Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla Türk Medeni Kanunu madde 175’teki “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla (12’ye 3) iptal etmiştir; ancak iptal hükmü Resmî Gazete’de yayımdan 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. Yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmamış, yalnızca süresizlik niteliği yeniden düzenlenecektir. İştirak (çocuk) ve tedbir nafakası bu karardan etkilenmez. Bu rehberde kararın ne anlama geldiğini açıklıyoruz.
Güncel (28.10.2026): 13. Yargı Paketi taslağında süreli nafaka modeli, kesinleşmiş nafakalara geçiş ve kaynaklar arası farklar: 13. Yargı Paketi aile hukuku: taslakta ne var, şimdi ne yapmalı? · Nafaka ödeyenler için örnek hesaplar: Nafaka ödüyorum, ne zaman biter? 13. Yargı Paketi ve mevcut nafakalar · Nafaka alanlar için: Nafaka alıyorum, 13. Yargı Paketiyle kesilecek mi? · AYM iptalinden sonra nafakanın taslağa göre kaç yıl süreceğini hesaplayın: Süreli nafaka hesaplama aracı: nafakam kaç yıl sürer? · Yeni nafaka düzenlemesini içeren paketin Meclis’teki aşaması: 13. Yargı Paketi son durum: Meclis’e geldi mi, ne zaman çıkacak? · İptalin ve paketin devam eden boşanma davalarına etkisi: Boşanma davam sürüyor, yeni nafaka kuralları bana uygulanacak mı?
Süresiz nafaka kararının dosyanıza etkisini mi merak ediyorsunuz?
Güncel durumu ve haklarınızı birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi yanınızda.
📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15 💬 WhatsAppAYM ne karar verdi? (4 Haziran 2026)
Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine Türk Medeni Kanunu madde 175’in birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak oy çokluğuyla (12’ye karşı 3 oyla) iptal etmiştir. Mahkeme, Anayasa’nın 2., 5. ve 17. maddeleri yönünden yaptığı incelemede; evliliğin süresi, yaş, sağlık ve ekonomik durum gibi hiçbir ölçüt gözetilmeden nafaka yükümlülüğünün kategorik biçimde süresiz hâle gelmesini, yükümlü üzerinde ağır bir külfet doğurması ve taraflar arasındaki menfaat dengesi yönünden Anayasa’ya aykırı görmüştür. Bu, Türk aile hukukunda uzun yıllar tartışılan bir konuda önemli bir dönüm noktasıdır.
TMK m.175’in Metni: İptal Edilen İbare Tam Olarak Nedir?
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrası şu şekildedir: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.” Maddenin ikinci fıkrasına göre ise nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Anayasa Mahkemesi yalnızca birinci fıkradaki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. İptal hükmü yürürlüğe girdiğinde, yeni bir düzenleme yapılmamışsa fıkra “…geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir” biçiminde okunacaktır.
Bu nedenle yoksulluk nafakasının üç temel şartı değişmemiştir: talep eden boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalı, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamalı ve nafaka yükümlünün malî gücü oranında belirlenmelidir. Değişen tek husus, nafakanın kanun metninde açıkça süresiz olarak nitelendirilmesidir. Aşağıdaki tablo, iptal kararının yürürlüğünden önce ve sonra TMK m.175’in durumunu göstermektedir.
| Unsur | 30.06.2027’ye kadar | 30.06.2027’den sonra |
|---|---|---|
| Yoksulluk şartı | Aranır | Aranır |
| Talep edenin kusurunun daha ağır olmaması | Aranır | Aranır |
| Yükümlünün malî gücü | Nafakanın miktarını belirler | Nafakanın miktarını belirler |
| Yükümlünün kusuru | Aranmaz (m.175/2) | Aranmaz (m.175/2) |
| “Süresiz olarak” ibaresi | Yürürlükte | İptal edilmiş; yeni düzenleme yapılırsa onun hükümleri uygulanır |
| Kaldırma ve değiştirme (m.176/3-5) | Uygulanır | Uygulanır |
Kararın Anayasal Dayanağı ve Gerekçesi
Karar, Anayasa Mahkemesi’nin E.2025/156, K.2026/131 sayılı ve 04.06.2026 tarihli kararıdır. Başvuru, Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından bakmakta olduğu bir boşanma davası sırasında itiraz yoluyla yapılmıştır. Mahkeme, ibareyi Anayasa’nın hukuk devleti ilkesini düzenleyen 2. maddesi ile devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen 5. maddesi ve kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını düzenleyen 17. maddesi yönünden incelemiş ve bu maddelere aykırı bulmuştur.
