Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı (2026)

Nafaka, Türk hukukunda formülle değil takdirle belirlenir. Kanun hâkime bir hesap yöntemi vermez; tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti gözetmesini söyler. Bu nedenle “kesin nafaka hesaplama” vaadi eden araçlara temkinli yaklaşmak gerekir.

Aşağıdaki araç iki ayrı işi yapar: mevcut nafakanın artırımını girdiğiniz endeks oranına göre hesaplar; yeni nafaka için ise aracın varsayımsal oranlarına dayalı bir tahmin aralığı verir. Kullanılan yöntem aracın altında ayrıca açıklanmıştır.

Aracın Yöntemi: Hangi Hesap, Hangi Varsayım?

Bir hesaplama aracının sonucuna güvenebilmek için neyi nasıl hesapladığını bilmek gerekir. Aşağıda aracın iki modunda kullandığı yöntem açıkça gösterilmiştir.

1. Artırım modu. Girdiğiniz yıllık endeks oranı, mevcut nafakaya her yıl bileşik olarak uygulanır: birinci yılın sonucu ikinci yılın başlangıç tutarı olur. Araç bütün yıllar için aynı oranı kullanır. Oysa ÜFE veya TÜFE her yıl farklı gerçekleşir; bu durumda hesabı yıl yıl yapmak gerekir (aşağıdaki örneğe bakınız). Sonuç tablosunda güncel aylık nafaka, toplam artış ve aylık farkın on iki katı olan yıllık fark gösterilir.

2. Tahmin modu. Bu mod kanuna veya Yargıtay kararlarına dayanan bir hesap değildir; aracın kendi varsayımsal oranlarıyla bir başlangıç fikri verir:

Bu oranlar yalnızca bir hareket noktasıdır. Mahkeme sabit bir yüzde uygulamaz; çocuğun özel ihtiyaçları, eğitim ve sağlık giderleri, tarafların yaşam standardı ve kayıt dışı gelir gibi araca girmeyen unsurlar sonucu belirgin biçimde değiştirebilir. Ayrıntılı ölçütler için nafaka nasıl hesaplanır rehberimize, yalnızca çocuk nafakası için iştirak nafakası hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

Artırım Hesabı: Farklı Yıllar İçin Adım Adım Örnek

Kararda “nafakanın her yıl ÜFE oranında artırılmasına” gibi bir hüküm varsa, artış her yıl kendiliğinden uygulanır (TMK m.176/5, m.330/3). Oranlar yıldan yıla farklı olduğunda aracı her yıl için ayrı çalıştırın: yıl alanına 1 yazın, ilgili yılın oranını girin ve çıkan tutarı bir sonraki yılın “mevcut nafaka” tutarı olarak kullanın. Aşağıdaki örnekteki oranlar varsayımsaldır.

Birikimli oranın iki oranın toplamı (%55) değil, %62,5 olduğuna dikkat edin; çünkü ikinci yılın artışı artırılmış tutar üzerinden hesaplanır. Kararda endeks yazılı değilse araçla bulunan tutar kendiliğinden talep edilemez; artırım için dava açılması gerekir. Geçmiş dönemler için ödenmemiş farkların hesabı için nafaka artırım ve birikmiş fark hesaplama aracımızı, kararlara artış hükmü yazdırılması için otomatik artış klozu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Nafaka Türleri

Mevzuat Haritası: Nafakanın Belirlenmesi, Artırımı ve Tahsili

Nafakaya ilişkin hükümler Türk Medeni Kanunu, İcra ve İflas Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu arasında dağılmıştır. Aşağıdaki tablo, hesaplama ve tahsil açısından önem taşıyan hükümleri bir arada gösterir.

Hâkim Neye Bakar?

• Yükümlünün geliri, malvarlığı ve gerçek ödeme gücü — kayıt dışı gelir de araştırılabilir
• Alacaklının geliri, çalışma imkânı ve yaşam giderleri
• Çocuğun yaşı, eğitim durumu, sağlık ihtiyaçları ve alışılmış yaşam standardı
• Tarafların evlilik süresince sürdürdüğü yaşam düzeyi
• Yükümlünün bakmakla yükümlü olduğu başka kişiler
• Kusur durumu — yoksulluk nafakasında alacaklının daha ağır kusurlu olmaması aranır

Yargıtay’ın Nafaka Miktarında ve Artırımda Uyguladığı Ölçütler

Kanun yalnızca genel ölçütler koyduğundan, nafaka miktarının nasıl belirleneceği büyük ölçüde Yargıtay kararlarıyla şekillenmiştir. Aşağıdaki kararlar, bir hesaplama aracının neden ancak tahmin verebileceğini de gösterir.

Bu kararların ortak noktası şudur: mahkeme sabit bir yüzdeye değil, tarafların somut gelir-gider dengesine ve çocuğun gerçek ihtiyaçlarına bakar. Araç sonucunu, belgelerinizi hazırlamak ve beklentinizi gerçekçi tutmak için bir başlangıç noktası olarak kullanın.

