6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma Kararı Nasıl Alınır?

6284 koruma kararı; en yakın kolluğa (155/156), aile mahkemesine, savcılığa, ŞÖNİM’e veya mülki amire başvurarak alınabilir; acil durumda 112/KADES. Koruyucu tedbir için şiddetin delili/belgesi aranmaz (m. 8/3) — beyan esaslı, hızlı ve ücretsiz korumadır. Tedbir ilk defasında en çok 6 ay için verilir; tehlike sürerse uzatılabilir. Bu rehberde 6284 koruma kararını açıklıyoruz.

Koruma kararı nasıl alınır, nereye başvurulur?

6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı için birden çok yere başvurulabilir: en yakın kolluk birimine (polis 155 / jandarma 156), aile mahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığına, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine (ŞÖNİM) veya mülki amirliğe (valilik/kaymakamlık). Acil ve hayati tehlike anında ise 112 aranmalı ya da KADES uygulaması kullanılmalıdır. Başvuru sözlü olarak ya da dilekçeyle yapılabilir; süreç hızlı, erişilebilir ve tamamen ücretsizdir.

Delil veya belge gerekmez (beyan esaslı koruma)

Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz (6284 m. 8/3). Yani koruma, mağdurun beyanı esas alınarak hızlıca sağlanır; başvuran kişinin şiddeti kanıtlaması ön koşul değildir. Önleyici tedbir kararı da geciktirilmeksizin verilir ve Kanun’un amacını tehlikeye sokacak şekilde ertelenemez. Bu yaklaşım, şiddet mağdurunun vakit kaybetmeden koruma altına alınmasını amaçlar; ilerleyen dava sürecinde deliller ayrıca toplanabilir.

Kararı kim verir?

Yetki, kararın türüne göre değişir: aile mahkemesi hâkimi hem koruyucu hem önleyici tedbir kararı verebilir; mülki amir (vali/kaymakam) yalnızca koruyucu tedbirlere karar verebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise kolluk amiri de bazı tedbirleri derhal alabilir: uzaklaştırma gibi önleyici tedbirleri (m.5/1-a, b, c, d) alırsa kararı ilk iş günü hâkimin onayına sunar ve hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar (m.5/2); barınma yeri ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirlerde ise onay mercii mülki amirdir ve 48 saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar (m.3/2).

Hangi tedbirler alınabilir?

Tedbirler ikiye ayrılır. Koruyucu tedbirler korunan kişiye yöneliktir: uygun barınma yeri, geçici maddi yardım, psikolojik/mesleki/hukuki/sosyal danışmanlık, geçici koruma, belirli koşullarda kreş imkânı ve gerekirse kimlik bilgilerinin değiştirilmesi. Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayana yöneliktir: müşterek konuttan uzaklaştırma ve konutun korunan kişiye tahsisi, korunan kişiye/konuta/işe/okula yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, hakaret/tehdit içeren söz ve davranışlardan kaçınma, silahların teslimi ve alkol/uyuşturucu etkisindeyken yaklaşmama gibi tedbirler.

Ücret, avukat, süre ve acil durum

Başvuru tamamen ücretsizdir; harç veya masraf ödenmez ve vatandaşlık şartı yoktur (yabancılar da başvurabilir, tercüman talep edebilir). Avukat zorunlu değildir; ancak dilekçenin doğru hazırlanması önemlidir ve şiddet mağdurları baroların adli yardım bürolarından ücretsiz avukat talep edebilir. Karar genellikle başvuru günü veya ertesi iş günü verilir; tedbir ilk defasında en çok 6 ay için geçerlidir. Acil durumda önceliğiniz güvenliktir: 112’yi arayın veya KADES kullanın, en yakın karakola/ŞÖNİM’e başvurun ve aile mahkemesinden tedbir talep edin.

Kim Karar Verir? Üç Merci ve Onay Zinciri

6284 kapsamındaki tedbirler yalnızca hâkim tarafından verilmez. Aciliyete göre üç ayrı merci devreye girer ve aralarında bir onay zinciri işler.

Başvuru için tek bir kapı yoktur: mağdur en yakın kolluk birimine, mülkî amirliğe, Cumhuriyet başsavcılığına, aile mahkemesine veya ilgili sosyal hizmet birimlerine başvurabilir. Acil durumda en hızlı yol, en yakın kolluk birimidir.