Gerekçede öne çıkan iki tespit vardır. Birincisi belirlilik sorunudur: kanun metni nafakanın her durumda süresiz olmasını açıkça zorunlu kılmasa da yerleşik uygulama hâkimin nafakaya süre koymasına imkân tanımamaktadır; bu nedenle kural, kuşkuya yer bırakmayacak açıklıkta değildir. İkincisi denge sorunudur: evliliğin süresi, tarafların yaşı, sağlığı ve ekonomik durumu gibi hiçbir ölçüt gözetilmeksizin nafakanın süresiz olması, kusurlu olması da aranmayan yükümlü üzerinde ağır bir külfet doğurmaktadır. Mahkeme, nafakanın kural olarak süreyle sınırlandırılabileceğini, süresiz nafakanın ise kanunda açıkça belirlenmiş ölçütlere bağlanması gerektiğini vurgulamıştır.
Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Üç üye iptal yönündeki çoğunluk görüşüne katılmamış; karşı oyda sorunun normun kendisinden değil yorumundan kaynaklandığı ve yoksulluk nafakasında belirleyici olanın süre değil ihtiyaç olduğu savunulmuştur. Bir üye ise sonuca katılmakla birlikte iptalin yalnızca belirlilik ilkesine dayandırılması gerektiğini belirtmiştir. Yürürlüğün ertelenmesi ise oy birliğiyle kararlaştırılmıştır.
Yoksulluk nafakası kalkmadı, “süresiz” ibaresi iptal edildi
Kararla ilgili en yaygın yanlış anlama, “yoksulluk nafakası tamamen kalktı” yorumudur. Bu doğru değildir. Anayasa Mahkemesi yoksulluk nafakası kurumunu kaldırmamış; yalnızca madde 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla nafaka talep etme hakkı devam etmektedir. İptal edilen, nafakanın süre sınırı olmaksızın ömür boyu sürmesini zorunlu kılan ibaredir; yani nafakanın süresi yeniden düzenlenecektir.
Karar ne zaman yürürlüğe girecek?
Anayasa Mahkemesi, doğacak hukuki boşluğun önüne geçmek ve yasama organına düzenleme yapma fırsatı tanımak için iptal hükmünün yürürlüğünü ertelemiştir. İptal hükmü, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu 9 aylık geçiş döneminde aile mahkemeleri madde 175’i mevcut hâliyle uygulamaya devam edecek; yani bu süreçte hâlâ süresiz nafakaya hükmedilebilecektir. Gerekçeli karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır; iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir.
İtiraz Yolu ve İptal Kararının Etkisi — Anayasa m.152 ve m.153
Bu karar, somut norm denetimi olarak da bilinen itiraz yoluyla verilmiştir. Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun hükmünü Anayasa’ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesi’nin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır (Anayasa m.152/1). Anayasa Mahkemesi’nin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz (Anayasa m.152/4). Anayasa Mahkemesi aynı ibareye yönelik daha önceki bir başvuruyu 2012 yılında reddetmişti; 2026 kararı bu nedenle önceki içtihattan ayrılan bir karardır.
Anayasa Mahkemesi, iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir; bu tarih kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez (Anayasa m.153/3). Mahkeme bu yetkiyi kullanarak dokuz aylık bir süre belirlemiştir. İptal kararları geriye yürümez (Anayasa m.153/5) ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar (Anayasa m.153/6). Karar 30.09.2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığından iptal hükmü 30.06.2027’de yürürlüğe girecektir.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 04.06.2026 | Anayasa Mahkemesi kararı (E.2025/156, K.2026/131) |
| 30.09.2026 | Kararın Resmî Gazete’de yayımı (sayı 33386) |
| 18.10.2026 | Basın: 13. Yargı Paketi’nin Ekim ayında TBMM’ye sunulması hedefleniyor |
| 30.06.2027 | İptal hükmünün yürürlüğe girmesi |
Yoksulluk Nafakasının Şartları ve Ödeme Biçimi — TMK m.175, m.176/1 ve m.178
Anayasa Mahkemesi kararı yoksulluk nafakasının şartlarına dokunmamıştır. Nafaka isteyen taraf, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalıdır; yoksulluk, kişinin barınma, beslenme, giyim, sağlık, ulaşım gibi zorunlu giderlerini kendi geliriyle karşılayamaması anlamında değerlendirilir. Talep eden tarafın kusuru, diğer taraftan daha ağır olmamalıdır; eşit kusur veya daha az kusur nafaka talebine engel değildir. Nafakanın miktarı ise yükümlünün malî gücü oranında belirlenir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175/2).
