Evet, erkek eş de yoksulluk nafakası alabilir. Türk Medeni Kanunu m.175 nafakayı “kadına” değil, “boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa” tanır: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Bu nedenle erkek; boşanmayla yoksulluğa düşeceğini, kusurunun kadından daha ağır olmadığını ve kadının nafaka ödeyebilecek malî güce sahip olduğunu gösterirse kadından yoksulluk nafakası isteyebilir. Aynı eşitlik dava sürerken verilen tedbir nafakası (TMK m.169), ayrı yaşamada istenen parasal katkı (TMK m.197/2) ve çocuğun velayeti babaya verildiğinde anneden istenecek iştirak nafakası (TMK m.182/3) için de geçerlidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yoksulluğu yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi zorunlu giderleri karşılayacak gelirden yoksunluk olarak tanımlamaktadır (YHGK 18.11.2015, E.2014/416, K.2015/2631). Anayasa Mahkemesinin TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir; bu karar erkek ve kadın için aynı sonucu doğurur.
Güncel durum (22 Ekim 2026). Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, iptal hükmünün dokuz ay sonra, yani 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Bu tarihe kadar madde bugünkü metniyle uygulanır.
31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) nafakaya ilişkin bir hüküm içermemektedir. Bu yazının yayımlandığı tarih itibarıyla yoksulluk nafakasına süre getiren yeni bir kanun yürürlüğe girmemiştir. Ayrıntılar için AYM süresiz nafaka kararı (2026) yazısına bakın.
Nafaka talebinizi kanunun diliyle, delilleriyle hazırlayalım
Erkek eşin yoksulluk, tedbir ve iştirak nafakası taleplerini Hukukçular Evi Ankara olarak birlikte değerlendirelim: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Kısa cevaplar
- Kanun cinsiyete göre ayırır mı?
- TMK 175’in dört şartı
- Erkek bakımından “yoksulluğa düşme” ölçütü
- Kusur şartı: kimin kusuru daha ağır?
- Kadının malî gücü ve “kendisi de yoksul” savunması
- Erkeğin nafaka isteyebileceği tipik durumlar
- Dava sürerken erkeğe tedbir nafakası
- Ayrı yaşamada parasal katkı (TMK 197)
- Velayet babadaysa anneden iştirak nafakası
- Nafakanın miktarı ve ödeme biçimi
- Erkeğe bağlanan nafaka ne zaman biter?
- AYM’nin süresiz nafaka kararı erkeği nasıl etkiler?
- Nafaka nasıl istenir? Süre ve mahkeme
- Hangi deliller sunulmalı?
- Kadın nafakayı ödemezse
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kısa Cevaplar
“Erkek nafaka alabilir mi?” sorusu çoğu zaman şaşkınlıkla sorulur; oysa kanunun cevabı açıktır. Aşağıdaki tablo en sık sorulan soruları ve kanundaki dayanaklarını özetler.
Tablo: Erkek eşin nafaka hakkı hakkında kısa cevaplar
| Soru | Kısa cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| Erkek yoksulluk nafakası alabilir mi? | Evet; kanun “yoksulluğa düşecek taraf” der, cinsiyet ayrımı yapmaz | TMK m.175/1 |
| Kadının kusursuz olması engel mi? | Hayır; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz | TMK m.175/2 |
| Erkeğin kusuru varsa? | Kusuru kadından daha ağır değilse istenebilir | TMK m.175/1 |
| Kadının geliri yoksa? | Nafaka yükümlünün malî gücü oranında belirlenir; kendisi de yoksul olan eş yükümlü tutulamaz | TMK m.175/1; Yargıtay 2. HD 21.01.2025 |
| Dava sürerken nafaka? | Erkek de tedbir nafakası isteyebilir; kusur etkili değildir | TMK m.169; YHGK 07.06.2022 |
| Çocuklar babadaysa? | Anne, çocukların giderlerine gücü oranında katılır | TMK m.182/3, m.327/1 |
| Nafaka nasıl ödenir? | Toptan veya aylık irat olarak | TMK m.176/1 |
| Ne zaman biter? | Yeniden evlenme veya ölümle kendiliğinden; diğer hâllerde mahkeme kararıyla | TMK m.176/3 |
| Boşanmadan sonra istenebilir mi? | Kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde | TMK m.178 |
| Kadın ödemezse? | İcra takibi; şikâyet üzerine üç aya kadar tazyik hapsi | İİK m.344 |
Kanun Cinsiyete Göre Ayırır mı?
Hayır. Türk Medeni Kanunu boşanmanın malî sonuçlarını düzenlerken “kadın” veya “erkek” yerine “taraf” ve “eş” kavramlarını kullanır. Yoksulluk nafakasını düzenleyen m.175, nafakayı “boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf” için öngörür. Kanunun bu tarafsız dili tesadüf değildir; Anayasa’ya göre aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır (Anayasa m.41/1). Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir ve Devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür (Anayasa m.10/2).
