Şiddet Mağdurunun Adres ve Kimlik Bilgilerinin Gizlenmesi: Gizlilik Kararı ve Kimlik Değişikliği (6284 m.4, 8)

Şiddet mağdurunun adresi ve kimlik bilgileri, 6284 sayılı Kanunun 8. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca verilen bir gizlilik kararıyla gizlenir: gerekli görülürse tedbir kararıyla birlikte, talep üzerine veya resen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri, kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri “tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur” ve tebligat için ayrı bir adres belirlenir. Uygulama Yönetmeliğine göre bu gizlilik nüfus kaydına şerh olarak işlenir; Millî Eğitim, MERNİS, SGK, UYAP, kolluk, bankalar ve sağlık kuruluşlarındaki kayıtları kapsar; tebligatlar ŞÖNİM adresine yapılır ve kişiden resmi işlemlerde adres beyanı istenmez (m.32). Gizlilik, tedbir kararının süresine bağlıdır: şerh, tedbir süresinin bitimini izleyen on beşinci gün MERNİS’ten silinir (Yönetmelik m.32/6). Bu nedenle tehlike sürüyorsa süre dolmadan uzatma istenmelidir. Bilgileri hukuka aykırı açıklayanlar hakkında Türk Ceza Kanunu uygulanır. Gizlilik ile kimlik değişikliği farklı tedbirlerdir: yeni kimlik ancak hayati tehlike bulunması, diğer tedbirlerin yetersiz kalması ve kişinin aydınlatılmış rızası şartlarıyla, hâkim kararı üzerine 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre verilir (6284 m.4/1-ç).

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Hukuki dayanak: 6284 m.8/6 ve Yönetmelik m.32
• Gizliliği kim ister, kim karar verir?
• Hangi bilgiler, hangi kayıtlarda gizlenir?
• Nüfus kaydına şerh ve MERNİS uygulaması
• Gizlilik ne kadar sürer?
• Tebligat, dava dosyası ve UYAP
• Çocukların ve aile bireylerinin bilgileri
• Uygulamada yaşanan sorunlar
• Gizlilik ihlal edilirse
• Kimlik değişikliği ve diğer tedbirler
• Gizlilik talebi dilekçe örneği
• Örnek senaryolar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Şiddetten uzaklaşan bir kişi için en büyük korku, yeni adresinin bir resmi belge, bir tebligat veya bir okul kaydı üzerinden öğrenilmesidir. Aşağıdaki tablo en sık sorulan soruları özetler.

Hukuki Dayanak: 6284 m.8/6 ve Yönetmelik m.32

Gizliliğin kanuni dayanağı 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 8. maddesinin altıncı fıkrasıdır: “Gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya resen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri veya kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri, tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur. Yapılacak tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilir.” Fıkranın son cümlesi yaptırımı düzenler: bu bilgileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Kanunun bu kısa hükmü, 6284 Sayılı Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliğinin 32. maddesinde ayrıntılandırılmıştır. Yönetmelik; adli işlemlerde gizliliğin Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Mahkemelerce Alınacak Tanık Koruma Tedbirlerine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yerine getirileceğini (m.32/2), tebligatlarda ŞÖNİM’in adresinin kullanılacağını (m.32/3), gizliliğin hangi kurum kayıtlarını kapsadığını (m.32/4), nüfus kaydına nasıl işleneceğini (m.32/5) ve ne zaman silineceğini (m.32/6) düzenler. Kadın konukevinde kalanlar için Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesi ayrıca uygulanır; bunu kadın konukevi (sığınma evi) başvurusu yazımızda anlattık.

Gizliliği Kim İster, Kim Karar Verir?

Gizlilik bağımsız bir dava değildir; 6284 kapsamındaki bir tedbir kararına bağlıdır. Kanunun ifadesiyle gizlilik “tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya resen” uygulanır (m.8/6). Tedbir kararı ise “ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir” ve “en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir” (m.8/1). Bu nedenle gizlilik, aile mahkemesinden istenen uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim yasağı gibi önleyici tedbirlerle aynı dilekçede talep edilebilir.