Nafaka, toptan ya da durumun gereğine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir (TMK m.176/1). Uygulamada çoğunlukla aylık irat biçiminde hükmedilir. Yoksulluk nafakası boşanma davasıyla birlikte istenebileceği gibi, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla da istenebilir; bu süre geçince dava hakkı zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Şartların ayrıntısı için Yoksulluk Nafakası (TMK m.175) Şartları rehberimize bakabilirsiniz.
Mevcut nafakalar ve çocuk nafakası
Anayasa Mahkemesi kararları kural olarak geriye yürümez; bu nedenle iptal kararı, hâlihazırda bağlanmış nafakaları kendiliğinden sona erdirmez ve mevcut nafaka yükümlülüğü devam eder. Tek taraflı olarak ödemeyi kesmek, icra takibi ve tazyik hapsi riski doğurur. Önemle belirtmek gerekir ki bu karar yalnızca eşe ödenen yoksulluk nafakasıyla ilgilidir; çocuk için ödenen iştirak nafakası ve dava süresince ödenen tedbir nafakası bu karardan etkilenmez. “Çocuk nafakası da kalktı” şeklindeki yorum yanlıştır.
9 aylık süreç ve bundan sonrası
Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğünü dokuz ay erteleyerek yasama organına yeni bir düzenleme yapma imkânı tanımıştır. Kamuoyuna yansıyan tartışmalarda belirli süreli nafaka, evlilik süresine göre kademeli nafaka veya ekonomik duruma göre belirlenen nafaka gibi modeller gündemdedir; ancak somut süre ve oranlara ilişkin iddialar henüz taslak/tartışma aşamasında olup kesinleşmemiştir. TBMM bu süre içinde düzenleme yapmazsa madde 175 “süresiz olarak” ibaresi olmaksızın uygulanır; bu durumda nafakanın süresinin hangi ölçütlerle belirleneceği uygulamayla şekillenecektir. Karar yeni olduğundan ve süreç gelişmekte olduğundan, hem nafaka ödeyen hem alan taraf bakımından güncel durumun bir aile hukuku avukatıyla değerlendirilmesi yerinde olur.
Yargıtay Uygulaması: “İsteyebilir” İfadesi ve Süre Sınırı
TMK m.175/1, yoksulluğa düşecek tarafın süresiz olarak nafaka “isteyebileceğini” söyler; nafakanın süresiz olarak “verileceğini” söylemez. Buna rağmen Yargıtay uygulamasında, ilk derece mahkemelerinin yoksulluk nafakasını belirli bir süreyle sınırlayan kararları kanuna aykırı bulunarak bozulmuştur. Anayasa Mahkemesi’nin gerekçesinde de, iki yıllık süre sınırı koyan bir kararın, takdir hakkına sığınarak nafakayı belirli bir süreyle sınırlamanın kanuna açık aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle bozulduğu belirtilmiştir. Belirlilik yönünden yapılan tespit, metnin bu şekilde uygulanmasına dayanmaktadır.
Bu nedenle iptal kararının yürürlüğe girmesiyle hâkimin nafakanın süresi konusunda takdir yetkisinin nasıl kullanılacağı, büyük ölçüde yapılacak yasal düzenlemeye bağlı olacaktır. Düzenleme yapılmazsa, nafakanın süresinin hangi ölçütlerle belirleneceği uygulamayla şekillenecektir.
13. Yargı Paketi Taslağında Basına Yansıyan Nafaka Modeli
Yasal düzenleme henüz yapılmamıştır. 18 Ekim 2026 tarihli basın haberlerine göre nafaka düzenlemesini de içeren 13. Yargı Paketi’nin Ekim ayı içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulması hedeflenmektedir; aşağıdaki bilgiler resmî kanun teklifi metnine değil, taslak çalışmalarına ilişkin haberlere dayanmaktadır ve teklif aşamasında değişebilir.
Haberlere göre taslakta TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresinin metinden çıkarılması, nafaka süresinin hâkim tarafından belirlenmesi ve bu sürenin üç yıldan az, evlenme tarihi ile boşanma davasının açıldığı tarih arasındaki sürenin yarısından fazla olmaması öngörülmektedir. Hâkimin evliliğin süresini, nafaka alacaklısının yaşını, eğitim ve sağlık durumunu, kendi geçimini sağlayabilme imkânını ve yükümlünün boşanma sonrası durumunu dikkate alacağı; yükümlünün haksız eylemi nedeniyle çalışamaz hâle gelen veya uzun evlilik sonrası düzenli geliri bulunmayan ileri yaştaki eş için daha uzun süre belirlenebileceği aktarılmaktadır. Kesinleşmiş nafaka kararları için de, ödenen süre ile yeni hesaplanacak süreyi karşılaştıran ve bazı durumlarda bir yıllık geçiş öngören hükümler bulunduğu belirtilmektedir. Bu bilgiler kanunlaşmadıkça mevcut dosyalara uygulanamaz; düzenleme TBMM’den geçip Resmî Gazete’de yayımlandığında bu rehber güncellenecektir.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — mevzuat.gov.tr
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Resmî Gazete (30.09.2026, sayı 33386) — resmigazete.gov.tr
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası — normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr
Bu sayfada anılan kanun maddelerinin güncel metnine ve içtihatlara yukarıdaki resmî kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Mevzuat değişebildiğinden, işlem yapmadan önce güncel hâlin teyit edilmesi önerilir.
