Nafaka Ödüyorum, Ne Zaman Biter? 2026 — Süresiz Nafakanın İptali, 13. Yargı Paketi Geçiş Hükmü ve Bugün Nafakayı Bitirmenin Yolları: Örnek Hesaplarla (TMK 175, 176; Anayasa 153; İİK 344)

Yıllardır yoksulluk nafakası ödüyorsanız nafakanız bugün kendiliğinden bitmez ve 30.06.2027’de de kendiliğinden bitmeyecek. Anayasa Mahkemesi TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti ve iptal 30.06.2027’de yürürlüğe girecek (AYM 04.06.2026, E.2025/156, K.2026/131; RG 30.09.2026, sayı 33386). Ancak iptal kararları geriye yürümediğinden kesinleşmiş nafaka kararları kendiliğinden ortadan kalkmaz (Anayasa m.153/5). Mevcut nafakaların akıbetini 13. Yargı Paketinin geçiş hükmü belirleyecek. Basına yansıyan taslağa göre yeni süre 3 yıldan az olmamak ve kural olarak evlilik süresinin yarısını geçmemek üzere hesaplanacak; ödediğiniz süre bu hesabı aşmışsa nafaka bir yıl daha ödenip sona erecek, aşmamışsa hesaplanan süre tamamlanacak. 28.10.2026 itibarıyla teklif TBMM’ye sunulmadı. Bugün ise nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya ölüm hâlinde kendiliğinden; fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat hâlinde mahkeme kararıyla sona erer (TMK m.176/3). Nafakayı kendiliğinden kesmek ise üç aya kadar tazyik hapsi riski taşır (İİK m.344). Bu rehber nafakanızın bugünkü hukuka ve taslağa göre ne zaman bitebileceğini örnek hesaplarla gösterir ve paketi beklemeden atabileceğiniz adımları madde madde anlatır.

1. Önce Ödediğiniz Nafakanın Türünü Belirleyin

“Nafaka ne zaman biter?” sorusunun cevabı nafakanın türüne göre değişir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı da, 13. Yargı Paketi taslağı da yalnızca boşanmadan sonra eşe ödenen yoksulluk nafakasıyla ilgilidir. Mahkeme kararınızın hüküm fıkrasında nafakanın hangi maddeye dayandığı ve kimin lehine hükmedildiği yazar.

İştirak nafakası ödeyenler için kural nettir: çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla iştirak nafakası kendiliğinden biter. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre ondan beklenebilecek ölçüde, eğitim sona erinceye kadar bakmakla yükümlüdür (TMK m.328/2); ancak bu talebi ergin çocuk kendisi ileri sürer. Ayrıntılar için iştirak nafakası çocuk 18 yaşına gelince biter mi? ve reşit olan çocuğun eğitimi yazılarımıza, bütün türlerin başlangıç ve bitiş anları için nafaka ne zaman başlar, ne zaman biter? rehberimize bakabilirsiniz.

2. Bugünkü Hukukta Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Biter?

1- TMK m.176/3 bakımından: kendiliğinden sona erme. İrat biçiminde ödenecek nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Bu iki durumda dava açmaya gerek yoktur; nafaka evlenme veya ölüm tarihinden itibaren doğmaz. Alacaklı evlendiği hâlde icra takibine devam ederse, bu dönemin nafakasının doğmadığı nüfus kayıt örneğiyle icra mahkemesinde ileri sürülür. Evlenme tarihinden sonra ödenmiş nafakaların iadesi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebilir (TBK m.77); bu talep geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yıl içinde ileri sürülmelidir (TBK m.82). Ölüm hâlinde yükümlülük mirasçılara geçmez; ancak ölüm tarihine kadar doğmuş ve ödenmemiş nafakalar terekenin borcudur.

2- TMK m.176/3 bakımından: mahkeme kararıyla kaldırma. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Bu üç hâlde nafaka kendiliğinden bitmez; dava açılmadıkça ödeme yükümlülüğü sürer. İspat yükü kaldırma sebebini ileri süren nafaka yükümlüsündedir (TMK m.6).