Tablo: Nafaka türlerinde kanunun dili
| Nafaka türü | Kanunun kullandığı ifade | Dayanak |
|---|---|---|
| Yoksulluk nafakası | “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf” | TMK m.175/1 |
| Tedbir nafakası | “Eşlerin barınmasına, geçimine” ilişkin geçici önlemler | TMK m.169 |
| Ayrı yaşamada katkı | “Birinin diğerine yapacağı parasal katkı” | TMK m.197/2 |
| İştirak nafakası | “Velayeti kendisine verilmeyen eş” | TMK m.182/3 |
| Birliğin giderleri | “Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılırlar” | TMK m.186/3 |
Uygulamada yoksulluk nafakası davalarının büyük bölümünde talep eden taraf kadındır; bunun sebebi kanun değil, ekonomik tablodur. Gelir dengesi tersine döndüğünde, yani kadın düzenli ve yüksek gelir elde ederken erkek boşanmayla geçimini sağlayamayacak duruma düştüğünde, aynı kurallar bu kez erkek lehine işler. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında katılmakla yükümlü olduğunu ve bu yükümlülüğün boşanma davası açılınca da sürdüğünü vurgulamıştır (YHGK 07.06.2022, E.2021/2-322, K.2022/851).
TMK 175’in Dört Şartı
Erkeğin yoksulluk nafakası alabilmesi için kanunda aranan şartlar, kadın için aranan şartlarla aynıdır. Maddenin metni şöyledir: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” Bu metinden dört şart çıkar.
Tablo: Erkek eşin yoksulluk nafakası için aranan şartlar
| Şart | Erkek açısından anlamı | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşme | Boşanmadan sonra zorunlu giderlerini karşılayacak düzenli geliri olmayacak | TMK m.175/1; YHGK 18.11.2015 |
| 2. Kusurun daha ağır olmaması | Erkeğin kusuru kadının kusurundan ağır olmamalı; eşit kusur veya kusursuzluk yeterli | TMK m.175/1 |
| 3. Karşı tarafın malî gücü | Kadının nafaka ödeyebilecek geliri veya malvarlığı olmalı | TMK m.175/1 |
| 4. Talep | Nafaka istenmelidir; kanun “isteyebilir” der | TMK m.175/1 |
| Aranmayan şart | Kadının kusurlu olması gerekmez | TMK m.175/2 |
Bu şartlardan biri eksikse nafaka bağlanmaz. Erkek olmak bir şartın yerine geçmez, ama bir engel de değildir. Bu dört şartın genel yorumunu yoksulluk nafakası (TMK 175): şartlar yazısında ayrıntılı olarak anlattık. Aşağıda her şartı erkek eşin bakış açısından ele alıyoruz.
Erkek Bakımından “Yoksulluğa Düşme” Ölçütü
Yoksulluk, kanunda tanımlanmamıştır; tanımı içtihat yapmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, daha önceki kararlarına dayanarak yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi zorunlu harcamaları karşılayacak gelire sahip olmayanları yoksul kabul etmektedir. Aynı kararda asgari ücret düzeyinde gelire sahip olunmasının yoksulluğu ortadan kaldıran bir olgu olmadığı ve sürekli olmayan çalışmanın yoksulluğun devam ettiğini gösterdiği belirtilmiştir (YHGK 18.11.2015, E.2014/416, K.2015/2631).
Tablo: Erkek eşin yoksulluğunda dikkate alınan unsurlar
| Unsur | Mahkemenin bakacağı nokta | Not |
|---|---|---|
| Düzenli gelir | Maaş, emekli aylığı, kira geliri, şirket kârı | Sürekli ve düzenli gelir yoksulluğu önleyebilir |
| Gelirin düzeyi | Gelirin zorunlu giderlere yetip yetmediği | Asgari ücret düzeyi gelir tek başına engel değildir (YHGK 2015/2631) |
| Çalışmanın sürekliliği | Geçici, mevsimlik veya kayıt dışı iş | Sürekli olmayan çalışma yoksulluğu kaldırmaz |
| Sağlık ve engellilik | Çalışma gücünü kalıcı olarak etkileyen hastalık veya engel | Sağlık kurulu raporları önemlidir |
| Yaş | İş bulma imkânını daraltan yaş | Çalışma gücü ve yaş ölçütü ayrıca incelenir |
| Malvarlığı | Ev, araç, birikim, işletme payı | Gelir getiren mal yoksulluğu etkiler |
Erkek eşin yoksulluk iddiasında en sık karşılaşılan itiraz “çalışabilecek durumda” olduğudur. Bu itiraz kadın için de ileri sürülür ve kanunda erkeğe özgü bir çalışma yükümlülüğü yoktur; mahkeme her iki cinsiyet için de somut çalışma gücünü, yaşı, sağlığı ve iş piyasasındaki gerçek imkânları birlikte değerlendirir. Çalışma gücü ve yaş ölçütünü yoksulluk nafakasında çalışma gücü ve yaş kriteri, asgari ücret tartışmasını ise çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi yazılarında anlattık.
