Eşim Beni Evden Attı: Ne Yapmalıyım? (Aynı Gün Atılacak Adımlar)

Eşiniz sizi evden çıkardıysa veya eve almıyorsa, bu tek başına hukuki bir hak doğurmaz — ama sizin elinizde birden fazla yol var. Kritik olan hangi yolu seçtiğiniz kadar, ilk 48 saatte ne yaptığınızdır. Bu sayfada aynı gün atılabilecek adımları, üç ayrı hukuki yolu ve en çok hak kaybettiren hatayı bulacaksınız.

En Önemli Uyarı: Evden Ayrılmak Aleyhinize Kullanılabilir

Bu, en çok hak kaybettiren noktadır. Siz evden atıldığınızı düşünürken, karşı taraf bunu “evi kendi isteğiyle terk etti” biçiminde ileri sürebilir. Terk iddiası, boşanma davasında size kusur yüklenmesine yol açabilir ve tazminat ile nafaka taleplerinizi zayıflatır.

Bu riski ortadan kaldıran şey kayıttır. Evden çıkarıldığınızı ortaya koymak sizin elinizdedir ve bunun tek yolu, olayı resmî bir belgeye bağlamaktır.

Aynı Gün Yapılacaklar

• Kolluğa bildirin ve tutanak tutturun. En kritik adım budur. Karakola giderek veya 155’i arayarak evden çıkarıldığınızı, eve alınmadığınızı ya da kilidin değiştirildiğini kayda geçirtin. Bu tutanak, sonraki tüm süreçlerde “terk etmedim, çıkarıldım” savunmanızın belkemiğidir.
• Sağlık raporu alın. Fiziksel müdahale varsa en yakın sağlık kuruluşundan darp ve cebir raporu alın; gecikme raporun değerini düşürür.
• Delilleri koruyun. Mesajlar, arama kayıtları, ses kayıtları, kapı kilidinin değiştiğini gösteren fotoğraflar, komşu tanıkları.
• Adres kaydınızı hemen değiştirmeyin. Yerleşim yeri kaydınızı aceleyle taşımak, konutun aile konutu niteliğini ve sizin oradaki bağınızı ispatlamayı zorlaştırabilir. Bu adımı avukatınızla değerlendirin.
• Kimlik ve temel belgelerinizi alın. Alamadıysanız, eşya almak için tek başınıza gitmeyin; kolluk refakati talep edin.

Kolluk tutanağının neden bu kadar önemli olduğunun kanuni karşılığı da vardır. Resmî sicil ve senetler belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur ve içeriklerinin doğru olmadığının ispatı ayrıca yapılmalıdır (TMK m.7). Kolluk görevlisinin olay yerinde gözlemleyip tutanağa geçirdiği hususlar, örneğin eşin eve alınmadığı, kilidin değiştirildiği veya eşyaların dışarı çıkarıldığı, bu nedenle karşı tarafın sonradan ileri süreceği terk iddiasına karşı güçlü bir delil oluşturur. Buna karşılık, yalnızca eşin kolluğa verdiği beyanın tutanağa yazılmış olması, o beyanın içeriğinin doğruluğunu tek başına ispatlamaz; bu nedenle tutanağın yanında mesaj kayıtları ve tanıklar da korunmalıdır. Boşanma yargılamasında hâkim delilleri serbestçe takdir ettiğinden (TMK m.184/4), delillerin birbirini desteklemesi belirleyicidir.

Kanun Açısından Kim Terk Etmiş Sayılır? TMK m.164

Evden çıkarılan eşin en büyük endişesi, kendisine terk iddiası yöneltilmesidir. Oysa Kanun terkin tanımını yalnızca evden ayrılan eşe göre yapmaz. Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık en az altı ay sürmüş, bu durum devam ediyor ve istem üzerine hâkim tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmışsa terk edilen eş boşanma davası açabilir. Aynı hükme göre diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır (TMK m.164/1).