3- TMK m.176/4 bakımından: azaltma. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir. Emekli olup gelirin düşmesi, işsiz kalma, yeni bir evlilikten çocuk sahibi olma veya alacaklının asgari ücretle de olsa düzenli bir işe girmesi bu kapsamda değerlendirilir.

4- TMK m.176/5 bakımından: yıllık artış. Hâkim istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. Kararınızda yıllık artış hükmü varsa ödediğiniz tutar her yıl bu hükme göre değişir; artış hükmünün kaldırılması veya değiştirilmesi de ancak dava yoluyla istenebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, alacaklının sigortalı ve düzenli bir işte çalıştığı, borçlunun ise düzenli bir gelirinin bulunmadığı bir olayda nafakanın dava tarihinden itibaren kaldırılmasını oy çokluğuyla yerinde bulmuştur (YHGK 14.11.2019, E.2017/3-1013, K.2019/1180). Bu karar iki şeyi gösteriyor: alacaklının düzenli gelir elde etmesi kaldırma sebebi olabilir ve kaldırma geriye, sebebin ortaya çıktığı tarihe değil, dava tarihine kadar yürür. Kaldırma sebebini öğrendiğiniz hâlde dava açmakta geciktiğiniz her ay için nafaka borcu ayakta kalır. Sebeplerin Yargıtay kararlarındaki ölçütleri için nafakanın kaldırılması veya azaltılması, birlikte yaşama iddiasının ispatı için eski eşin birlikte yaşaması nafakayı bitirir mi? yazılarımıza bakabilirsiniz.

3. Anayasa Mahkemesi Kararı: 30 Haziran 2027’de Ne Değişecek?

1- Kararın künyesi. Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin başvurusu üzerine TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla iptal etmiş, iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir (AYM 04.06.2026, E.2025/156, K.2026/131). Karar 30.09.2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır; iptal 30.06.2027’de yürürlüğe girecektir. Mahkeme aynı ibareye yönelik önceki bir başvuruyu 17.05.2012 tarihli kararıyla reddetmişti (E.2011/136, K.2012/72); 2026 kararı bu içtihattan dönüştür.

2- Anayasa m.153/3 ve 153/4 bakımından. Anayasa Mahkemesi iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir ve bu tarih kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. Yürürlüğün ertelenmesi hâlinde TBMM, iptal kararıyla doğan hukuki boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. 13. Yargı Paketinin nafaka bölümü bu boşluğu doldurmak için hazırlanıyor.

3- Anayasa m.153/5 bakımından. İptal kararları geriye yürümez. Bu nedenle bugüne kadar verilmiş ve kesinleşmiş nafaka kararları 30.06.2027’de kendiliğinden ortadan kalkmayacak, ödenmiş nafakaların iadesi de gündeme gelmeyecektir. Kesinleşmiş nafakaların akıbetini yeni kanunun geçiş hükmü veya her dosyada ayrıca açılacak dava belirleyecektir.

4- Erteleme süresince ne olur? 30.06.2027’ye kadar TMK m.175 mevcut hâliyle yürürlüktedir ve aile mahkemeleri bu hükmü uygular. Hâkimin bu dönemde, kanunun tanımadığı bir yetkiyle yoksulluk nafakasına doğrudan süre sınırı koyması beklenmemelidir. Kanun koyucu 30.06.2027’ye kadar düzenleme yapmazsa, “süresiz olarak” ibaresi metinden çıkmış ama yerine bir süre kuralı konmamış olur. Bu durumda hâkimin süreyi nasıl belirleyeceği tartışılacaktır. Kesinleşmiş kararlar yönünden ise bu boşluk kendiliğinden bir sona erme sonucu doğurmaz. Kararın ayrıntıları için AYM süresiz nafaka kararı, geriye yürümezlik için süresiz nafaka iptali geriye yürür mü? yazılarımıza bakabilirsiniz.