Kanun, koruma tedbirinde ispat yükünü hafifletmiştir: “Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz.” (m.8/3). Ancak gizlilik, “gerekli bulunması hâlinde” verilen bir karardır; bu nedenle talepte neden gerekli olduğunun, örneğin şiddet uygulayanın yeni adresi araştırdığının, işyerine geldiğinin veya tehdit mesajları gönderdiğinin kısaca açıklanması yararlıdır. Talep dilekçesinde gizliliğin açıkça istenmesi önemlidir; bizim değerlendirmemize göre yalnızca uzaklaştırma istenip gizlilik talep edilmezse mahkeme bu yönde ayrıca karar vermeyebilir.

Koruma kararının nasıl alınacağını 6284 koruma ve uzaklaştırma kararı rehberimizde, Ankara’daki başvuru noktalarını ise Ankara’da 6284 koruma kararı, ŞÖNİM ve aile mahkemesi yazımızda anlattık.

Hangi Bilgiler, Hangi Kayıtlarda Gizlenir?

Kanun yalnızca adresi değil, üç grup bilgiyi korur: kimlik bilgileri, “kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgiler” ve adresler; buna ek olarak “korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgiler” de gizlenebilir (m.8/6). Bizim değerlendirmemize göre bu son ifade, somut olayda kişinin bulunduğu yeri ele verebilecek işyeri, okul, telefon numarası veya araç bilgisi gibi verileri de kapsayacak şekilde yorumlanmalıdır; talepte bu bilgilerin ayrıca sayılması yararlıdır.

Uygulama Yönetmeliği, gizliliğin hangi kayıtlara uzandığını tek tek sayar: bilgilerinin gizli tutulmasına karar verilen korunan kişinin “Milli Eğitim Bakanlığı, Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi, kolluk, bankalar, sağlık kurum ve kuruluşları ve benzeri tüm kayıtlardaki bilgileri gizli tutulur.” (m.32/4). Listenin sonundaki “benzeri tüm kayıtlar” ifadesi, sayılanların örnek niteliğinde olduğunu gösterir.

Gizlilik, kişinin resmi işlemlerini de kolaylaştıracak şekilde kurgulanmıştır: gizlilik kararı verildiğinde “korunan kişilerin resmi başvuru, iş ve işlemlerinin yapılması sırasında adres beyanı istenilmez” (m.32/5). Bir kurum adres beyanında ısrar ederse bu hüküm ve gizlilik kararının tarih ve sayısı gösterilmelidir.

Nüfus Kaydına Şerh ve MERNİS Uygulaması

Gizlilik kararının uygulamadaki karşılığı nüfus kaydına düşülen şerhtir. Yönetmeliğe göre gizlilik kararı verildiğinde karar, “ŞÖNİM müdürü aracılığıyla tedbir kararının uygulanacağı yer nüfus müdürlüklerinde ilgilinin nüfus kaydına işlenir. Gizlilik şerhinde kararı veren mercinin adı, kararın tarih ve sayısı bulunur.” Ayrıca “Gizlilik kararı verilen kayıtlar sadece elektronik ortamda tutulur.” (m.32/5).

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 09.08.2012 tarihli “Ailenin Korunması” konulu talimatı, MERNİS’te bu amaçla bir modül kullanıma açıldığını ve gizlilik kaydı bulunan kişilerin nüfus kayıt örneği ile yerleşim yeri belgesinin yalnızca kişinin kendisine verileceğini bildirir; kişi dışındaki taleplerde sistem “Bu kayıt sadece 6284 sayılı Kanunun uyarınca kişilerin kendisine verilir.” uyarısını verir. Talimata göre “Gerek kişilerin gerekse kurumların taleplerinde tedbir süresi içerisinde yerleşim yeri adresi bilgisi çıkmayacaktır.” Gizlilik uyarısına rağmen kişi dışındakilere kayıt örneği verilirse, belgeyi düzenleyen personel hakkında soruşturma yapılması istenmiştir.

