Süresiz Nafaka İptali Geriye Yürür mü? Kesinleşmiş Nafaka Kararlarının Durumu

Anayasa Mahkemesi kararları, Anayasa’nın 153. maddesi gereği kural olarak geriye yürümez. Bu nedenle süresiz nafaka ibaresinin iptali, geçmişte kesinleşmiş nafaka kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve ödenmiş nafakaların iadesini gerektirmez. Kazanılmış hak ve hukuk güvenliği ilkeleri bu sonucu zorunlu kılar.

Anayasa m.153: İptal Kararları Geriye Yürümez

Anayasa’nın 153. maddesinin beşinci fıkrası açıktır: Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları geriye yürümez. Bu ilke, hukuk düzeninde istikrarı ve öngörülebilirliği korumak için vardır. İptal edilen bir hükme dayanılarak verilmiş ve kesin hüküm haline gelmiş kararlar, sırf iptal gerçekleşti diye kendiliğinden geçersiz hale gelmez.

Kesinleşmiş Nafaka Kararları Ne Olur?

Süresiz nafaka ibaresinin iptalinden önce verilmiş ve kesinleşmiş nafaka kararları, bu iptal kararı sebebiyle geriye dönük olarak ortadan kaldırılamaz. Maddi kazanılmış hak ve hukuki istikrar ilkeleri, kesin hüküm niteliği kazanan mahkeme kararlarının korunmasını gerektirir. Yasama organı geçmişe etkili aksine bir geçiş hükmü getirmedikçe, bu kararlar aynen geçerliliğini sürdürür.

Ödenmiş Nafakalar Geri İstenebilir mi?

Hayır. İptal kararından önce muaccel hale gelmiş ve usulünce ödenmiş nafaka tutarlarının, sebepsiz zenginleşme esasına dayanılarak geri istenmesi yasal dayanaktan yoksundur. Geçmişte yapılan ödemeler, o tarihte yürürlükte olan geçerli bir hukuki sebebe (mahkeme kararına) dayanıyordu.

Derdest (Görülmekte Olan) Davalar Ne Olur?

Henüz kesinleşmemiş, görülmekte olan davalarda durum farklılaşabilir ve bu nokta hukuken tartışmalıdır. Anayasa’nın 152. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Anayasa Mahkemesi’nin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır. Ancak süresiz nafaka kararında iptal hükmünün yürürlüğü ertelendiğinden, kuralın erteleme süresince uygulanıp uygulanmayacağı konusunda yargı organları arasında görüş birliği bulunmamaktadır. Açılmış ve sürmekte olan bir nafaka davanız varsa, sürecin nasıl etkileneceğini bir avukatla değerlendirmeniz önemlidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebildiğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve kanun metinlerini güncel hâliyle teyit etmeniz önerilir.

Süresiz Nafaka Kararının Künyesi ve Takvimi

Geriye yürümezlik tartışmasını doğru okumak için önce kararın künyesini ve yürürlük takvimini bilmek gerekir.

Karar. Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin görülmekte olan bir boşanma davasında itiraz yoluyla yaptığı başvuru üzerine, TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla iptal etmiştir (AYM, 04.06.2026, E.2025/156, K.2026/131). Yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmamıştır; m.175’in yoksulluk, kusur ve malî güç ölçütleri ile m.176-178 yürürlüktedir.

Yayım ve yürürlük. Karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Mahkeme, Anayasa m.153/3’teki yetkisini kullanarak iptal hükmünün yayımdan itibaren dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girmesine karar vermiştir. O tarihe kadar m.175 bugünkü metniyle yürürlüktedir.

Meclisin görevi. Erteleme hâlinde TBMM, iptalin doğuracağı boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar (Anayasa m.153/4). Mevcut nafakaların nasıl etkileneceği, çıkarılacak kanunun geçiş hükümlerine bağlıdır.

Kararın içeriği için süresiz nafaka kararı rehberimize, mevcut nafakalara etkisi için mevcut nafaka yazımıza bakabilirsiniz.

Anayasa m.153’ün Yedi Kuralı

İptal kararlarının etkisi tek bir cümleyle özetlenemez. Anayasa m.153, birbirini tamamlayan yedi ayrı kural içerir ve tartışmaların tamamı bu kuralların yorumundan doğar.

1. Kesinlik (m.153/1): Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. Bu kararlara karşı başvurulabilecek bir kanun yolu yoktur.

2. Gerekçe zorunluluğu (m.153/1): İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz. Bu kural, kararın hukukî sonuçlarının ancak gerekçesiyle birlikte değerlendirilebileceğini gösterir.

