“Kendimi Güvende Hissetmiyorum” – Şiddet ve Koruma Kararı: 6284 m.3, 5, 8, 13 Rehberi (2026)

Ne yaşandı?

Bir vatandaş, eşinin giderek artan öfkesi, tehditleri ve fiziksel/psikolojik baskısı nedeniyle aynı evde güvende olmadığını hissetmektedir. Boşanma davası açmayı düşünmektedir; ancak dava sürerken aynı evde kalmaya devam etmekten korkmaktadır. “Boşanma bitene kadar bir şey yapamam” diye düşünmektedir.

Oysa şiddet veya şiddet tehlikesi söz konusu olduğunda, boşanma davasını beklemeden hızlı koruma tedbirleri alınabilir. Bu tedbirler için şiddetin önceden belgelenmiş olması dahi şart değildir (6284 m.8/3).

Bu durumda ne yapmalısınız?

• Vakit kaybetmeden başvurun: Koruma talebinizi en yakın aile mahkemesine, mülki amire (kaymakamlık/valilik) ya da kolluğa (polis/jandarma) iletebilirsiniz. Acil durumlarda kolluk derhal harekete geçer.
• Koruyucu tedbirleri isteyin: Güvenli bir yerde barınma, geçici maddi yardım, kimlik ve adres bilgilerinizin gizlenmesi gibi sizi koruyan tedbirler talep edilebilir.
• Önleyici tedbirleri isteyin: Şiddet uygulayanın size yaklaşmaması, ortak konuttan uzaklaştırılması, sizi telefon/mesajla rahatsız etmemesi gibi tedbirlere hükmedilebilir; gerektiğinde teknik yöntemlerle takip de uygulanabilir.
• İhlal hâlinde bildirin: Karara rağmen size yaklaşan veya rahatsız eden kişi hakkında zorlama hapsi uygulanabilir. İhlali mutlaka kolluğa bildirin.
• Kayıt tutun: Tarih ve saatleriyle olayları not edin, varsa rapor ve mesajları saklayın. Bu kayıtlar hem koruma sürecinde hem de boşanma davasında işinize yarar.

Güvenliğiniz her şeyden önce gelir. Koruma kararı almak boşanma davasından ayrı ve çok daha hızlı bir süreçtir; ikisi aynı anda yürütülebilir.

Kanun Ne Diyor? 6284 Sayılı Kanunun Temel Hükümleri

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 20 Mart 2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Ayrıntılar, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte (RG 18.01.2013, 28532) düzenlenmiştir. Koruma talebinde ve sonrasında en sık başvurulan hükümler şunlardır:

Kanunun kimleri koruduğu sanıldığından geniştir: evli olma şartı aranmaz; boşanmış eş, nişanlı veya tek taraflı ısrarlı takip mağduru da başvurabilir. Ayrıntı için 6284 sayılı Kanun kimleri korur yazımıza bakabilirsiniz.

Yüksek Mahkemeler 6284 Hakkında Ne Diyor?

Hızlı koruma ile hakkında karar verilen kişinin savunma hakkı arasındaki denge, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla şekillenmiştir. Bu kararlar hem korunan kişinin talebinin ciddiyetle incelenmesi gerektiğini hem de itirazların gerçekten tartışılması gerektiğini gösterir.

Bu kararların pratik sonucu şudur: koruma talebinizi somut olaylarla ve ihtiyaçlarınızı tek tek sayarak yazın. Talebiniz basmakalıp bir gerekçeyle reddedilirse iki hafta içinde itiraz edin (m.9); kesin itiraz kararından sonra son yol, 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvurudur. İtiraz usulü için 6284 itiraz dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

Koruma Talebi Dilekçesinin İskeleti

Kanun başvuruyu belirli bir şekle bağlamamıştır; kolluğa sözlü başvuru da tutanağa geçirilir. Aile mahkemesine yazılı başvuru yapılacaksa aşağıdaki iskelet, ihtiyaçların eksiksiz yazılmasına yardımcı olur. Köşeli parantezli alanlar olaya göre doldurulmalıdır.

Tam örnek için 6284 koruma kararı talebi dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz. Barınma ve geçici maddi yardım gibi koruyucu tedbirler ise ayrıca mülki amirden veya ŞÖNİM aracılığıyla istenebilir.

Koruma Kararının Ötesi: Kurumsal Destek Ağı

Tedbir kararı, güvenliğin yalnızca hukuki ayağını kurar. Kararın yanında işletilebilecek destek mekanizmaları da vardır ve bunların çoğu ayrı ayrı talep edilmeyi gerektirir.

Ekonomik Bağımsızlık Adımları

Güvenliğin sürdürülebilmesi çoğu zaman ekonomik bağımsızlığa bağlıdır. Hukuken talep edilebilecek kalemler şunlardır:

1. Tedbir nafakası. Boşanma davası açılmışsa dava dosyasından (TMK m.169); açılmamışsa ayrı yaşama hakkına ilişkin hükümler kapsamında istenebilir (TMK m.197). Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyor veya katkıda bulunuyorsa ve TMK’ya göre ayrıca nafakaya hükmedilmemişse, 6284 kapsamında hâkim talep olmasa da tedbir nafakasına hükmedebilir (m.5/4).
2. Konut tahsisi. Ortak konutun kendisine ve varsa çocuklara tahsisi talep edilebilir (6284 m.5/1-b; TMK m.197); bu, hem barınma sorununu çözer hem de taşınma yükünü ortadan kaldırır.
3. Ev eşyasının kullanımı. Zorunlu ev eşyasının kimde kalacağı ayrıca düzenlenebilir (TMK m.197).
4. Malvarlığının korunması. Ortak malların elden çıkarılmasını önleyici tedbirler; aile konutu şerhi (TMK m.194; 6284 m.4/1).
5. Sağlık güvencesi. Eş üzerinden sürdürülen güvence sona erecekse, kendi adına genel sağlık sigortası durumu kontrol edilmeli ve gerekiyorsa gelir testi başvurusu yapılmalıdır.

