Süresiz Nafaka İptali Sonrası Nafakaya Süre Sınırı Nasıl Talep Edilir?

Önce doğru cevap: bugün hâkimden süre sınırı istenebilir mi?

Bu sorunun dürüst cevabı, kamuoyunda dolaşan beklentiden farklıdır ve bilinmesi kişinin kendi menfaatinedir.

Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026’da TMK 175’in birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiş, ancak iptal hükmünün yürürlüğünü gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay ertelemiştir. 10 Ağustos 2026 itibarıyla gerekçeli karar henüz Resmî Gazete’de yayımlanmamış olup, 9 aylık süre işlemeye dahi başlamamıştır.

Bunun somut anlamı şudur: TMK 175 hâlen mevcut hâliyle yürürlüktedir ve hâkim, kanunun kendisine tanımadığı bir yetkiyi kullanarak yoksulluk nafakasına doğrudan süre sınırı koyamaz. Erteleme süresi boyunca iptal edilen kuralın yürürlüğünü sürdürdüğü ve uygulanması gerektiği, gerek öğretide gerek Yargıtay uygulamasında kabul edilen görüştür.

Dolayısıyla “AYM iptal etti, artık nafakama süre koydurabilirim” beklentisiyle açılacak bir talep, bu aşamada dayanaksız kalma riski taşır. Ayrıca gerekçeli karar yayımlanmadığından, Anayasa Mahkemesi’nin hangi anayasal değerlendirmeyle bu sonuca ulaştığı da resmen bilinmemektedir; kararın gerekçesine dayanan iddialar şu an teyit edilebilir değildir.

Aşağıda, bu tabloda gerçekten kullanılabilir olan yolları ve yeni rejime hazırlanmanın doğru biçimini açıklıyoruz.

Bugün fiilen kullanılabilen yollar

Nafakanın süresiz olması, sonsuza kadar değişmeyeceği anlamına gelmez. TMK 176, iptal kararından bağımsız olarak işleyen ve bugün de açık olan mekanizmalar öngörür. Nafaka yükümlüsü bakımından gerçekçi strateji, süre sınırı talebi değil bu mekanizmalardır.

Kaldırma — TMK 176/3

• Kendiliğinden kalkan hâller: alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü. Mahkeme kararına gerek yoktur; nafaka o anda hukuken sona ermiştir. Yine de icra dosyası kendiliğinden kapanmadığından nüfus kaydının dosyaya sunulması gerekir.
• Mahkeme kararıyla kaldırılan hâller: alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi. İspat yükü nafaka borçlusundadır ve hüküm kural olarak dava tarihinden itibaren sonuç doğurur.

Azaltma — TMK 176/4

Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın azaltılmasına karar verilebilir. Yükümlünün gelirinin esaslı biçimde düşmesi ya da alacaklının ekonomik durumunun kısmen düzelmesi bu kapsamdadır.

Terditli kurgu

Uygulamada bu davaların terditli açılması tavsiye edilir: öncelikle nafakanın kaldırılması, mahkeme bu kanaatte değilse azaltılması. Böylece kaldırma koşulları tam oluşmamış sayılsa bile dava tümüyle reddedilmek yerine azaltma yönünde sonuç verebilir.

Yeni dava veya devam eden davada ne yapılabilir?

Henüz karara bağlanmamış bir boşanma veya nafaka davasında, nafakanın miktarı ve koşulları tartışılırken evlilik süresi, tarafların yaşı, eğitim ve meslek durumu, çalışma kapasitesi ve çocukların durumu zaten hâkimin takdirine giren olgulardır. Bu olguları güçlü delillerle dosyaya koymak, süre sınırı doğurmasa da miktar üzerinde doğrudan etkilidir ve ileride açılacak kaldırma veya azaltma davasının da zeminini hazırlar.

Derdest davalarda tartışmalı bir ihtimal

Görülmekte olan davalarda, iptal edilmiş ancak yürürlüğü ertelenmiş bir kuralın uygulanıp uygulanmayacağı hukuken tartışmalıdır. Bu tartışmayı olduğu gibi aktarıyoruz; çünkü tek yönlü bir sunum, okuru yanlış bir beklentiye sürükler.

Kuralın uygulanmaya devam edeceği görüşü

Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası, Anayasa Mahkemesi’ne iptal hükmünün yürürlük tarihini erteleme yetkisi tanır. Öğretide Teziç, Tanör/Yüzbaşıoğlu ve Gözler, iptal edilen kuralın erteleme süresi içinde yürürlükte kalacağı ve uygulanacağı görüşündedir. Yargıtay kararlarında da erteleme süresi içinde kuralın uygulanmaya devam edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu görüş bugün hâkim durumdadır.

Uygulanamayacağı görüşü

Buna karşılık Danıştay dairelerinin bir kısmı, Anayasa’ya aykırılığı saptanmış kuralla görülmekte olan davaların çözülmesinin Anayasa’nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceğini kabul etmiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi’nin bir içtihadında da, erteleme kararı verilmiş olsa bile Anayasa’ya aykırılığı sabit olan kuralın bu süre içinde tatbik edilemeyeceği benimsenmiştir.

Bu ne anlama geliyor?

Derdest bir dosyada bu ikinci görüşe dayanarak nafakanın süreyle sınırlandırılmasını talep etmek teorik olarak mümkündür; ancak bugün itibarıyla emsal bir aile mahkemesi veya Yargıtay kararı bulunmadığından, sonucu öngörülemez. Böyle bir talebin, asıl savunmanın yerine değil yanında ileri sürülmesi ve TMK 176’ya dayanan somut sebeplerin ihmal edilmemesi gerekir. Bu, dosya bazında vekil ile birlikte alınacak bir stratejik karardır.

Yeni rejime hazırlanmak: bugünden yapılabilecekler

Süre ölçütleri yasalaştığında, dosyanın gücünü belirleyecek olan belgelerdir. Hangi model kabul edilirse edilsin, aşağıdaki başlıklar değerlendirmeye giren olgular olacaktır. Bunları bugünden derlemek, ileride zaman kazandırır.

• Evlilik süresi. Evlenme ve boşanma tarihleri, fiili ayrılık dönemleri, nüfus kayıt örneği ve kesinleşme şerhi.
• Tarafların çalışma kapasitesi. Yaş, öğrenim durumu, diploma ve sertifikalar, meslek kayıtları, SGK hizmet dökümü, varsa sağlık kurulu raporu.
• Ekonomik durum. Gelir belgeleri, banka hesap hareketleri, tapu ve araç kayıtları, kira gelirleri, ticaret sicili ve vergi kayıtları — hem kendiniz hem karşı taraf bakımından.
• Çocukların durumu. Sayısı, yaşı, velayet düzenlemesi, eğitim aşaması, varsa özel bakım ihtiyacı.
• Ödeme geçmişi. Dekontlar ve icra dosyası kayıtları. Düzenli ödeme, iyi niyetin en güçlü göstergesidir ve her aşamada dikkate alınır.

Takvimde neyi izlemeli?

İki gelişme belirleyicidir: gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanması — bu, hem 9 aylık sürenin başlangıcını belirleyecek hem de Anayasa Mahkemesi’nin gerekçesini ortaya koyacaktır — ve TBMM’nin yapacağı düzenleme. Nafaka reformu, 12. Yargı Paketi’nden (7589 sayılı Kanun, RG 31.07.2026) çıkarılarak ayrı bir düzenlemeye bırakılmıştır. Yeni kanunun mevcut nafakalara etkisi, tamamen kendi geçiş hükümlerine bağlı olacaktır.