3. Kanun koyucu gibi hareket yasağı (m.153/2): Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez. Yani Mahkeme iptal eder; yerine yeni bir kural koyamaz. Boşluğu doldurmak yasama organının işidir.

4. Yürürlükten kalkma anı (m.153/3): Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Belirleyici tarih karar tarihi değil, Resmî Gazete’de yayım tarihidir.

5. Erteleme yetkisi ve üst sınır (m.153/3): Gereken hâllerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

6. Meclisin yükümlülüğü: İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukukî boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. (Metin, 2017 Anayasa değişikliğinden sonraki hâliyle aktarılmıştır; eski metinde “kanun hükmünde kararname” ve “kanun tasarı veya teklifini” ibareleri yer alıyordu.)

7. Bağlayıcılık (m.153/6): Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.

Erteleme Döneminde Hangi Kural Uygulanır?

İptal hükmünün yürürlüğü ertelenmişse, o dönemde hangi kuralın geçerli olduğu doğrudan Anayasa metninden çıkar.

Dördüncü kural, hükmün Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağını söyler. Beşinci kural ise Mahkeme’ye bu tarihi ileriye almak yetkisi tanır. İki kural birlikte okunduğunda sonuç şudur: erteleme kararı verilmişse, iptal edilen hüküm erteleme süresi boyunca yürürlükte kalmaya devam eder.

Neden böyle bir yetki var? Gerekçesi, bir kanunun derhâl ortadan kaldırılmasından doğacak hukukî boşluğun sakıncalarını önlemek ve yasama organının gerekli tedbirleri almasını sağlamaktır. Üçüncü kuralla — kanun koyucu gibi hareket yasağıyla — birlikte düşünüldüğünde tablo tamamlanır: Mahkeme boşluğu kendisi dolduramayacağı için, Meclise zaman tanır.

Sınır mutlaktır. Erteleme süresi, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. Bu, anayasal bir üst sınırdır; uzatılamaz.

Erteleme dolduğunda ne olur? Süre sonunda hüküm kendiliğinden yürürlükten kalkar. Meclis bu süre içinde yeni bir düzenleme yapmamışsa, ortaya çıkan boşluk genel hükümler ve yargı içtihadıyla doldurulur.

Derdest Davalar: İki Kuralın Gerilimi

Tartışmanın en yoğun olduğu nokta, karar öncesinde açılmış ve hâlâ görülmekte olan davalardır. Burada iki anayasal kural karşı karşıya gelir.

Bir yanda geriye yürümezlik. İptal kararları geriye yürümez; iptal edilen hüküm, yürürlükte olduğu dönemde doğurduğu sonuçlar bakımından geçerliliğini korur.

Diğer yanda bağlayıcılık. Yedinci kural, kararların yargı organlarını da bağladığını söyler. Bu kurala dayanan görüşe göre, bir kuralın iptali sonucunda mahkemeler bakmakta oldukları davaları bu karara göre çözmekle yükümlüdür; bu sonuç, doğrudan bağlayıcılık kuralının bir gereğidir.

İtiraz yolunun özel durumu — Anayasa m.152. Somut norm denetiminde ayrı bir düzenleme vardır: Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundadır.

Son cümle önemlidir: karar, esas hakkındaki hüküm kesinleşmeden önce gelirse mahkeme ona uymak zorundadır. Bu, derdest dosyalar bakımından anayasal bir dayanak oluşturur.

Kesinleşmiş kararlar farklıdır. Buna karşılık kesin hüküm hâline gelmiş kararlar bakımından durum değişir: geriye yürümezlik ilkesi ve kesin hükmün korunması birlikte işler. Bu nedenle kesinleşmiş bir nafaka hükmü, iptal kararıyla kendiliğinden ortadan kalkmaz.

İptalden Bağımsız Olarak Zaten Açık Olan Yollar

Tartışmanın gölgesinde kalan bir gerçek vardır: kesinleşmiş bir nafaka kararının değiştirilmesi için iptal kararına ihtiyaç yoktur. Türk Medenî Kanunu bu imkânları zaten tanımıştır.

Kendiliğinden sona erme — TMK m.176/3: irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar.

Mahkeme kararıyla kaldırma — aynı fıkra: alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Bu üç olgu değerlendirme gerektirdiğinden dava açılması ve ispat şarttır.

Azaltma ve artırma — TMK m.176/4: tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. Yani nafaka miktarı hiçbir zaman dokunulmaz değildir.

