Nafaka alacaklarında “birikmiş nafaka” ile “işleyen nafaka” ayrımı, hem tahsil yöntemi hem de tazyik hapsi bakımından kritik önem taşır. Bu iki kavram karıştırıldığında hak kayıpları yaşanabilir. Bu yazıda aralarındaki farkı ve her birinin tabi olduğu kuralları açıklıyoruz.
Birikmiş (Geçmiş) Nafaka Nedir?
Birikmiş nafaka, vadesi gelmiş ancak ödenmemiş, geçmiş aylara ait nafaka borçlarının toplamıdır. Örneğin son bir yıldır ödenmeyen nafakaların toplamı birikmiş nafakayı oluşturur. Birikmiş nafaka, normal bir para alacağı gibi icra yoluyla tahsil edilir.
İşleyen (Cari) Nafaka Nedir?
İşleyen nafaka, her ay düzenli olarak vadesi gelen, güncel dönem nafakasıdır. Bu nafakanın ödenmemesi, tazyik hapsi yaptırımının konusunu oluşturur. Yani İcra Ceza Mahkemesi’ne yapılan şikayetle hapis tehdidi, kural olarak işleyen (cari) nafaka için geçerlidir.
Tazyik Hapsi Hangisinde Uygulanır?
Tazyik hapsi (3 aya kadar), kural olarak işleyen aylık nafakanın ödenmemesi durumunda uygulanır. Geçmişe ait birikmiş nafaka için doğrudan tazyik hapsi yoluna gidilmesi sınırlıdır; birikmiş nafaka esas olarak haciz ve diğer icra işlemleriyle tahsil edilir. Bu ayrım, şikayet ederken doğru talebi yapmak açısından önemlidir.
Birikmiş Nafakada Zamanaşımı
Nafaka alacakları, Türk Borçlar Kanunu’nun 147. maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımına tabi olan dönemsel edimlerdendir; ancak ilama (mahkeme kararına) bağlanmış nafaka alacaklarının zamanaşımı uygulamada farklı değerlendirilebilir. Bu nedenle birikmiş nafaka alacaklarınızı zamanında takibe koymak, zamanaşımı nedeniyle hak kaybetmemek için önemlidir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız yerinde olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Birikmiş nafaka ile işleyen nafaka arasındaki fark nedir?
Birikmiş nafaka, geçmişe ait ödenmemiş nafakaların toplamıdır ve haciz ile tahsil edilir. İşleyen nafaka ise güncel aylık nafakadır ve ödenmemesi tazyik hapsinin konusunu oluşturur.
Tazyik hapsi birikmiş nafaka için de uygulanır mı?
Kural olarak tazyik hapsi işleyen (cari) aylık nafakanın ödenmemesinde uygulanır. Birikmiş nafaka esas olarak haciz ve diğer icra işlemleriyle tahsil edilir.
Birikmiş nafaka için zamanaşımı var mı?
Nafaka dönemsel bir edim olduğundan zamanaşımına tabidir. Hak kaybetmemek için birikmiş nafaka alacaklarını zamanında icra takibine koymak önemlidir. Süreler için avukata danışmanız önerilir.
İkisini aynı takipte isteyebilir miyim?
Evet. İcra takibinde hem birikmiş nafakayı hem de işleyen aylık nafakayı talep edebilirsiniz. İşleyen nafaka için maaştan düzenli kesinti, birikmiş için haciz uygulanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
