Eşinizin sizi evde kilitlemesi, kapıyı dışarıdan kilitleyerek çıkmanızı engellemesi veya zorla bir yerde tutması, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçudur. Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir; fiil cebir, tehdit veya hile kullanılarak işlenirse ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapistir (TCK m.109/1-2). Suçun eşe ya da boşandığı eşe karşı işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır (TCK m.109/3-e). Bu suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz; savcılık olayı öğrendiği anda resen soruşturur. Basına yansıyan bir dosyada, eşinin dışarı çıkmasını engellemek için kapıyı kilitleyen erkeğe istinaf mahkemesince verilen üç yıl hapis cezası Yargıtay 8. Ceza Dairesince onanmıştır (AA kaynaklı haberler, 26-27.07.2025). Can güvenliğiniz için 112’yi arayabilir, kolluktan kapının açılmasını isteyebilir ve 6284 sayılı Kanuna göre eşinizin müşterek konuttan uzaklaştırılmasını, size yaklaşmamasını ve barınma veya geçici koruma tedbirlerini talep edebilirsiniz (6284 s.K. m.3, m.5). Kanundaki şiddet tanımı, özgürlüğün keyfî engellenmesini de açıkça kapsar (m.2/1-d). Boşanma davasında eşi eve kapatmak ağır bir kusurdur (TMK m.166/1) ve olayın ağırlığına göre pek kötü davranış olarak özel boşanma sebebi de oluşturabilir (TMK m.162). Bu nedenle evden ayrılan eş, ayrı yaşamakta haklı olduğundan terk etmiş sayılmaz (TMK m.197/1).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Güncel durum (23 Ekim 2026). Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunda, suçun “üstsoy, altsoy, eşe ya da boşandığı eşe karşı” işlenmesi nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir (TCK m.109/3-e). Suç, Ceza Muhakemesi Kanununun uzlaştırma listesinde yer almaz ve şikâyete bağlı değildir. Fail, soruşturmaya başlanmadan önce, kendiliğinden, mağdurun şahsına zarar vermeksizin onu güvenli bir yerde serbest bırakırsa cezası üçte ikisine kadar indirilebilir (TCK m.110).
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, etkin pişmanlık hükmünün uygulanabilmesi için suçun tamamlanmış olması ve mağdurun soruşturma başlamadan önce serbest bırakılması gerektiğini; mağdurun şahsına ayrıca zarar verilmişse indirimin uygulanamayacağını belirtmiştir (YCGK 25.06.2025, E.2022/144, K.2025/289). Bu yazı, yayımlandığı tarihte yürürlükte olan metinlere göre hazırlanmıştır.
Evde kilitli veya kontrol altında mısınız?
Önce güvenliğiniz: acil durumda 112’yi arayın. Ardından koruma kararı, ceza şikâyeti ve boşanma davasını birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Kısa cevaplar
- Şu an kilitliysem ne yapmalıyım?
- Eşi evde kilitlemek hangi suçtur? TCK 109
- Cezalar ve nitelikli hâller
- Basına yansıyan Yargıtay kararları
- Kilitlemenin ötesi: telefon, para, aile ve işe engel
- Kötü muamele, eziyet ve diğer suçlardan farkı
- Şikâyet, uzlaştırma ve etkin pişmanlık
- 6284 sayılı Kanun ile koruma
- Boşanma davasında eve kapatma: TMK 166 ve 162
- Evden ayrılırsam terk etmiş olur muyum?
- Çocuklar, nafaka ve tazminat
- Nasıl ispatlarım?
- Adım adım yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kısa Cevaplar
Eşinizin sizi evde kilitlemesi, kontrolün ve şiddetin en ağır görünümlerinden biridir. Bu durum hem ceza hukuku, hem 6284 sayılı Kanun, hem de aile hukuku bakımından sonuç doğurur ve bu yollar aynı anda kullanılabilir. Aşağıdaki tablo en sık sorulan soruların kısa cevaplarını verir.
Tablo: Eşin eve kapatmasına ilişkin kısa cevaplar
| Soru | Kısa cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| Eşimin beni evde kilitlemesi suç mu? | Evet; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma: bir yıldan beş yıla kadar hapis | TCK m.109/1 |
| Zorla, döverek veya tehditle yaptıysa? | İki yıldan yedi yıla kadar hapis | TCK m.109/2 |
| Eşe karşı işlenmesi fark eder mi? | Evet; eşe ya da boşandığı eşe karşı işlenirse ceza bir kat artırılır | TCK m.109/3-e |
| Şikâyet etmem gerekir mi? | Hayır; resen soruşturulur, şikâyetten vazgeçmek dosyayı kapatmaz | TCK m.109 |
| Uzlaştırmaya gider mi? | Hayır; uzlaştırma listesinde yer almaz | CMK m.253/1 |
| Kapıyı açıp serbest bırakırsa? | Soruşturmadan önce kendiliğinden ve zarar vermeden bırakırsa ceza indirilebilir | TCK m.110 |
| Eşimi evden uzaklaştırabilir miyim? | Evet; müşterek konuttan uzaklaştırma ve konutun tahsisi | 6284 s.K. m.5/1-b |
| Gidecek yerim yok | Mülki amirden barınma yeri ve hayati tehlikede geçici koruma | 6284 s.K. m.3/1-a, ç |
| Boşanma sebebi mi? | Ağır kusurdur; olayın ağırlığına göre pek kötü davranıştır | TMK m.166/1, m.162 |
| Evden kaçarsam terk sayılır mı? | Hayır; kişiliği ciddi tehlikeye düşen eş ayrı yaşamakta haklıdır | TMK m.197/1 |
Şu An Kilitliysem Ne Yapmalıyım?