4. 13. Yargı Paketi Taslağı: Mevcut Nafakalar İçin Ne Konuşuluyor?

Paket henüz Meclis’e sunulmadığından aşağıdakiler resmî metin değil, basın haberleridir. Haberlerin büyük kısmı aynı çerçeveyi aktarıyor; ayrıntılarda ise farklar var.

Haberlerin ortak noktaları. Birincisi, kesinleşmiş nafakaların yasalaşmayla birlikte hemen kesilmesi öngörülmüyor; en az bir yıllık bir geçiş konuşuluyor. İkincisi, yeni süre evlilik süresine bağlanıyor. Üçüncüsü, hâkime istisnai durumlarda daha uzun süre belirleme yetkisi veriliyor: yükümlünün haksız fiili nedeniyle alacaklının çalışamaz hâle gelmesi veya alacaklının yaşının ilerlemiş olması ve düzenli bir gelirinin bulunmaması bu durumlar arasında sayılıyor. Dördüncüsü, yasalaşma anında görülmekte olan davalara yeni kuralların uygulanması gündemde.

Haberlerin ayrıldığı noktalar. Alt sınır bir grup haberde 3 yıl, diğerinde kısa evlilikler için 5 yıl olarak geçiyor. Evlilik süresinin evlenmeden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar mı, yoksa kesinleşmeye kadar mı hesaplanacağı açık değil. Kesinleşmiş nafakalarda yeni sürenin hangi tarihten başlayarak hesaplanacağı ve istisnai uzun sürelerin kesinleşmiş nafakalara uygulanıp uygulanmayacağı da belli değil. Paketin diğer başlıkları için 13. Yargı Paketi aile hukuku rehberimize, geçiş hükümlerinin genel mantığı için yeni nafaka düzenlemesi mevcut kararları etkiler mi? yazımıza bakabilirsiniz.

5. Nafakanız Taslağa Göre Ne Zaman Biter? Örnek Hesaplar

Aşağıdaki hesaplar, 22.10.2026 tarihli Milli Gazete ve 16.10.2026 tarihli CNBC-e haberlerinde aktarılan geçiş anlatımını örnek dosyalara uygular. Hesapta dört varsayım kullanılmıştır ve her biri resmî metinle değişebilir:

1. Yeni süre, nafaka alacaklısı lehine en uzun sonucu veren üst sınırla, yani evlenmeden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısıyla hesaplanmıştır; bu yarı 3 yıldan azsa 3 yıl alınmıştır.
2. Yeni süre, boşanma kararının kesinleşmesinden başlatılmıştır.
3. Kanunun 01.03.2027’de yürürlüğe girdiği varsayılmıştır. Bu tarih yalnızca hesap örneğidir; gerçek yürürlük tarihi bilinmiyor.
4. Hâkimin istisnai uzun süre yetkisi hesaba katılmamıştır.

Tablodan çıkan sonuçlar. Kısa ve orta süreli evliliklerden sonra uzun yıllardır nafaka ödeyen yükümlüler için taslak anlatımı, nafakanın yürürlükten yaklaşık bir yıl sonra sona ermesi sonucunu doğuruyor. Uzun evliliklerden sonra yakın tarihte boşananlar için ise nafaka yıllarca sürmeye devam ediyor. Ekonomi Gazetesi’nin aktardığı formülde 10 yıla kadar evliliklerde süre 5 yıl olduğundan ilk iki satırda hesaplanan süre değişir, ancak sonuç değişmez: ödenen süre her durumda yeni süreyi aşmıştır. Yeni Şafak’ın aktardığı “bir yıl daha” anlatımı ise ilk dört satırla aynı sonucu verir; uzun evlilik satırlarında bu anlatım bir ayrım içermiyor.