Tedbir Talep Ederken Yazılması Gerekenler

Delil şartı aranmaması, talebin özensiz yazılabileceği anlamına gelmez. Kararın kapsamı, talebin somutluğuna göre belirlenir.

1. Hangi tedbiri istediğinizi sayın. Uzaklaştırma, iletişim kurmama, yaklaşmama, silahların teslimi, alkol veya uyuşturucu kullanmama, barınma, geçici koruma, maddi yardım — talep edilmeyen tedbir çoğu zaman karara girmez.
2. Korunacak yerleri belirtin. Konut, işyeri, çocuğun okulu, kreş, ebeveyn adresi. Her biri ayrı ayrı yazılmalıdır; yalnızca “konuta yaklaşmaması” istendiğinde işyeri korumasız kalır.
3. Korunacak kişileri sayın. Kendiniz, çocuklar ve varsa risk altındaki diğer yakınlar.
4. Asgari mesafe önerin. Teknik takip talep edilecekse, kararda somut bir mesafenin bulunması sürecin işlemesini sağlar.
5. Süre isteyin. Tedbirin süresi ve gerekiyorsa uzatılması ayrıca talep edilebilir.

Süre, Uzatma ve İhlalin Sonucu

Koruma kararı süresizdir sanılır; oysa belirli bir süreyle verilir ve devamı ayrıca değerlendirilir.

Süreç boyunca masraf endişesi taşınmamalıdır: 6284 kapsamındaki başvurular harca tabi değildir ve mağdurun avukat tutması zorunlu değildir. Ancak barodan ücretsiz avukat görevlendirilmesi talep edilebilir; bu, hem başvurunun kapsamlı yazılmasını hem de sonraki aşamaların takibini kolaylaştırır.

Son olarak bağımsızlık ilkesi: koruma tedbiri, boşanma davasından ve ceza soruşturmasından bağımsız yürür. Boşanma davası açılmamış olması başvuruya engel değildir; ceza dosyasından beraat edilmesi de tedbiri kendiliğinden kaldırmaz.

Teknik takip kararı, asgari mesafe belirlenmesi ve elektronik izlemenin işleyişi için elektronik kelepçe rehberimize, şiddet türüne göre delil haritası için şiddet delilleri rehberimize, koruma kararı ile ceza davası ve boşanmanın birlikte yürütülmesi için aile içi şiddette ceza davası ve boşanma yazımıza bakabilirsiniz.

Kapsam ve Tanımlar: m.1 ve m.2

Kimin başvurabileceği sorusunun cevabı, kanunun ilk iki maddesindedir ve sanıldığından çok daha geniştir.

Amaç — 6284 m.1. Kanunun amacı; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi ile şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali olan kişiler hakkında tedbirler alınmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dört grup korunur. Madde; kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları olmak üzere dört grubu sayar. Son grup özellikle önemlidir: aralarında evlilik ya da akrabalık bulunmayan kişiler de bu kapsamdadır.

Belirleyici ayrıntı — m.2. Tanımların yer aldığı maddede, “şiddet mağduru” ve “şiddet uygulayan” tanımları dâhil hiçbir tanımda evli olmak, eş olmak ya da aile bireyi olmak gibi bir şart aranmamıştır.

Bunun pratik sonucu. Tedbir yalnız eşe karşı değil; eski eşe, nişanlıya, birlikte yaşanan kişiye, kayın hısımlarına ve hatta hiçbir yakınlık bağı bulunmayan ısrarlı takip failine karşı da istenebilir.

Tedbir kararının tanımı. Kanun, tedbir kararını; şiddet mağdurları ve şiddet uygulayanlar hakkında hâkim, kolluk görevlileri ve mülkî amirler tarafından, istem üzerine veya re’sen verilecek kararlar olarak tanımlar.

Üç merci, iki tedbir türü. Sistem ikili bir ayrım üzerine kuruludur: koruyucu tedbirler mağdura yöneliktir ve mülkî amir, kolluk ya da hâkim tarafından verilebilir; önleyici tedbirler ise şiddet uygulayana yöneliktir ve kural olarak hâkim tarafından verilir.

Mülkî Amir Tedbirleri ve Kırksekiz Saat Kuralı: m.3

Mağdurun acil ihtiyaçlarını karşılayan tedbirler bu maddede sayılmıştır ve mahkemeye gitmeden alınabilir.

