Çocuk Nafakası Çocuğa Harcanmıyor: Hesap Sorulabilir mi? İştirak Nafakası, TMK 182, 327-331, 346 ve 352

İştirak nafakası çocuğun hakkıdır ve çocuğa fiilen bakan velayet sahibine ödenir; nasıl harcanacağına çocuğun bakım ve eğitimi konusunda karar verme yetkisi bulunan velayet sahibi karar verir (TMK m.182/3, 329/1, 339/1). Kanunda velayet sahibine aylık nafakanın nasıl harcandığına dair dönemsel hesap verme yükümlülüğü öngörülmemiştir; çocuk malları bakımından da kural “hesap ve güvence vermezler” şeklindedir (TMK m.352/1). Nafakanın kapsamı yalnız okul gideri değildir; Hukuk Genel Kurulu yiyecek, giyecek, barınma, sağlık ve ulaşım giderlerini de kapsadığını vurgulamıştır (YHGK, E.2020/3-133, K.2022/658). Bununla birlikte çocuğun ihtiyaçları gerçekten karşılanmıyorsa hâkim koruma önlemleri alabilir, velayeti değiştirebilir (TMK m.183, 346); çocuk fiilen ödeyen tarafın yanında yaşıyorsa o dönem için nafaka istenemez. Ödeyen taraf ise nafakayı kendiliğinden kesemez, okul taksitini nafaka yerine sayamaz; açıklamasız ödemeler nafakaya mahsup edilmez.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• İştirak nafakası kimin hakkı?
• Nafaka neleri karşılar?
• Velayet sahibinden hesap sorulabilir mi?
• Biriktirilen nafaka ve çocuk malları
• Çocuğun ihtiyaçları karşılanmıyorsa
• Çocuk aslında sizin yanınızdaysa
• Okula veya çocuğa doğrudan ödeme
• Nafakayı kesmek ve azaltma davası
• Anlaşmayla düzenleme
• Çocuk 18 yaşını doldurunca
• Velayet sahibi ne yapmalı?
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Nafakanın kalemlerini iştirak nafakası neleri kapsar, miktarın nasıl belirlendiğini iştirak nafakası hesaplama aracımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

İştirak Nafakası Kimin Hakkı? TMK 182, 327, 329 ve 330

Çocuğun bakım, eğitim ve korunma giderleri ana ve baba tarafından karşılanır (TMK m.327/1). Boşanmada velayet kendisine verilmeyen eş için kanun bunu ayrıca söyler: “Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.” (TMK m.182/3). Velayet sahibi ise aynı yükümlülüğü hem parayla hem de bizzat bakım ve gözetimle yerine getirir. Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir; çocuğun gelirleri de göz önünde tutulur ve nafaka her ay peşin olarak ödenir (TMK m.330).

Nafakanın alacaklısı hukuken çocuktur; ancak çocuk küçük olduğundan nafaka, ona fiilen bakan ebeveyn tarafından istenir ve ona ödenir: “Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.” (TMK m.329/1). Yargıtay bu nedenle iştirak nafakasının velayetin fiilen kullanılmasına bağlı bir hak olduğunu kabul etmiştir (Y3HD, 11.10.2010, E.2010/14433, K.2010/16126). Hukuk Genel Kurulu da iştirak nafakasının kamu düzenine ilişkin olduğunu vurgulamıştır (YHGK, 17.11.2022, E.2020/95, K.2022/1550; ikincil kaynak).

Bu niteliğin pratik sonucu şudur: Velayet sahibi nafakayı kendi alacağı gibi değil, çocuk adına alır. İkincil kaynakların aktardığı bir Yargıtay kararında, velayet sahibi annenin küçüğün menfaatine aykırı olarak henüz doğmamış iştirak nafakasından feragatinin geçersiz olduğu ve iştirak nafakasının her an doğup işleyen haklardan olduğu belirtilmiştir (Y3HD, 13.09.2010, E.2010/9685, K.2010/13957).

Anlaşmalı boşanmada nafakadan vazgeçilmesinin sonuçlarını anlaşmalı boşanmada nafakadan feragat yazımızda ele aldık.

Nafaka Neleri Karşılar? “Çocuğa Harcanmak” Ne Demektir?