Kusur Şartı: Kimin Kusuru Daha Ağır?
Yoksulluk nafakası isteyen tarafın kusuru, diğer taraftan daha ağır olmamalıdır (TMK m.175/1). Kanunun ifadesi “kusursuz olmak” değil, “kusuru daha ağır olmamak”tır. Bu nedenle eşit kusurlu erkek de, kusursuz erkek de nafaka isteyebilir; ağır kusurlu erkek isteyemez. Aynı kural kadın için de geçerlidir.
Tablo: Kusur dağılımına göre erkeğin nafaka talebi
| Kusur durumu | Erkeğin nafaka talebi | Not |
|---|---|---|
| Erkek kusursuz, kadın kusurlu | İstenebilir | Diğer şartlar da aranır |
| Eşit kusur | İstenebilir | Kanun “daha ağır olmamak” der |
| Erkek az kusurlu, kadın ağır kusurlu | İstenebilir | Kadının ağır kusuru tazminat talebini de güçlendirir |
| Erkek ağır kusurlu | İstenemez | TMK m.175/1’deki şart sağlanmaz |
| Kadın kusursuz | Bu tek başına engel değildir; erkeğin kusurunun daha ağır olup olmadığına bakılır | Yükümlünün kusuru aranmaz (m.175/2) |
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 12.03.2020 tarihli, E.2020/617, K.2020/2140 sayılı kararı kusur şartının nasıl işlediğini gösterir. Bu dosyada kadın, ev işlerini ihmal etme, çocuklara fiziksel şiddet, eşine hakaret ve habersiz ayrılma gibi davranışlar nedeniyle ağır kusurlu bulunmuş; Daire, kadının yoksulluk nafakası talebinin reddi gerektiğini, erkek lehine ise manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Aynı dosyada çocuğun velayeti de erkeğe verilmişti. Karar, nafakanın cinsiyete göre değil, kusur dengesine göre belirlendiğini açıkça gösterir. Eşit kusurun nafaka ve tazminata etkisini eşit kusur hâlinde tazminat ve nafaka yazısında ayrıca anlattık.
Kadının Malî Gücü ve “Kendisi de Yoksul” Savunması
Nafaka, yükümlünün malî gücü oranında belirlenir (TMK m.175/1). Bu şart, erkeğin talebinde kadının gelirini ve malvarlığını merkeze taşır. Kadının düzenli ve yüksek geliri, kira getiren taşınmazları veya işletmesi varsa malî güç şartı gerçekleşmiş olur. Buna karşılık kadının kendisi de yoksulsa, ondan nafaka istenemez.
Tablo: Yargıtay kararlarında malî güç ve yoksulluk dengesi
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 2. HD, 21.01.2025, E.2023/5751, K.2025/555 | %96 engelli, çalışamayan ve geliri olmayan eşten nafaka istenmiş | Kendisi de yoksul olan ve çalışacak durumda bulunmayan eş nafakayla yükümlü tutulamaz; evde bakım yardımı gelir sayılmaz |
| Yargıtay 2. HD, 02.12.2025, E.2025/3542, K.2025/10509 | Engelli, çalışamayan ve geliri olmayan eşten nafaka istenmiş | Yoksulluk nafakası koşulları oluşmamış; talebin reddi gerekir |
| Yargıtay 2. HD (basına 20.09.2026’da yansıyan) | Nafaka isteyen eşin emekli olup düzenli gelirinin bulunduğu ve tarafların gelirlerinin birbirine yakın olduğu dosya | Gelirleri denk eşler arasında yoksulluk nafakası koşulları oluşmamış |
Bu kararlarda nafaka yükümlüsü erkekti; ancak kararların dayandığı ilke cinsiyetten bağımsızdır. Erkek nafaka istediğinde de mahkeme, kadının gerçekten ödeme gücü bulunup bulunmadığını araştırır. Gelirleri birbirine yakın olan eşler arasında nafaka bağlanmaması, erkeğin talebinde de aynı sonucu doğurur. Bu nedenle erkek eşin dilekçesinde kadının gelirini gösteren SGK kayıtları, maaş bordroları, tapu ve araç kayıtları, şirket ortaklıkları ve banka hareketleri mutlaka istenmelidir.