Beş bent. Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak şu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere mülkî amir tarafından karar verilebilir:

(a) Barınma: kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması.

(b) Geçici maddi yardım: diğer kanunlar kapsamında yapılacak yardımlar saklı kalmak üzere, geçici maddi yardım yapılması.

(c) Danışmanlık: psikolojik, meslekî, hukukî ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi.

(ç) Geçici koruma: hayatî tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya re’sen geçici koruma altına alınması.

(d) Kreş: gerekli olması hâlinde, korunan kişinin çocukları varsa çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere dört ay, kişinin çalışması hâlinde ise iki aylık süreyle sınırlı olmak kaydıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek ve belgelendirilmek kaydıyla kreş imkânının sağlanması.

Kolluğun acil yetkisi — m.3/2. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fıkranın (a) ve (ç) bentlerinde yer alan tedbirler — yani barınma ve geçici koruma — ilgili kolluk amirlerince de alınabilir.

Onay zinciri. Kolluk amiri evrakı, en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde mülkî amirin onayına sunar. Mülkî amir tarafından kırksekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

Barınma yerine derhal kabul. Mülkî amirin veya kolluk amirinin kararıyla kamu kurum ve kuruluşlarına ait barınma yerlerine getirilen şiddet mağduru, başka herhangi bir karar veya onay aranmaksızın barınma yerine derhal kabul edilir.

Hâkimin Verebileceği Koruyucu Tedbirler: m.4

Mülkî amirin yetkisi dışında kalan ve yalnız hâkim tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler ayrı bir maddede düzenlenmiştir.

Kapsam. Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak sayılan koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir.

Aile konutu şerhi. Bu tedbirlerden biri şudur: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’ndaki şartların varlığı hâlinde ve korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması.

Bu, çok değerli bir imkândır. Normalde TMK m.194/3 uyarınca aile konutu şerhi tapu müdürlüğünden istenir. 6284 kapsamında ise aynı şerh, koruma dosyası içinde hâkim kararıyla konulabilir. Bu, mal kaçırma riski bulunan dosyalarda hızlı sonuç verir.

Kimlik değiştirme. İkinci önemli tedbir şudur: korunan kişi bakımından hayatî tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak, 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi.

Üç şart birlikte aranır: hayatî tehlike, diğer tedbirlerin yetersizliği ve aydınlatılmış rıza. Bu, kanundaki en ağır koruyucu tedbirdir.

Diğer koruyucu tedbirler. Hâkim ayrıca işyerinin değiştirilmesine ve evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesine karar verebilir (m.4/1-a, b).

Gizlilik güvencesi (m.8/6). Gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya re’sen korunan kişinin kimlik bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgiler tüm resmî kayıtlarda gizli tutulur; tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilir.

Önleyici Tedbirler ve Delil Aranmaması: m.5 ve m.8

Şiddet uygulayana yönelik tedbirler ile bunların hangi usulle verileceği iki maddede düzenlenmiştir.

m.5 — önleyici tedbir listesi. Hâkim tarafından karar verilebilecek önleyici tedbirler şunlardır: şiddet mağduruna yönelik şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmama; müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılma ve konutun korunan kişiye tahsisi; korunan kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmama; çocuklarla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da kaldırılması; yakınlara ve tanıklara yaklaşmama; şahsi ve ev eşyalarına zarar vermeme; iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmeme; silahların kolluğa teslimi; ve alkol ya da uyuşturucu madde kullanmama ile bağımlılık hâlinde muayene ve tedavi.

Delil aranmaz — m.8/3: koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez.

Üç ayrı kural içerir. Koruyucu tedbirde delil aranmaması, önleyici tedbirin geciktirilmeksizin verilmesi ve kararın Kanunun amacını tehlikeye sokacak şekilde geciktirilememesi.

Tebliğ rejimi — m.8/4: tedbir kararı, korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir. Tedbir talebinin reddine ilişkin karar ise sadece korunan kişiye tebliğ edilir. Bu ayrım korumaya yöneliktir: talep reddedilse dahi karşı taraf durumdan haberdar olmaz.

Bildirim ve uygulama. Tedbir kararları, Bakanlığın il ve ilçe müdürlükleri ile kararın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa en seri vasıtalarla bildirilir (m.10/1); kararların izlenmesinde şiddet önleme ve izleme merkezleri görev yapar (m.14).