Tablonun söylemediği şeyler. Birincisi, nafakanın bitmesi için ayrıca dava açılması gerekip gerekmeyeceği bilinmiyor; bir habere göre bazı durumlarda nafaka bir yıl sonunda kendiliğinden sona erecek. İkincisi, alacaklının uzatma için başvurabileceği ve hâkimin yaşlı ve geliri olmayan alacaklı için daha uzun süre belirleyebileceği konuşuluyor; bu imkân kesinleşmiş nafakalara da tanınırsa tablodaki bitiş tarihleri uzayabilir. Üçüncüsü, yürürlük tarihi değiştikçe “bir yıl daha” ile bulunan tarihler de değişir. Bugünkü hukukta nafakanın miktarına ilişkin hesap için nafakaya süre sınırı nasıl talep edilir? yazımızdaki yol haritasına bakabilirsiniz.

6. Paketi Beklemeden Bugün Yapabilecekleriniz

1- Kaldırma veya azaltma sebebi varsa davayı açın. Taslak yasalaşsa bile kesinleşmiş nafakalarda en az bir yıllık bir geçiş konuşuluyor ve kanunun ne zaman yürürlüğe gireceği belli değil. Bugün TMK m.176/3 veya 176/4’teki bir sebep gerçekleşmişse beklemek, geçiş süresinin üzerine fazladan ödeme yapmak anlamına gelir. Kaldırma kararı kural olarak dava tarihinden itibaren sonuç doğurduğundan, bu dava paketten bağımsız olarak hemen açılmalıdır.

2- Davayı terditli kurun. Asıl talep olarak nafakanın kaldırılması, mahkeme bu kanaatte değilse terditli olarak azaltılması istenmelidir. Yargıtay kaldırma talebinin azaltmayı da içerdiğini kabul etse de (YHGK 29.11.2017, E.2017/3-1532, K.2017/1465), alacaklının asgari ücretle bir işe girdiği gibi durumlarda azaltmanın dilekçede açıkça istenmesi en güvenli yoldur.

3- Görevli ve yetkili mahkeme. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası aile mahkemesinde görülür (4787 s.K. m.4). Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetki bakımından genel kural uygulanır ve dava davalının, yani nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde açılır (HMK m.6).

4- Delilleri hukuka uygun toplayın. Alacaklının SGK kayıtları, adres ve abonelik bilgileri, tapu ve araç kayıtları ile mahkemece kolluk aracılığıyla yaptırılacak sosyal ve ekonomik durum araştırması başlıca delillerdir. Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller dikkate alınmaz (HMK m.189/2). Eski eşi gizlice takip ettirmek veya hesaplarına izinsiz girmek hem delili kullanılamaz hâle getirir hem de ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir.

5- Anlaşmalı protokolle belirlenen nafaka da değiştirilebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, hâkimin onayıyla geçerlilik kazanan anlaşmalı boşanma protokolündeki yoksulluk nafakası hükümlerinin de TMK m.176’ya göre kaldırılıp azaltılabileceğini kabul etmiştir (YHGK 12.02.2025, E.2023/2-582, K.2025/24). Protokolde nafakanın kabul edilmiş olması tek başına kaldırma davasına engel değildir.

6- Toptan ödeme ve sulh. Kanun, nafakanın toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebileceğini zaten düzenliyor (TMK m.176/1); bu hüküm iptal kapsamında değildir. Kesinleşmiş aylık nafakayı sona erdirmek için taraflar belirli bir tutarın toptan ödenmesi karşılığında anlaşabilir. Böyle bir anlaşmanın, açılacak kaldırma davasında mahkeme huzurunda sulh olarak karara bağlatılması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları önler (HMK m.313). Toptan ödemenin avantaj ve riskleri için toptan nafaka ödemesi yazımıza, dilekçe örneği için nafaka azaltma ve kaldırma dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

7. Nafakayı Kendiliğinden Kesmek Neden Risklidir?

1- İİK m.344 bakımından. Nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Tazyik hapsi bir ceza değil, ödemeye zorlama aracıdır; ancak ödenmeyen her dönem için ayrı şikâyet yapılabilir. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açılmışsa, ileri sürülen sebepler gözetilerek tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir.