Erkeğin Nafaka İsteyebileceği Tipik Durumlar
Aşağıdaki tablo, uygulamada erkek eşin yoksulluk nafakası talebinin gündeme geldiği tipik durumları ve bu durumlarda öne çıkan soruları gösterir. Her dosya kendi delillerine göre değerlendirilir; tablo bir sonuç garantisi değil, bir kontrol aracıdır.
Tablo: Tipik durumlar ve değerlendirme
| Durum | Öne çıkan soru | Talebi güçlendiren delil |
|---|---|---|
| Engelli veya kronik hasta erkek, çalışan kadın | Çalışma gücü kalıcı olarak yitirilmiş mi? | Sağlık kurulu raporu, engellilik oranı, tedavi kayıtları |
| Evlilik boyunca evde çocuk bakan erkek, kariyer yapan kadın | Erkek iş piyasasına dönebilecek mi? | Uzun süre çalışmadığını gösteren SGK kaydı, yaş, meslek durumu |
| Kadının işyerinde ücretsiz veya sigortasız çalışan erkek | Boşanmayla işini ve gelirini kaybedecek mi? | Tanık, işyeri kayıtları, sigortasız çalışmayı gösteren belgeler |
| Düşük emekli aylığı olan yaşlı erkek, yüksek gelirli kadın | Aylık zorunlu giderleri karşılıyor mu? | Aylık tutarı, kira ve sağlık giderleri |
| İşini kaybetmiş erkek, düzenli geliri olan kadın | İşsizlik geçici mi, kalıcı mı? | İşten çıkış belgesi, iş başvuruları, sağlık durumu |
| İki eşin de benzer geliri var | Gelirler denk mi? | Bu durumda yoksulluk nafakası koşulları kural olarak oluşmaz |
Kısa süreli evliliklerde de nafaka talebi mümkündür; ancak hâkimin miktar ve ödeme biçimi konusundaki takdiri önem kazanır. Bu konuyu birkaç aylık evlilikten sonra boşanma rehberinde ele aldık. Erkek eşin boşanmadaki diğer haklarını ise boşanmada erkeğin hakları 2026 rehberinde topladık.
Dava Sürerken Erkeğe Tedbir Nafakası
Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri resen alır (TMK m.169). Tedbir nafakası bu önlemlerin en önemlisidir ve kanun burada da “eşlerin” geçiminden söz eder; erkek eş de dava süresince tedbir nafakası isteyebilir.
Tablo: Tedbir nafakası ile yoksulluk nafakasının farkı
| Konu | Tedbir nafakası | Yoksulluk nafakası |
|---|---|---|
| Dayanak | TMK m.169 | TMK m.175 |
| Ne zaman? | Dava süresince | Boşanma kesinleştikten sonra |
| Kusur | Takdirde etkili bir unsur değildir (YHGK 07.06.2022) | Talep edenin kusuru daha ağır olmamalı |
| Gelir | Gelirin bulunması tek başına engel değildir; katkı oranını belirler | Boşanmayla yoksulluğa düşme aranır |
| Erkek isteyebilir mi? | Evet | Evet |
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tarafların kusur durumunun tedbir nafakasının takdirinde etkili bir unsur olmadığını, tarafların gelirinin bulunmasının TMK m.169’a dayalı tedbir nafakasına hükmedilmesine engel teşkil etmediğini ve eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında katılma yükümlülüğünün boşanma davası açılınca da sürdüğünü belirtmiştir (YHGK 07.06.2022, E.2021/2-322, K.2022/851). Bu ilkeler cinsiyetten bağımsızdır.
Basına 17.12.2025 tarihinde yansıyan bir dosyada, İzmir’de Tire 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (aile mahkemesi sıfatıyla), işten çıkarıldığını ve işsiz olduğunu ileri süren erkek lehine, pastane işleten eşinin dava tarihinden itibaren yargılama kesinleşinceye kadar aylık 5.000 TL tedbir nafakası ödemesine karar vermiştir. Bu bir ilk derece kararıdır ve haberde kararın kesinleşip kesinleşmediği belirtilmemiştir; ancak erkek lehine tedbir nafakasının uygulamada da verildiğini gösterir. Tedbir nafakasının genel kurallarını tedbir nafakası (TMK 169) yazısında anlattık.
Ayrı Yaşamada Parasal Katkı (TMK 197)
Boşanma davası açılmadan eşler ayrı yaşamaya başlamışsa, erkek eş de geçimi için mahkemeden parasal katkı isteyebilir. Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine, birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır (TMK m.197/2). Eşlerden biri, diğerinin haklı bir sebep olmaksızın birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi üzerine de bu istemlerde bulunabilir (TMK m.197/3).