Yoksulluk Nafakasında Süre

Yoksulluk nafakası TMK m.175 uyarınca bugün hâlâ süresiz olarak istenebilir; ancak bu “sonsuza kadar” anlamına gelmez ve Anayasa Mahkemesi’nin “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı 30.06.2027’de yürürlüğe girecektir. Şartları ortadan kalktığında kaldırılması istenebilir. Kaldırma sebepleri: alacaklının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun sona ermesi ve haysiyetsiz hayat sürmesi. İlk iki hâlde nafaka kendiliğinden sona erer; diğerlerinde mahkeme kararı gerekir (TMK m.176/3). Kaldırma ve azaltma davasının ayrıntıları için nafaka azaltma ve kaldırma davası rehberimize bakabilirsiniz.

Nafaka Artırım Davası

Kararda artış kuralı yoksa, ihtiyaçların ve alım gücünün değişmesi üzerine artırım davası açılır. Hâkim endeksle bağlı değildir; ancak Yargıtay, tarafların malî durumunda olağanüstü bir değişiklik yoksa nafakanın ÜFE oranında artırılmasını kabul eder (YHGK 16.03.2016, E.2014/3-783, K.2016/309). Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177); bu yetki kesin olmadığından dava davalının yerleşim yerinde de açılabilir.

Artırım kararı kural olarak dava tarihinden itibaren hüküm doğurur (YİBK 28.11.1956, E.15, K.15); dava tarihinden önceki dönem için artış istenemez. Bu nedenle davanın geciktirilmesi doğrudan tutar kaybı anlamına gelir. Ayrıntılar için nafaka artırım ve azaltım davası rehberimize bakabilirsiniz.

Ödenmeyen Nafaka: İcra ve Tazyik Hapsi

Nafaka ilamı, ilamlı icra takibine konabilir ve maaş haczi uygulanabilir. Maaş haczinde borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşülür; genel kuralda haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83). Nafakada ise ayrım yapılır: Yargıtay, işleyecek aylık nafaka için maaşın tamamı üzerinden haciz konulmasını hukuka aykırı görmemiş; birikmiş nafakanın ise adi alacak niteliğinde olduğunu ve dörtte bir kuralına tabi olduğunu kabul etmiştir (8. HD 30.09.2014, E.2014/19264, K.2014/17556).

Ayrıca nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında icra mahkemesine şikâyette bulunulabilir ve tazyik hapsi kararı verilebilir. Tazyik hapsi üç aya kadardır (İİK m.344). Şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.347). Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra borç ödenirse borçlu tahliye edilir. Yalnızca birikmiş nafakanın tahsili istendiğinde bu alacak adi alacak sayıldığından, tazyik hapsi yolu güncel aylık nafakalar için işler. Tahsil yolları için nafaka tahsili rehberimize bakabilirsiniz.

Aracın Sınırları

• Tahmin aralığı, aracın varsayımsal oranlarına dayanır; bu oranların kanuni veya içtihadi bir dayanağı yoktur (yöntem yukarıda açıklanmıştır).
• Kayıt dışı gelir, malvarlığı ve yaşam standardı hesaba giremez; oysa mahkeme bunları araştırır.
• Özel eğitim, sağlık gideri ve engellilik durumu tutarı belirgin biçimde yükseltir.
• Artırım hesabı yalnızca kararda endeks kuralı varsa doğrudan uygulanabilir; araç bütün yıllara aynı oranı uyguladığından farklı yıllar ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

Hesaplamanın sonucunu kendi dosyanızla birlikte değerlendirmek, artırım veya indirim davası açmanın gerekip gerekmediğini konuşmak için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Nafaka nasıl hesaplanır?

Kanunda formül yoktur. Hâkim, tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti gözeterek takdir eder. Yargıtay sabit bir oran uygulamaz: iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın ödeme gücü (TMK m.330/1), yoksulluk nafakasında yükümlünün malî gücü (TMK m.175) belirleyicidir.

Nafaka her yıl kendiliğinden artar mı?

Kararda artış kuralı öngörülmüşse (ÜFE, TÜFE veya sabit oran) artış kendiliğinden uygulanır (TMK m.176/5, m.330/3). Böyle bir kural yoksa artırım için nafaka artırım davası açılması gerekir.

İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

Çocuk ergin olana kadar ödenir ve erginlikle kendiliğinden sona erer (2. HD 17.02.2016, E.2016/447, K.2016/2843). Çocuk ergin olduktan sonra eğitimi devam ediyorsa, durum ve koşullara göre beklenebilecekse eğitim sonuna kadar bakım yükümlülüğü sürer (TMK m.328/2); bu talebi ergin çocuk kendisi ileri sürer.

Yoksulluk nafakası hangi hâllerde kesilir?

Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3).

Nafaka ödenmezse ne olur?

İcra takibi başlatılabilir ve maaş haczi uygulanabilir. Ayrıca nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında şikâyet üzerine üç aya kadar tazyik hapsi kararı verilebilir (İİK m.344); şikâyet hakkı öğrenmeden itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.347).