📘 İlgili Rehberler
- Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Boşanmada Nafaka Türleri ve Miktarı
- Ev Hanımına Ne Kadar Nafaka Bağlanır?
- Nafaka Azaltma (İndirim) Davası Nasıl Açılır?
- Süresiz Nafaka İptali Sonrası Nafakaya Süre Sınırı Nasıl Talep Edilir?
- Süresiz Nafaka İptalinde 9 Aylık Geçiş Dönemi: Devam Eden Davalarda Strateji
İlgili Rehberler
- Mevcut Nafakam Otomatik Kesilecek mi? AYM Kararının Ödenen Nafakalara Etkisi
- Nafaka Artırım Dilekçesi Örneği (2026) — TMK 176/4
- Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı (2026)
- Yoksulluk Nafakası (TMK m.175): Şartlar, Süresizlik ve Kaldırılma
- Ana-Baba Nafakası (Yardım Nafakası): TMK m.364-366 — Altsoy, Üstsoy, Kar
Geçiş Döneminde Ne Değişti, Ne Değişmedi?
Kararın en çok yanlış anlaşılan yönü, hangi hususun şu anda geçerli olduğudur. Aşağıdaki tablo, yürürlük tarihine kadar geçerli olan durumu gösterir.
| Konu | Geçiş döneminde durum |
|---|---|
| TMK m.175 | Mevcut hâliyle yürürlüktedir; mahkemeler eski hükme göre karar vermeye devam eder |
| Mevcut nafaka kararları | Kendiliğinden sona ermez; ödeme yükümlülüğü aynen sürer |
| Yeni açılan davalar | Yürürlük tarihine kadar mevcut hükümlere göre sonuçlandırılır |
| İştirak nafakası | Karardan etkilenmez; ayrı hukuki kurallara tabidir |
| Tedbir nafakası | Etkilenmez |
| Nafakanın kaldırılması davası | Mevcut sebeplere dayanılarak her zaman açılabilir — bu yol karardan bağımsızdır |
Ödemeyi tek taraflı kesmek en tehlikeli hatadır. “Nasılsa iptal edildi” düşüncesiyle ödemenin durdurulması, mevcut mahkeme kararı yürürlükte olduğundan ilamlı icra takibi ve tazyik hapsi dâhil ciddi sonuçlar doğurur. Karar yürürlüğe girene kadar mevcut yükümlülük aynen devam eder. Ödeme güçlüğü varsa yapılması gereken, ödemeyi kesmek değil; nafakanın azaltılması davası açmaktır.
Yürürlük Takvimi ve Bilinmezlikler
Kararın etkisi kademeli olarak ortaya çıkacaktır. Takvimin bilinen ve henüz belirsiz olan kısımları şöyledir:
- Karar tarihi — 4 Haziran 2026. Genel Kurul, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin itiraz yoluyla (somut norm denetimi) yaptığı başvuru üzerine karar verdi. Oylama 12’ye 3 şeklinde gerçekleşti.
- Gerekçeli kararın yayımı. İptal kararları Resmî Gazete’de yayımlanır. Yayım tarihi, sonraki bütün hesapların başlangıcıdır.
- Yayım + 9 ay — yürürlük. AYM, iptalin ardında düzenlemesiz bir boşluk kalmaması için erteleme yetkisini kullandı.
- Yasama süreci. Bu süre içinde nafakanın süresini ve ölçütlerini belirleyen yeni bir düzenleme beklenmektedir.
Yürürlük tarihi: 30 Haziran 2027. Dokuz aylık süre, karar tarihinden değil kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren işler. Karar (E.2025/156, K.2026/131) 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır; iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek, o tarihe kadar mevcut düzenleme uygulanacaktır.