Tablo: Erkek eşin dava öncesi ve dava sırasındaki nafaka yolları
| Aşama | Yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Ayrı yaşama, dava yok | Parasal katkı istemi | TMK m.197/2-3 |
| Boşanma davası sürüyor | Tedbir nafakası | TMK m.169 |
| Boşanma kesinleşti | Yoksulluk nafakası | TMK m.175 |
| Çocuklar babanın yanında | İştirak nafakası | TMK m.182/3, m.327/1 |
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, TMK m.197 kapsamında istenen nafakanın bağımsız bir talep ve bağımsız bir davanın konusu olduğunu ve eşlerin ayrı yaşaması sürdükçe geçerliliğini koruduğunu kabul etmiştir (YHGK 16.03.2016, E.2014/8-1021, K.2016/328). Ayrı yaşama hakkının şartlarını ayrı yaşama hakkı (TMK 197) yazısında anlattık. Eşiniz çocukları alıp gittiyse ve henüz dava yoksa eşim çocukları alıp ailesinin yanına gitti rehberine bakın.
Velayet Babadaysa Anneden İştirak Nafakası
“Erkek nafaka alabilir mi?” diye arama yapanların önemli bir kısmı aslında çocuk nafakasını merak eder. Çocuğun velayeti babaya verilmişse, velayeti kendisine verilmeyen anne çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182/3). Kanun ayrıca çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderlerin ana ve baba tarafından karşılanacağını belirtir (TMK m.327/1).
Tablo: Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakasının farkı
| Konu | Yoksulluk nafakası | İştirak nafakası |
|---|---|---|
| Kimin için? | Yoksulluğa düşecek eş için | Çocuk için |
| Kim ister? | Eş | Velayet sahibi ebeveyn, çocuk adına |
| Kusur | Talep edenin kusuru daha ağır olmamalı | Kusur aranmaz |
| Ölçü | Yükümlünün malî gücü | Ebeveynin gücü oranında, çocuğun ihtiyaçları |
| Dayanak | TMK m.175 | TMK m.182/3, m.327/1 |
| AYM 2026 kararı | Süresizlik ibaresi iptal edildi | Karar iştirak nafakasını kapsamaz |
Yani babada kalan çocuk için annenin katkısı, babanın kendi yoksulluğundan bağımsızdır. Baba iyi gelirli olsa bile, annenin çocuğun giderlerine gücü oranında katılma yükümlülüğü devam eder. İştirak nafakasının kapsamını iştirak nafakası neleri kapsar yazısında, yaklaşık hesabı ise iştirak nafakası hesaplama aracı sayfasında bulabilirsiniz. Babanın velayet alma ölçütlerini velayet davası nasıl kazanılır rehberinde anlattık.
Nafakanın Miktarı ve Ödeme Biçimi
Kanunda yoksulluk nafakası için sabit bir tutar veya oran yoktur. Nafaka, talep edenin ihtiyacı ile yükümlünün malî gücü dengelenerek belirlenir (TMK m.175/1). Hâkim bu takdirini hukuka ve hakkaniyete göre kullanır (TMK m.4).
Tablo: Ödeme biçimi ve değişiklik
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme biçimi | Toptan (bir defada) veya aylık irat olarak | TMK m.176/1 |
| Artırma veya azaltma | Tarafların malî durumları değişirse veya hakkaniyet gerektirirse | TMK m.176/4 |
| Gelecek yılların tutarı | İstem hâlinde hâkim gelecek yıllardaki tutarı baştan belirleyebilir | TMK m.176/5 |
| Miktarı etkileyen unsurlar | Talep edenin zorunlu giderleri, yükümlünün geliri ve yükümlülükleri, evliliğin süresi | TMK m.175/1, m.4 |
Toptan nafaka, özellikle kısa süreli evliliklerde ve taraflar arasındaki bağın bir an önce koparılmak istendiği durumlarda tercih edilebilir. Nafakanın sonradan nasıl artırılıp azaltılacağını nafaka artırım ve azaltım davası yazısında, yaklaşık hesaplamayı ise nafaka hesaplama aracı sayfasında bulabilirsiniz.
Erkeğe Bağlanan Nafaka Ne Zaman Biter?
Nafakanın sona erme sebepleri de cinsiyete göre değişmez. İrat olarak bağlanan nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3).