Bu kural, evden çıkarılan veya kilit değiştirilerek eve alınmayan eşin durumunu tersine çevirir: hukuken terk eden, evden atılan değil, atan eştir. Ancak bunun ispatı gerekir; kolluk tutanağı, mesajlar, kilidin değiştirildiğini gösteren kayıtlar ve tanık beyanları bu nedenle belirleyicidir. Terk sebebine dayanan boşanma davası için davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur; ancak dördüncü ay bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz (TMK m.164/2). Evden çıkarılan eş, bu süreçte ayrı yaşama hakkını da kullanabileceğinden (TMK m.197), terk ihtarına muhatap olsa bile haklı sebebini ileri sürebilir.

Terk sebebiyle boşanmanın ayrıntıları için Eşim Çekip Gitti, Dönmüyor: Terk Nedeniyle Boşanma rehberimize bakabilirsiniz.

Üç Ayrı Hukuki Yol

Durumunuza göre üç farklı yol vardır. Bunlar birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman birlikte kullanılan yollardır.

Kanun Metni: Evlilik Birliğinin Korunması (TMK m.194-201)

Evden çıkarılan eşin başvurabileceği yolların çoğu Türk Medeni Kanunu’nun evlilik birliğinin korunmasına ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir. Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi hâlinde eşler ayrı ayrı veya birlikte hâkimin müdahalesini isteyebilir; hâkim eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır, uzlaştırmaya çalışır ve gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır (TMK m.195). Bu önlemler boşanma davası açılmadan istenebilir ve koşullar değiştiğinde değiştirilebilir veya kaldırılabilir (TMK m.200).

TMK m. 197 Neden Önemli?

Uygulamada en az bilinen ama en işlevsel yol budur. TMK m. 197 uyarınca eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir. Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve malların yönetimine ilişkin hususları düzenler.

Bunun iki pratik sonucu vardır: birincisi, ayrı yaşamanız haklı sebebe dayandığı için terk sayılmaz; ikincisi, boşanma davası açmaya hazır olmasanız bile parasal katkı ve konut kullanımı düzenlenebilir.

TMK m.197’nin çoğu zaman gözden kaçan üçüncü fıkrası, evden çıkarılan eşin durumunu doğrudan karşılar: eşlerden biri, haklı bir sebep olmaksızın diğerinin birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi üzerine de parasal katkı, konut ve ev eşyasından yararlanma ve malların yönetimine ilişkin istemlerde bulunabilir (TMK m.197/3). Yani ayrı yaşama talebinde bulunan eşin kişiliğinin veya ekonomik güvenliğinin ciddi biçimde tehlikeye düştüğünü ayrıca ispat etmesi her zaman gerekmez; diğer eşin haklı bir sebep olmadan birlikte yaşamaktan kaçınması, örneğin eşini evden çıkarması veya eve almaması da bu istemlerin dayanağı olabilir. Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri de alır (TMK m.197/4). Ayrı yaşama hakkının ayrıntıları için Ayrı Yaşama Hakkı (TMK 197) rehberimize bakabilirsiniz.

Boşanma Davası Açtıysanız: TMK m. 169

Boşanma veya ayrılık davası açılmışsa, davaya bakan hâkim TMK m. 169 uyarınca eşlerin barınması, geçimi, mallarının yönetimi ve çocukların ihtiyaçları konusunda gerekli önlemleri alır. Hâkim bu önlemleri talep olmasa dahi re’sen alabilir; ancak sürecin hızlanması için müşterek konutun size tahsisinin dilekçede açıkça talep edilmesi önerilir.

Bu tedbirler geçicidir ve yargılama süresince hüküm ifade eder.

Ev Kimin Adına Olursa Olsun Değişmez

Sık sorulan bir soru: “Ev eşimin adına, yine de hakkım var mı?” Evet. Konut aile konutu niteliğindeyse tapunun kimin adına olduğu, sizin oradan yararlanma talebinizi ortadan kaldırmaz.