Geçici maddi yardımın ölçüsü. Geçici maddi yardım kararıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının otuzda birine kadar günlük ödeme yapılır (m.17/1).

İtiraz, Zorlama Hapsi ve Harç Muafiyeti

Karar verildikten sonraki denetim yolları ve ihlâlin sonucu da ayrıntılı düzenlenmiştir.

Mülkî amir kararına itiraz. Kanun hükümlerine göre mülkî amir tarafından verilen koruyucu tedbir kararına karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir.

Hâkim kararına itiraz. Hâkim tarafından verilen koruyucu veya önleyici tedbir kararları ile tedbir kararlarına aykırılık dolayısıyla verilen zorlama hapsi kararlarına karşı da, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir.

İtiraz mercii (m.9/2). Hâkim kararına itiraz üzerine dosya, o yerde aile mahkemesinin birden fazla dairesi varsa numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye; tek daire varsa asliye hukuk mahkemesine, aile mahkemesi hâkimi ile asliye hukuk mahkemesi hâkiminin aynı kişi olması hâlinde en yakın asliye hukuk mahkemesine gecikmeksizin gönderilir.

Karar süresi (m.9/3). İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve itiraz üzerine verilen kararlar kesindir. İtirazın ayrıntıları için 6284 koruma kararına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

İtirazın etkisi. Kanunda itirazın tedbirin uygulanmasını durduracağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, koruma itiraz sonuçlanana kadar devam eder.

Zorlama hapsi. Tedbir kararının gereklerine aykırı hareket edilmesi hâlinde, fiili bir suç oluştursa bile, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine karar verilir (m.13/1).

Tekrarı hâlinde artar. Tedbir kararının gereklerine aykırılığın her tekrarında, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre zorlama hapsinin süresi onbeş günden otuz güne kadar olur. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez (m.13/2).

Harç ve masraf muafiyeti. Kanun kapsamındaki başvurular ile verilen kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama giderleri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz (m.20/1).

Görev ve yetki. Tedbir talebi aile mahkemesine, mülkî amire ya da kolluğa yapılabilir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirlediği asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 s.K. m.2). Kanun ayrı bir yetki kuralı koymaz; tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir (m.8/1).

Başvuruyu Kim Yapar, Tedbir Nereden İstenir? m.7 ve m.8/1

Tedbir kararı, ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir (6284 m.8/1). Bu nedenle başvurunun mutlaka şiddet mağduru tarafından yapılması gerekmez; mağdurun korktuğu veya başvuracak durumda olmadığı hâllerde kolluk ve savcılık da tedbir isteyebilir. Ayrıca şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin varlığı hâlinde herkes bu durumu resmî makam veya mercilere ihbar edebilir (m.7); komşunun, akrabanın veya iş arkadaşının ihbarı da süreci başlatabilir.

Kanun tedbir talepleri için ayrı bir yetki kuralı koymaz. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir (m.8/1). Kanundaki “hâkim” ifadesi aile mahkemesi hâkimini anlatır (m.2/1-c); aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu görevi Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirlediği asliye hukuk mahkemesi yürütür (4787 s.K. m.2). Mağdur bu nedenle yerleşim yerinden uzakta, örneğin geçici olarak yanına sığındığı yakınının bulunduğu şehirde de tedbir isteyebilir.

Tedbirle Birlikte Velayet, Nafaka ve Kişisel İlişki: m.5/3 ve m.5/4

Koruma başvurusu çoğu zaman ailenin geçimi ve çocukların durumu sorusunu da beraberinde getirir. Kanun, tedbirlerle birlikte hâkimin 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirler ile Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında karar vermeye yetkili olduğunu düzenler (m.5/3). Böylece mağdur, boşanma davası açmadan da çocuğun geçici velayeti ve kişisel ilişkinin düzenlenmesi konusunda karar isteyebilir.

Şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan veya geçime katkıda bulunan kişiyse ve TMK hükümlerine göre henüz nafakaya hükmedilmemişse hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (m.5/4). Önleyici tedbirler arasında kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması da bulunduğundan (m.5/1-ç), daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı da koruma dosyasında yeniden düzenlenebilir. Boşanma davası açıldığında bu konular TMK m.169 uyarınca alınacak geçici önlemlerle ayrıca değerlendirilir.