Şimdi Ne Yapmalı? İki Taraf İçin Yol Haritası
| Nafaka ödeyen taraf | Nafaka alan taraf |
|---|---|
| Ödemeyi sürdürün — kesmek icra ve tazyik hapsi riski doğurur | Ödeme aksarsa gecikmeden icra takibi başlatın |
| Mali durumunuz değiştiyse azaltma davası açın — bu yol karardan bağımsızdır | Koşullar değiştiyse artırım davası açın; endeksli artış talebini ekleyin |
| Kaldırma sebeplerinden biri gerçekleştiyse belgeleyin | Ödeme kayıtlarını ve birikmiş alacak dökümünü düzenli tutun |
| Her iki taraf: gerekçeli karar ve yeni düzenleme yayımlandığında dosyanızın etkilenip etkilenmeyeceğini yeniden değerlendirin | |
Yeni düzenlemenin mevcut nafaka kararlarını nasıl etkileyeceği, tamamen kanun metnindeki geçiş hükümlerine bağlı olacaktır. Kanunların geriye yürümezliği ilkesi gereği yürürlükteki nafakalar kendiliğinden kesilmez; ancak yeni kanun kendi geçiş hükümleriyle mevcut dosyalara etki edebilir. Bu nokta, düzenleme yayımlanmadan öngörülemez.
Nafakanın kaldırılması bakımından ise mevcut sebepler yürürlüktedir ve karardan bağımsız işler: alacaklının yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde kaldırma davası açılabilir. Bu davanın açılması için yeni düzenlemenin beklenmesine gerek yoktur.
Mevcut Nafakalar İçin Bugün Kullanılabilecek Yollar — TMK m.176
İptal kararı yürürlüğe girmeden ve yeni düzenleme yapılmadan da nafaka yükümlüsü ve alacaklısı için kanunda açık yollar bulunmaktadır. İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3). Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir (TMK m.176/4). Hâkim, istem hâlinde gelecek yıllarda nafakanın tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda artırılacağını da karar altına alabilir (TMK m.176/5).
| Durum | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| Alacaklının yeniden evlenmesi | TMK m.176/3 | Nafaka kendiliğinden kalkar |
| Taraflardan birinin ölümü | TMK m.176/3 | Nafaka kendiliğinden kalkar |
| Alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması | TMK m.176/3 | Mahkeme kararıyla kaldırılır |
| Alacaklının yoksulluğunun ortadan kalkması | TMK m.176/3 | Mahkeme kararıyla kaldırılır |
| Alacaklının haysiyetsiz hayat sürmesi | TMK m.176/3 | Mahkeme kararıyla kaldırılır |
| Malî durumların değişmesi veya hakkaniyet | TMK m.176/4 | Artırma veya azaltma istenebilir |
| Gelecek yıllar için artış | TMK m.176/5 | Hâkim istem üzerine artış oranını belirleyebilir |
Bu yolların hiçbiri Anayasa Mahkemesi kararına bağlı değildir; şartları gerçekleşmişse bugün de dava açılabilir. Kaldırma davasının ayrıntıları için Nafaka Hangi Hâllerde Tamamen Kaldırılır? rehberimize bakabilirsiniz.
Nafakanın Kaldırılması Davasında İspat
TMK m.176/3’teki kaldırma sebeplerinden biri ileri sürülerek açılan davada ispat yükü, sebebin gerçekleştiğini iddia eden nafaka yükümlüsündedir. Alacaklının yeniden evlenmesi nüfus kaydıyla kolayca ispatlanır ve nafaka kendiliğinden kalkar. Buna karşılık fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme iddiaları mahkeme kararını gerektirir ve somut delillerle desteklenmelidir. Bu delillere adres ve yerleşim kayıtları, tanık beyanları, sosyal güvenlik ve çalışma kayıtları, gelir ve tapu kayıtları ile ekonomik ve sosyal durum araştırması örnek gösterilebilir. Alacaklının düzenli bir işe girmesi veya yüksek gelirli bir malvarlığı edinmesi yoksulluğun ortadan kalktığını gösterebilir; ancak her gelir artışı tek başına kaldırma sebebi sayılmaz, değişiklik varsa azaltma da istenebilir (TMK m.176/4).
Ödemeyi Kesmenin Sonuçları — İlamlı Takip ve İİK m.344
İptal kararı yürürlüğe girene kadar ve yürürlüğe girdikten sonra da mahkeme kararıyla kaldırılmadıkça, bağlanmış olan nafaka kararı geçerliliğini korur. Nafaka yükümlüsünün “karar iptal edildi” düşüncesiyle ödemeyi kendiliğinden kesmesi hâlinde alacaklı ilamlı icra takibi başlatabilir ve birikmiş nafaka alacağı için haciz yoluna gidebilir. Bundan ayrı olarak İİK m.344’te düzenlenen tazyik hapsi yolu vardır: nafaka kararına uymayan borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir ve borçlu ödeme yaptığında tahliye edilir. Tazyik hapsi alacaklıya parayı doğrudan sağlamaz; borçluyu ödemeye zorlayan bir baskı aracıdır. Ayrıntı için Nafaka Ödememe ve Tazyik Hapsi rehberimize bakabilirsiniz.