Yetki kolaylığı — TMK m.177: boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir. Görevli mahkeme aile mahkemesidir.

İcra boyutu. Kaldırma veya azaltma kararı alınıncaya kadar mevcut ilâm geçerliliğini korur ve icra edilebilir. Devam eden bir takip varsa, İİK m.33 uyarınca borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir; ileri sürülebilecek sebepler itfa, imhal ve zamanaşımı ile sınırlıdır. Nafaka alacaklarında ise icranın geri bırakılması için süre verilmez (İİK m.36/4; Yargıtay 8. HD, 16.11.2017, E.2017/10449, K.2017/15408).

Ödemeyi Kesmek: İcra ve Tazyik Hapsi Riski

İptal kararının en tehlikeli yanlış anlaşılması, “nasılsa nafaka kalktı” düşüncesiyle ödemenin kesilmesidir. Kesinleşmiş nafaka ilamı 30 Haziran 2027’den önce de sonra da, kaldırılıncaya veya değiştirilinceye kadar geçerlidir ve icra edilebilir.

Tazyik hapsi — İİK m.344. Nafaka kararına uymayan borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsiyle karşılaşabilir. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa, bu durum şikâyet dosyasında mutlaka ileri sürülmelidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kaldırma ve azaltma davaları derdestken verilen tazyik hapsi kararına yönelik kanun yararına bozma istemini kabul etmiştir (Yargıtay 12. HD, 31.10.2023, E.2022/11721, K.2023/6851).

İcranın geri bırakılması — İİK m.33 ve m.36/4. İlamlı takipte borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itfa, imhal veya zamanaşımına dayanarak icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Nafaka alacaklarında ise kanun yoluna başvurulmuş olsa da icranın geri bırakılması için süre verilmez (İİK m.36/4; Yargıtay 8. HD, 16.11.2017, E.2017/10449, K.2017/15408).

Doğru yol. Ödemeyi sürdürmek ve aynı zamanda TMK m.176/3 veya 176/4’e dayanan kaldırma ya da azaltma davası açmaktır. Hukuk Genel Kurulu, borçlunun malî gücünün kalmadığı ve alacaklının çalışmaya başladığı bir dosyada yoksulluk nafakasının dava tarihinden itibaren kaldırılmasını isabetli bulmuştur (Yargıtay HGK, 14.11.2019, E.2017/3-1013, K.2019/1180, oy çokluğu). Bu da davanın erken açılmasının önemini gösterir. Ayrıntılar için tazyik hapsi rehberimize ve nafaka artırım ve azaltım rehberimize bakabilirsiniz.

Geçmişte Ödenen Nafakalar Neden Geri İstenemez?

Sık sorulan bir soru da yıllarca ödenmiş nafakaların iadesidir. Cevap, iki ilkenin birlikte işlemesinden çıkar.

Birinci ilke — geriye yürümezlik. İptal kararları geriye yürümez. İptal edilen hüküm, yürürlükte olduğu dönemde geçerli bir kuraldı ve o döneme ilişkin sonuçları bakımından geçerliliğini korur.

İkinci ilke — geçerli hukukî sebep. Ödemeler, o tarihte yürürlükte olan bir kanuna dayanılarak verilmiş kesinleşmiş bir mahkeme ilâmı gereğince yapılmıştır. Yani ödemelerin geçerli bir hukukî sebebi vardır. Bu sebep sonradan ortadan kalkmış sayılmaz.

Bu iki ilke birlikte şu sonucu doğurur: geçmişte ödenen nafakaların iadesi istenemez.

İleriye yönelik durum farklıdır. Buna karşılık nafakanın bundan sonrası için kaldırılması ya da azaltılması her zaman istenebilir. Kaldırma veya azaltma kararı, kural olarak dava tarihinden itibaren sonuç doğurur (yoksulluk nafakasının dava tarihinden itibaren kaldırılması için: Yargıtay HGK, 14.11.2019, E.2017/3-1013, K.2019/1180); daha önceki dönem için geçmişe dönük bir hesaplaşma yapılmaz.

İstisna: sona erme tarihinden sonraki tahsilatlar. TMK m.176/3 uyarınca nafaka kendiliğinden kalkmışsa — alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü — bu tarihten sonra yapılan tahsilatlar farklı değerlendirilir. Bu hâlde dayanak kendiliğinden ortadan kalktığından, sonrasında tahsil edilen tutarlar bakımından istirdat talebi gündeme gelebilir.