Bizim değerlendirmemize göre gizlilik kararı alındıktan sonra kişi, birkaç gün içinde nüfus müdürlüğüne şahsen başvurarak veya ŞÖNİM’den bilgi alarak şerhin işlenip işlenmediğini teyit etmelidir. Şerhin işlenmesi ŞÖNİM üzerinden yürüdüğü için, gecikme varsa önce ŞÖNİM’e, ardından kararı veren mahkemeye yazılı başvuru yapılması uygun olur.

Gizlilik Ne Kadar Sürer?

Gizlilik, bağlı olduğu tedbir kararıyla birlikte yaşar. 6284 sayılı Kanuna göre “Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir.” Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa, resen ya da korunan kişinin veya Bakanlık ya da kolluk görevlilerinin talebiyle tedbirin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, kaldırılmasına veya aynen devamına karar verilebilir (m.8/2). Uygulama Yönetmeliği şerhin ne zaman silineceğini açıkça belirler: “Korunan kişinin nüfus kaydına işlenen gizlilik şerhi, tedbir kararının süresinin sona ermesini takip eden onbeşinci gün MERNİS veri tabanından silinir.” Gizliliğe ilişkin kararın değiştirilmesi veya kaldırılması hâlinde ise nüfus müdürlüğü kararı gecikmeksizin yerine getirir (m.32/6).

Bu hükmün pratik sonucu çok önemlidir: süre dolduktan sonra şerh kendiliğinden kalkar ve adres yeniden kurum sorgularında görünür hâle gelebilir. Bizim değerlendirmemize göre tehlike sürüyorsa uzatma talebi tedbir süresi dolmadan, tercihen son ay içinde yapılmalı; dilekçede tehlikenin neden sürdüğü (yeni tehdit, ihlal tutanağı, devam eden boşanma veya ceza davası) somut olarak açıklanmalıdır.

Tebligat, Dava Dosyası ve UYAP

Gizliliğin en kolay delindiği yer tebligattır. Kanun, gizlilik hâlinde “Yapılacak tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilir.” der (m.8/6); Uygulama Yönetmeliği bu adresi belirler: “Korunan kişiye yapılacak tebligatlarda ŞÖNİM’e ait adres bilgileri kullanılır.” (m.32/3). Kadın konukevinde kalanlar için de tebligatlar 7201 sayılı Tebligat Kanununun 18. maddesi gereğince ŞÖNİM’e yapılır (Konukevleri Yönetmeliği m.17/4).

Adli işlemler için Yönetmelik ayrı bir usule gönderme yapar: “Adli işlemlerde, şiddet mağduruna ilişkin gizlilik işlemleri Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Mahkemelerce Alınacak Tanık Koruma Tedbirlerine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yerine getirilir.” (m.32/2). Bu Yönetmeliğin 11. maddesine göre korunan kişinin “kimlik ve adres bilgileri gizli tutulur”; uygun görülürse “yeni bir kod isim ve adres belirlenmesine karar verilir”; tutanaklarda ve evrakta kod isim dışında “hiçbir kimlik ya da adres bilgisine yer verilmez” ve evraktaki gerçek kimlik ve adres bilgileri koruma kararındaki bilgilerle değiştirilir. UYAP kayıtları da Uygulama Yönetmeliğinin 32/4 maddesi uyarınca gizlilik kapsamındadır.

Hukuk davalarında, özellikle boşanma, velayet ve nafaka dosyalarında, dava dilekçesinde tarafların adresi yazılır ve dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir. Bizim değerlendirmemize göre gizlilik kararı bulunan kişi, dilekçesinde kendi adresi yerine ŞÖNİM veya vekilinin adresini göstermeli, gizlilik kararını dilekçeye eklemeli ve mahkemeden dosyada adres bilgisinin karşı tarafa açılmamasını açıkça istemelidir. Sosyal inceleme raporlarında da çocuğun ve annenin yaşadığı yerin tarif edilmemesi istenebilir. Yayımlanan kararlarda kimliğin gizlenmesi için boşanma kararım internette görünüyor: kararların anonimleştirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Çocukların ve Aile Bireylerinin Bilgileri