2- İİK m.347 bakımından. Şikâyet hakkı fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer. Bu süre şikâyet hakkını sınırlar; birikmiş nafaka borcunu ortadan kaldırmaz.

3- İcra takibi ve haciz. Ödenmeyen nafakalar birikmiş alacak hâline gelir ve ilama dayalı icra takibiyle tahsil edilir. Nafaka alacakları haczedilmezlik kurallarının istisnasıdır; SGK’dan bağlanan gelir ve aylıklar nafaka borçları dışında haczedilemez, yani nafaka borcu için emekli aylığına da haciz konabilir (5510 s.K. m.93). Ayrıntılar için emekli maaşına nafaka için haciz konur mu? yazımıza bakabilirsiniz.

4- “AYM nafakayı kaldırdı” varsayımı. İptal kararı kesinleşmiş nafakaları sona erdirmez; üstelik 30.06.2027’ye kadar yürürlüğe de girmeyecektir. İptale dayanarak ödemeyi kesmek savunulabilir bir yol değildir. Aynı şey taslak için de geçerlidir: bir kanun teklifi Meclis’e sunulmadan, kabul edilmeden ve Resmî Gazete’de yayımlanmadan hüküm doğurmaz.

5- Ödeme yöntemi. Nafakayı alacaklının banka hesabına, açıklama kısmına “… ayı yoksulluk nafakası” yazarak ödeyin. Elden ödemeler ve kira, fatura gibi açıklamasız ödemeler nafakadan mahsup edilmeyebilir; icra mahkemesinde ödemenin ispatı da güçleşir. Ayrıntılar için eski eşin kirasını ben ödüyorum ve ödeme güçlüğü için nafakayı ödeyemiyorum yazılarımıza bakabilirsiniz.

8. Özel Durumlar

Emekli oldum, gelirim düştü

Emeklilikle gelirin esaslı biçimde düşmesi tarafların mali durumlarının değişmesi kapsamındadır ve azaltma davasının konusu olabilir (TMK m.176/4). Emekli aylığına nafaka borcu için haciz konabildiğinden ödemeyi kesmek yerine dava açmak gerekir. İşsiz kalma hâli için nafaka ödeyen eş işsiz kalırsa yazımıza bakabilirsiniz.

Yeniden evlendim, yeni evliliğimden çocuğum oldu

Yükümlünün yeniden evlenmesi nafakayı kendiliğinden azaltmaz; ancak yeni bakım yükümlülükleri mali durumun değişmesi olarak değerlendirilebilir. Bu konuyu yeniden evlendim, çocuğum oldu: nafaka azaltılır mı? yazımızda ayrıntılı anlattık.

Eski eşim çalışmaya başladı

Alacaklının sigortalı ve düzenli bir işte çalışması yoksulluğun ortadan kalkması kapsamında değerlendirilebilir. Hukuk Genel Kurulu böyle bir olayda nafakanın dava tarihinden itibaren kaldırılmasını yerinde bulmuştur (YHGK K.2019/1180). Gelirin düşük olduğu durumlarda mahkeme kaldırma yerine azaltmaya karar verebilir; bu nedenle terditli talep önemlidir.

Ben ölürsem nafaka mirasçılarıma geçer mi?

Hayır. Taraflardan birinin ölümüyle nafaka kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). Ölüm tarihine kadar doğmuş ve ödenmemiş nafakalar ise terekenin borcudur ve mirasçılardan istenebilir. Ölüm aylığı ve dul aylığına ilişkin sorular için boşanan eş eski eşinden dul aylığı alabilir mi? yazımıza bakabilirsiniz.