Evde kilitli kaldıysanız veya eşiniz çıkmanıza fiziken engel oluyorsa, öncelik hukuki tartışma değil güvenliğinizdir. Basına yansıyan Antalya dosyasında da kadın, eşi kapıyı kilitleyip çıktıktan sonra polise haber vermiş ve evden kolluk ekiplerinin yardımıyla çıkabilmiştir. Kolluk, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde eşinizin müşterek konuttan uzaklaştırılması, size ve yakınlarınıza yaklaşmaması ve size yönelik tehdit ve hakaret yasağı tedbirlerini hâkim kararını beklemeden alabilir; hâkim yirmi dört saat içinde onaylamazsa tedbir kalkar (6284 s.K. m.5/2).
Tablo: Kilitli kaldığınızda ilk adımlar
| Adım | Ne yapılır? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| 1. Yardım çağırın | 112’yi arayın; adresinizi ve kilitli olduğunuzu açıkça söyleyin | Kolluk kapının açılmasını sağlar ve olayı tutanağa geçirir |
| 2. Kayıt bırakın | Güvendiğiniz birine mesajla durumu bildirin; saatini not edin | Olayın zamanı ve süresi ispat için önemlidir |
| 3. Tutanak isteyin | Kolluktan olay tutanağı düzenlenmesini ve ifadenizin alınmasını isteyin | Ceza ve boşanma dosyasında temel delildir |
| 4. Koruma tedbiri isteyin | Uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim yasağı talep edin | 6284 s.K. m.5/1-a, b, c, f |
| 5. Kalacak yer | Gerekirse barınma yeri ve geçici koruma isteyin | 6284 s.K. m.3/1-a, ç |
| 6. Sağlık kontrolü | Darp veya ruhsal etkilenme varsa sağlık kuruluşuna başvurun | Rapor, cebir ve zarar iddiasını destekler |
Bu başvurular için yargılama gideri, harç ve benzeri hiçbir masraf alınmaz (6284 s.K. m.20/1) ve koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz (m.8/3). Şiddet tehlikesi altında yapılabilecekleri kendimi güvende hissetmiyorum: şiddet ve koruma kararı yazısında ayrıntılı olarak anlattık.
Eşi Evde Kilitlemek Hangi Suçtur? TCK 109
Türk Ceza Kanunu, bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakmayı suç olarak düzenler (TCK m.109/1). Bu suç iki yönlüdür: Kişiyi istemediği bir yerde tutmak, örneğin evde kilitlemek veya dışarı çıkmasına izin vermemek, “bir yere gitmek” hürriyetini; kişinin bulunmak istediği yerde kalmasını engellemek, örneğin onu zorla evden çıkarıp kapıyı kilitlemek ise “bir yerde kalmak” hürriyetini ihlal eder. Evlilik birliği, eşlere birbirinin hareket özgürlüğünü kısıtlama yetkisi vermez.
Tablo: Eşin hareket özgürlüğünü kısıtlayan davranışlar
| Davranış | Olası nitelendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Kapıyı dışarıdan kilitleyip evden çıkmak | Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma | TCK m.109/1, m.109/3-e |
| Anahtarları alıp saklayarak çıkmayı engellemek | Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma | TCK m.109/1 |
| Kapının önünde durup zorla çıkışı engellemek, itip içeri sokmak | Cebirle hürriyetten yoksun kılma | TCK m.109/2 |
| “Çıkarsan seni öldürürüm” diyerek evde tutmak | Tehditle hürriyetten yoksun kılma; tehdit ayrıca değerlendirilir | TCK m.109/2, m.106 |
| Zorla evden çıkarıp kapıyı kilitleyerek içeri almamak | Basına yansıyan bir kararda hürriyetten yoksun kılma olarak değerlendirildi | TCK m.109/3-e |
| Eş evde yokken kilidi değiştirip içeri almamak | Bir kararda kötü muamele olarak değerlendirildi | TCK m.232/1; Y18CD 21.01.2020, E.2019/9640, K.2020/1752 |
Kanunda suçun oluşması için asgari bir süre öngörülmemiştir. Ancak hürriyetin ne kadar süre ve hangi yoğunlukta kısıtlandığı, failin kastı ve olayın koşulları somut olayda birlikte değerlendirilir. Kısa süreli bir engelleme ile saatlerce kilitli tutma arasında cezanın belirlenmesinde de fark gözetilir. Suçun genel unsurlarını kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (alıkoyma) suçu (TCK 109) yazımızda; kilidin değiştirilerek eve alınmama hâlini ise eşim müşterek konutu kilitledi, eve giremiyorum yazımızda anlattık.
Cezalar ve Nitelikli Hâller
Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun cezası, fiilin işleniş biçimine ve mağdurla fail arasındaki ilişkiye göre ağırlaşır. Kanuna göre suçun silahla, birden fazla kişi tarafından birlikte, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak, üstsoy, altsoy, eşe ya da boşandığı eşe karşı veya çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır (TCK m.109/3).