Kanun gizliliği yalnızca başvurana özgü kılmamış, “korunan kişi ve diğer aile bireylerinin” bilgilerini kapsamına almıştır (m.8/6). Bu, anneyle birlikte yaşayan çocukların, gerekirse anne ve babanın veya kardeşlerin kayıtlarının da gizlenebileceği anlamına gelir. Çocuk bakımından en kritik kayıt okuldur; Yönetmelik Millî Eğitim Bakanlığı kayıtlarını açıkça saymıştır (m.32/4). Konukevinde kalan çocukların okul kaydı ise ŞÖNİM’in verdiği kodlu kimlik kartıyla, gizlilik ilkesine bağlı kalınarak yapılır ve çocuğun adresi olarak ŞÖNİM gösterilir (Konukevleri Yönetmeliği m.22/1).

Gizlilik, diğer ebeveynin çocukla kişisel ilişki hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. 6284 sayılı Kanun hâkime kişisel ilişkinin “refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması” yetkisini verir (m.5/1-ç). Bizim değerlendirmemize göre adresin gizli kalması için görüşmelerin teslim ve buluşma merkezlerinde veya refakatçi eşliğinde yapılmasının istenmesi gerekir; aksi hâlde çocuğun evden alınıp bırakılması adresi ortaya çıkarabilir. Bu usulleri refakatli görüşme kararı ve Ankara’da çocuk teslimi yazılarımızda anlattık.

Uygulamada Yaşanan Sorunlar

Gizlilik koruyucu bir araçtır; ancak kayıtların sistemde “boş” görünmesi bazen kişinin kendi işlemlerini de zorlaştırır. Habertürk’te 20.11.2017 tarihinde yayımlanan ve Memurlar.net’te yeniden yayımlanan bir haberde, İzmir’de aile mahkemesi kararıyla bilgileri altı ay gizlenen bir kadının çocuğunun okul kaydının sistemde görünmediği için yapılamadığı, kaymakamlıkta sosyal yardım alamadığı ve bankadan para çekemediği aktarılmıştır; haberde mahkemenin esas ve karar numarası yer almamaktadır. Aynı habere göre nüfus müdürlüğü yetkilileri, bilgiler gizlendiği için resmi kurumlarda kimlik numarası ve adres bilgilerinin “boş” göründüğünü belirtmiştir.

Bu tür sorunların azaltılması için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı arasında 2022’de imzalanan protokolle gizlilik kararlarının elektronik ortamda iletilmesi amaçlanmıştır. Bizim değerlendirmemize göre gizlilik kararı bulunan kişi, kararın onaylı bir örneğini ve ŞÖNİM’in iletişim bilgisini yanında bulundurmalı; okul, hastane, banka veya sosyal yardım biriminde sorun yaşarsa ilgili kurumu ŞÖNİM ile görüştürmelidir. Kurumların adres beyanı istememesi gerektiği (Yönetmelik m.32/5) hatırlatılabilir.

Gizliliğin zorluklarına rağmen, bizim değerlendirmemize göre bu sorunlar gizlilikten vazgeçmek için değil, kararın kurumlara doğru biçimde iletilmesini sağlamak için bir sebeptir. Haberde bir avukatın, bazı kadınların yardım alabilmek için koruma kararından vazgeçtiğini belirttiği aktarılmıştır; bu, can güvenliği açısından ciddi bir risktir.

Gizlilik İhlal Edilirse

Kanun ve Yönetmelik gizlilik ihlaline ilişkin yaptırımı Türk Ceza Kanununa bırakmıştır: bilgileri “hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında” TCK’nın ilgili hükümleri uygulanır (6284 m.8/6; Yönetmelik m.32/1). Hangi suçun oluşacağı, ihlali kimin yaptığına bağlıdır. TCK m.136/1’e göre “Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” Bu suçun kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.137/1-a).