Üstelik TMK m. 194 uyarınca malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez, üzerinde hakları sınırlayamaz veya kira sözleşmesini feshedemez. Bu nedenle bu süreçte iki önlem daha alınmalıdır:

• Aile konutu şerhi: Aile konutu olarak özgülenen taşınmazın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini isteyebilir (TMK m.194/3). Şiddet varsa hâkim de koruyucu tedbir olarak tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasına karar verebilir (6284 s.K. m.4/1-c). Şerh, satışı önlemeye yönelik en hızlı korumadır.
• Kira ise sözleşmeye taraf olun: Aile konutu kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir. Bildirimde bulunan eş diğeriyle birlikte kira borcundan müteselsilen sorumlu olur (TMK m.194/4). Böylece eşiniz sözleşmeyi tek başına feshedip sizi tahliye ettiremez; zaten eşlerden biri diğerinin açık rızası olmadan aile konutuna ilişkin kira sözleşmesini feshedemez (TMK m.194/1).

Uzaklaştırılan Eş Giderleri Ödemeye Devam Eder

Yaygın bir yanılgı, evden uzaklaştırılan eşin artık kira ve fatura ödemekten kurtulduğu düşüncesidir. Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılır (TMK m.186/3) ve bu yükümlülük eşin konuttan uzaklaştırılmasıyla sona ermez. Eşlerden birinin istemi üzerine hâkim ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler (TMK m.196/1); birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa parasal katkı ile konut ve ev eşyasından yararlanmaya ilişkin önlemleri alır (TMK m.197/2). Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa, hâkim 6284 sayılı Kanun kapsamında talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (6284 s.K. m.5/4). Eşin kiralayana bildirimde bulunarak kira sözleşmesinin tarafı hâline gelmesi de sözleşmenin tek taraflı feshini önler (TMK m.194/4).

6284 Sayılı Kanunda Koruyucu ve Önleyici Tedbirler

6284 sayılı Kanun tedbirleri, kararı verecek merciye ve niteliğine göre ayırır. Mülki amir tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler arasında barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım yapılması ve psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal rehberlik hizmeti verilmesi yer alır (6284 s.K. m.3). Hâkim ise korunan kişiler hakkında şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaksızın işyerinin değiştirilmesi, kişinin evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi, Türk Medeni Kanunu’ndaki şartların varlığı hâlinde tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması gibi koruyucu tedbirlere karar verebilir (6284 s.K. m.4/1).

Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayan hakkında verilir. Hâkim, şiddet mağduruna yönelik şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmamasına ve şiddet uygulayanın müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılmasıyla müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesine karar verebilir (6284 s.K. m.5/1-a, b). Hâkim tedbir kararıyla birlikte velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir (6284 s.K. m.5/3). Tedbir kararları ilk defa en çok altı ay için verilir (6284 s.K. m.8/1); karara karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir (6284 s.K. m.9) ve tedbir kararına aykırı davranana zorlama hapsi uygulanır (6284 s.K. m.13).

Koruma kararının alınması için 6284 Koruma Kararı Nasıl Alınır? rehberimize bakabilirsiniz.

Çocuk Varsa

Evlilik sürerken velayet her iki ebeveynde ortaktır. Bu nedenle çocuğu yanınıza alarak evden ayrılmanız kural olarak hukuka aykırı sayılmaz; ancak diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkını fiilen ortadan kaldıracak biçimde davranmak aleyhinize değerlendirilir.

Güvenli yol, durumu bir karara bağlamaktır: boşanma davasında TMK m. 169 kapsamında velayetin tedbiren size bırakılmasını ve çocuk için tedbir nafakasını talep edin. 6284 kapsamında koruma kararı isteniyorsa, çocuk da korunan kişi olarak gösterilebilir.

Eşiniz Sizi Eve Almıyorsa: Kilit Değiştirme

Uygulamada sık görülen bir durum, konutun kilidinin değiştirilerek eşin fiilen içeri girmesinin engellenmesidir. Bu davranış, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklere aykırılık oluşturur ve TMK m. 195 kapsamında hâkimin müdahalesini istemenin dayanağını teşkil eder.

