6284 Başvurusu Nereye Yapılır? Karakol, Mülki Amir ve Aile Mahkemesi

6284 sayılı Kanun kapsamında koruma istemek için tek bir kapı yoktur. Kanun, tedbir kararının en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebileceğini açıkça düzenler. Hangi merciye başvurulduğu, hangi tedbirin ne kadar sürede alınabileceğini doğrudan belirler. Bu yazıda üç başvuru kapısı, her birinin yetki sınırı, onay süreleri ve pratik tercih rehberi ele alınmaktadır.

1) Üç Başvuru Kapısı

6284 sayılı Kanun m.8/1 uyarınca tedbir kararı; ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Talep, aşağıdaki üç merciden herhangi birine yöneltilebilir:

• Aile mahkemesi hâkimi — hem koruyucu hem önleyici tedbirlerin tamamına karar verebilir.
• Mülkî amir (vali / kaymakam) — kanunda sayılan koruyucu tedbirlere karar verebilir.
• Kolluk amiri (polis / jandarma) — yalnızca gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve sınırlı sayıda tedbire karar verebilir.

2) Gece Yarısı Şiddet Varsa: Karakol

Acil durumda en hızlı kapı kolluk birimidir. Kolluk amiri, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunda belirtilen tedbirlere doğrudan karar verebilir. Ancak bu karar geçicidir ve onaya tâbidir:

• Kolluk amiri evrakı, kararın alındığı tarihi takip eden ilk iş günü içinde onaya sunar.
• Koruyucu tedbirlerde mülkî amir 48 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
• Önleyici tedbirlerde hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.

Bu nedenle karakoldan alınan bir karar sürecin sonu değil, başlangıcıdır. Onay aşamasının takip edilmesi gerekir.

3) Barınma ve Maddi Destek Gerekiyorsa: Mülkî Amir

Mülkî amir tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler, korunan kişinin yaşamsal ihtiyaçlarına yöneliktir. Kanunda sayılanlar arasında şunlar yer alır:

• Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması,
• Geçici maddi yardım yapılması,
• Psikolojik, meslekî, hukukî ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi,
• Hayatî tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya re’sen geçici koruma altına alınması,
• Çocukları varsa kreş imkânı sağlanması.

Uygulamada bu başvurular Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ile ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) üzerinden yürütülür.

4) Uzaklaştırma İstiyorsanız: Aile Mahkemesi Hâkimi

Şiddet uygulayana yükümlülük getiren önleyici tedbirlerin tamamına yalnızca hâkim karar verebilir (kolluğun gecikmesinde sakınca bulunan hâldeki sınırlı yetkisi saklıdır). Hâkim tarafından verilebilecek başlıca önleyici tedbirler şunlardır:

• Şiddet mağduruna yönelik belirli söz ve davranışlarda bulunmaması,
• Müşterek konuttan uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsisi,
• Korunan kişilere ve bulundukları yerlere (ev, iş yeri, okul) yaklaşmaması,
• Çocuklarla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde kurulması, sınırlandırılması veya kaldırılması,
• İletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi,
• Silahını kolluğa teslim etmesi.

Ayrıca hâkim, kanunda sayılanlarla sınırlı kalmayıp somut olayın özelliğine göre benzer nitelikte başka tedbirlere de hükmedebilir.

5) Süre, Tebliğ ve İhtar

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Şiddetin veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hâllerde; re’sen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirin süresi yeniden değerlendirilerek uzatılabilir.

Karar hem şiddet uygulayana hem korunan kişiye tefhim veya tebliğ edilir. Tebliğ sırasında, karara aykırı davranılması hâlinde zorlama hapsi uygulanacağı ihtarı da yapılır.

6) Hangi Kapıyı Seçmeli? Pratik Rehber

Başvurular ve bunların kabul ya da reddine ilişkin kararlar, başvuru yapılan merci tarafından Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine derhâl bildirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

6284 başvurusu nereye yapılır?

Tedbir kararı en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir. Acil durumlarda karakol, barınma ve maddi destek için mülkî amir/ŞÖNİM, uzaklaştırma gibi önleyici tedbirler için aile mahkemesi uygun kapıdır.

6284 başvurusunda delil göstermek zorunlu mu?

Hayır. 6284 sayılı Kanun m.8/3 uyarınca koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Beyan esas alınarak koruma kararı verilebilir.

Karakoldan alınan uzaklaştırma kararı geçerli mi?

Geçerlidir ancak onaya tâbidir. Kolluk amiri evrakı ilk iş günü içinde onaya sunar; koruyucu tedbirlerde mülkî amir 48 saat, önleyici tedbirlerde hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.

Tedbir kararı ne kadar süreyle verilir?

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hâllerde süre yeniden değerlendirilerek uzatılabilir.

Kimler 6284 kapsamında başvurabilir?

Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiler başvurabilir. Ayrıca tedbir kararı Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine de verilebilir.

Başvuru için avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir. Başvuru bizzat yapılabilir ve harca tâbi değildir. Ancak önleyici tedbirlerin kapsamının doğru belirlenmesi ve ihlal hâlinde izlenecek yolun planlanması bakımından hukukî destek almak faydalıdır.