Tablo: Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun hâlleri
| Hâl | Ceza | Dayanak |
|---|---|---|
| Temel hâl | Bir yıldan beş yıla kadar hapis | TCK m.109/1 |
| Cebir, tehdit veya hile ile | İki yıldan yedi yıla kadar hapis | TCK m.109/2 |
| Eşe ya da boşandığı eşe karşı | Yukarıdaki cezalar bir kat artırılır | TCK m.109/3-e |
| Silahla veya birden fazla kişiyle | Bir kat artırım | TCK m.109/3-a, b |
| Mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybı | Ayrıca bin güne kadar adli para cezası | TCK m.109/4 |
| Cinsel amaçla | Cezalar yarı oranında artırılır | TCK m.109/5 |
| Kasten yaralamanın ağırlaşmış neticeleri | Kasten yaralama hükümleri ayrıca uygulanır | TCK m.109/6 |
Bir kat artırım, cezanın iki katına çıkarılması demektir. Bu nedenle eşe karşı temel hâlde işlenen suçta ceza aralığı iki yıldan on yıla, cebir veya tehditle işlenen suçta ise dört yıldan on dört yıla kadar uzanabilir; somut cezayı mahkeme, kanundaki artırım ve indirim sırasına göre belirler. Tehdit, kasten yaralama veya hakaret gibi fiiller hürriyetten yoksun kılma sırasında ayrıca işlenmişse, bu suçlar da ayrıca değerlendirilir. Bir basına yansıyan dosyada ise sanığın haksız tahrik altında hareket ettiği kabul edilerek ceza indirilmiştir (TCK m.29).
Basına Yansıyan Yargıtay Kararları
Eşini eve kilitleyen veya evden zorla çıkarıp kapıyı kilitleyen eşler hakkında verilen kararlar son dönemde basına sıkça yansımaktadır. Bu kararlar, evlilik içindeki kontrol davranışlarının ceza hukuku bakımından ciddiye alındığını göstermektedir.
Tablo: Eşin hürriyetini kısıtlamaya ilişkin basına yansıyan kararlar
| Karar ve haber | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| Manavgat 5. Asliye Ceza Mahkemesi, Antalya BAM 6. Ceza Dairesi, Yargıtay 8. Ceza Dairesi (AA kaynaklı haberler, 26-27.07.2025) | Gece yaşanan tartışmanın ardından erkek, sabah evden çıkarken eşinin dışarı çıkmasını engellemek için kapıyı kilitlemiş; kadın polise haber vererek kolluk yardımıyla evden çıkabilmiş | İlk derece mahkemesi beraat kararı verdi; istinaf mahkemesi kararı kaldırarak üç yıl hapis cezasına hükmetti; Yargıtay haksız tahrik kabulünü de isabetli bularak cezayı oy birliğiyle onadı |
| Eskil Asliye Ceza Mahkemesi ve Yargıtay 8. Ceza Dairesi (Başka Gazete, 22.05.2025) | Erkek tartışma sırasında eşine hakaret etmiş, onu zorla evden çıkarıp kapıyı kilitleyerek içeri girmesini engellemiş | Yargıtay, suçun eşe karşı ve cebirle işlendiğini belirterek nitelikli hâlin uygulanması gerektiğini kabul etti; mahkûmiyet onandı |
| Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 21.01.2020, E.2019/9640, K.2020/1752 | Eş evde yokken kapı kilidinin değiştirilerek eşin eve girmesinin engellenmesi | Aynı konutta birlikte yaşanan kişiye kötü muamele suçu olarak değerlendirildi (TCK m.232/1) |
İlk iki karar basında yer aldığı şekliyle aktarılmıştır; haberlerde esas ve karar numaraları yer almadığından tam metinleri doğrulanamamıştır. Eskil dosyasındaki ceza miktarlarına ilişkin haber bilgileri kendi içinde tutarlı görünmediği için bu yazıda ceza miktarına yer verilmemiştir. Üçüncü karar, sitemizdeki eşim müşterek konutu kilitledi yazısında künyesiyle aktarılmıştır. Bu kararlar, kilitleme fiilinin olayın biçimine göre farklı suç tiplerine girebileceğini de göstermektedir.
Kilitlemenin Ötesi: Telefon, Para, Aile ve İşe Engel
Eşi eve kapatma çoğu zaman tek başına görülmez; telefonun elinden alınması, ailesiyle ve arkadaşlarıyla görüştürülmemesi, paraya ve banka kartına el konulması, kimlik belgelerinin saklanması ve işe gitmesinin engellenmesi gibi davranışlarla birlikte bir kontrol düzeni oluşturur. 6284 sayılı Kanun, şiddeti tanımlarken özgürlüğün keyfî engellenmesini de açıkça saymıştır (m.2/1-d). Bu nedenle tek tek ele alındığında suç oluşturmayan davranışlar bile koruma tedbirlerinin ve boşanma davasındaki kusur değerlendirmesinin konusu olabilir.