Kamu görevlisi bakımından ayrıca göreve ilişkin sırrın açıklanması suçu gündeme gelebilir. TCK m.258/1’e göre görevi nedeniyle kendisine verilen veya aynı nedenle bilgi edindiği ve gizli kalması gereken belgeleri, kararları ve emirleri ve diğer tebligatı açıklayan veya yayınlayan veya ne suretle olursa olsun başkalarının bilgi edinmesini kolaylaştıran kamu görevlisine “bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.” Hangi hükmün uygulanacağı somut olaya göre savcılık ve mahkemece belirlenir. Şiddet uygulayanın gizli adresi öğrenip yaklaşması ise ayrıca 6284 tedbirine aykırılık oluşturur ve zorlama hapsine yol açabilir (6284 m.13/1).

Bizim değerlendirmemize göre adresin sızdığından şüphelenen kişi önce güvenliğini sağlamalı (kolluk, ŞÖNİM, gerekirse başka bir konukevine nakil), ardından sızıntının kaynağına ilişkin delilleri, örneğin şiddet uygulayanın adresi nasıl öğrendiğini gösteren mesajları, saklayarak Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmalıdır.

Kimlik Değişikliği ve Diğer Tedbirler

Gizlilik, mevcut kimliği gizler; kimlik değişikliği ise kişiye yeni bir kimlik verir. 6284 sayılı Kanunun 4. maddesine göre hâkim, “Korunan kişi bakımından hayatî tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak” 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre “kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi”ne karar verebilir (m.4/1-ç). Uygulama Yönetmeliği bu tedbiri aynı üç şarta bağlar ve usulü belirler: karar, İçişleri Bakanlığınca gereği yerine getirilmek üzere hâkim tarafından Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir; başsavcılık kararı İçişleri Bakanlığına ivedilikle iletir ve yapılan işlemin sonucu Bakanlıkça başsavcılığa bildirilir (m.16/1-3).

Tanık Koruma Kanunu bu tedbirin içeriğini sayar: adli sicil, askerlik, vergi, nüfus, sosyal güvenlik ve benzeri bilgi ve kayıtların değiştirilmesi ve düzenlenmesi; “Nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, pasaport, evlilik cüzdanı, diploma ve her türlü ruhsat gibi resmî belgelerin değiştirilmesi ve düzenlenmesi” ve taşınır ve taşınmaz mal varlığıyla ilgili haklarını kullanmasına yönelik işlemlerin yapılması (5726 m.5/1-d). Adalet Bakanlığı ile BM Kadın Birimi tarafından 2023’te hazırlanan 6284 Uygulama Kılavuzu, karar verilmeden önce kolluk ve diğer birimlerin hazırlayacağı değerlendirme raporlarının göz önünde tutulmasını, yeni kimlik bilgilerinin karar metnine yazılmamasını ve karar yerine getirildikten sonra yeni kimliğin mahkemeye gönderilmesinin istenmemesini önerir (s.39; ikincil kaynakta aktarıldığı şekliyle).

Kimlik değişikliği ağır sonuçlar doğurur: eski kimlikle bağlantılı sosyal çevre, meslek kaydı ve geçmiş belgeler fiilen kopar. Bu nedenle Kanun onu son çare olarak düzenlemiştir. Ceza davasında tanık veya mağdur sıfatıyla dinlenen kişiler için 5726 sayılı Kanunun kendi tedbirleri de ayrıca uygulanabilir; bunlar arasında “Kimlik ve adres bilgilerinin kayda alınarak gizli tutulması ve kendisine yapılacak tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilmesi” (m.5/1-a), fizikî koruma, iş yerinin veya okulun değiştirilmesi ve yurt içinde başka bir yerleşim biriminde yaşamanın sağlanması sayılır. Bu tedbirler kişinin veya yakınlarının hayatı, beden bütünlüğü veya mal varlığının “ağır ve ciddi bir tehlike içinde bulunması ve korunmalarının zorunlu olması halinde” uygulanabilir (5726 m.4/2) ve Kanunun kapsamı belirli ağır suçlarla sınırlıdır (m.3).

