Tedbir nafakası (TMK m.169), boşanma davası süresince eşlerin ve çocukların geçimi için hükmedilen geçici nafakadır. Hâkim, bu önlemleri re’sen (kendiliğinden) alır — ancak talep etmek süreci hızlandırır ve miktarı etkiler. Ara kararla verildiği için sonucu beklemeden alırsınız.
Aile hukukunda verilen her karar yıllarca etkisini sürdürür. Dosyanıza özel destek alın.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp… AİLE MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: 20…/……… E.
TALEPTE BULUNAN (DAVACI/DAVALI): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KARŞI TARAF: [Ad Soyad], [Adres]
KONU: TMK m.169 uyarınca, müvekkil ve müşterek çocuk lehine tedbir nafakasına hükmedilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Taraflar arasında mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasında boşanma davası derdesttir.
2. Taraflar …/…/20… tarihinden bu yana fiilen ayrı yaşamaktadır. Müşterek çocuk [Ad Soyad] (…/…/20… doğumlu), müvekkilin bakım ve gözetimi altındadır.
3. MÜVEKKİLİN EKONOMİK DURUMU:
• Müvekkil [çalışmamakta / aylık … TL asgari düzeyde gelir elde etmektedir].
• Aylık zorunlu giderleri: kira … TL, faturalar … TL, gıda … TL, çocuğun okul/kırtasiye … TL, sağlık … TL olmak üzere toplam yaklaşık … TL‘dir. (Ekte: kira sözleşmesi, faturalar, okul belgesi, sağlık giderleri.)
• Müvekkilin, kendisinin ve çocuğun geçimini sağlayacak geliri bulunmamaktadır.
4. KARŞI TARAFIN EKONOMİK DURUMU: Karşı taraf, [işyeri/kurum]’da … TL aylık gelirle çalışmaktadır. Ayrıca [taşınmaz/araç/kira geliri] bulunmaktadır. (Delil: SGK kayıtları, maaş bordrosu, tapu ve araç sorgusu, banka kayıtları — celbi talep olunur.)
5. Karşı taraf, ayrılık tarihinden bu yana müvekkile ve müşterek çocuğa hiçbir maddi destekte bulunmamıştır.
6. TMK m.169 uyarınca hâkim, boşanma veya ayrılık davası süresince eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır. Bu kapsamda tedbir nafakasına hükmedilmesi zorunludur.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.169, m.185, m.186; HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıtları, kira sözleşmesi, faturalar, okul ve sağlık belgeleri, tarafların SGK ve gelir kayıtları, tapu ve araç sorgusu, banka kayıtları, sosyal ve ekonomik durum araştırması, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ ve TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) DAVA TARİHİNDEN GEÇERLİ OLMAK ÜZERE, müvekkil lehine aylık … TL, müşterek çocuk [Ad Soyad] lehine aylık … TL olmak üzere TEDBİR NAFAKASINA,
2) Nafakanın karşı taraftan tahsili ile müvekkile ödenmesine,
3) Kararın ARA KARARLA VE İVEDİLİKLE verilmesine
karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.
Tarih: …/…/20…
Talepte Bulunan Vekili
Av. [Ad Soyad] — İmza
Tedbir Nafakasının 3 Ayırt Edici Özelliği
1) Hâkim RE’SEN karar verir. TMK m.169: “Hâkim, boşanma veya ayrılık davası açılınca, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır.”
Yani talep olmasa bile hâkim karar verebilir. Ancak talep etmek şu açılardan kritiktir: süreci hızlandırır, miktarı somutlaştırır ve ihtiyacınızı belgelemenizi sağlar. Talep etmezseniz hâkim, ihtiyacınızın boyutunu bilemez.
2) ARA KARARLA verilir — sonucu beklemezsiniz. Boşanma davası yıllar sürebilir; tedbir nafakası genellikle ilk duruşmada veya öncesinde ara kararla hükmedilir. Bu, en büyük avantajıdır.
3) Kusur ARANMAZ. Tedbir nafakasında kusur tartışılmaz. Yoksulluk nafakasından en önemli farkı budur. Kusurlu eş bile tedbir nafakası alabilir — çünkü amaç, yargılama süresince geçimi güvence altına almaktır.
Üç Nafaka, Üç Farklı Kural
| Tedbir (TMK m.169) | Yoksulluk (TMK m.175) | İştirak (TMK m.182/2) | |
|---|---|---|---|
| Ne zaman? | Dava süresince | Karar kesinleşince | Karar kesinleşince |
| Kime? | Eş ve/veya çocuk | Sadece eşe | Sadece çocuğa |
| Kusur? | Aranmaz | Kusuru daha ağır olmamalı | Aranmaz |
| Talep? | Hâkim re’sen | Talep şart | Hâkim re’sen (kamu düzeni) |
| Süre | Kesinleşmeye kadar | Kural olarak süresiz | Çocuk ergin olana kadar; eğitim sürüyorsa devam edebilir |
Geçiş: Boşanma kesinleştiğinde tedbir nafakası sona erer; yerine eş için yoksulluk, çocuk için iştirak nafakası geçer. Bu nedenle dilekçede “kesinleşmeyle yoksulluk/iştirak nafakası olarak devamına” talebini mutlaka yazın.