Araç iştirak nafakasını nasıl tahmin ediyor?

Araç, yükümlünün aylık net gelirine çocuk sayısına göre bir taban oran uygular (1 çocukta %12, 2 çocukta %20, 3 çocukta %26, 4 ve üzerinde %30), bunu yaş grubu katsayısıyla çarpar, başka bakım yükümlülükleri için indirim yapar ve sonucu %75–%125 aralığında gösterir. Bu oranlar aracın kendi varsayımıdır; kanuni veya içtihadi bir dayanağı yoktur.

Her yıl farklı endeks oranı varsa hesabı nasıl yapmalıyım?

Aracı her yıl için ayrı çalıştırın: yıl alanına 1 yazın, o yılın oranını girin ve çıkan tutarı bir sonraki yılın mevcut nafakası olarak kullanın. Araç aynı oranı bütün yıllara bileşik olarak uyguladığından, farklı oranlar tek seferde girilemez.

Kararda artış hükmü yoksa araçla hesaplanan tutarı isteyebilir miyim?

Hayır. Araç sonucu bir mahkeme kararı değildir. Kararda endeks kuralı yoksa artırım için nafaka artırım davası açılmalıdır; artırım dava tarihinden itibaren işler (YİBK 28.11.1956, E.15, K.15). Davada hâkim, olağanüstü değişiklik yoksa ÜFE oranında artırım yapar (YHGK 16.03.2016, E.2014/3-783, K.2016/309).

Yoksulluk nafakasının bir üst sınırı var mı?

Kanunda rakamsal bir sınır yoktur. Yoksulluk nafakası yükümlünün malî gücü oranında verilir (TMK m.175) ve alacaklıyı zenginleştirme amacı taşımaz (YHGK 04.10.2022, E.2019/2-807, K.2022/1221). Bu nedenle üst sınırı fiilen yükümlünün ödeme gücü belirler.

Asgari ücretle çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?

Alabilir. Hukuk Genel Kurulu, asgari ücret düzeyindeki gelirin tek başına yoksulluk nafakasına engel olmadığını, ancak miktarın belirlenmesinde dikkate alınacağını kabul etmiştir (YHGK 21.03.2018, E.2017/2-1584, K.2018/503).

Tedbir nafakası istemezsem hâkim yine de karar verir mi?

Evet. Hâkim, talep olmasa bile tedbir nafakasını kendiliğinden ve dava tarihinden itibaren takdir etmekle yükümlüdür (YHGK 10.11.2022, E.2020/2-367, K.2022/1497). Yine de ihtiyacı gösteren belgelerin sunulması miktarın doğru belirlenmesine yardımcı olur.

Her iki eşin de geliri varsa tedbir nafakası verilir mi?

Eşlerin gelirleri karşılaştırılır. Ekonomik güçler birbirine yakınsa eş için tedbir nafakası verilmeyebilir (YHGK 18.04.2018, E.2017/2-1578, K.2018/791); çocuk için tedbir nafakası ise ayrıca değerlendirilir.

Nafaka borcu için maaşın tamamı haczedilebilir mi?

Ayrım yapılır. Yargıtay, işleyecek aylık nafaka için maaşın tamamı üzerinden haciz konulmasını hukuka aykırı görmemiş; birikmiş nafakanın ise adi alacak niteliğinde olduğunu ve İİK m.83’teki dörtte bir kuralına tabi olduğunu kabul etmiştir (8. HD 30.09.2014, E.2014/19264, K.2014/17556).

Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası ne zamana kadar istenebilir?

Boşanmadan doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Ancak hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz; davalının açık ve net biçimde ileri sürmesi gerekir (YHGK 08.04.2015, E.2013/1597, K.2015/1165; TBK m.161).

Nafaka davası hangi mahkemede açılır?

Aile mahkemesinde, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde açılır. Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177); bu yetki kesin olmadığından dava davalının yerleşim yerinde de açılabilir (2. HD 14.12.2006, E.2006/9429, K.2006/17659).

Çocuk 18 yaşına girince iştirak nafakası kendiliğinden biter mi?

Evet. Ergin olan çocuğun iştirak nafakası ayrıca mahkeme kararına gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer (2. HD 17.02.2016, E.2016/447, K.2016/2843). Eğitimi devam eden ergin çocuk, TMK m.328/2 kapsamında bakım talebini kendisi ileri sürebilir.

Nafaka ödenmezse tazyik hapsi için ne kadar sürem var?

Şikâyet hakkı, ödememenin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.347). Tazyik hapsi üç aya kadardır; hapis sürerken borç ödenirse borçlu tahliye edilir (İİK m.344).

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Nafaka miktarı hâkim takdirine bağlıdır; araç sonucu bağlayıcı değildir.

İlgili Rehberler

• Aile ve Boşanma Hukuku — tüm rehberler
• Aile Hukuku Rehberi