Devam Eden Davalar ve 30 Haziran 2027 Sonrası
30.06.2027 tarihine kadar verilecek kararlarda TMK m.175 mevcut hâliyle uygulanır. Bu tarihten sonra verilecek kararlarda ise iptal edilen ibare uygulanamayacağından, o tarihte henüz kesinleşmemiş boşanma ve nafaka dosyaları bakımından nafakanın süresi sorunu gündeme gelecektir. Yeni bir kanun yapılırsa, devam eden davalara ve kesinleşmiş nafaka kararlarına nasıl uygulanacağı o kanunun geçiş hükümlerine bağlıdır. Bu nedenle devam eden davalarda tarafların, yoksulluk nafakasının süresine ilişkin vakıa ve delilleri (evliliğin süresi, yaş, sağlık, eğitim, çalışma imkânı) şimdiden dosyaya kazandırması yerinde olur. Geçiş döneminde izlenecek strateji için Süresiz Nafaka İptalinde 9 Aylık Geçiş Dönemi rehberimize bakabilirsiniz. Dosyanıza etkisini değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan Hukukçular Evi’ne ulaşabilirsiniz.
Kararın Etkilediği ve Etkilemediği Nafaka Türleri
Türk hukukunda nafaka tek bir kurum değildir; her türün dayanağı, alacaklısı ve sona erme sebepleri farklıdır. Anayasa Mahkemesi kararı yalnızca boşanmadan sonra eşe ödenen yoksulluk nafakasını ilgilendirir. Aşağıdaki tablo, nafaka türlerinin dayanağını ve karardan etkilenip etkilenmediğini göstermektedir.
| Tür | Dayanak | Alacaklı | AYM kararının etkisi |
|---|---|---|---|
| Yoksulluk nafakası | TMK m.175 | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş | Doğrudan konusu; “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi |
| Tedbir nafakası | TMK m.169 | Dava süresince eş ve çocuklar | Etkilenmez |
| İştirak nafakası | TMK m.182/3, m.330 | Ergin olmayan çocuk | Etkilenmez |
| Eğitim nafakası | TMK m.328/2 | Eğitimi süren ergin çocuk | Etkilenmez |
| Yardım nafakası | TMK m.364 | Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşler | Etkilenmez |
Nafaka türlerinin ayrıntılı karşılaştırması için Nafaka Türleri: Tedbir, İştirak, Yoksulluk rehberimize bakabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanmada Nafakanın Süresi — TMK m.166/3 ve m.184/5
Yoksulluk nafakasının süresine ilişkin tartışma çekişmeli davalarda yaşanır. Anlaşmalı boşanmada ise taraflar boşanmanın malî sonuçlarını protokolle kendileri düzenler; hâkim tarafları bizzat dinler ve bu düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir (TMK m.166/3). Boşanmanın fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz (TMK m.184/5). Bu nedenle taraflar, iptal kararının yürürlüğünü beklemeden, protokolde nafakanın miktarını ve belirli bir süreyle sınırlı olup olmayacağını açıkça kararlaştırabilir; hâkimin onayladığı bu düzenleme taraflar arasında hüküm doğurur.
Dört nafaka türünün karşılaştırması ve tahsil rejimi için nafaka türleri rehberimize, nafakanın artırılmasında dayanak maddeler ve endeksli artış talebi için nafaka artırımı rehberimize bakabilirsiniz.
🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası
Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
💔 Boşanma Davası
- Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir? İstinaf ve Temyiz
- Ön İnceleme Duruşması: Taraflar Ne Yapmalı?
- Tensip Zaptı Nedir? İlk Duruşmaya Hazırlık
- Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Nasıl İspatlanır?
- Boşanma Davasında Islah: Talep ve Sebep Değişikliği
- Boşanma Davasından Vazgeçme: Feragat ve Sonuçları
💰 Nafaka
- Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı
- Tedbir Nafakası Geriye Dönük İstenebilir mi?
- Emekli Maaşına Nafaka İçin Haciz Konur mu?
- Nafaka Ödememe ve Tazyik Hapsi
- Yoksulluk Nafakası Alan Eş Yeniden Evlenirse
- İştirak Nafakası Çocuk 18 Yaşına Gelince Biter mi?
👶 Velayet ve Çocuk
- Bekar Biri Tek Başına Evlat Edinebilir mi?
- Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ve Velayet
- Velayeti Alan Ebeveyn Başka Şehre Taşınabilir mi?
- Geçici (Tedbiren) Velayet Nedir?
- Boşanmadan Sonra Çocuğun Nüfus Kaydı
- Koruyucu Aile ile Evlat Edinme Farkı
🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım
- Evlilikte Alınan Araba Boşanmada Paylaşılır mı?
- Aile Konutu Şerhi Tapuya Nasıl Konulur?
- Krediyle Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?
- Mal Paylaşımı Davasında Zamanaşımı
- Emekli İkramiyesi Mal Paylaşımına Girer mi?
- Ortak Kredi ve Banka Borçları Nasıl Paylaşılır?
🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)
- 6284 Kapsamında Koruma Kararı Nasıl Alınır?
- 6284 Koruma Kararına İtiraz: Süre ve Usul
- Koruma Kararının Süresi Dolmadan Uzatma
- 6284 Kapsamında Elektronik Kelepçe
- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
- Uzaklaştırma Kararı İşyeri ve Okulu da Kapsar mı?
💍 Evlilik ve Statü
- Evlenme Yaşı Kaçtır? 16-17 Yaşında Evlilik
- Boşanmadan Sonra Kimlik, Pasaport ve Nüfus Kaydı
- Yurt Dışında Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli mi?
- Evlilik Dışı Doğan Çocuk Nüfusa Nasıl Kaydedilir?
- Eşin Borcundan Diğer Eş Sorumlu mu?
- Yabancı Biriyle Evlilik: Gerekli Belgeler
📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Kısa süreli evlilik ve nafaka: 30.06.2027’ye kadar kısa evlilikte nafakaya süre konup konamayacağını ve toptan nafakayı Birkaç Aylık Evlilikten Sonra Boşanma yazısında anlattık.
AYM kararı ve erkek eş: Süresiz nafaka kararının nafaka alan erkek eş bakımından sonuçlarını Erkek Eş Yoksulluk Nafakası Alabilir mi? rehberinde ele aldık.
Sıkça Sorulan Sorular
Anayasa Mahkemesi süresiz nafaka kararı ne zaman ve ne yönde verildi?
Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul kararıyla, Türk Medeni Kanunu madde 175’in birinci fıkrasında yer alan ‘süresiz olarak’ ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak oy çokluğuyla (12’ye karşı 3 oyla) iptal etmiştir. İptal başvurusu, Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından yapılmıştır. Mahkeme, hiçbir ölçüt gözetilmeden nafaka yükümlülüğünün kategorik biçimde süresiz olmasını, yükümlü üzerinde ağır bir külfet doğurması ve menfaat dengesi yönünden Anayasa’ya aykırı bulmuştur.
Bu kararla yoksulluk nafakası tamamen kalktı mı?
Hayır. Bu sıkça yapılan bir yanlış yorumdur. Anayasa Mahkemesi yoksulluk nafakası kurumunu kaldırmamış; yalnızca madde 175’teki ‘süresiz olarak’ ibaresini iptal etmiştir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın nafaka talep etme hakkı devam etmektedir; iptal edilen, nafakanın süre sınırı olmaksızın ömür boyu sürmesini zorunlu kılan ibaredir. Yani nafaka kurumu yaşamaya devam ediyor, yalnızca süre rejimi yeniden düzenlenecektir.
Karar ne zaman yürürlüğe girecek?
Anayasa Mahkemesi, doğacak hukuki boşluğun önüne geçmek ve yasama organına yeni bir düzenleme yapma fırsatı tanımak amacıyla, iptal hükmünün yürürlüğünü ertelemiştir. İptal hükmü, kararın gerekçesiyle Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu 9 aylık geçiş döneminde aile mahkemeleri, madde 175’i mevcut hâliyle uygulamaya devam edecek; yani bu süreçte hâlâ süresiz nafakaya hükmedilebilecektir. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığından iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir.
Hâlihazırda ödenen nafakalar ne olacak?
Anayasa Mahkemesi kararları kural olarak geriye yürümez. Bu nedenle iptal kararı, hâlihazırda bağlanmış nafakaları kendiliğinden sona erdirmez; mevcut nafaka yükümlülüğü devam eder. Tek taraflı olarak ödemeyi kesmek, icra takibi ve tazyik hapsi riski doğurur. Yeni yasal düzenleme yürürlüğe girdikten sonra, süresiz nafaka yükümlüsü olan kişilerin nafakanın uyarlanması, süreye bağlanması veya kaldırılması talebiyle dava açabilmesinin önü açılabilecektir; bu husus çıkacak kanundaki geçiş hükümleriyle netleşecektir.