Uygulama Yönetmeliğine göre işyerinin değiştirilmesine hâkim, korunan kişinin tabi olduğu mevzuata göre, talebi bulunması hâlinde veya onayı alınarak “işyerinin bulunduğu il içinde ya da il dışında” karar verebilir (m.13/1); evli korunan kişi için talebi üzerine müşterek yerleşim yerinden ayrı bir yerleşim yeri belirlenebilir (m.14/1). Bizim değerlendirmemize göre adres gizliliği tek başına yeterli olmayabilir: şiddet uygulayan kişinin işyerini biliyor olması hâlinde gizlilik ile işyeri değişikliğinin birlikte istenmesi koruma boşluğunu kapatır.

Gizlilik Talebi Dilekçe Örneği

Aşağıdaki örnek, aile mahkemesine yapılacak bir 6284 başvurusunda gizlilik talebinin nasıl yazılabileceğini göstermek içindir. Somut olaya göre uyarlanmalı, köşeli parantezli yerler doldurulmalıdır. Gizlilik talebi ayrı bir dilekçeyle değil, tercihen tedbir talebiyle birlikte yapılmalıdır.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; her dosyada sonuç, risk değerlendirmesine ve mercilerin kararına bağlıdır.

Dördüncü satır, gizliliğin ihlali hâlinde ilk önceliğin güvenlik olduğunu, cezai sürecin bunu izlemesi gerektiğini gösterir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Önce güvenliğinizi sağlayın. Acil tehlikede 155, 156 veya ALO 183’ü arayın; barınma gerekiyorsa ŞÖNİM’e başvurun.
2. Tedbir talebinde gizliliği açıkça yazın. “Kimlik ve adres bilgilerimin tüm resmi kayıtlarda gizli tutulmasını” isteyin; çocukları da sayın.
3. Gizlenecek bilgileri somutlaştırın. Adres, okul, işyeri, telefon ve araç gibi sizi ele verebilecek bilgileri belirtin.
4. Tebligat adresini belirleyin. ŞÖNİM veya vekil adresinin kullanılmasını isteyin.
5. Şerhin işlendiğini teyit edin. Birkaç gün içinde ŞÖNİM veya nüfus müdürlüğünden bilgi alın.
6. Kararın onaylı örneğini saklayın. Okul, hastane ve bankada sorun yaşarsanız gösterin.
7. Süreyi takvime yazın. Tedbir bitmeden uzatma isteyin; şerh bitimden sonraki 15. gün silinir.
8. Dava dosyalarında gizliliği hatırlatın. Boşanma ve velayet dilekçelerinde adres yerine ŞÖNİM veya vekil adresi kullanın.
9. İhlal olursa delilleri toplayın. Önce güvenlik, sonra suç duyurusu.

Sık Yapılan Hatalar

1. Yalnızca uzaklaştırma isteyip gizliliği talep etmemek. Gizlilik “gerekli bulunması hâlinde” verilir; açıkça istenmelidir.
2. Çocukları talebe dahil etmemek. Okul kaydı adresi ele verebilir.
3. Tedbir süresini kaçırmak. Süre dolunca şerh 15 gün sonra silinir.
4. Dava dilekçesine gerçek adresi yazmak. Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir.
5. Sosyal medyada konum veya okul paylaşmak. Resmi gizlilik, kişinin kendi paylaşımlarını korumaz.
6. Ortak hesapları ve konum paylaşımını kapatmamak. Bulut hesapları ve aile paylaşımı ayarları adresi gösterebilir.
7. Kurumlardaki sorunlar nedeniyle korumadan vazgeçmek. Sorun, kararın kurumlara iletilmesiyle çözülmelidir.
8. Gizlilik ile kimlik değişikliğini karıştırmak. Kimlik değişikliği ayrı şartlara bağlı son çare tedbirdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şiddet mağduru adresini nasıl gizler?

6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir talebiyle birlikte gizlilik kararı istenir. Gerekli görülürse korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik ve adres bilgileri tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur ve tebligat için ayrı adres belirlenir (6284 m.8/6).

Gizlilik kararını kim verir?

Gizlilik tedbir kararıyla birlikte, talep üzerine veya resen uygulanır (m.8/6). Tedbir kararı en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden ya da kolluktan istenebilir (m.8/1).