Tablo: Kontrol davranışları ve hukuki karşılıkları
| Davranış | Ceza hukuku | Aile hukuku ve koruma |
|---|---|---|
| Evde kilitlemek, dışarı çıkarmamak | Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (TCK m.109) | Ağır kusur; 6284 tedbirleri |
| Cebir veya tehditle işe gitmesine engel olmak | İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (TCK m.117/1): altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası; şikâyete bağlı | Kusur; ekonomik şiddet |
| Ailesiyle görüşmesini engellemek | Tek başına suç olmayabilir | Kusur; basına yansıyan bir kararda ağır kusur sayıldı |
| Maaş kartına ve paraya el koymak | Olayın koşullarına göre değerlendirilir | Ekonomik şiddet (6284 s.K. m.2/1-b, d); kusur |
| Telefonu zorla almak, iletişimi kesmek | Olayın koşullarına göre ayrı suçlar gündeme gelebilir | Psikolojik şiddet; kusur |
| Sürekli aşağılama ve korkutma | Hakaret, tehdit; sistematikse eziyet | Ağır kusur; TMK m.162 |
Basına yansıyan bir dosyada kadın, eşinin kendisini ailesiyle görüştürmediğini, maaş kartına el koyduğunu ve aşağılayıcı davranışlarda bulunduğunu ileri sürmüş; mahkeme, eşinin ailesinin ziyarete gelmesini engelleyen erkeğin bu davranışının evlilik birliğini çekilmez hâle getirdiğini belirterek erkeği ağır kusurlu bulmuş, kadın lehine 50.000 TL tazminata hükmetmiş ve karar Yargıtay 2. Hukuk Dairesince onanmıştır (Kayseri 8. Aile Mahkemesi; Türkiye Gazetesi; haberde yayın tarihi ve karar numarası yer almamaktadır). Ekonomik kontrolü ekonomik şiddet ve boşanmada kusur, dijital kontrolü ise eşim arabama GPS taktı ve eşim şifremi ele geçirdi yazılarımızda anlattık.
Kötü Muamele, Eziyet ve Diğer Suçlardan Farkı
Ev içinde gerçekleşen kontrol ve baskı davranışları birden fazla suç tipine yakındır. Hangi suçun oluştuğu cezayı, takip usulünü ve zamanaşımını değiştirir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde olayların tarihleri, süresi ve nasıl gerçekleştiği somut olarak anlatılmalıdır.
Tablo: Ev içi baskıda yakın suç tipleri
| Suç | Tipik görünüm | Ceza |
|---|---|---|
| Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (TCK m.109) | Kilitleme, alıkoyma, zorla tutma veya zorla çıkarma | Bir yıldan beş yıla; cebirle iki yıldan yedi yıla; eşe karşı bir kat artırım |
| Kötü muamele (TCK m.232/1) | Aynı konutta yaşayan kişiye merhamet ve şefkatle bağdaşmayan davranış | İki aydan bir yıla kadar hapis |
| Eziyet (TCK m.96) | Süreklilik ve sistematik olarak eziyet çektirmeye yönelik davranışlar | İki yıldan beş yıla; eşe karşı üç yıldan sekiz yıla; kadına karşı alt sınır iki yıl altı ay |
| Tehdit (TCK m.106) | Çıkarsa zarar vereceğini söylemek | Altı aydan iki yıla; kadına karşı alt sınır dokuz ay |
| Kasten yaralama (TCK m.86) | Çıkmasını engellerken darp | Eşe karşı nitelikli hâl ve şikâyet aranmaz |
Uzun süre ve sistematik olarak sürdürülen eve kapatma, aşağılama ve yalıtma davranışları, olayın koşullarına göre eziyet suçu kapsamında da değerlendirilebilir. Bu suçların farklarını kötü muamele suçu (TCK 232) ve eziyet suçu (TCK 96): yaralamadan ve kötü muameleden farkı yazılarımızda; çıkarsa zarar vermekle korkutma hâlini ise eşim beni tehdit ediyor yazısında anlattık.
Şikâyet, Uzlaştırma ve Etkin Pişmanlık
Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu şikâyete bağlı değildir. Savcılık olayı kolluk tutanağından, sağlık kuruluşunun bildiriminden veya bir ihbardan öğrendiğinde resen soruşturma başlatır. Bu suç uzlaştırma listesinde de yer almaz; savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermez. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, bu kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse, o suç bakımından da kural olarak uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253/3). Bu nedenle kilitleme sırasında tehdit veya basit yaralama da yaşandıysa dosya genellikle uzlaştırmaya gitmez.
Tablo: Eve kapatma dosyasında usul
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikâyet | Gerekmez; resen soruşturulur | TCK m.109 |
| Şikâyetten vazgeçme | Dosyayı kapatmaz | Resen soruşturulan suç |
| Uzlaştırma | Uygulanmaz | CMK m.253/1 |
| Birlikte işlenen tehdit | Kapsam dışı suçla birlikte işlendiği için kural olarak uzlaştırma yok | CMK m.253/3 |
| Etkin pişmanlık | Soruşturmadan önce, kendiliğinden, zarar vermeden güvenli yerde serbest bırakma hâlinde üçte ikiye kadar indirim | TCK m.110 |
| İhbar ve şikâyet yeri | Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluk | CMK m.158/1 |
Etkin pişmanlık hükmü, failin mağduru soruşturma başlamadan önce kendiliğinden ve onun şahsına zarar vermeden güvenli bir yerde serbest bırakmasına bağlıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, cebirin suçun işlenmesi için zorunlu olduğu ölçüde ve bununla sınırlı kaldığı sürece indirime engel olmadığını, ancak mağdurun şahsına ayrıca zarar verilmişse etkin pişmanlık şartlarının oluşmayacağını belirtmiştir (YCGK 25.06.2025, E.2022/144, K.2025/289). Kolluğun gelmesiyle kapının açıldığı hâllerde ise fail kendiliğinden serbest bırakmış sayılmaz. Şikâyetten vazgeçmenin sonuçları ve ceza dosyası ile boşanma davasının ilişkisi için aile içi şiddette ceza davası ve boşanma yazımıza bakabilirsiniz.
