Anayasa Mahkemesi’nin TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı, yürürlüğe girmesi için tanınan 9 aylık süre nedeniyle özel bir geçiş dönemi yaratmıştır. Bu dönemde halen görülmekte olan davalarda tarafların izleyebileceği stratejiler önem taşımaktadır. Bu rehberde geçiş döneminin hukuki niteliğini ve dava taraflarının nelere dikkat etmesi gerektiğini açıklıyoruz.
9 Aylık Süre Neden Tanındı?
Anayasa Mahkemesi, bir kanun hükmünü iptal ettiğinde, ortaya çıkacak yasal boşluğun kamu düzenini bozmasını önlemek için iptal hükmünün ileri bir tarihte yürürlüğe girmesine karar verebilir. Süresiz nafaka kararında da, TBMM’ye yoksulluk nafakasının yeni esaslarını belirleyen bir kanun çıkarma fırsatı tanımak amacıyla 9 aylık bir erteleme öngörülmüştür. Bu süre içinde iptal edilen ibare halen yürürlüktedir.
Geçiş Döneminde Mahkemeler Nasıl Karar Veriyor?
İptal hükmü yürürlüğe girene kadar geçecek sürede, aile mahkemeleri mevcut kanun hükmünü uygulamaya devam edebilir. Ancak hâkimler takdir yetkilerini kullanırken, Anayasa Mahkemesi’nin iptal gerekçesini ve yaklaşan yeni düzenlemeyi göz önünde bulundurabilirler. Bu nedenle uygulamada, süresiz nafaka yerine belirli süreli nafakaya hükmetme eğilimi güçlenebilir.
Nafaka Yükümlüsü (Ödeyen Taraf) İçin Strateji
- Devam eden davada AYM’nin 4 Haziran 2026 tarihli iptal kararının dosyaya sunulmasını talep edin.
- Nafakanın süresiz değil, evlilik süresi ve tarafların durumu gözetilerek belirli bir süreyle sınırlandırılmasını isteyin.
- Yeni yasal düzenlemenin beklenmesi hususunu mahkemenin takdirine sunabilirsiniz.
- Toptan (tek seferlik) ödeme seçeneğini değerlendirin; bu yöntem ileride sürekli yükümlülükten kurtulmayı sağlayabilir.
Nafaka Alacaklısı (Alan Taraf) İçin Strateji
- Maddi yoksunluğunuzu, çalışamama nedenlerinizi ve sağlık durumunuzu gösteren resmi belgeleri hazır tutun.
- Yoksulluk nafakası yanında maddi-manevi tazminat ve mal rejiminden kaynaklanan haklarınızı da dikkatle değerlendirin.
- Yeni sistemde nafaka süresinin takdirinde bu belgelerin önemli katkısı olabilir.
Geçiş Döneminin Sonunda Ne Olacak?
9 aylık sürenin sonunda TBMM yeni bir düzenleme yapmazsa, süresiz nafakaya hükmedilmesine imkân tanıyan yasal dayanak ortadan kalkacaktır. Bu durumda mahkemeler nafakaya süre belirlerken doğrudan Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesini ve genel hukuk ilkelerini esas almak durumunda kalabilir. Düzenleme çıkarsa, nafakanın süresi ve kriterleri o kanunla belirginleşecektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçiş döneminde açılan davada süresiz nafaka çıkar mı?
Teorik olarak ibare halen yürürlükte olduğundan mümkündür; ancak hâkimler iptal kararını dikkate alarak belirli süreli nafakaya hükmetme yönünde takdir kullanabilir.
Davamda süre sınırı talebini nasıl sunarım?
Yazılı dilekçeyle veya duruşmada AYM’nin 4 Haziran 2026 kararına atıf yaparak, nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılmasını mahkemeden talep edebilirsiniz.
Toptan ödeme geçiş döneminde avantajlı mı?
Kısa süreli evliliklerde tek seferlik ödeme ile borç tamamen sona erebileceğinden, ileride sürekli yükümlülükten kurtulmak isteyen taraf için değerlendirilmeye değer bir seçenektir.
Yeni düzenleme çıkmazsa ne olur?
9 ay sonunda iptal yürürlüğe girer ve süresiz nafakaya hükmedilmesinin yasal dayanağı kalkar. Mahkemeler süreyi takdir ederken doğrudan AYM gerekçesini esas alabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