Pratik sonuç. Geçmişe dönük bir iade beklentisi yerine, ileriye yönelik kaldırma veya azaltma talebi kurulmalı; ayrıca sona erme sebebinin gerçekleştiği tarih dosyada belgeyle gösterilmelidir.

Yargıtay ve Danıştay Kararları: Geriye Yürümezlik, Derdest Dava ve Erteleme

Süresiz nafaka iptalinin geçmişe ve derdest davalara etkisini, yüksek mahkemelerin başka kanun hükümlerinin iptali üzerine verdiği kararlar belirleyecektir. Beş karar bu tabloyu çizer.

Kesinleşmiş hükümler ve kazanılmış haklar — HGK 2019/973. Anayasa Mahkemesinin TMK m.713/2’deki “ölmüş” sözcüğünü iptal etmesinin ardından görülen dosyada Hukuk Genel Kurulu, iptal kararlarının geriye yürümediğini, iptalden önce doğmuş kazanılmış hakların ve iptal edilen kurala dayanılarak verilip kesinleşmiş mahkeme kararlarının iptalden etkilenmeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 01.10.2019, E.2017/8-1671, K.2019/973, oy çokluğu). Kesinleşmiş nafaka ilamları bakımından da aynı ilke geçerlidir.

İptal derdest davaya uygulanır — HGK 2011/524. Hukuk Genel Kurulu, dava sonuçlanıp kesinleşmeden o davaya uygulanacak kanun hükmü iptal edilmişse iptalin derdest davaya da uygulanmasının zorunlu olduğunu kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 13.07.2011, E.2011/1-421, K.2011/524). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu ilkeyi, yalnız itiraz yoluna başvuran mahkeme bakımından iptalin geriye yürüdüğünü kabul etmenin mahkemeler arasında eşitsizlik doğuracağı ve tüm mahkemelerin itiraz yoluna başvurmasının beklenemeyeceği gerekçesiyle diğer mahkemelerdeki derdest davalara da uygulamıştır (Yargıtay 9. HD, 21.09.2020, E.2020/1905, K.2020/8525).

Erteleme süresince kural uygulanır — HGK 2022/49 ve Danıştay İDDK 2021/1630. Yürürlüğü altı ay ertelenen bir iptal kararında Hukuk Genel Kurulu, erteleme süresi içinde iptal edilen kuralın uygulanması gerektiğine ve iptalin geriye yürütülemeyeceğine karar vermiştir (Yargıtay HGK, 25.01.2022, E.2018/8-133, K.2022/49). Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da iptal edilen hükmün, iptal kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar yürürlükte olduğunu kabul etmiş; iptalin derdest davalara etkisinin dava tarihi, iptal kararı ve Resmî Gazete tarihleri, erteleme süresi ve bu sürede yeni düzenleme yapılıp yapılmadığı birlikte gözetilerek değerlendirileceğini belirtmiştir (Danıştay İDDK, 04.10.2021, E.2021/1828, K.2021/1630).

Nafakada sonuç. Bu kararlar birlikte okunduğunda, 30 Haziran 2027’ye kadar verilecek nafaka hükümlerinde m.175’in bugünkü metninin uygulanması beklenir. Bu tarihten sonra kanun yolunda olan dosyalarda iptalin derdest davaya uygulanıp uygulanmayacağı ise TBMM’nin geçiş hükümlerine ve ilk emsal kararlara bağlıdır.

Süresiz Nafaka İptali: Mevzuat Haritası

Aşağıdaki tablo, iptalin zaman bakımından etkisini ve mevcut nafakalara uygulanacak hükümleri tek yerde toplar.

Sıkça Sorulan Sorular

Eski nafaka kararım iptal kararıyla geçersiz oldu mu?

Hayır. Anayasa’nın 153. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iptal kararları geriye yürümez. Kesinleşmiş nafaka kararları, kazanılmış hak ve hukuk güvenliği ilkeleri gereği aynen geçerliliğini korur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da iptal edilen kurala dayanılarak verilip kesinleşmiş kararların iptalden etkilenmeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 01.10.2019, E.2017/8-1671, K.2019/973).

Yıllardır ödediğim nafakaları geri alabilir miyim?

Hayır. İptal kararından önce muaccel hâle gelmiş ve ödenmiş nafakaların sebepsiz zenginleşme gerekçesiyle geri istenmesi yasal dayanaktan yoksundur; bu ödemeler o tarihte geçerli bir mahkeme kararına dayanıyordu.

Kesinleşmiş nafaka kararı hiç değişmez mi?