Bu hâlde izlenecek yol, kapıyı zorlamak değil durumu tespit ettirmektir. Kolluk çağırıp kilidin değiştirildiğini ve içeri alınmadığınızı tutanağa geçirtin; kapının ve kilidin fotoğrafını çekin. Kendi başınıza kilit kırmak veya zorla girmek, sizin aleyhinize kullanılabilecek yeni bir olay yaratır.

Konut aile konutu niteliğindeyse, oradan yararlanma hakkınız kilidin kimde olduğuna bağlı değildir. Ancak bu hakkın fiilen kullanılabilmesi için mahkeme kararı gerekir; bu nedenle tespit yapıldıktan sonra vakit kaybetmeden 6284 koruma kararı veya TMK m. 197 kapsamında konut tahsisi talep edilmelidir.

Ekonomik Boyut: Geçiminiz Ne Olacak?

Evden çıkarılmanın en acil sonucu barınma değil, çoğu zaman geçim sorunudur. Geliri olmayan veya yetersiz olan eş için üç ayrı imkân vardır:

• TMK m. 197 kapsamında parasal katkı: Boşanma davası açmadan da istenebilir. Hâkim, birinin diğerine yapacağı parasal katkıyı düzenler.
• TMK m. 169 kapsamında tedbir nafakası: Boşanma veya ayrılık davası açılmışsa, yargılama süresince eş ve çocuk için nafakaya hükmedilir. Tedbir nafakası kural olarak dava tarihinden itibaren işler; bu nedenle davanın geciktirilmemesi doğrudan maddi kayıp doğurur.
• 6284 kapsamında geçici maddi yardım: Koruma kararı talebinde barınma yeri sağlanması ve geçici maddi yardım yapılması da istenebilir.

Maddi imkânınız yoksa avukatlık ve yargılama giderleri de bir engel oluşturmaz: bulunduğunuz yer barosunun adli yardım bürosundan ücretsiz avukat, mahkemeden ise harç ve gider muafiyeti talep edilebilir.

Eş Giderlere Katılmıyorsa: Borçlulara Ait Önlemler

Evden çıkarılan eşin en somut sorunu çoğu zaman geçimdir. Eşlerden biri birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmezse hâkim onun borçlularına, ödemeyi tamamen veya kısmen diğer eşe yapmalarını emredebilir (TMK m.198). Bu önlem, düzenli geliri olan eşin işverenine veya kira geliri elde ettiği kiracıya, ödemenin belirli bir kısmını doğrudan diğer eşe yapmasının emredilmesi biçiminde uygulanır. Parasal katkının belirlenmesinde eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması ve diğer eşin işinde karşılıksız çalışması dikkate alınır ve katkı geçmiş bir yıl ile gelecek yıllar için istenebilir (TMK m.196/2-3). Eşlerin yerleşim yerleri farklıysa ve her ikisi de önlem isteminde bulunmuşsa yetkili mahkeme ilk istemde bulunanın yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.201/2). Evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler konusunda yetkili mahkeme eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.201/1); bu nedenle evden çıkarılıp başka bir şehre yerleşen eş, yeni yerleşim yerinde de başvurabilir.

Ortak Hesap ve Malvarlığı Riski

Evden çıkarılma çoğu zaman malvarlığına yönelik girişimlerle birlikte gelir: ortak hesabın boşaltılması, taşınmazın devredilmesi veya araç satışı. Bu risk somutsa vakit kaybetmeden iki adım atılmalıdır.

Birincisi aile konutu şerhi, ikincisi ise dava açılması hâlinde tapu ve trafik kayıtlarına tedbir konulması talebidir. Ayrıca TMK m. 229 uyarınca, eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğerinin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar tasfiyede eklenecek değer olarak dikkate alınır. Yani mal kaçırma girişimi hukuken sonuçsuz kalmayabilir; ancak bunun ileri sürülebilmesi için işlemlerin belgelenmesi gerekir.