Uzun bir evlilikten sonra yakın zamanda boşandım

Taslak anlatımına göre uzun evliliklerde yeni süre de uzun olacak. 20 yıllık bir evlilikte üst sınır 10 yıl, 30 yıllık bir evlilikte 15 yıl olarak hesaplanıyor. Alacaklının yaşı ilerlemiş ve düzenli geliri yoksa hâkimin daha uzun süre belirleyebilmesi de konuşuluyor. Bu dosyalarda paketin nafakayı kısa sürede bitirmesi beklenmemeli; mali durumdaki değişiklikler için TMK m.176/4 yolu öncelikli olmaya devam edecek. Uzun evliliklerin diğer sonuçları için uzun evlilikten sonra boşanma yazımıza bakabilirsiniz.

Boşanma davam devam ediyor ve tedbir nafakası ödüyorum

Tedbir nafakası boşanma davası sürerken ödenir ve kural olarak boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer; kararda devamına hükmedilmişse yoksulluk nafakası olarak sürer. Taslakta yeni kuralların yasalaşma anında görülmekte olan davalara da uygulanması konuşulduğundan, davanız sürüyorsa yoksulluk nafakası talebine karşı evlilik süresini, karşı tarafın yaşını, eğitimini, sağlığını ve çalışma imkânlarını gösteren delilleri şimdiden hazırlamak yararlı olur. Tedbir nafakasının akıbeti için tedbir nafakası karar sonrası yoksulluk nafakasına döner mi?, devam eden davalardaki strateji için 9 aylık geçiş dönemi yazılarımıza bakabilirsiniz.

9. Nafakanın Kaldırılması Dava Dilekçesinin İskeleti

Aşağıdaki iskelet, yoksulluk nafakası ödeyen ve alacaklının düzenli gelir elde ettiğini ileri süren kişinin dilekçesinin hangi bölümlerden oluşacağını gösterir. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulmalıdır. Fiilen evli gibi yaşama veya haysiyetsiz hayat iddiasında açıklamalar ve deliller buna göre değiştirilmelidir.

Dava açıldıktan sonra icra takibinde tazyik hapsi şikâyeti yapılırsa, kaldırma veya azaltma davasının açıldığı icra ceza mahkemesindeki dosyaya bildirilerek tazyik hapsinin uygulanmasının bu davanın sonuna bırakılması istenir (İİK m.344). Bu talep ödeme yükümlülüğünü durdurmaz; yalnızca tazyik hapsinin uygulanmasını erteleyebilir.

10. Sık Yapılan Hatalar

1- AYM kararını “nafaka kalktı” diye okumak. İptal 30.06.2027’de yürürlüğe girecek ve kesinleşmiş kararları kendiliğinden sona erdirmeyecek (Anayasa m.153/5).

2- Taslağı yürürlükte sanmak. Teklif henüz Meclis’e sunulmadı. Haberlerde geçen formüller Meclis’te değişebilir.

3- Kaldırma sebebi doğduğu hâlde paketi beklemek. Kaldırma kararı kural olarak dava tarihinden itibaren etkili olduğundan geciken her ay için nafaka borcu ayakta kalır.

4- Ödemeyi kendiliğinden kesmek veya azaltmak. Üç aya kadar tazyik hapsi ve icra takibi riski doğar (İİK m.344).

5- İştirak nafakasını yoksulluk nafakasıyla karıştırmak. Çocuk için ödenen nafaka AYM kararından ve paketten etkilenmez.

6- Açıklamasız ödeme yapmak. Kira, fatura veya elden ödemeler nafakadan mahsup edilmeyebilir.

7- Delili hukuka aykırı yoldan toplamak. Hukuka aykırı delil dikkate alınmaz (HMK m.189/2) ve ayrı bir sorumluluk doğurabilir.