Değişebilir, ancak AYM kararı nedeniyle değil, koşulların değişmesi nedeniyle. TMK 176/3’teki sebeplerle kaldırma, TMK 176/4 uyarınca ise mali durumların değişmesi hâlinde artırma veya azaltma istenebilir. Bu, kesin hükme aykırılık oluşturmaz.

Görülmekte olan nafaka davam nasıl etkilenir?

Yargıtay’a göre bir kanun hükmü dava kesinleşmeden iptal edilirse iptal derdest davaya da uygulanır (Yargıtay HGK, 13.07.2011, E.2011/1-421, K.2011/524). Ancak süresiz nafaka kararında iptalin yürürlüğü 30 Haziran 2027’ye ertelenmiştir ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu erteleme süresince iptal edilen kuralın uygulanması gerektiğini kabul etmektedir (Yargıtay HGK, 25.01.2022, E.2018/8-133, K.2022/49). Bu nedenle o tarihe kadar verilecek hükümlerde m.175’in bugünkü metni uygulanır; o tarihte kanun yolunda olan dosyalar bakımından sonuç, yeni kanunun geçiş hükümlerine ve ilk emsal kararlara bağlıdır.

Erteleme süresi içinde mahkemeler hangi kuralı uyguluyor?

İptal edilen kural, erteleme süresi boyunca yürürlükte kalır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu “iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihe kadar iptal edilen kuralın uygulanması gerekir” demiştir (Yargıtay HGK, 25.01.2022, E.2018/8-133, K.2022/49); Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da aynı yöndedir (Danıştay İDDK, 04.10.2021, E.2021/1828, K.2021/1630). Bu yorum, Anayasa m.153/3’teki erteleme yetkisine anlam kazandırır.

Aksi yönde bir görüş var mı?

Vardır. Bazı Danıştay daire kararlarında ve öğretide, Anayasa’ya aykırılığı saptanmış bir kuralla derdest davaların çözülmesinin Anayasa’nın üstünlüğüyle bağdaşmadığı ve ertelemenin bu kuralın uygulanması sonucunu doğuramayacağı savunulmuştur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022 kararındaki karşı oy da bu yöndedir. Ancak iki yüksek mahkemenin kurul kararları bugün erteleme süresince kuralın uygulanacağı yönündedir.

Erteleme süresi en fazla ne kadar olabilir?

Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Anayasa Mahkemesi’nin belirleyeceği yürürlük tarihi, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. Süresiz nafaka kararında bu süre 9 ay olarak belirlenmiştir.

Yeni kanun mevcut nafakaları etkileyebilir mi?

Etkileyebilir; bu tamamen kanunun kendi geçiş hükümlerine bağlıdır. Bu yazının hazırlandığı tarihte yürürlüğe girmiş yeni bir nafaka düzenlemesi bulunmamaktadır ve basında dolaşan süre modelleri taslak niteliğindedir.

Süresiz nafaka kararının künyesi nedir, ne zaman yürürlüğe giriyor?

Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026’da, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir (E.2025/156, K.2026/131). Karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, iptal hükmünün yürürlüğü dokuz ay ertelenmiştir; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir.

AYM kararına güvenerek nafakayı ödemeyi kesebilir miyim?

Hayır. Kesinleşmiş nafaka ilamı, kaldırılıncaya veya değiştirilinceye kadar geçerlidir ve icra edilebilir. Ödemeyi kesmek birikmiş alacak doğurur ve alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi riskini gündeme getirir (İİK m.344). Nafaka alacaklarında icranın geri bırakılması için süre de verilmez (İİK m.36/4). Doğru yol, ödemeyi sürdürürken TMK m.176’ya dayanan kaldırma veya azaltma davası açmaktır.

Nafakanın kaldırılması hangi tarihten itibaren geçerli olur?

Kural olarak dava tarihinden itibaren. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yoksulluk nafakasının dava tarihinden itibaren kaldırılmasını isabetli bulmuştur (Yargıtay HGK, 14.11.2019, E.2017/3-1013, K.2019/1180). Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde ise nafaka kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3); bu tarihten sonra yapılan tahsilatlar ayrıca değerlendirilir.

Kaldırma davası açtım, tazyik hapsi şikâyeti ne olur?

Derdest kaldırma veya azaltma davanızı şikâyet dosyasında mutlaka bildirin. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, borçlunun nafakanın kaldırılması ve azaltılması için açtığı davalar derdestken verilen tazyik hapsi kararına yönelik kanun yararına bozma istemini kabul etmiştir (Yargıtay 12. HD, 31.10.2023, E.2022/11721, K.2023/6851). Dava açılmış olması tek başına ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.