Boşanmada Tarafların Eşit Kusuru Hâlinde Tazminat ve Nafaka

Boşanma davalarında en çok merak edilen konulardan biri, kusurun maddi sonuçlara etkisidir. “Eşim de en az benim kadar kusurlu; o zaman ben tazminat alabilir miyim, nafaka isteyebilir miyim?” sorusu sık sorulur. Bu sorunun yanıtı, tazminat ile nafaka için farklıdır.

Kusur dengesinin sonuçları nelerdir?

Tazminatta kusur şartı

Türk Medeni Kanunu’na göre maddi ve manevi tazminat isteyebilmek için, tazminat isteyenin kusursuz veya daha az kusurlu olması; karşı tarafın ise kusurlu olması gerekir.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında, taraflar eşit kusurluysa kural olarak her iki tarafın da maddi ve manevi tazminat talepleri reddedilir. Çünkü eşit kusur, birinin diğerinden tazminat istemesini engeller.

Nafakada daha esnek ölçü

Yoksulluk nafakasında ölçü biraz farklıdır. Kanuna göre, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan yoksulluk nafakası isteyebilir.

Yani nafaka için kusursuz olmak şart değildir; yeterli olan, nafaka isteyenin karşı taraftan daha ağır kusurlu olmamasıdır. Bu nedenle eşit kusur hâlinde bile, koşulları varsa yoksulluk nafakası bağlanabilir.

Özetle fark

• Maddi/manevi tazminat: Eşit kusurda kural olarak istenemez.
• Yoksulluk nafakası: Daha ağır kusurlu olmamak ve yoksulluğa düşmek koşuluyla, eşit kusurda bile istenebilir.
• İştirak nafakası: Çocuğun ihtiyacı için ödenir; eşlerin kusur durumundan etkilenmez.

Kusur dengesi, boşanmanın maddi sonuçlarını doğrudan şekillendirir. Eşit kusurda tazminat kapısı çoğu zaman kapanır; ama yoksulluk nafakası kapısı, koşulları varsa açık kalabilir. Bu nedenle dosyada kusurun doğru tespiti büyük önem taşır.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde yer verilen değerlendirmeler yerleşik yargı uygulaması ve yürürlükteki kanun hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçtihatlar ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.

Eşit Kusurun Talep Bazında Sonuçları

Eşit kusur tespiti, her talebi aynı biçimde etkilemez. Aşağıdaki tablo, hangi talebin eşit kusurdan nasıl etkilendiğini göstermektedir.

İkinci ile dördüncü satır arasındaki fark, bu konudaki en kritik ayrımdır: tazminat için “daha az kusurlu olmak” gerekirken, yoksulluk nafakası için yalnızca “ağır kusurlu olmamak” yeterlidir. Eşit kusur, ağır kusur anlamına gelmediğinden nafaka talebine engel değildir; ancak tazminat talebini düşürür. Bu nedenle eşit kusur tespiti edilen dosyalarda tazminat reddedilirken nafakaya hükmedilmesi çelişki değil, kanunun öngördüğü sonuçtur.

Kusur Dengesini Değiştirmek İçin Ne Yapılmalı?

Eşit kusur tespiti kaçınılmaz değildir. Dosyanın kurulumu, kusur dengesini doğrudan etkiler.

İkinci satır çoğu dosyanın kaderini belirler: kusur değerlendirmesinde vakıaların sayısı değil ağırlığı esastır. Karşı tarafın on adet küçük kusurlu davranışına karşılık tek bir ağır eylem (şiddet, sadakatsizlik), kusur dengesini tümüyle değiştirebilir. Bu nedenle dilekçede vakıaları çoğaltmak yerine, ağırlıklarını ortaya koymak daha etkilidir. Tazminatın şartları için boşanmada maddi tazminat ve kusurun rolü yazımıza bakabilirsiniz.

Özetle: Eşit Kusur Tazminatı Düşürür, Nafakayı Değil

Eşit kusur tespiti boşanma kararına engel değildir; asıl etkisini mali sonuçlarda gösterir. Maddi ve manevi tazminat için talep edenin daha az kusurlu olması gerektiğinden eşit kusurda tazminata hükmedilmez. Buna karşılık yoksulluk nafakasında aranan ölçüt yalnızca ağır kusurlu olmamaktır; eşit kusur ağır kusur sayılmadığından nafaka talebi ayakta kalır. Tedbir ve iştirak nafakası ile velayet ise kusurdan bağımsızdır. Kusur dengesini belirleyen şey vakıaların sayısı değil ağırlığıdır; bu nedenle dilekçede iddiaları çoğaltmak yerine ağırlıklarını somut delille ortaya koymak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tarafların eşit kusuru hâlinde tazminat alınabilir mi?

Hayır. Maddi ve manevi tazminat için talep edenin kusursuz veya daha az kusurlu olması gerekir. Eşit kusur hâlinde tazminat talepleri reddedilir.

Eşit kusurda yoksulluk nafakası bağlanır mı?

Yoksulluk nafakası için talep edenin daha ağır kusurlu olmaması yeterlidir. Eşit kusurlu olsa dahi yoksulluğa düşecek eş, şartları varsa yoksulluk nafakası alabilir.

Kusur oranı nasıl belirlenir?

Hâkim, boşanmaya sebep olan olayları ve tarafların davranışlarını değerlendirerek kusur dağılımını belirler. Kusur, tazminat ve nafaka kararlarının temelini oluşturur.