Tablo: Erkek alacaklı bakımından sona erme sebepleri
| Sebep | Nasıl sona erer? | Dayanak |
|---|---|---|
| Erkeğin yeniden evlenmesi | Kendiliğinden | TMK m.176/3 |
| Taraflardan birinin ölümü | Kendiliğinden | TMK m.176/3 |
| Erkeğin başka biriyle fiilen evliymiş gibi yaşaması | Mahkeme kararıyla | TMK m.176/3 |
| Erkeğin yoksulluğunun ortadan kalkması (iş bulması, miras) | Mahkeme kararıyla | TMK m.176/3 |
| Haysiyetsiz hayat sürme | Mahkeme kararıyla | TMK m.176/3 |
| Kadının malî gücünün azalması | Azaltma veya kaldırma davası | TMK m.176/4 |
Yeniden evlenmenin ve birlikte yaşamanın nafakaya etkisini yoksulluk nafakası alan eş yeniden evlenirse ve eski eşin birlikte yaşaması nafakayı bitirir mi yazılarında anlattık.
AYM’nin Süresiz Nafaka Kararı Erkeği Nasıl Etkiler?
Anayasa Mahkemesi, daha önce “süresiz olarak” ibaresine yönelik bir itirazı reddetmişti (AYM 17.05.2012, E.2011/136, K.2012/72). 4 Haziran 2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla ise aynı ibareyi iptal etmiştir. Karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış; iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir.
Tablo: AYM kararının erkek eşe etkisi
| Soru | Cevap | Not |
|---|---|---|
| Erkeğin nafaka hakkı kalktı mı? | Hayır; yoksulluk nafakası kurumu yerinde duruyor | Yalnızca “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi |
| 30 Haziran 2027’ye kadar ne olur? | Madde bugünkü metniyle uygulanır | Anayasa m.153/3 |
| Ödenmekte olan nafaka kendiliğinden biter mi? | Hayır; iptal kararları geriye yürümez | Anayasa m.153/5 |
| Yeni süre kuralı ne olacak? | Kanun koyucunun düzenlemesine bağlı | Henüz yürürlüğe giren bir kanun yok |
| İştirak ve tedbir nafakası etkilenir mi? | Hayır | Karar yalnızca TMK m.175’e ilişkindir |
Kısacası AYM kararı, nafakayı alan tarafın erkek ya da kadın olmasına göre farklı bir sonuç doğurmaz. Yeni bir kanun çıkarsa, onun süre kuralları da iki cinsiyet için aynı biçimde uygulanacaktır. Mevcut nafakaların durumunu mevcut nafakam otomatik kesilecek mi, erteleme süresinin anlamını ise AYM’nin 9 aylık erteleme süresi yazılarında anlattık.
Nafaka Nasıl İstenir? Süre ve Mahkeme
Yoksulluk nafakası hâkim tarafından kendiliğinden verilmez; kanun “isteyebilir” ifadesini kullanır (TMK m.175/1). Erkek eşin talebi en doğru biçimde boşanma davasının içinde ileri sürülür. Boşanma davasında istenmemişse, evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178).
Tablo: Erkek eşin nafaka talebinde usul
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Görevli mahkeme | Aile mahkemesi; bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi | 4787 s.K. m.2, m.4 |
| Talep zamanı | Boşanma davası içinde veya kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ayrı davayla | TMK m.178 |
| Talebin açıklığı | Nafaka türü ve istenen miktar açıkça yazılmalı | HMK m.119/1-ğ |
| Sonradan ekleme | Dava dilekçesinde hiç yer almayan bir talep kısmi ıslahla eklenemez | İBBGK 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1 |
| Dava sürerken | Tedbir nafakası ayrıca istenebilir; hâkim geçici önlemleri resen de alır | TMK m.169 |
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 08.05.2026 tarihli kararı 30.06.2026 tarihli ve 33296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu karar, nafaka talebini dava başında açıkça yazmanın önemini artırır. Nafaka davasının hangi mahkemede açılacağını nafaka davası hangi mahkemede açılır yazısında anlattık.
Hangi Deliller Sunulmalı?
Erkek eşin nafaka talebinde ispat yükü, kural olarak talepte bulunan erkektedir. Yoksulluğunu, kusur dengesini ve kadının malî gücünü belgelerle göstermesi gerekir. Aşağıdaki tablo, uygulamada sık kullanılan delilleri özetler.
Tablo: Erkek eşin nafaka talebinde deliller
| İspat edilecek husus | Delil | Not |
|---|---|---|
| Erkeğin geliri | SGK hizmet dökümü, maaş bordrosu veya emekli aylığı belgesi | Gelirin düzensizliği ve tutarı önemlidir |
| Erkeğin zorunlu giderleri | Kira sözleşmesi, faturalar, sağlık giderleri | Aylık ihtiyacı somutlaştırır |
| Sağlık ve çalışma gücü | Sağlık kurulu raporu, engellilik raporu, tedavi kayıtları | Kalıcılık vurgulanmalıdır |
| Kadının malî gücü | SGK kayıtları, işyeri ve şirket kayıtları, tapu, araç ve banka kayıtları | Mahkemeden kurumlara yazı yazılması istenmelidir |
| Kusur dengesi | Tanıklar, yazışmalar, resmî kayıtlar | Hukuka uygun yolla elde edilmiş olmalıdır |
| Sosyal ve ekonomik durum | Mahkemenin yaptıracağı ekonomik ve sosyal durum araştırması | Dilekçede açıkça istenmelidir |
Kadının gelirini göstermek için yalnızca tahmine dayalı anlatım yetmez; mahkemeden ilgili kurumlara müzekkere yazılmasını istemek gerekir. Boşanmada kullanılabilecek deliller ve hukuka aykırı delil yasağı için boşanmada hangi deliller kullanılır yazısına bakın.