Evden çıkarılmayla birlikte malvarlığının elden çıkarılması riski de doğuyorsa, boşanma davası açılmadan tasarruf yetkisinin sınırlanması istenebilir. Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan mali bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine hâkim belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir; hâkim eşlerden birinin taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini kaldırırsa resen durumun tapu kütüğüne şerhedilmesine karar verir (TMK m.199). Bu önlem aile konutu şerhinden daha geniştir; konut dışındaki taşınmazları, araçları ve banka hesaplarını da kapsayabilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Kolluğa bildirmeden ayrılmak: Tutanak yoksa “kendi isteğiyle terk etti” iddiasını çürütmek çok zorlaşır. Bu, en pahalı hatadır.
• Sağlık raporunu geciktirmek: Fiziksel müdahale varsa rapor aynı gün alınmalıdır.
• Şiddet varken yalnızca boşanma davası açmak: 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler ayrı ve çok daha hızlı bir yoldur; koruyucu tedbirlerde delil aranmaz (m.4/1) ve önleyici tedbir olarak konutun size tahsisi istenebilir (m.5/1-b).
• Aile konutu şerhini atlamak: Şerh, siz evden uzaktayken konutun satılmasını önlemenin en hızlı yoludur.
• Kira sözleşmesine taraf olmayı ihmal etmek: Bildirim yapılmazsa eşiniz sözleşmeyi feshetme girişiminde bulunabilir.
• Eşya almak için tek başına gitmek: Uzaklaştırma kararı varsa bu ihlal sayılır; refakat talep edilmelidir.
• Ayrı yaşamanın kendiliğinden kusur olduğunu sanmak: TMK m. 197 uyarınca haklı sebebe dayanan ayrı yaşama terk sayılmaz.

Başvurularda kolluk tutanağı, varsa sağlık raporu, mesaj kayıtları, tapu veya kira sözleşmesi ile gelir belgelerinin birlikte sunulması, konut tahsisi ve parasal katkı taleplerinin ilk incelemede sonuçlanmasını kolaylaştırır.

Evden çıkarıldığınız gün kolluk tutanağı ve rapor sürecini doğru yönetmek, 6284 sayılı Kanun kapsamında konut tahsisi istemek veya TMK m.197 ve m.198 uyarınca parasal katkı ve borçlulara ödeme emri talep etmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim beni evden attı, ilk ne yapmalıyım?

Aynı gün kolluğa bildirerek tutanak tutturmalısınız. Bu tutanak, sonradan ileri sürülebilecek ‘kendi isteğiyle terk etti’ iddiasını çürütmenin en güçlü aracıdır. Fiziksel müdahale varsa gecikmeksizin darp ve cebir raporu alınmalıdır. Şiddet veya şiddet tehlikesi varsa 6284 kapsamında koruma kararı istenmelidir.

Evden ayrılırsam kusurlu sayılır mıyım?

Kural olarak hayır, ancak ispat önemlidir. Ayrılmanız haklı bir sebebe dayanıyorsa TMK m. 197 uyarınca ayrı yaşama hakkınız vardır ve bu terk sayılmaz. Buna karşılık kolluk tutanağı veya benzeri bir kayıt yoksa karşı taraf terk iddiasında bulunabilir ve size kusur yüklenmesi gündeme gelebilir.

Ev eşimin adına, yine de kalabilir miyim?

Tapunun kimin adına olduğu, aile konutu niteliğindeki konuttan yararlanma talebinizi ortadan kaldırmaz. Boşanma veya ayrılık davasında hâkim TMK m. 169 uyarınca barınmaya ilişkin tedbir alabilir; 6284 kapsamında verilen koruma kararı da konutun size tahsisini içerebilir.

Boşanma davası açmadan konut ve para talep edebilir miyim?

