Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı (2026)

Nafaka, Türk hukukunda formülle değil takdirle belirlenir. Kanun hâkime bir hesap yöntemi vermez; tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti gözetmesini söyler. Bu nedenle “kesin nafaka hesaplama” vaadi eden araçlara temkinli yaklaşmak gerekir.

Aşağıdaki araç iki ayrı işi yapar: mevcut nafakanın artırımını kararda öngörülen endekse göre kesin biçimde hesaplar; yeni nafaka için ise uygulamada sık rastlanan aralıklara dayalı bir tahmin aralığı verir.

Nafaka Türleri

Hâkim Neye Bakar?

• Yükümlünün geliri, malvarlığı ve gerçek ödeme gücü — kayıt dışı gelir de araştırılabilir
• Alacaklının geliri, çalışma imkânı ve yaşam giderleri
• Çocuğun yaşı, eğitim durumu, sağlık ihtiyaçları ve alışılmış yaşam standardı
• Tarafların evlilik süresince sürdürdüğü yaşam düzeyi
• Yükümlünün bakmakla yükümlü olduğu başka kişiler
• Kusur durumu — yoksulluk nafakasında alacaklının daha ağır kusurlu olmaması aranır

Yoksulluk Nafakasında Süre

Yoksulluk nafakası kural olarak süresiz hükmedilir; ancak “sonsuza kadar” anlamına gelmez. Şartları ortadan kalktığında kaldırılması istenebilir. Kaldırma sebepleri: alacaklının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun sona ermesi ve haysiyetsiz hayat sürmesi. İlk iki hâlde nafaka kendiliğinden sona erer; diğerlerinde mahkeme kararı gerekir.

Nafaka Artırım Davası

Kararda artış kuralı yoksa, ihtiyaçların ve alım gücünün değişmesi üzerine artırım davası açılır. Hâkim endeksle bağlı değildir; ancak uygulamada endeks önemli bir ölçüt olarak kullanılır. Dava, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Artırım kararı kural olarak dava tarihinden itibaren hüküm doğurur; geçmişe dönük artış istenemez. Bu nedenle davanın geciktirilmemesi doğrudan tutar kaybı anlamına gelir.

Ödenmeyen Nafaka: İcra ve Tazyik Hapsi

Nafaka ilamı, ilamlı icra takibine konabilir ve maaş haczi uygulanabilir. Nafaka alacağında maaş haczi bakımından dörtte bir sınırı uygulanmaz; nafaka alacağı için maaşın tamamına kadar haciz mümkündür ve nafaka alacakları diğer alacaklara göre önceliklidir.

Ayrıca nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında icra mahkemesine şikâyette bulunulabilir ve tazyik hapsi kararı verilebilir. Şikâyet süresi, ihlalin öğrenilmesinden itibaren üç aydır ve her hâlde icra takibinin kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır. Borç ödendiğinde tazyik hapsi kendiliğinden kalkar.

Aracın Sınırları

• Tahmin aralığı, uygulamada gözlenen oranlara dayanır; kanuni bir dayanağı yoktur.
• Kayıt dışı gelir, malvarlığı ve yaşam standardı hesaba giremez; oysa mahkeme bunları araştırır.
• Özel eğitim, sağlık gideri ve engellilik durumu tutarı belirgin biçimde yükseltir.
• Artırım hesabı yalnızca kararda endeks kuralı varsa doğrudan uygulanabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Nafaka nasıl hesaplanır?

Kanunda formül yoktur. Hâkim, tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti gözeterek takdir eder. Uygulamada iştirak nafakasında yükümlünün gelirinin belirli bir oranı esas alınır.

Nafaka her yıl kendiliğinden artar mı?

Kararda artış kuralı öngörülmüşse (ÜFE, TÜFE veya sabit oran) artış kendiliğinden uygulanır. Böyle bir kural yoksa artırım için nafaka artırım davası açılması gerekir.

İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

Kural olarak çocuk ergin olana kadar ödenir. Çocuk ergin olduktan sonra eğitimi devam ediyorsa, ana ve babanın durumu elverdiği ölçüde eğitim sonuna kadar bakım yükümlülüğü sürer.

Yoksulluk nafakası hangi hâllerde kesilir?

Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölmesi, alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.

Nafaka ödenmezse ne olur?

İcra takibi başlatılabilir ve maaş haczi uygulanabilir. Ayrıca nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında şikâyet üzerine tazyik hapsi kararı verilebilir; şikâyet süresi üç aydır.

Bilgilendirme: Bu araç ve rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Nafaka miktarı hâkim takdirine bağlıdır; araç sonucu bağlayıcı değildir.

İlgili Rehberler

• Aile ve Boşanma Hukuku — tüm rehberler
• Aile Hukuku Rehberi