Kadın Nafakayı Ödemezse
Erkek lehine bağlanan nafakanın tahsil yolları, kadın lehine bağlanan nafakanınkilerle aynıdır. Nafaka kararı ilamlı icraya konulabilir; nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m.344). Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir.
Tablo: Nafaka tahsilinde başlıca adımlar
| Adım | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| İcra takibi | Nafaka ilamı icra dairesine verilerek takip başlatılır | İİK |
| Maaş haczi | Borçlunun maaşına haciz konulabilir | İİK |
| Tazyik hapsi şikâyeti | Ödenmeyen nafaka için alacaklının şikâyeti | İİK m.344 |
| Tahliye | Borç ödenirse borçlu tahliye edilir | İİK m.344 |
Tazyik hapsinin şartlarını ve süreleri nafaka borcunu ödememe ve tazyik hapsi (İİK 344) yazısında anlattık. 7589 sayılı Kanunla (12. Yargı Paketi) İİK m.344’e tazyik hapsi için toplam üst sınır getirilmemiştir.
Sık Yapılan Hatalar
- “Erkek nafaka alamaz” diyerek talepte bulunmamak. Kanun “yoksulluğa düşecek taraf” der; talep edilmeyen nafaka verilmez (TMK m.175/1).
- Nafakayı dava dilekçesine yazmamak. Dilekçede hiç yer almayan talep kısmi ıslahla sonradan eklenemez (İBBGK 08.05.2026).
- Bir yıllık süreyi kaçırmak. Boşanmadan doğan dava hakları kesinleşmeden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar (TMK m.178).
- Kadının gelirini belgelememek. Malî güç şartı ispatlanmazsa nafaka bağlanmaz.
- Kendi yoksulluğunu soyut anlatmak. Gelir, gider ve sağlık durumu belgelerle gösterilmelidir.
- Kusur dengesini ihmal etmek. Erkeğin kusuru kadından ağırsa nafaka istenemez.
- Tedbir nafakasını unutmak. Dava yıllar sürebilir; erkek de dava süresince tedbir nafakası isteyebilir (TMK m.169).
- İştirak nafakasını yoksulluk nafakasıyla karıştırmak. Velayet babadaysa anne çocuğun giderlerine gücü oranında katılır (TMK m.182/3).
- AYM kararıyla nafakanın bittiğini sanmak. İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek; o tarihe kadar madde aynen uygulanır.
İlgili rehber: Çalışmayan ve evin yükünü eşine bırakan erkeğin kusur durumu nafaka talebini doğrudan etkiler. Ayrıntılar için Eşim Çalışmıyor, Evi Geçindirmiyor: Ekonomik Sorumsuzluk Boşanma Sebebi mi? yazımıza bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Erkek nafaka alabilir mi?
Evet. TMK m.175’e göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir. Kanun cinsiyet ayrımı yapmaz.
Erkek yoksulluk nafakası için hangi şartları sağlamalı?
Boşanmayla yoksulluğa düşeceğini, kusurunun kadından daha ağır olmadığını ve kadının nafaka ödeyebilecek malî güce sahip olduğunu göstermeli ve nafakayı açıkça talep etmelidir (TMK m.175/1).
Kadın kusursuzsa erkek yine nafaka alabilir mi?
Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175/2). Belirleyici olan, erkeğin kusurunun kadının kusurundan daha ağır olup olmadığıdır.
Eşit kusurlu erkek nafaka alabilir mi?
Evet. Kanun “kusuru daha ağır olmamak” şartını arar; eşit kusur bu şartı karşılar.
Çalışabilecek durumdaki erkek nafaka alabilir mi?
Mahkeme her iki cinsiyet için de somut çalışma gücünü, yaşı, sağlığı ve gerçek iş imkânlarını değerlendirir. Kanunda erkeğe özgü ayrı bir çalışma yükümlülüğü yoktur; düzenli ve yeterli geliri olan eş yoksul sayılmaz.