Evet. TMK m. 197 uyarınca ortak hayat kişiliğinizi, ekonomik güvenliğinizi veya ailenin huzurunu ciddi biçimde tehlikeye düşürüyorsa ayrı yaşama hakkınız doğar ve hâkim, parasal katkıya, konut ile ev eşyasından yararlanmaya ve malların yönetimine ilişkin hususları düzenler.

Koruma kararı için delil sunmam gerekir mi?

Hayır. Hâkim, korunan kişiler hakkında şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaksızın koruyucu tedbirlere karar verebilir (6284 s.K. m.4/1); tedbir kararları geciktirilmeksizin verilir. Bu nedenle raporunuz veya tanığınız olmasa da başvurabilirsiniz.

Uzaklaştırılan eş kira ve faturaları ödemeye devam eder mi?

Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında katılmakla yükümlüdür (TMK m.186/3) ve bu yükümlülük konuttan uzaklaştırılmakla sona ermez. Hâkim parasal katkıyı belirleyebilir (TMK m.196-197), şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa talep olmasa dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (6284 s.K. m.5/4). Eş, açık rıza olmadan aile konutunun kira sözleşmesini de feshedemez (TMK m.194/1). ‘Evden çıkarıldım, artık gider ödemem’ yanılgısı yaygındır.

Çocuğu yanıma alıp gidebilir miyim?

Evlilik sürerken velayet her iki ebeveynde ortaktır; bu nedenle çocukla ayrılmanız kural olarak hukuka aykırı sayılmaz. Ancak diğer ebeveynin kişisel ilişkisini fiilen ortadan kaldıracak davranışlar aleyhinize değerlendirilir. Güvenli yol, velayetin tedbiren size bırakılmasını mahkemeden talep etmektir.

Eşyalarımı almak için eve gidebilir miyim?

Tek başınıza gitmemeniz önerilir; özellikle karşılıklı bir uzaklaştırma kararı varsa bu ihlal sayılabilir. Eşya alınması gerekiyorsa mahkemeden veya kolluktan refakat talep edilmelidir.

Eşim eve para vermiyor; maaşından doğrudan bana ödeme yapılabilir mi?

Evet. Eşlerden biri birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmezse hâkim onun borçlularına, örneğin işverenine, ödemeyi tamamen veya kısmen diğer eşe yapmalarını emredebilir (TMK m.198). Parasal katkı geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir (TMK m.196/3).

Evden çıkarıldım, başka şehre gittim; hangi mahkemeye başvururum?

Evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler konusunda eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.201/1). Boşanma davası açılacaksa eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı ay birlikte oturulan yer mahkemesi yetkilidir (TMK m.168). 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler için ayrıca aile mahkemesine veya kolluğa başvurulabilir.

Eşim beni evden attı; hukuken terk eden kim sayılır?

Kanuna göre diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş terk etmiş sayılır (TMK m.164/1). Bu nedenle evden çıkarılmanız veya kilidin değiştirilmesi, sizi değil çıkaran eşi terk durumuna düşürür; ancak bunun kolluk tutanağı, mesajlar ve tanıklarla ispat edilmesi gerekir.

Ayrı yaşama ve parasal katkı talebi için şiddet olması şart mı?

Hayır. Ayrı yaşama hakkı ortak hayat sebebiyle kişiliğin, ekonomik güvenliğin veya ailenin huzurunun ciddi biçimde tehlikeye düşmesine dayanabileceği gibi (TMK m.197/1), eşlerden birinin haklı bir sebep olmaksızın diğeriyle birlikte yaşamaktan kaçınması üzerine de parasal katkı, konut ve ev eşyasından yararlanma ile malların yönetimine ilişkin önlemler istenebilir (TMK m.197/3).

Hâkimin aldığı önlemler sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Koşullar değiştiğinde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine kararında gerekli değişikliği yapar veya sebebi sona ermişse alınan önlemi kaldırır (TMK m.200). Önlemlerin değiştirilmesi, tamamlanması veya kaldırılması konusunda yetkili mahkeme kural olarak önlem kararını veren mahkemedir (TMK m.201/3).