve ödeme buna göre yapılır. Kalıcı durum sonradan ağırlaştığında ise dosya kapanmış görünür.
Çocuk mağdurlarda bu risk daha da büyüktür: büyüme ve gelişme sürdüğünden, kemik gelişimini etkileyen yaralanmalarda kalıcı tablo yıllar sonra netleşebilir.
Aracı Kullandıktan Sonra Ne Yapmalı?
Aracın çıktısı bir başlangıç noktasıdır; dosyanın kendisi değildir. Sonrasında izlenecek sıra şudur ve sırayı bozmak zaman ile para kaybettirir.
- Belgeleri toplayın. Kaza tespit tutanağı, ceza soruşturma dosyası ve kusur bilirkişi raporu; ölümlü dosyada veraset ilamı ve gelir belgeleri; yaralamalı dosyada epikriz, istirahat raporları ve maluliyet raporu.
- Poliçeleri araştırın. Zorunlu trafik sigortasının yanında kusurlu tarafın İhtiyari Mali Mesuliyet poliçesi bulunup bulunmadığını sorun. Bu poliçe, teminat limitinin bittiği noktada ikinci bir kaynak sağlar ve çoğu dosyada hiç sorulmadığı için kullanılmadan kalır.
- Sigortaya yazılı başvuru yapın. Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca bu bir dava şartıdır; hem mahkeme hem tahkim yolu için geçerlidir. Ayrıca faiz ancak usulüne uygun başvurudan sonra işlemeye başlar.
- On beş günlük cevap süresini bekleyin. Şirket süresinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava ya da tahkim yolu açılır.
- Yolu seçin. Talep yalnızca sigorta şirketine yönelik ve teminat limiti içindeyse tahkim belirgin biçimde hızlıdır. Manevi tazminat, limiti aşan kısım veya sürücü ile işletene yöneltilecek talepler varsa mahkeme yolu gerekir.
İkinci ve üçüncü maddeler en çok atlanan adımlardır. İMM poliçesi sorulmadığında limiti aşan dosyalar gereksiz yere şahsi muhataplara kayar; yazılı başvuru yapılmadığında ise hem dava usulden reddedilir hem geçen yıllar için faiz işlemez.
Bu Sayfadaki Bilgiler Ne Zaman Güncellendi?
Teminat limitleri, asgari ücret ve tahkim parasal sınırları her yıl güncellenir. Bu sayfadaki tutarlar 2026 yılı için geçerlidir; başvuru öncesinde güncel değerlerin teyit edilmesi gerekir.
Hesap yöntemine ilişkin olarak ise güncel çerçeve şudur: Anayasa Mahkemesi’nin E. 2019/40, K. 2020/40 sayılı ve 17.07.2020 tarihli kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun genel şartlara atıf yapan hükümleri iptal edilmiş; hesabın genel şartlar ve ekindeki cetvellere göre değil, Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiile ilişkin hükümlerine göre yapılması gerektiği ortaya konmuştur. Bakiye ömür hesabında ise eski PMF-1931 tablosu yerine güncel TRH-2010 yaşam tablosu esas alınmaktadır.
Bu araç ve içeriği genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve bilirkişi hesabının yerine geçmez. Her dosya kendi belgeleri üzerinden değerlendirilmelidir.