11. Adım Adım Yol Haritası

1. Kararınızı inceleyin. Nafakanın türünü, tutarını, artış hükmünü ve kesinleşme tarihini kesinleşme şerhli karardan tespit edin.
2. Tarihleri not edin. Evlenme tarihi, boşanma davasının açıldığı tarih ve kesinleşme tarihi taslaktaki hesabın temelidir.
3. Bugünkü sebepleri kontrol edin. Alacaklı evlendi mi, biriyle evli gibi yaşıyor mu, düzenli bir işe girdi mi, sizin geliriniz düştü mü?
4. Sebep varsa davayı açın. Kaldırma ve terditli azaltma talebiyle aile mahkemesine başvurun; delilleri hukuka uygun yollarla toplayın.
5. Ödemeye devam edin. Dava sürerken de ödemeyi açıklamalı banka transferiyle sürdürün.
6. Tazyik hapsi şikâyeti gelirse açtığınız davayı bildirerek uygulamanın dava sonuna bırakılmasını isteyin.
7. Toptan ödeme düşünüyorsanız anlaşmayı mahkemede sulh olarak karara bağlatın.
8. Resmî metni izleyin. Teklif sunulduğunda geçiş hükmüne göre dosyanızı yeniden hesaplayın; bu sayfa da güncellenecektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Süresiz nafaka kalktı mı, ödemeyi bırakabilir miyim?

Hayır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı 30.06.2027’de yürürlüğe girecek ve kesinleşmiş nafaka kararlarını kendiliğinden sona erdirmeyecek (Anayasa m.153/5). Ödemeyi bırakan yükümlü, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle karşılaşabilir (İİK m.344).

30 Haziran 2027’den sonra nafakam kendiliğinden biter mi?

İptal kararı tek başına kesinleşmiş nafakaları bitirmez. Mevcut nafakaların akıbetini 13. Yargı Paketinin geçiş hükmü belirleyecek. Taslak haberlerine göre kesinleşmiş nafakalar hemen kesilmeyecek, en az bir yıllık geçiş uygulanacak.

Taslağa göre benim nafakam ne zaman biter?

Taslak anlatımına göre önce evlilik süresinin yarısı, 3 yıldan az olmamak üzere hesaplanır. Ödediğiniz süre bu hesabı aşmışsa nafaka bir yıl daha ödenip sona erer; kalan süre bir yıl veya daha azsa bir yıllık geçiş, daha fazlaysa hesaplanan süre tamamlanır. Örneğin 10 yıllık bir evlilikten sonra 2017’den beri nafaka ödüyorsanız hesaplanan 5 yıllık süre çoktan dolmuştur; nafaka yürürlükten bir yıl sonra sona erer. Resmî metin bu sonucu değiştirebilir.

Kanun yasalaşınca ayrıca dava açmam gerekecek mi?

Bu resmî metne bağlıdır. Bir habere göre bazı durumlarda nafaka bir yıl sonunda kendiliğinden sona erecek. Kendiliğinden sona erme açıkça düzenlenmezse yükümlünün kaldırma davası açması gerekebilir.

Eski eşim yeniden evlendi; nafaka için dava açmam gerekir mi?

Hayır. Alacaklının yeniden evlenmesiyle nafaka kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). Evlenmeyi gösteren nüfus kayıt örneğini saklayın; alacaklı takibe devam ederse bunu icra mahkemesinde ileri sürebilirsiniz. Evlenmeden sonra ödediğiniz nafakaların iadesini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebilirsiniz (TBK m.77, 82).

Eski eşim resmî nikâh kıymadan biriyle yaşıyor; nafaka biter mi?

Kendiliğinden bitmez; mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3). Gelip geçici bir ilişki değil, süreklilik taşıyan ve evli gibi yaşamayı gösteren bir birliktelik aranır ve ispat yükü sizdedir. Kaldırma kural olarak dava tarihinden itibaren etkili olduğundan davayı geciktirmeyin.

Eski eşim asgari ücretle işe girdi; nafaka kaldırılır mı?

Alacaklının düzenli ve sigortalı bir işte çalışması yoksulluğun ortadan kalkması olarak değerlendirilebilir (YHGK K.2019/1180). Gelir düşükse mahkeme kaldırma yerine azaltmaya karar verebilir; bu nedenle dilekçede terditli olarak azaltma da istenmelidir.

Kaldırma kararı hangi tarihten itibaren geçerli olur?