Başvuru Sonrası Takip: Kontrol Listesi

Karar alındıktan sonra süreç kendiliğinden yürümez. Takip edilmesi gerekenler:

Bu kontrollerin bir takvime bağlanması yerinde olur: karar örneğindeki bitiş tarihi not edilmeli ve uzatma talebi için makul bir süre önce hatırlatma konulmalıdır. Uygulamada en sık yaşanan sorun, sürenin dolduğunun fark edilmemesi ve arada korumasız bir dönem oluşmasıdır.

Son olarak: bütün bu başvurular harca tabi değildir (6284 m.20/1; Uygulama Yönetmeliği m.45/1) ve avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak barodan ücretsiz görevlendirme istenmesi, hem başvurunun kapsamlı yazılmasını hem de takvimin takip edilmesini kolaylaştırır.

Koruma kararının nasıl alınacağı, yetkili merciler ve onay zinciri için koruma kararı rehberimize, sürenin uzatılması ve kapsam değişikliği talepleri için uzatma rehberimize bakabilirsiniz.

Örnek Olay: İlk Gece, İlk Hafta, İlk Ay

Sıkça Sorulan Sorular

Şiddet gördüğümde kimden koruma isteyebilirim?

Barınma, geçici maddi yardım ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirleri mülki amirden (m.3/1); uzaklaştırma ve yaklaşmama gibi önleyici tedbirleri aile mahkemesinden (m.5/1) isteyebilirsiniz. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de bazı tedbirleri hemen alır (m.3/2, m.5/2). Koruyucu tedbirde delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir gecikmeksizin verilir (m.8/3).

Hangi koruma tedbirleri alınabilir?

Şiddet uygulayanın konuttan uzaklaştırılması, mağdura yaklaşmaması, iletişim kurmaması, okul/işyerine yaklaşmaması gibi önleyici tedbirlerin yanı sıra barınma ve geçici maddi yardım gibi koruyucu tedbirler alınabilir.

Koruma kararı ihlal edilirse ne olur?

Tedbir kararına aykırı davranan kişi hakkında üç günden on güne kadar, her tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi uygulanır; toplam süre altı ayı geçemez (6284 m.13). İhlali kolluğa bildirmek önemlidir; kolluk tutanak düzenleyerek Cumhuriyet başsavcılığına gönderir.

Koruma kararı için delil sunmam gerekir mi?

Koruyucu tedbir kararı için şiddete ilişkin delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı da gecikmeksizin verilir (6284 m.8/3). Ancak karşı taraf iki hafta içinde itiraz edebilir ve itiraz mercii tedbire dayanak olayı itiraz edenin delilleriyle birlikte tartışır (AYM, Salih Söylemezoğlu, B. No: 2013/3758, 6.1.2016). Bu nedenle elinizdeki rapor, mesaj ve tanık bilgilerini sunmanız kararı güçlendirir.

Polis uzaklaştırma kararı verebilir mi?

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri, uzaklaştırma ve yaklaşmama gibi bazı önleyici tedbirleri hemen alabilir. Karar ilk iş günü hâkimin onayına sunulur ve hâkim 24 saat içinde onaylamazsa kendiliğinden kalkar (6284 m.5/2).

Koruma kararı kaç ay sürer, uzatılabilir mi?

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Şiddet tehlikesi sürüyorsa hâkim resen veya talep üzerine tedbiri değiştirebilir, kaldırabilir ya da devam ettirebilir (6284 m.8/2). Uzatma talebinin süre dolmadan yapılması gerekir.

Koruma kararına itiraz süresi ne kadar?

Tedbir kararlarına, tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilir; itiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir (6284 m.9). İtiraz, tedbirin uygulanmasını durdurmaz.

Koruma kararı için harç ödenir mi?

Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular ile verilen kararların icrası için yargılama gideri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz (6284 m.20/1; Uygulama Yönetmeliği m.45/1). Avukatla temsil de zorunlu değildir.

Tedbir ihlali hem zorlama hapsi hem ceza davası doğurur mu?

Evet. Yargıtay, tedbire aykırılık hakkında aile mahkemesinin karar vereceğini, aynı eylem suç oluşturuyorsa ceza mahkemesinde ayrıca yargılama yapılacağını ve kişinin her ikisinden de sorumlu tutulabileceğini kabul etmiştir (Yargıtay 4. CD, 11.04.2019, E.2019/1292, K.2019/6765). Zorlama hapsi kararını ihlalin gerçekleştiği yerdeki aile mahkemesi verir (Yargıtay 5. HD, 12.12.2022, E.2022/14158, K.2022/17953).

Koruma kararı aldım, boşanma davası açmak zorunda mıyım?

Hayır. Koruma kararı boşanma davasından bağımsızdır. Ancak şiddete dayanan özel boşanma sebebinde (TMK m.162) dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl içinde kullanılmalıdır. Boşanma davası açılmazsa ayrı yaşama hakkı (TMK m.197) kapsamında nafaka ve konut düzenlemesi istenebilir.

Bu sayfadaki anlatım, Türkiye’de sıkça yaşanan durumlardan yola çıkılarak hazırlanmış temsilî bir senaryodur; gerçek kişilere ait kimlik bilgisi içermez. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür.