Nafaka Hukuku Rehberi: Türleri, Hesaplama, Artırım ve İcra (2026)

Nafaka; eşler, çocuklar ve yakın hısımlar arasındaki bakım yükümlülüğünün hukuki karşılığıdır. Boşanma sürecinin en çok tartışılan başlığı olan nafaka, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda dört ayrı tür hâlinde düzenlenmiştir ve her türün şartları, süresi ve sona erme rejimi birbirinden farklıdır. Bu rehber; nafaka türlerini, hesaplama ölçütlerini, artırım-azaltım ve kaldırma davalarını, icra ve tazyik hapsi sürecini ve Anayasa Mahkemesi’nin 2026 tarihli süresiz nafaka kararıyla başlayan yeni dönemi tek çatı altında toplar; ayrıntılar için sitemizdeki uzman makalelerine yönlendirir.

Nafaka Türleri: Dört Temel Kategori

Tedbir nafakası (TMK 169): Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim; eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır. Kusura bağlı değildir, dava süresince geçerlidir ve boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer. Evlilik devam ederken ayrı yaşamakta haklı olan eş de TMK 197 kapsamında tedbir nafakası isteyebilir.

Yoksulluk nafakası (TMK 175): Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, diğer taraftan geçimi için nafaka isteyebilir. Talebe bağlıdır; hâkim kendiliğinden hükmedemez. Süresine ilişkin anayasal denetim süreci 2026’da yeni bir dönemi başlatmıştır (aşağıda ayrı başlıkta).

İştirak nafakası (TMK 182): Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır. Nafakanın asıl alacaklısı çocuktur; kural olarak ergin olana kadar sürer, eğitim devam ediyorsa TMK 328 kapsamında eğitim sonuna kadar uzayabilir.

Yardım nafakası (TMK 364): Yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy ve kardeşler lehine öngörülen, boşanmadan bağımsız nafaka türüdür. Eğitimi süren ergin çocuğun nafakası ise TMK m.328/2’deki ana-baba bakım borcuna dayanır; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu talepleri TMK m.328/2 ile m.364/1’i birlikte değerlendirerek incelemiştir (E.2013/3-1627, K.2015/1020).

Nafaka türleri ve şartlarına ilişkin makalelerimiz

• Boşanmada Nafaka Türleri ve Miktarı
• Tedbir Nafakası: Dava Sürerken İstenen Geçici Nafaka
• Yoksulluk Nafakası (TMK 175): Şartlar ve Özellikleri
• İştirak Nafakası Neleri Kapsar?
• Ana-Baba Nafakası (TMK 364)
• 18 Yaşını Dolduran Çocuğa Nafaka Devam Eder mi?
• Ergin Engelli Çocuğa Nafaka

Kanun Maddeleriyle Nafaka Türleri: TMK m.169, 175, 182, 196–197, 327–331, 364

Nafaka, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda tek bir maddede değil, evlilik, boşanma, çocuk ve hısımlık hükümlerine dağılmış olarak düzenlenmiştir. Hangi nafakanın istendiği, talebin dayanağını, kimin isteyebileceğini, hâkimin kendiliğinden karar verip veremeyeceğini ve nafakanın ne zaman sona ereceğini belirler. Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m.169). Tedbir nafakası bu hükmün sonucudur ve talebe bağlı değildir.

Boşanmadan sonraki nafaka türleri ise farklı esaslara bağlıdır. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175). Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182/3). Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır ve bu borç çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; ergin olduğu hâlde eğitimi süren çocuk için ise eğitimi sona erinceye kadar sürer (TMK m.327/1, m.328). Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür; kardeşlerin yükümlülüğü refah içinde bulunmalarına bağlıdır (TMK m.364). Yardım nafakası talebinin yapısı için yardım nafakası dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

Aşağıdaki tablo nafaka türlerini dayanak maddeleri, talep şekli ve sona erme anıyla birlikte gösterir.

Evlilik Devam Ederken Nafaka: TMK m.195–197

Nafaka yalnızca boşanma davasının konusu değildir. Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi hâlinde eşler ayrı ayrı veya birlikte hâkimin müdahalesini isteyebilir; hâkim eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır, uzlaştırmaya çalışır ve gerektiğinde kanunda öngörülen önlemleri alır (TMK m.195). Eşler birlikte yaşarken de eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler (TMK m.196/1). Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması ve diğer eşin işinde karşılıksız çalışması katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır ve bu katkılar geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir (TMK m.196/2-3).

Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir (TMK m.197/1). Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır (TMK m.197/2). Eşlerden biri haklı bir sebep olmaksızın diğerinin birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi üzerine de bu istemlerde bulunabilir (TMK m.197/3). Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır (TMK m.197/4).

Bu hükümler, boşanma davası açmadan ayrı yaşayan eşin nafaka almasının kanuni yoludur. Uygulamada “TMK 197 tedbir nafakası” olarak anılan bu talep, boşanma davasındaki tedbir nafakasından farklı olarak istem üzerine verilir. Ayrıntılar için tedbir nafakası rehberimize bakabilirsiniz.

Nafaka Nasıl Belirlenir? Hâkimin Ölçütleri

Nafaka miktarında tek ölçüt gelir değildir. Hâkim; tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, yaşam standardını, çocuğun yaşı ve eğitim giderlerini, barınma ve sağlık ihtiyaçlarını ve yükümlünün ödeme gücünü birlikte tartar. Kanun bu ölçütleri açıkça sayar: yoksulluk nafakası yükümlünün malî gücü oranında istenir (TMK m.175/1); çocuk nafakası çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir ve çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur (TMK m.330/1). Çalışan eşin, asgari ücretle geçinen tarafın veya ev hanımının durumu her dosyada ayrı değerlendirilir.

• Çalışan Eş Yoksulluk Nafakası Alabilir mi? (Asgari Ücret Boyutu)
• Ev Hanımına Ne Kadar Nafaka Bağlanır?
• Yargıtay: Düzenli Gelire Yoksulluk Nafakası Bağlanamaz (Emsal)
• Yoksulluk Nafakasında Mali Güç ve Hakkaniyet

Süresiz Nafaka Tartışması: AYM’nin 2026 Kararı ve Yeni Dönem

Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini 04.06.2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla oyçokluğuyla iptal etmiştir. Karar 30.09.2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış; iptal hükmünün yayımdan başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Bu karar; mevcut nafaka ilamlarının akıbeti, kademeli/evlilik süresine endeksli model tartışmaları ve olası yeni yasal düzenleme bakımından uygulamayı doğrudan etkilemektedir. Gelişmeleri adım adım izlediğimiz makalelerimiz:

• AYM 4 Haziran 2026 Süresiz Nafaka İptal Kararı
• AYM Süresiz Nafaka Kararı 2026: Ne Değişti?
• AYM 9 Aylık Erteleme ve Yeni Nafaka Yasası
• Yeni Nafaka Düzenlemesi Mevcut Kararları Etkiler mi?
• Kademeli, Evlilik Süresine Endeksli Nafaka Modeli

Yoksulluk Nafakası: TMK m.175–178 ve AYM’nin 2026 Kararı

TMK m.175’in birinci fıkrası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebileceğini öngörüyordu; ikinci fıkraya göre nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Anayasa Mahkemesi bu fıkradaki “süresiz olarak” ibaresini 04.06.2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla iptal etmiştir. Başvuru Antalya 12. Aile Mahkemesinin itirazıdır ve iptal kararı oyçokluğuyla verilmiştir. Karar 30.09.2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve iptal hükmünün yayımdan başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. İptal edilen yalnızca “süresiz olarak” ibaresidir; maddenin geri kalanı yürürlüktedir ve karar mevcut nafaka hükümlerinin kendiliğinden sona ereceğini öngörmemektedir.

Ödeme biçimi ve sona erme TMK m.176’da düzenlenir. Maddi tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir (m.176/1). İrat biçiminde ödenmesine karar verilen nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır (m.176/3). Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir (m.176/4) ve hâkim istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (m.176/5).

Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları ise boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Boşanma davasında istenmemiş yoksulluk nafakası bu nedenle kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ayrı davayla istenmelidir. Süresiz nafaka kararının geçiş dönemi için AYM süresiz nafaka kararı rehberimize bakabilirsiniz.

Nafakanın Artırılması, Azaltılması ve Kaldırılması

TMK 176 ve TMK 331 uyarınca mali durumların değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafakanın uyarlanması dava yoluyla istenebilir; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, olağanüstü bir değişiklik ispat edilmemiş olsa dahi nafakanın TÜİK’in yayımladığı ÜFE oranında artırılmasını esas almıştır (E.2023/6583, K.2024/4269). Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden; fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme hâllerinde mahkeme kararıyla sona erer.

• Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır? (TÜFE Hesabı)
• Nafakanın Artırılması / Azaltılması Davası
• İştirak Nafakası Çocuk 18 Yaşına Girince Biter mi?

Nafaka Ödenmiyorsa: İcra Takibi ve Tazyik Hapsi

Kesinleşen nafaka alacağı ilamlı icra yoluyla tahsil edilir; nafaka alacağı imtiyazlıdır ve emekli maaşı dahil maaştan kesinti yapılabilir (İİK m.83; 5510 sayılı Kanun m.93); sıra cetvelinde son bir yıl içinde tahakkuk eden nafaka alacakları birinci sıradadır (İİK m.206/4). Birikmiş nafaka ile işleyecek nafakanın tahsil rejimi ve zamanaşımı farklıdır. Yükümlülüğün ihlalinde İİK 344 uyarınca icra ceza mahkemesine şikâyetle üç aya kadar tazyik hapsi istenebilir (İİK m.344); şikâyet fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (İİK m.347).

• Nafaka Ödenmiyorsa Ne Yapılır?
• Nafaka Borcunu Ödememek: Tazyik Hapsi (İİK 344)
• Ödenmeyen Nafaka İçin İcra Takibi ve Maaş Haczi
• Birikmiş Nafaka ile İşleyecek Nafaka Farkı
• Emekli Maaşına Nafaka İçin Haciz Konur mu?

Nafakanın İcrası: İİK m.83, 206, 344, 347 ve 5510 m.93

Nafaka hükmü ilamlı icra yoluyla takip edilir. Maaş, tahsisat ve ücretler borçlu ve ailesinin geçinmesi için gerekli görülen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir (İİK m.83). 5510 sayılı Kanunun 93. maddesine göre bu Kanun kapsamındaki gelir ve aylıklar Kurum alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez; bu nedenle emekli aylığı nafaka için haczedilebilir. Sıra cetvelinde son bir yıl içinde tahakkuk etmiş ve nakden ödenmesi gereken aile hukukundan doğan nafaka alacakları birinci sırada yer alır (İİK m.206/4).

Ödemenin kendiliğinden yapılmadığı durumlarda nafaka kararına uymayan borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir ve borçlu ödeme yaptığında tahliye edilir; borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa ileri sürdüğü sebepler dikkate alınarak tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344). Şikâyet fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (İİK m.347). Nafaka her ay peşin olarak ödendiğinden (TMK m.330/2), her ayın ödenmemesi süre bakımından ayrı ayrı değerlendirilir.

Nafakaya ilişkin kararlarda istinaf veya temyiz yoluna başvurulması kararın icrasını durdurmaz ve icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK m.350/1, m.367/1). Buna karşılık boşanma kararının fer’î sonucu olan iştirak ve yoksulluk nafakası, aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceğinden boşanma hükmünün kesinleşmesiyle icra edilebilir (HMK m.350/2, m.367/2); o tarihe kadar tedbir nafakası ödenir. Şikâyet dilekçesinin yapısı için İİK 344 şikâyet dilekçesi örneğine, ayrıntılar için tazyik hapsi rehberimize ve emekli maaşına haciz rehberimize bakabilirsiniz.

Aşağıdaki tablo nafakanın tahsiline ilişkin kuralları özetler.

Nafaka Talebinde Hangi Belgeler Sunulur?

Nafaka dosyalarında miktar, hâkimin takdiriyle belirlenir; ancak takdirin dayanacağı veriyi taraflar sunar. Aşağıdaki liste, dilekçeye eklenmesi gereken belgeleri gösterir.