6284 Sayılı Kanun ile Koruma
Eve kapatılan eş, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun koruma tedbirlerinden yararlanabilir. Kanundaki şiddet tanımı; fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren hareketlere yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren her türlü tutum ve davranışı kapsar (m.2/1-d). Eşi evde kilitlemek, özgürlüğün keyfî engellenmesinin en açık örneğidir.
Tablo: Eve kapatılan eş için başlıca tedbirler
| Tedbir | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Müşterek konuttan uzaklaştırma | Şiddet uygulayanın konuttan derhâl uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsisi | 6284 s.K. m.5/1-b |
| Yaklaşmama | Korunan kişinin konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmama | 6284 s.K. m.5/1-c |
| Tehdit ve hakaret yasağı | Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama içeren söz ve davranışlarda bulunmama | 6284 s.K. m.5/1-a |
| İletişim yasağı | İletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmeme | 6284 s.K. m.5/1-f |
| Barınma ve geçici koruma | Uygun barınma yeri; hayati tehlike varsa geçici koruma | 6284 s.K. m.3/1-a, ç |
| Ayrı yerleşim yeri | Kişi evli ise müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi | 6284 s.K. m.4/1 |
| Kimlik ve adres gizliliği | Bilgilerin resmî kayıtlarda gizli tutulması | 6284 s.K. m.8/6 |
Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir ve tehlikenin sürmesi hâlinde uzatılabilir (m.8/2). Karara aykırı davranan hakkında hâkim kararıyla üç günden on güne, tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi uygulanır; toplam süre altı ayı geçemez (m.13). Başvuru yolunu 6284 koruma kararı nasıl alınır, tedbir ihlalinde izlenecek yolu ise 6284 tedbir kararının ihlali ve zorlama hapsi yazılarımızda anlattık.
Boşanma Davasında Eve Kapatma: TMK 166 ve 162
Eşini eve kapatmak, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan ağır bir kusurdur. Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m.166/1). Hareket özgürlüğü elinden alınan bir eşten ortak hayatı sürdürmesi beklenemez. Bunun yanında eşlerden biri, diğeri tarafından hayatına kast edilmesi, pek kötü veya onur kırıcı davranılması sebebiyle boşanma davası açabilir (TMK m.162/1). Eşi hapsetmek ve eve kapatmak, öğretide ve uygulamada pek kötü davranış örnekleri arasında sayılmaktadır.
Tablo: Eve kapatmanın boşanma davasındaki yeri
| Dayanak | Şart | Süre ve not |
|---|---|---|
| Genel boşanma sebebi (TMK m.166/1) | Olayların ve birliğin temelinden sarsıldığının ispatı | Kanunda dava açma süresi yok |
| Pek kötü davranış (TMK m.162/1) | Eve kapatmanın ağır bir davranış olarak ispatı | Öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde beş yıl (TMK m.162/2) |
| Affetme | Affeden tarafın özel sebebe dayanan dava hakkı yoktur | TMK m.162/3; genel sebepte affedilen olay kusur olarak yüklenemez |
| Hâkimin takdiri | Hâkim olayların varlığına vicdani kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz | TMK m.184/1 |
Uygulamada genel ve özel boşanma sebebi çoğu zaman birlikte ileri sürülür; özel sebebin süresi geçmiş veya ağırlık eşiği tartışmalıysa aynı olaylar genel boşanma sebebi içinde değerlendirilebilir. Özel boşanma sebebinin unsurlarını hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162) yazısında, koruma kararının kusur ispatındaki yerini ise 6284 koruma kararı boşanma davasında kusur kanıtı olur mu yazısında anlattık.
Evden Ayrılırsam Terk Etmiş Olur muyum?
Eve kapatılan eşlerin en büyük kaygılarından biri, kaçıp ailesinin yanına gittiğinde “evi terk etti” denilmesidir. Kanun bu durumda açık bir güvence verir: Ortak hayatın birlikte sürdürülmesi yüzünden kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece eş, ayrı yaşama hakkına sahiptir (TMK m.197/1). Terk nedeniyle boşanma, eşin ortak hayatı sona erdirmek amacıyla diğerini terk etmesi veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesi hâlinde gündeme gelir; diğer eşi ortak konutu terke zorlayan eş de terk etmiş sayılır (TMK m.164/1).
Tablo: Eve kapatma ve ayrı yaşama
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Kilitlendiğiniz için evden ayrıldınız | Haklı sebeple ayrılık; terk sayılmaz | TMK m.197/1 |
| Eşiniz “eve dön” ihtarı çekti | Haklı sebebin delilleriyle cevap verilmelidir | TMK m.164 |
| Evde kalmak istiyorsunuz | Eşin konuttan uzaklaştırılması ve konutun tahsisi | 6284 s.K. m.5/1-b |
| Ayrı yaşarken geçim | Hâkimin parasal katkı ve konut önlemleri | TMK m.197/2 |
| Boşanma davası açıldıysa | Barınma, geçim ve çocuklara ilişkin geçici önlemler | TMK m.169 |
Evden ayrılırken kimlik belgelerinizi, telefonunuzu, banka kartlarınızı ve çocukların belgelerini almanız ve ayrılış tarihini ve sebebini bir kayda geçirmeniz önemlidir. Ayrı yaşama hakkını ayrı yaşama hakkı (TMK 197), terk ihtarını terk sebebiyle boşanma (TMK 164), evden çıkarılma hâlini ise eşim beni evden attı, ne yapmalıyım yazılarımızda anlattık.