Kural olarak dava tarihinden itibaren. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu nafakanın dava tarihinden itibaren kaldırılmasını yerinde bulmuştur (YHGK 14.11.2019, E.2017/3-1013, K.2019/1180). Sebebin daha önce doğduğunu ispatlasanız bile dava tarihinden önceki nafaka borcu kural olarak ayakta kalır.

Dava açtım; dava sürerken nafaka ödemeye devam etmeli miyim?

Evet. Dava açmak ödeme yükümlülüğünü durdurmaz. Tazyik hapsi şikâyeti yapılırsa, açtığınız dava gözetilerek tazyik hapsinin uygulanması davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344).

Nafakayı toptan ödeyip kurtulabilir miyim?

Kanun nafakanın toptan ödenmesine karar verilebileceğini düzenler (TMK m.176/1) ve bu hüküm iptal kapsamında değildir. Kesinleşmiş aylık nafakada ise toptan ödeme karşılığında kaldırma için alacaklının da kabulü gerekir; anlaşmanın kaldırma davasında sulh olarak karara bağlatılması önerilir (HMK m.313). Taslakta aylık nafakanın toptan ödemeye çevrilmesi imkânı da konuşuluyor.

Anlaşmalı boşanmada nafakayı kendim kabul ettim; yine de kaldırma davası açabilir miyim?

Evet. Hukuk Genel Kurulu, hâkim onayıyla geçerlilik kazanan protokoldeki yoksulluk nafakası hükümlerinin de TMK m.176’ya göre kaldırılıp azaltılabileceğini kabul etmiştir (YHGK 12.02.2025, E.2023/2-582, K.2025/24).

Çocuğum için ödediğim nafaka da süreli hâle gelecek mi?

Hayır. AYM kararı ve taslak yalnızca yoksulluk nafakasıyla ilgilidir. İştirak nafakası çocuğun ergin olmasıyla sona erer (TMK m.328/1); eğitimi devam eden ergin çocuk ise ayrıca nafaka isteyebilir (TMK m.328/2).

Ölürsem nafaka borcu çocuklarıma geçer mi?

Hayır. Taraflardan birinin ölümüyle nafaka kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). Ancak ölüm tarihine kadar doğmuş ve ödenmemiş nafakalar terekenin borcudur.

Emekli maaşıma nafaka için haciz konabilir mi?

Evet. SGK’dan bağlanan gelir ve aylıklar haczedilemez; ancak nafaka borçları bu kuralın istisnasıdır (5510 s.K. m.93).

Nafaka ödemediğim için şikâyet edildim; ne kadar süre içinde şikâyet edilebilir?

Şikâyet hakkı fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.347). Bu süre birikmiş nafaka borcunu ortadan kaldırmaz; borç icra takibiyle tahsil edilebilir.

Nafaka kaldırma davası hangi mahkemede açılır?

Aile mahkemesinde (4787 s.K. m.4). Dava kural olarak davalının, yani nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde açılır (HMK m.6).

Paket yasalaşmadan önce nafakaya süre sınırı koyulmasını isteyebilir miyim?

30.06.2027’ye kadar TMK m.175 mevcut hâliyle yürürlükte olduğundan hâkimin doğrudan süre sınırı koyması beklenmemelidir. Bugün kullanılabilecek yollar TMK m.176’daki kaldırma ve azaltma sebepleri ile toptan ödeme anlaşmasıdır.

Boşanma davası sürenler için iki aşamalı boşanma yazımıza, nafaka alan tarafın hakları ve savunması için nafaka alıyorum, 13. Yargı Paketiyle kesilecek mi? yazımıza, paketin diğer aile hukuku başlıkları için 13. Yargı Paketi aile hukuku rehberimize, mal paylaşımı süresi için boşanalı 5 yıldan fazla oldu, mal paylaşımı davası açmadım yazımıza, yoksulluk nafakasının şartları için yoksulluk nafakası (TMK m.175) yazımıza, bütün süreler için aile hukukunda süreler tablosuna bakabilirsiniz.