Asgari ücretle çalışan erkek nafaka isteyebilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, asgari ücret düzeyinde gelire sahip olunmasının yoksulluğu tek başına ortadan kaldırmadığını belirtmiştir (YHGK 18.11.2015, E.2014/416, K.2015/2631). Sonuç, tarafların gelirleri karşılaştırılarak belirlenir.
Gelirlerimiz birbirine yakın; nafaka alabilir miyim?
Kural olarak hayır. Basına 20.09.2026’da yansıyan bir kararda Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, gelirleri birbirine yakın eşler arasında yoksulluk nafakası koşullarının oluşmadığını belirtmiştir.
Eşimin de geliri yok; ondan nafaka isteyebilir miyim?
Hayır. Nafaka yükümlünün malî gücü oranında belirlenir; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kendisi de yoksul olan ve çalışacak durumda bulunmayan eşin nafakayla yükümlü tutulamayacağını belirtmiştir (21.01.2025, E.2023/5751, K.2025/555).
Dava sürerken erkek tedbir nafakası alabilir mi?
Evet. Hâkim eşlerin geçimine ilişkin geçici önlemleri alır (TMK m.169). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kusur durumunun tedbir nafakasının takdirinde etkili olmadığını belirtmiştir (YHGK 07.06.2022, E.2021/2-322, K.2022/851).
Çocuklar bende kalırsa anneden nafaka alabilir miyim?
Evet. Velayeti kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182/3). Bu, çocuk adına istenen iştirak nafakasıdır ve sizin yoksulluğunuza bağlı değildir.
Boşandıktan sonra nafaka isteyebilir miyim?
Boşanma davasında istenmemişse, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla istenebilir (TMK m.178).
Erkeğe bağlanan nafaka ne zaman biter?
Erkeğin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden; erkeğin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla sona erer (TMK m.176/3).
Nafaka toptan istenebilir mi?
Evet. Yoksulluk nafakasının bir defada (toptan) veya aylık irat olarak ödenmesine karar verilebilir (TMK m.176/1).
AYM kararı erkeğin nafaka hakkını kaldırdı mı?
Hayır. AYM yalnızca “süresiz olarak” ibaresini iptal etti; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Yoksulluk nafakası kurumu devam ediyor ve karar erkek ve kadın için aynı sonucu doğuruyor.
Kadın nafakayı ödemezse ne yapabilirim?
Nafaka kararını icraya koyabilir, ödenmeyen nafaka için şikâyette bulunabilirsiniz. Nafaka kararına uymayan borçlu hakkında şikâyet üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m.344).
Ayrı yaşıyoruz ama dava yok; nafaka isteyebilir miyim?
Evet. Birlikte yaşamaya ara verilmesi hâlinde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıyı belirler (TMK m.197/2-3).
Bu yazının kaynakları. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.10, 41, 153; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.4, 169, 175, 176, 178, 182, 186, 197, 327; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.344; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119; 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.2, 4; Anayasa Mahkemesinin 17.05.2012 tarihli, E.2011/136, K.2012/72 ve 04.06.2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararları (RG 30.09.2026, 33386); Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 08.05.2026 tarihli, E.2021/8, K.2026/1 sayılı kararı (RG 30.06.2026, 33296); Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2015 tarihli, E.2014/416, K.2015/2631; 16.03.2016 tarihli, E.2014/8-1021, K.2016/328 ve 07.06.2022 tarihli, E.2021/2-322, K.2022/851 sayılı kararları; Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 12.03.2020 tarihli, E.2020/617, K.2020/2140; 21.01.2025 tarihli, E.2023/5751, K.2025/555 ve 02.12.2025 tarihli, E.2025/3542, K.2025/10509 sayılı kararları; basına 20.09.2026 (Yargıtay 2. HD) ve 17.12.2025 (Tire 2. Asliye Hukuk Mahkemesi) tarihlerinde yansıyan kararlar.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Boşanmada Erkeğin Hakları 2026
- Yoksulluk Nafakası (TMK 175): Şartlar
- Çalışan Eş Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?
- Yoksulluk Nafakasında Çalışma Gücü ve Yaş Kriteri
- Tedbir Nafakası (TMK 169)
- İştirak Nafakası Neleri Kapsar?
- AYM Süresiz Nafaka Kararı (2026)
- Nafaka Artırım ve Azaltım Davası
- Nafaka Borcunu Ödememe ve Tazyik Hapsi
Nafaka hakkınızı kanunun eşitlik ilkesiyle savunalım
Yoksulluk, tedbir ve iştirak nafakası taleplerinizi delilleriyle hazırlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppNafaka ve tazminat kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Boşanmada kadının hakları · Ev hanımına ne kadar nafaka · Eşit kusurda nafaka · Yeniden evlenme ve nafaka · Nafaka hesaplama aracı