Çocuklar, Nafaka ve Tazminat
Eve kapatma ortamında büyüyen çocuklar da bu şiddetten doğrudan etkilenir. Hâkim, 6284 sayılı Kanuna göre önleyici tedbirlerle birlikte velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir (m.5/3); önceden verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya kaldırılmasına hükmedebilir (m.5/1-ç). Şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlıyorsa ve medeni kanuna göre nafakaya hükmedilmemişse, hâkim talep olmasa bile tedbir nafakasına hükmedebilir (m.5/4).
Tablo: Parasal talepler ve çocuklar
| Talep | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Manevi tazminat | Kişilik hakkına saldırı ve karşı tarafın kusuru | TMK m.174/2 |
| Maddi tazminat | Kusursuz veya daha az kusurlu olmak; menfaat kaybı | TMK m.174/1 |
| 6284 kapsamında tedbir nafakası | Şiddet uygulayanın ailenin geçimini sağlaması; talep aranmaz | 6284 s.K. m.5/4 |
| Boşanma davasında tedbir nafakası ve geçici velayet | Dava süresince geçim ve çocukların korunması | TMK m.169 |
| Yoksulluk nafakası | Boşanmayla yoksulluğa düşmek ve kusurun daha ağır olmaması | TMK m.175 |
| Velayet | Belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır | TMK m.182 |
Tazminatta Yargıtay uygulamasında tazminat isteyen eşin kusursuz veya diğerinden daha az kusurlu olması aranır. Boşanma davasında istenmeyen tazminat talepleri için ayrı dava, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır (TMK m.178). Dava sürerken nafakayı tedbir nafakası, geçici velayeti geçici tedbiren velayet, kusur ve tazminat ilişkisini boşanmada kusur ve manevi tazminat yazılarımızda anlattık.
Nasıl İspatlarım?
Eve kapatma çoğu zaman kapalı kapılar ardında gerçekleştiği için ispatı zor görülür. Ancak kilitli kalan kişinin dış dünyayla kurduğu her temas bir delil izi bırakır. Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkemece dikkate alınamaz (HMK m.189/2); bu nedenle ispat, sizin hukuka uygun olarak sahip olduğunuz kayıtlara ve resmî tespitlere dayanmalıdır.
Tablo: Eve kapatmanın ispatında kullanılabilecek deliller
| Delil | Ne gösterir? | Dikkat |
|---|---|---|
| 112 çağrısı ve kolluk tutanağı | Olayın tarihi, saati ve kapının nasıl açıldığı | Tutanak örneğini isteyin |
| Sizin gönderdiğiniz yardım mesajları | Kilitli olduğunuzu anlattığınız anlık kayıtlar | Mesajları silmeyin |
| Eşinizin size gönderdiği mesajlar | “Kapıyı kilitledim”, “çıkamazsın” gibi ifadeler | Numara ve tarih görünür şekilde saklayın |
| Komşu ve yakın tanıklar | Seslenme, kapı çalma, olay sonrası görünüm | Tanığın neyi doğrudan bildiği önemlidir |
| Sağlık raporları | Darp veya ruhsal etkilenme | Olaydan sonra gecikmeden başvurun |
| Ceza dosyası | İfadeler, tespitler ve kararlar | Boşanma davasında celbi istenir |
Ceza davası ile boşanma davası birbirinden bağımsızdır. Hâkim, kusurun olup olmadığına karar verirken ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74); Antalya dosyasında olduğu gibi ilk derece mahkemesinin beraat kararı istinafta kaldırılabilir. Boşanma davasında delillerin seçimi ve sunumu için boşanmada hangi deliller kullanılır yazımıza bakabilirsiniz.
Adım Adım Yol Haritası
- Kilitliyseniz 112’yi arayın. Kolluk kapının açılmasını sağlar, olayı tutanağa geçirir ve gerekirse uzaklaştırma tedbirini hemen alır (6284 s.K. m.5/2).
- Olayı kayda geçirin. Saatleri, yaşananları ve tanıkları not edin; yardım mesajlarınızı saklayın.
- Koruma kararı isteyin. Konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama, tehdit ve iletişim yasağı talep edin; delil aranmaz ve harç alınmaz (6284 s.K. m.5/1, m.8/3, m.20/1).
- Gerekirse barınma isteyin. Mülki amirden barınma yeri ve hayati tehlike varsa geçici koruma talep edin (6284 s.K. m.3/1).
- Suç duyurusunda bulunun. Suç resen soruşturulur; ifadenizde olayın süresini ve nasıl gerçekleştiğini ayrıntılı anlatın.
- Belgelerinizi güvenceye alın. Kimlik, pasaport, banka kartı ve çocukların belgelerini yanınızda tutun.