Karar Verildikten Sonra: Tebliğ, Zorlama Hapsi İhtarı, Bildirim ve Gizlilik

Tedbir kararı korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir (m.8/4). Kararın tefhim veya tebliğinde şiddet uygulayana, tedbir kararına aykırılık hâlinde zorlama hapsinin uygulanacağı ihtar edilir (m.8/5). İhlal hâlinde zorlama hapsi istenirken bu ihtarın yapıldığı dosyada aranacağından, tefhim tutanağının veya tebliğ belgesinin bir örneğinin saklanması yerinde olur.

Alınan tedbir kararları, Bakanlığın il ve ilçe müdürlükleri ile kararın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa en seri vasıtalarla bildirilir (m.10/1). Gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya re’sen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri, adresleri ve korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri tüm resmî kayıtlarda gizli tutulur ve yapılacak tebligatlar için ayrı bir adres tespit edilir (m.8/6). Bu talebin başvuruda açıkça yazılması, mağdurun yeni adresinin boşanma veya nafaka dosyasındaki tebligatlar yoluyla öğrenilmesini önler. Tedbir kararlarının uygulanmasında hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemler de kullanılabilir (m.12/1).

Aile Mahkemesine Tedbir Talebinde Netice-i Talep

Delil şartı aranmasa da talebin somut yazılması kararın kapsamını belirler: hangi tedbirin, hangi kişiler ve hangi yerler için istendiği tek tek gösterilmelidir. Aşağıdaki netice-i talep, müşterek konutta şiddet gören ve çocuğuyla birlikte korunmak isteyen eş için kurulmuştur. Dilekçenin tamamı ve ihlal bildirimi için 6284 koruma kararı talebi dilekçesi örneği rehberimize bakabilirsiniz.

Koruma talebinizin kapsamını, çocuklara ve nafakaya ilişkin istemlerinizi ve bilgilerinizin gizliliğini başvuruda doğru kurmak için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

6284 koruma kararı nasıl alınır, nereye başvurulur?

6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı için birden çok yere başvurulabilir: en yakın kolluk birimine (polis 155 / jandarma 156), aile mahkemesine, Cumhuriyet Başsavcılığına, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine (ŞÖNİM) veya mülki amirliğe (valilik/kaymakamlık). Acil ve hayati tehlike anında ise 112 aranmalı ya da KADES uygulaması kullanılmalıdır. Başvuru sözlü olarak ya da dilekçeyle yapılabilir; süreç hızlı, erişilebilir ve tamamen ücretsizdir. En hızlı sonuç için bulunduğunuz yerdeki aile mahkemesine dilekçeyle başvurmak da mümkündür.

Koruma kararı almak için delil veya belge gerekir mi?

Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz (6284 m. 8/3). Yani koruma, mağdurun beyanı esas alınarak hızlıca sağlanır; başvuran kişinin şiddeti kanıtlaması ön koşul değildir. Önleyici tedbir kararı da geciktirilmeksizin verilir ve bu kararın verilmesi, Kanun’un amacını tehlikeye sokacak şekilde ertelenemez. Bu ‘beyan esaslı’ yaklaşım, şiddet mağdurunun vakit kaybetmeden koruma altına alınmasını amaçlar. İlerleyen aşamada dava sürecinde deliller ayrıca toplanabilir.

Koruma kararını kim verir?

Yetki, kararın türüne göre değişir: aile mahkemesi hâkimi hem koruyucu hem önleyici tedbir kararı verebilir; mülki amir (vali/kaymakam) yalnızca koruyucu tedbirlere (barınma, maddi yardım gibi) karar verebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise kolluk amiri de bazı tedbirleri derhal alabilir: uzaklaştırma gibi önleyici tedbirleri (m.5/1-a, b, c, d) alırsa kararı ilk iş günü hâkimin onayına sunar ve hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar (m.5/2); barınma yeri ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirlerde ise onay mercii mülki amirdir ve 48 saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar (m.3/2). Bu yapı, hem hızlı hem denetimli bir koruma sağlar.

6284 kapsamında hangi tedbirler alınabilir?