Gizlilik kararı için delil gerekir mi?

Koruyucu tedbir kararı için şiddete ilişkin delil veya belge aranmaz (6284 m.8/3). Gizliliğin neden gerekli olduğunu kısaca açıklamak yine de yararlıdır.

Gizlilik hangi kayıtları kapsar?

Millî Eğitim Bakanlığı, MERNİS, SGK, UYAP, kolluk, bankalar, sağlık kurumları ve benzeri tüm kayıtları (Uygulama Yönetmeliği m.32/4).

Nüfus kaydında ne görünür?

Nüfus kaydına, kararı veren merci ile kararın tarih ve sayısını içeren bir gizlilik şerhi işlenir; kayıtlar yalnızca elektronik ortamda tutulur (Yönetmelik m.32/5).

Eşim nüfus kayıt örneğimi alabilir mi?

NVİ’nin 2012 tarihli talimatına göre gizlilik kaydı bulunan kişinin nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi yalnızca kişinin kendisine verilir ve tedbir süresince adres bilgisi çıkmaz.

Tebligatlarım nereye gelir?

Korunan kişiye yapılacak tebligatlarda ŞÖNİM’in adresi kullanılır (Yönetmelik m.32/3). Konukevinde kalanlara tebligat da ŞÖNİM’e yapılır (Konukevleri Yönetmeliği m.17/4).

Resmi işlemlerde adresim sorulur mu?

Gizlilik kararı verilmişse resmi başvuru, iş ve işlemler sırasında adres beyanı istenmez (Yönetmelik m.32/5).

Gizlilik kararı ne kadar sürer?

Tedbir kararına bağlıdır; tedbir ilk defasında en çok altı ay için verilir ve uzatılabilir (6284 m.8/2). Şerh, tedbir süresinin bitimini izleyen on beşinci gün MERNİS’ten silinir (Yönetmelik m.32/6).

Çocuklarımın bilgileri de gizlenir mi?

Evet; kanun “korunan kişi ve diğer aile bireylerinin” bilgilerini kapsar (m.8/6). Talepte çocukların adlarının açıkça yazılması önerilir.

Boşanma davasında adresimi nasıl gizlerim?

Bizim değerlendirmemize göre dilekçede adres yerine ŞÖNİM veya vekil adresi gösterilmeli, gizlilik kararı eklenmeli ve mahkemeden adresin karşı tarafa açılmaması istenmelidir; UYAP kayıtları da gizlilik kapsamındadır (Yönetmelik m.32/4).

Adresimi sızdıran memura ne olur?

TCK’nın ilgili hükümleri uygulanır (6284 m.8/6). Kişisel verileri hukuka aykırı verme suçunun cezası iki yıldan dört yıla kadar hapistir (TCK m.136/1) ve kamu görevlisince yetki kötüye kullanılarak işlenirse yarı oranında artırılır (TCK m.137/1-a).

Gizlilik kararı varken okul kaydı yapılamazsa ne yapmalıyım?

Kararın onaylı örneğiyle ŞÖNİM’den destek isteyin; basına yansıyan bir örnekte kayıt, nüfus müdürlüğü ve savcılığa başvuru sonrası resmi yazıyla yapılmıştır (haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır).

Şiddet mağduruna yeni kimlik verilebilir mi?

Evet, ancak hayati tehlike bulunması, diğer tedbirlerin yetersiz kalması ve aydınlatılmış rıza şartlarıyla, hâkim kararı üzerine 5726 sayılı Kanun hükümlerine göre (6284 m.4/1-ç; Yönetmelik m.16).

Kimlik değişikliğinde hangi belgeler değişir?

Nüfus, adli sicil, vergi, sosyal güvenlik gibi kayıtlar ile nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, pasaport, evlilik cüzdanı, diploma ve ruhsatlar değiştirilir (5726 m.5/1-d).

Gizlilik kararı almak ücretli mi?

Hayır. 6284 kapsamındaki başvurulardan ve kararların infazı için yapılan işlemlerden yargılama gideri, harç ve posta gideri alınmaz (6284 m.20).