- Ayrı yaşama hakkınızı kullanın. Evden ayrılmanız haklı sebebe dayanır (TMK m.197/1); ayrılış sebebini belgeleyin.
- Boşanma davasını hazırlayın. Olayları sıra numarasıyla ve delilleriyle yazın; TMK m.162 için altı aylık süreyi kaçırmayın.
- Çocuklar ve geçim için geçici önlem isteyin. Tedbir nafakası, geçici velayet ve kişisel ilişkinin düzenlenmesini talep edin (TMK m.169; 6284 s.K. m.5/3-4).
Kontrolün hakaret ve tehditle birlikte sürdüğü durumlarda eşim bana hakaret ediyor ve eşim beni tehdit ediyor yazılarımızdaki adımlar da birlikte uygulanmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- “Evli olduğumuz için suç değildir” sanmak. Suçun eşe karşı işlenmesi cezayı artıran nitelikli hâldir (TCK m.109/3-e).
- Olayı “aile içi mesele” diye bildirmemek. Suç resen soruşturulur ve koruma tedbirleri hemen alınabilir.
- Kolluk tutanağı istememek. Kapı açıldıktan sonra tutanak düzenlenmezse olayın ispatı zorlaşır.
- Barışma sonrası şikâyetin geri alınacağını sanmak. Resen soruşturulan suçta vazgeçme dosyayı kapatmaz.
- “Evi terk edersem hakkımı kaybederim” korkusu. Kişiliği ciddi tehlikeye düşen eş ayrı yaşamakta haklıdır (TMK m.197/1).
- Belgeleri evde bırakmak. Kimlik ve banka kartları, ayrıldıktan sonra yeni bir kontrol aracına dönüşebilir.
- TMK m.162 süresini kaçırmak. Pek kötü davranışa dayanan dava hakkı öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde beş yıl içinde kullanılmalıdır.
- Diğer kontrol davranışlarını anlatmamak. Telefonun, paranın ve aile ilişkilerinin kontrolü kusur değerlendirmesini güçlendirir.
İlgili rehber: Eve kapatma dinî veya yaşam tarzı dayatmasının bir aracı olarak kullanılıyorsa TCK 115/3 ve boşanmada kusur için Eşim Dinî Baskı ve Yaşam Tarzı Dayatması Yapıyor: Boşanma Sebebi mi? yazımıza bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşimin beni evde kilitlemesi suç mu?
Evet. Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.109/1). Suçun eşe ya da boşandığı eşe karşı işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır (TCK m.109/3-e).
Sadece birkaç saat kilitli kaldım; yine de suç olur mu?
Kanunda suçun oluşması için asgari bir süre öngörülmemiştir. Kısıtlamanın süresi ve yoğunluğu, failin kastı ve olayın koşullarıyla birlikte değerlendirilir. Basına yansıyan Antalya dosyasında, sabah kapıyı kilitleyerek eşinin çıkmasını engelleyen erkeğe verilen üç yıl hapis cezası onanmıştır.
Zorla içeri sokup kapıyı kilitlediyse ceza artar mı?
Evet. Fiil cebir, tehdit veya hile kullanılarak işlenirse ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapistir (TCK m.109/2); eşe karşı işlendiğinde bu ceza da bir kat artırılır.
Beni zorla evden çıkarıp kapıyı kilitledi; bu da hürriyetten yoksun kılma mı?
Basına yansıyan bir kararda Yargıtay 8. Ceza Dairesi, eşini zorla evden çıkarıp kapıyı kilitleyerek içeri girmesini engelleyen erkeğin eylemini eşe karşı ve cebirle işlenen hürriyetten yoksun kılma olarak değerlendirmiştir. Eş evde yokken kilidin değiştirildiği başka bir olayda ise kötü muamele suçu kabul edilmiştir (Y18CD 21.01.2020, E.2019/9640, K.2020/1752).
Şikâyet etmem gerekir mi?
Hayır. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu şikâyete bağlı değildir; savcılık olayı öğrendiği anda resen soruşturur. Şikâyetten vazgeçmek dosyayı kapatmaz.
Bu dosya uzlaştırmaya gider mi?
Hayır. Suç uzlaştırma listesinde yer almaz. Kilitleme sırasında uzlaştırma kapsamındaki bir suç da işlenmişse, kapsam dışı suçla birlikte aynı mağdura karşı işlendiği için o suç bakımından da kural olarak uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253/3).
Eşim kapıyı kendisi açarsa ceza almaz mı?
Fail, soruşturmaya başlanmadan önce, kendiliğinden, mağdurun şahsına zarar vermeksizin onu güvenli bir yerde serbest bırakırsa cezası üçte ikisine kadar indirilebilir (TCK m.110). Bu bir ceza indirimidir; suçu ortadan kaldırmaz. Mağdura ayrıca zarar verilmişse indirim uygulanmaz (YCGK 25.06.2025, E.2022/144, K.2025/289).
Kolluk eşimi evden çıkarabilir mi?
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri; tehdit ve hakaret yasağı, müşterek konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama ve yakınlara yaklaşmama tedbirlerini alabilir. Hâkim yirmi dört saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar (6284 s.K. m.5/2).
Gidecek yerim yok, ne yapabilirim?