Tedbirler ikiye ayrılır. Koruyucu tedbirler korunan kişiye yöneliktir: uygun barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım, psikolojik/mesleki/hukuki/sosyal danışmanlık, geçici koruma, belirli koşullarda kreş imkânı ve gerekirse kimlik bilgilerinin değiştirilmesi. Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayana yöneliktir: müşterek konuttan uzaklaştırma ve konutun korunan kişiye tahsisi, korunan kişiye/konuta/işe/okula yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, hakaret/tehdit içeren söz ve davranışlardan kaçınma, silahların teslimi ve alkol/uyuşturucu etkisindeyken yaklaşmama gibi tedbirler.

Koruma başvurusu ücretli midir, avukat zorunlu mudur?

Hayır. 6284 kapsamındaki başvuru süreci tamamen ücretsizdir; herhangi bir harç veya masraf ödenmez. Ayrıca koruma talebi için Türk vatandaşı olma şartı yoktur; yabancılar da başvurabilir ve gerektiğinde tercüman talep edebilir. Avukatla başvuru zorunlu değildir; ancak dilekçenin doğru hazırlanması ve taleplerin eksiksiz sıralanması sürecin sağlıklı işlemesi için önemlidir. Şiddet mağdurları, baroların adli yardım bürolarından ücretsiz avukat talep etme hakkına sahiptir; bu destekten yararlanmak yerinde olur.

Koruma kararı ne kadar sürede çıkar ve ne kadar geçerlidir?

Aile mahkemesi, koruma taleplerini dosya üzerinden (duruşma açmadan) inceler ve uygulamada karar genellikle başvuru günü veya takip eden iş günü içinde verilir; önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin, aynı gün içinde verilir. Tedbir kararı ilk defasında en çok 6 ay için verilebilir; hâkim, tehlikenin boyutuna göre 1, 2, 3 veya 6 ay gibi bir süre belirleyebilir. Şiddet veya şiddet tehlikesi devam ediyorsa, sürenin uzatılması talep edilebilir. Bu hızlı işleyiş, mağdurun bir an önce koruma altına alınmasını hedefler.

Acil bir şiddet durumunda ne yapmalıyım?

Öncelik güvenliğinizdir. Hayati tehlike anında güvenli bir yere geçin ve derhal 112’yi arayın ya da KADES uygulamasını kullanın; en yakın polis merkezi veya jandarma karakoluna başvurabilirsiniz. Kolluk görevlileri ifadenizi alır ve durumu nöbetçi savcıya bildirir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde derhal koruyucu/önleyici tedbir uygulanabilir. Ayrıca ŞÖNİM’den hukuki, psikolojik ve sosyal destek ile barınma yönlendirmesi alabilirsiniz. Aile mahkemesinden uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı, barınma ve tedbir nafakası gibi talepleriniz için başvurabilirsiniz.

Koruma kararını başka biri benim yerime isteyebilir mi?

Evet. Tedbir kararı ilgilinin talebi yanında Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine de verilir (6284 m.8/1). Ayrıca şiddet veya şiddet tehlikesi bulunduğunda herkes bu durumu resmî makam veya mercilere ihbar edebilir (m.7).

Koruma kararıyla birlikte nafaka ve velayet istenebilir mi?

Evet. Hâkim, tedbirlerle birlikte TMK hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında karar vermeye yetkilidir (6284 m.5/3). Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa ve henüz nafakaya hükmedilmemişse, hâkim talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (m.5/4).

Yeni adresimin karşı tarafça öğrenilmesini nasıl önleyebilirim?

Tedbir kararı ile birlikte, talep üzerine veya re’sen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik ve adres bilgilerinin tüm resmî kayıtlarda gizli tutulmasına ve tebligatlar için ayrı bir adres tespit edilmesine karar verilebilir (6284 m.8/6). Bu talebin başvuruda açıkça yazılması gerekir.

Koruma kararı için hangi şehirdeki mahkemeye başvurmalıyım?

Kanun ayrı bir yetki kuralı koymaz; tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir (6284 m.8/1). Bu nedenle bulunduğunuz yerdeki aile mahkemesine, aile mahkemesi yoksa bu görevi yürüten asliye hukuk mahkemesine başvurabilirsiniz (4787 s.K. m.2).

Kolluğun verdiği uzaklaştırma kararı ne kadar geçerlidir?

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri uzaklaştırma ve yaklaşmama gibi tedbirlere karar verebilir; ancak evrakı en geç ilk işgünü hâkimin onayına sunar ve hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar (6284 m.5/2). Barınma ve geçici koruma kararlarında ise onay mercii mülkî amirdir ve süre kırk sekiz saattir (m.3/2).

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.