Kaldırma ve Azaltma Sebepleri

Nafaka kararı sonsuza kadar aynı kalmaz. Yükümlü tarafın başvurabileceği yollar ve dayanacağı sebepler:

Üç talebin ortak özelliği şudur: karar tarihinden sonra ortaya çıkan bir değişikliğe dayanmaları gerekir. Karar verilirken zaten bilinen bir olgu, sonradan değişiklik olarak ileri sürülemez. Bu nedenle dilekçede önceki kararın tarihi ve o tarihteki durum ile bugünkü durum karşılaştırmalı olarak gösterilmelidir.

İcra Takibinin Doğru Kurulması

Nafaka alacağı için açılan takipte yapılan bir hata, her ay yeniden takip açma zorunluluğu doğurur. Takip talebinde bulunması gerekenler:

1. Birikmiş alacak. Hangi ay için ne kadar ödenmediği, tablo hâlinde ve toplamıyla.
2. İşleyecek nafaka. “Aylık [X] TL nafakanın her ay işleyecek olan kısmı” ifadesiyle; bu yazılmazsa yalnızca geçmiş dönem takip edilmiş olur.
3. Faiz. Başlangıç tarihi ve türü belirtilerek.
4. İlam bilgileri. Mahkeme, esas-karar numarası ve kesinleşme şerhi.

Tahsil aşamasında nafaka alacağının iki ayrıcalığı vardır: maaş haczinde diğer alacaklara göre öncelikli ve daha geniş kapsamlı uygulanır; ayrıca ödememe hâlinde tazyik hapsi yolu açıktır. Ancak tazyik hapsi için şikâyetin kanuni süre içinde, yani fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde yapılması gerekir (İİK m.347) — süre kaçırıldığında bu yol kapanır, alacak yalnızca icra yoluyla takip edilebilir.

Zamanaşımı bakımından son bir uyarı: nafaka alacakları da belirli bir süre sonra zamanaşımına uğrar. “Nasılsa birikiyor” düşüncesiyle takibin ertelenmesi, birikmiş alacağın bir kısmının kaybedilmesine yol açar. Düzenli aralıklarla takip başlatmak veya mevcut takibi canlı tutmak bu riski ortadan kaldırır.

Süresiz nafakaya ilişkin iptal kararının geçiş dönemindeki etkisi ve yol haritası için AYM kararı rehberimize, nafakanın artırılmasında dayanak maddeler ve endeksli artış talebi için nafaka artırımı rehberimize bakabilirsiniz.

Görev, Yetki, Harç ve Çocuk Nafakasında Özel Kurallar

Nafaka davaları aile hukukundan doğduğu için aile mahkemesinde görülür (4787 sayılı Kanun m.4). Yetki nafaka türüne göre değişir: boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi (TMK m.177), yardım nafakasında taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesi (TMK m.365) yetkilidir. Nafaka verilmesine dair hükümlerde harç bir senelik nafaka bedeli üzerinden hesaplanır (492 sayılı Harçlar Kanunu, (1) sayılı tarife).

Çocuk nafakasında kanun ayrıca dava hakkını ve geçici önlemleri düzenler. Küçüğe fiilen bakan ana veya baba diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir; ayırt etme gücüne sahip küçük de nafaka davası açabilir (TMK m.329). Nafaka her ay peşin olarak ödenir ve hâkim istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.330); durumun değişmesi hâlinde hâkim istem üzerine miktarı yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m.331). Nafaka davası açılınca hâkim davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır; babalık davasıyla birlikte nafaka istenir ve hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir (TMK m.332–333). Çocuk nafakasının sona ermesi için iştirak nafakasının sona ermesi rehberimize bakabilirsiniz.

Nafaka talebi, artırım, azaltma veya icra süreci için 0554 648 37 15 numaralı telefondan Hukukçular Evi Ankara ile görüşebilirsiniz.

Ayrı Yaşayan Eş İçin Nafaka (TMK m.197) Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, boşanma davası açmadan ayrı yaşamak zorunda kalan eşin nafaka ve konuta ilişkin önlem talebinin yapısını gösterir. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Nafaka türleri nelerdir?