Mülki amir, korunan kişiye ve varsa çocuklarına uygun barınma yeri sağlanmasına ve hayati tehlike varsa geçici koruma altına alınmasına karar verebilir (6284 s.K. m.3/1-a, ç). Ayrıca eşinizin konuttan uzaklaştırılmasını ve konutun size tahsis edilmesini isteyebilirsiniz (m.5/1-b).
Ailemle görüşmeme izin vermiyor, bu suç mu?
Tek başına suç oluşturmayabilir; ancak 6284 sayılı Kanundaki şiddet tanımı özgürlüğün keyfî engellenmesini de kapsar (m.2/1-d) ve boşanma davasında kusur olarak değerlendirilir. Dışarı çıkmanız fiilen engelleniyorsa hürriyetten yoksun kılma gündeme gelir.
İşe gitmemi engelliyor; ne yapabilirim?
Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir kimsenin iş ve çalışma hürriyetini ihlal eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.117/1). Bu davranış ayrıca ekonomik şiddet ve boşanmada kusurdur.
Eve kapatılmak boşanma sebebi mi?
Evet. Evlilik birliğini temelinden sarsan ağır bir kusurdur (TMK m.166/1) ve olayın ağırlığına göre pek kötü davranış olarak özel boşanma sebebi de oluşturabilir (TMK m.162). Özel sebebe dayanan dava hakkı öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde beş yıl içinde kullanılmalıdır.
Evden kaçıp ailemin yanına gittim; terk etmiş sayılır mıyım?
Hayır. Ortak hayatın birlikte sürdürülmesi yüzünden kişiliği ciddi biçimde tehlikeye düşen eş ayrı yaşama hakkına sahiptir (TMK m.197/1). Ayrılmanın sebebini gösteren delilleri saklamanız önemlidir.
Eşimi affettim, sonra yine kilitledi; eski olaylar ne olur?
Affeden tarafın özel sebebe dayanan dava hakkı yoktur (TMK m.162/3); genel sebepte de affedilen olaylar kural olarak kusur olarak yüklenemez. Ancak aftan sonraki yeni olaylar ayrıca ileri sürülebilir ve ceza soruşturması resen yürür.
Tazminat isteyebilir miyim?
Kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf kusurlu taraftan manevi tazminat (TMK m.174/2), menfaati zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat isteyebilir (TMK m.174/1). Boşanma davasında istenmeyen talepler için ayrı dava bir yıllık süreye tabidir (TMK m.178).
Erkek de eve kapatılırsa korunur mu?
Evet. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu mağdurun cinsiyetine bakmaz ve suçun eşe karşı işlenmesi her iki eş için de nitelikli hâldir. 6284 sayılı Kanun da kadınların yanında çocukları ve aile bireylerini korur (m.1).
Bu yazının kaynakları. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.29, 86, 96, 106, 109, 110, 117, 232; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158, 253; 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun m.1, 2, 3, 4, 5, 8, 13, 20; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.162, 164, 166, 169, 174, 175, 178, 182, 184, 197; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.74; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.189; 7406 sayılı Kanun (RG 27.05.2022, sayı 31848); Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 25.06.2025 tarihli, E.2022/144, K.2025/289 sayılı kararı; Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 21.01.2020 tarihli, E.2019/9640, K.2020/1752 sayılı kararı; basına yansıyan kararlar: AA kaynaklı haberler (26-27.07.2025), Başka Gazete (22.05.2025), Türkiye Gazetesi (Kayseri 8. Aile Mahkemesi).
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (Alıkoyma) Suçu (TCK 109)
- Eşim Müşterek Konutu Kilitledi, Eve Giremiyorum
- Kendimi Güvende Hissetmiyorum: Şiddet ve Koruma Kararı
- 6284 Koruma Kararı Nasıl Alınır?
- Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK 162)
- Ekonomik Şiddet ve Boşanmada Kusur
- Eziyet Suçu (TCK 96)
- Ayrı Yaşama Hakkı (TMK 197)
- Eşim Beni Tehdit Ediyor
Özgürlüğünüz ve güvenliğiniz için hemen harekete geçelim
Koruma kararı, suç duyurusu, ayrı yaşama ve boşanma davasını doğru sırayla birlikte planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15. Acil durumda önce 112’yi arayın.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppAile içi şiddet ve boşanma sebepleri kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Şiddet ve koruma kararı · Eşin tehdidi · Eşin hakareti · GPS ile takip · Ekonomik şiddet
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Boşanma Davası Açtım, Eşim Hakkımda Asılsız Suç Duyurusunda Bulundu: İftira (TCK 267; HMK 165; TMK 166)
- ▸ Evlilik İçinde Cinsel Saldırı: Eşe Karşı Suç, Şikâyet ve Boşanma (TCK 102/2, 73; CMK 253; 6284; TMK 162)
- ▸ Eşimden Şikâyetçi Oldum, Geri Çekebilir miyim? Eşe Karşı Yaralamada Şikâyet ve Uzlaşma (TCK 86, 73; CMK 253)
- ▸ Fon Soruşturmasında Eşimin, Annemin veya Çocuğumun Malvarlığı Donduruldu 2026: Yönetici Yakınlarına Banka, Tapu ve Noter Kısıtı (21 Eylül Müzekkereleri) — Hukuki Dayanak, Zorunlu Ödeme İzni, İtiraz ve Kaldırma Yolları (Anayasa m.13, 35, 38; CMK m.127, 128, 131, 268; TMK m.223)
Bu konuda hukuki destek almak için