🚨 İştirak Nafakası Çocuğun Hakkıdır — Feragat Edilemez
Bu, aile hukukunun en çok ihlal edilen kuralıdır:
Anne veya baba, çocuk adına bu haktan feragat edemez. Anlaşmalı boşanma protokolüne “çocuk için nafaka istemiyorum” yazılsa dahi bu kayıt geçersizdir ve çocuk adına daha sonra nafaka talep edilebilir.
Neden? İştirak nafakası kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle hâkim, talep olmasa bile re’sen karar verir ve protokoldeki feragat kaydını dikkate almaz.
Pratik sonuç: Anlaşmalı boşanmada “nafaka istemiyorum” diyerek protokol imzalayan taraf, sonradan çocuk adına nafaka davası açabilir. Bu, boşanma protokolü hazırlarken en çok göz ardı edilen risktir.
Not: Eş kendi yoksulluk nafakasından feragat edebilir — bu geçerlidir ve bağlayıcıdır. Ayrım nettir: kendi hakkından feragat edilebilir, çocuğun hakkından edilemez.
Miktar Nasıl Belirlenir? İtiraz Edilebilir mi?
Hâkimin dikkate aldığı unsurlar:
- Nafaka yükümlüsünün geliri ve mali gücü (SGK kaydı, maaş bordrosu, tapu/araç sorgusu)
- Nafaka alacaklısının ihtiyacı (kira, faturalar, gıda, sağlık, çocuğun eğitim giderleri)
- Tarafların evlilik süresince alıştığı yaşam standardı
- Çocuğun yaşı ve eğitim durumu
- Hakkaniyet (TMK m.4)
Mahkeme ne yapar? Genellikle sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED) yaptırır — kolluk, tarafların yaşam koşullarını yerinde inceler ve rapor sunar.
İtiraz: Tedbir nafakası bir ara karardır. Ara kararlara karşı kural olarak istinaf yoluna gidilmez; ancak:
- Aynı mahkemeden, koşulların değiştiğini ileri sürerek nafakanın artırılmasını/azaltılmasını her zaman isteyebilirsiniz.
- Nihai karara karşı istinaf başvurusunda, tedbir nafakasına ilişkin hususlar da birlikte ileri sürülebilir.
Ödenmezse: Nafaka kararı ilam niteliğindedir; ilamlı icra takibi başlatılabilir. Ayrıca nafaka borcunun ödenmemesi, şikâyet üzerine icra ceza mahkemesinde tazyik hapsi yaptırımına yol açabilir (İİK m.344). Nafaka alacaklarında, maaş haczinde uygulanan 1/4 sınırı uygulanmaz.
📖 İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
Tedbir nafakası ne zaman başlar?
Boşanma davası açılmasıyla talep edilebilir ve genellikle dava tarihinden geçerli olmak üzere ara kararla hükmedilir. Boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer.
Tedbir nafakasında kusur aranır mı?
Hayır. Tedbir nafakasında kusur tartışılmaz; kusurlu eş bile tedbir nafakası alabilir. Amaç, yargılama süresince geçimi güvence altına almaktır.
Talep etmezsem tedbir nafakası verilmez mi?
TMK m.169 uyarınca hâkim geçici önlemleri re’sen alır. Ancak talep etmek, ihtiyacınızı belgelemenizi sağlar, süreci hızlandırır ve miktarı etkiler.
Çocuk için nafakadan feragat edebilir miyim?
Hayır. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır ve kamu düzenine ilişkindir. Protokolde ‘nafaka istemiyorum’ yazsa dahi bu kayıt geçersizdir; çocuk adına sonradan nafaka talep edilebilir.
Tedbir nafakası ödenmezse ne olur?
Nafaka kararı ilam niteliğindedir; ilamlı icra takibi başlatılabilir. Ayrıca ödenmemesi hâlinde şikâyet üzerine icra ceza mahkemesinde tazyik hapsi gündeme gelebilir (İİK m.344).
Nafaka borcunda maaşın ne kadarı haczedilir?
Nafaka alacaklarında, maaş haczinde uygulanan 1/4 sınırı uygulanmaz. Bu, nafaka alacaklarına tanınan özel bir korumadır.
Ankara aile ve boşanma avukatı kadromuz; velayet, nafaka ve mal paylaşımı süreçlerinde yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