“Nafaka çocuğa harcanmıyor” şikâyetinin büyük bölümü, nafakanın kapsamına ilişkin yanlış bir varsayımdan doğar. Ödeyen taraf çoğu zaman nafakanın yalnızca okul, kurs veya kıyafet gibi görünür giderlere harcanmasını bekler. Oysa Hukuk Genel Kurulu, nafakanın yalnız eğitim giderlerinden ibaret olmadığını; yiyecek, giyecek, barınma, sağlık ve ulaşım giderlerini de kapsadığını vurgulamıştır (YHGK, 17.05.2022, E.2020/3-133, K.2022/658; ikincil kaynak).

Çocuk velayet sahibiyle aynı evde yaşadığından kira, aidat, elektrik, su, ısınma ve mutfak giderlerinin bir kısmı zorunlu olarak çocuğun giderleridir. Nafakanın bu ortak giderlere harcanması, kendi başına nafakanın “çocuğa harcanmadığı” anlamına gelmez. Kanun çocuk mallarının gelirleri için bile benzer bir esneklik tanımıştır: Bu gelirler öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için, hakkaniyete uygun düştüğü ölçüde ailenin ihtiyaçları için de kullanılabilir (TMK m.355/1).

Buna karşılık nafakanın çocukla hiçbir ilgisi olmayan amaçlara harcanması ve bunun sonucunda çocuğun temel ihtiyaçlarının karşılanmaması farklı bir durumdur. Bu noktada mesele bir hesap meselesi olmaktan çıkar, çocuğun korunması meselesine dönüşür.

Nafaka miktarının kalemlere göre değerlendirilmesini iştirak nafakası neleri kapsar yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Velayet Sahibinden Hesap Sorulabilir mi? TMK 339 ve 352

Kanunda, velayet sahibinin aylık iştirak nafakasının nasıl harcandığına dair diğer ebeveyne veya mahkemeye dönemsel olarak hesap vermesini öngören açık bir hüküm yoktur. Çocuğun bakım ve eğitimi konusunda gerekli kararları alma ve uygulama yetkisi velayet sahibindedir: “Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.” (TMK m.339/1). Nafakanın hangi kaleme ne kadar ayrılacağı da bu kararların parçasıdır.

Çocuk malları bakımından kanunun genel kuralı da aynı yöndedir: “Ana ve baba, velâyetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.” (TMK m.352/1). Bu kuralın istisnası özensiz yönetimdir; ana ve baba yeterince özen göstermezse hâkim malların korunması için uygun önlemleri alır; yönetim için talimat verebilir ve belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesaplar yeterli görülmezse malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir (TMK m.360). Aylık nafakanın bu anlamda bir “çocuk malı” sayılıp sayılmayacağı tartışmaya açıktır; çünkü aylık nafaka çocuğun cari giderleri için ödenir ve harcanmak üzeredir.

Velayeti olmayan ebeveynin okul veya sağlık kuruluşundan doğrudan bilgi alma hakkı da kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, okul bilgilerine erişimin mahkeme kararı veya velayet sahibinin onayı olmadan sağlanamayacağını belirterek bir babanın başvurusunu reddetmiştir (KDK, 03.06.2026, 2026/9225-S.26.12886). Ayrıntıları velayeti olmayan ebeveynin bilgi alma hakkı yazımızda ele aldık.

Biriktirilen Nafaka ve Çocuk Malları: TMK 353, 360 ve 362

Nafakanın bir kısmı harcanmayıp çocuk adına açılmış bir hesapta biriktirilirse durum değişir. Bu birikim artık çocuğun malvarlığına dahil olur ve çocuk mallarına ilişkin kurallar uygulanır. Evlilik sona erdiğinde velayet kendisinde kalan eş, hâkime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve önemli değişiklikleri bildirmekle yükümlüdür (TMK m.353). Özensiz yönetimde hâkim talimat verebilir; bilgi ve hesaplar yeterli görülmezse malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir (TMK m.360).