Bu karar çocuk (iştirak) nafakasını etkiler mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi’nin kararı yalnızca eşe ödenen yoksulluk nafakasıyla ilgilidir. Çocuk için ödenen iştirak nafakası ve dava süresince ödenen tedbir nafakası bu kararın konusu değildir ve bunlardan etkilenmez. Dolayısıyla ‘süresiz nafaka iptal edildi, çocuk nafakası da kalktı’ şeklindeki yorum yanlıştır. İştirak nafakası, çocuğun üstün yararı, yaşı, eğitim durumu ve tarafların ekonomik gücüne göre belirlenmeye devam eder.
9 aylık süreçte ne olacak, yeni nafaka modeli nasıl olabilir?
Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğünü dokuz ay erteleyerek yasama organına yeni bir düzenleme yapma imkânı tanımıştır. Kamuoyuna yansıyan tartışmalarda; belirli süreli nafaka, evlilik süresine göre kademeli nafaka veya tarafların ekonomik durumuna göre belirlenen nafaka gibi modeller gündemdedir. Ancak ‘evlilik süresine göre 5 yıl’ gibi somut iddialar henüz taslak/tartışma aşamasındadır ve kesinleşmemiştir. TBMM bu süre içinde düzenleme yapmazsa madde 175 ‘süresiz olarak’ ibaresi olmaksızın uygulanır; nafakanın süresinin hangi ölçütlerle belirleneceği uygulamayla şekillenecektir.
Bu konuda şu an nasıl hareket etmek gerekir?
Karar yeni olduğundan ve gerekçeli metin ile çıkacak yeni düzenleme henüz netleşmediğinden, hem nafaka ödeyen hem de alan taraf bakımından her adımın dikkatle planlanması önemlidir. Mevcut nafaka yükümlülüğü yürürlük tarihine kadar devam ettiğinden, ödemeyi tek taraflı kesmek hukuki risk doğurur. Dosyanın aşamasına göre (devam eden dava, kesinleşmiş karar gibi) talep ve savunmaların güncellenmesi gerekebilir. Bu nedenle güncel durumun bir aile hukuku avukatıyla değerlendirilmesi yerinde olur.
TMK 175’in tam olarak hangi kısmı iptal edildi?
Yalnızca birinci fıkradaki “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi. Yoksulluğa düşme, kusurun daha ağır olmaması ve yükümlünün malî gücü şartları ile yükümlünün kusurunun aranmaması kuralı (m.175/2) aynen yürürlüktedir.
AYM kararı hangi Anayasa maddelerine dayanıyor?
Mahkeme ibareyi Anayasa’nın 2. (hukuk devleti, belirlilik), 5. (devletin temel amaç ve görevleri) ve 17. (maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkı) maddelerine aykırı bulmuştur. Karar E.2025/156, K.2026/131 sayılıdır.
13. Yargı Paketi kanunlaştı mı?
Hayır. 18 Ekim 2026 tarihli haberlere göre paketin Ekim ayı içinde TBMM’ye sunulması hedeflenmektedir. Basına yansıyan süre ve geçiş hükümleri taslak niteliğindedir; kanunlaşmadıkça uygulanamaz.
Kusursuz eş de yoksulluk nafakası ödemek zorunda mı?
Evet. TMK m.175/2 uyarınca nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Aranan, nafaka isteyen tarafın kusurunun daha ağır olmamasıdır. Anayasa Mahkemesi de gerekçesinde bu kuralın yükümlü üzerindeki külfetine dikkat çekmiştir.
Mevcut nafakayı şimdi kaldırtabilir miyim?
Kaldırma sebeplerinden biri gerçekleşmişse evet. Alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırma istenebilir (TMK m.176/3); bu yol AYM kararından bağımsızdır.
Yoksulluk nafakası boşanmadan sonra istenebilir mi?
Evet. Boşanma davasında istenmemişse, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava açılabilir; bu süre geçince dava hakkı zamanaşımına uğrar (TMK m.178).
Anlaşmalı boşanmada süreli nafaka kararlaştırılabilir mi?
Taraflar protokolde nafakanın miktarını ve süresini düzenleyebilir. Hâkim tarafları bizzat dinler ve düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir (TMK m.166/3); fer’i sonuçlara ilişkin anlaşmalar hâkim onayıyla geçerlilik kazanır (TMK m.184/5).
Süresiz nafaka sürecinde yanınızdayız
Güncel AYM kararının dosyanıza etkisi için bir avukatla görüşün. Hukukçular Evi yanınızda.
📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15 💬 WhatsAppBu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.