Türk Medeni Kanunu’nda dört temel nafaka türü düzenlenmiştir: boşanma davası sürerken hükmedilen tedbir nafakası (TMK 169), boşanma ile yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen yoksulluk nafakası (TMK 175), velayeti almayan ebeveynin çocuğun giderlerine katılmasını sağlayan iştirak nafakası (TMK 182) ve yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy ile kardeşler için yardım nafakası (TMK 364).

Tedbir nafakası için talep gerekir mi?

Hayır. TMK 169 uyarınca hâkim, boşanma veya ayrılık davası açılınca eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri talep olmasa da kendiliğinden (re’sen) alır. Ayrıca ayrı yaşamakta haklı olan eş, boşanma davası olmadan da TMK 197 kapsamında tedbir nafakası isteyebilir.

Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?

Düzenli ve yeterli geliri bulunan eş kural olarak yoksulluk nafakası alamaz; TMK m.175 yoksulluğa düşme ölçütünü ve yükümlünün malî gücünü birlikte arar. Asgari ücret düzeyindeki gelirin yoksulluğu ortadan kaldırıp kaldırmadığı ise somut olaya göre belirlenir.

Süresiz nafaka kalktı mı?

Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini 04.06.2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla oyçokluğuyla iptal etmiştir. Karar 30.09.2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış; iptal hükmünün yayımdan başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Geçiş sürecinin mevcut kararlara etkisi ve yeni modelin ayrıntıları için rehberdeki güncel makalelerimizi inceleyip mutlaka bir avukata danışın.

Nafaka ödenmezse ne olur?

Nafaka alacağı icra takibiyle tahsil edilebilir; emekli maaşı dahil maaş üzerinden kesinti yapılabilir. Ayrıca nafaka yükümlülüğünün ihlali halinde İİK 344 uyarınca icra ceza mahkemesine şikâyetle üç aya kadar tazyik hapsi gündeme gelir (İİK m.344); şikâyet fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (İİK m.347).

Nafaka artırılabilir veya kaldırılabilir mi?

Evet. TMK 176 ve 331 uyarınca tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafakanın artırılması, azaltılması ya da kaldırılması dava yoluyla istenebilir. Yoksulluk nafakası; yeniden evlenme veya ölümle kendiliğinden, fiilen evli gibi yaşama ya da yoksulluğun kalkması hâllerinde mahkeme kararıyla sona erer.

Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası istenebilir mi?

Evet, ancak süreye bağlıdır. Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Boşanmadan sonra açılan nafaka davasında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177).

Evliyken ayrı yaşayan eş nafaka isteyebilir mi?

Evet. Ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düşen eş ayrı yaşama hakkına sahiptir ve ayrı yaşama haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim istem üzerine diğer eşin yapacağı parasal katkıya ve konuttan yararlanmaya ilişkin önlemleri alır (TMK m.197).

Ev işlerini gören eşin emeği nafakada dikkate alınır mı?

Evet. Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması ve diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, ailenin geçimine yapılacak parasal katkının belirlenmesinde dikkate alınır; bu katkılar geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir (TMK m.196).

Nafaka kararına istinaf edilirse ödeme durur mu?

Hayır. Nafakaya ilişkin kararlarda istinaf veya temyiz kararın icrasını durdurmaz ve icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK m.350/1, m.367/1). Boşanmanın fer’î sonucu olan nafaka ise boşanma hükmü kesinleşince icra edilebilir; o tarihe kadar tedbir nafakası ödenir.

Emekli maaşına nafaka için haciz konabilir mi?

Evet. 5510 sayılı Kanunun 93. maddesindeki haciz yasağı nafaka borçları için uygulanmaz; bu nedenle emekli aylığı nafaka alacağı için haczedilebilir. Maaş haczinde borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar dikkate alınır (İİK m.83).

AYM kararı mevcut yoksulluk nafakalarını kaldırdı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesi TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiş ve iptalin Resmî Gazete’de yayımdan (30.09.2026) başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Karar mevcut nafaka hükümlerinin kendiliğinden sona ereceğini öngörmez; nafakanın kaldırılması için TMK m.176/3’teki sebeplerin varlığı ve gerektiğinde dava açılması gerekir.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Nafaka davaları kişiye özel değerlendirme gerektirir; somut durumunuz için Hukukçular Evi Ankara ile iletişime geçin.