Velayet sona erdiğinde ana ve baba çocuğun mallarını hesabıyla birlikte ergin çocuğa teslim eder (TMK m.362) ve “çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.” (TMK m.363/1). Bu nedenle çocuk adına biriktirilen paranın velayet sahibinin kendi borçlarına veya kişisel harcamalarına aktarılması, ileride çocuğa karşı sorumluluk doğurur. Konunun ayrıntıları velayet sahibi çocuğun parasını harcayabilir mi yazımızdadır.

Çocuğun İhtiyaçları Gerçekten Karşılanmıyorsa: TMK 183, 346 ve 348

Ödeyen tarafın asıl sorusu çoğu zaman paranın nereye gittiği değil, çocuğun iyi bakılıp bakılmadığıdır. Kanun bu ikinci soruya güçlü cevaplar verir. Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hâkim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır (TMK m.346/1). Velayet sahibinin durumunda esaslı ve sürekli bir değişiklik varsa velayetin değiştirilmesi (TMK m.183), çocuğa yeterli ilgi gösterilmemesi veya yükümlülüklerin ağır biçimde savsaklanması hâlinde velayetin kaldırılması (TMK m.348) gündeme gelir.

Bu davalarda ispatlanması gereken, harcamanın her kuruşu değil, çocuğun durumudur: okul devamsızlığı, kayıt yaptırılmaması, tedavinin aksatılması, mevsime uygun giyecek bulunmaması, beslenme yetersizliği gibi olgular. Mahkeme bu olguları sosyal inceleme raporuyla araştırır (4787 s.K. m.5). Aile hukukundan doğan bakım yükümlülüğünü yerine getirmemek ayrıca TCK 233/1 kapsamında şikâyete bağlı bir suçtur; bu yükümlülük velayet sahibi için de geçerlidir.

Hukuk düzeni hakkın kötüye kullanılmasını da korumaz (TMK m.2). İkincil kaynakların aktardığı bir Yargıtay kararında, velayetini uzun süre eylemli olarak kullanmayan ve çocuğun bu süre boyunca babasının yanında kaldığı annenin sonradan nafaka istemesi dürüstlük kuralına aykırı bulunmuştur (Y3HD, 20.10.2011, E.2011/11045, K.2011/16055).

Velayet sahibinin çocuğu sürekli başkasına bırakması hâlini velayet sahibi çocuğu bakıcıya veya anneanneye bırakıyor, ihmal bildirimini aile içinde çocuğa şiddet ve ihmal yazılarımızda ele aldık.

Çocuk Aslında Sizin Yanınızdaysa: Nafaka İstenebilir mi?

“Nafaka çocuğa harcanmıyor” şikâyetinin en açık hâli, çocuğun velayet sahibinde değil, nafakayı ödeyen tarafın yanında yaşamasıdır. Yargıtay bu durumda nafaka borçlusunun sorumlu tutulabilmesi için çocuğun alacaklının yanında bulunması gerektiğini; borçlunun çocuğun kendi yanında kaldığını tanık dahil her türlü delille ispatlayabileceğini kabul etmiş ve icra mahkemesinin tanık dinlemeden itirazı reddetmesini bozmuştur (Y12HD, 21.01.2019, E.2018/4960, K.2019/591; ikincil kaynak). Başka bir kararda, çocuğun borçlunun yanında yaşadığı dönem için nafaka istenemeyeceği belirtilerek takibin iptali gerektiği kabul edilmiştir (Y8HD, 11.06.2013, E.2013/3029, K.2013/8901; ikincil kaynak).

Çocuğa fiilen bakan taraf, velayet diğer tarafta olsa bile çocuk adına diğerine karşı nafaka davası açabilir (TMK m.329/1). Bu nedenle çocuk sizin yanınızda yaşıyorsa yapılacak şey nafakayı kendiliğinden kesmek değil; o dönem için takibe itiraz etmek veya borçlu olmadığınızın tespitini istemek, ileriye dönük olarak velayetin değiştirilmesini ve gerekirse diğer taraftan nafaka istemektir.

Menfi tespit davasının şartlarını menfi tespit davası yazımızda anlattık.

Nafaka Yerine Okula veya Çocuğa Doğrudan Ödeme Yapılabilir mi?

Nafakanın çocuğa harcanmadığını düşünen ödeyen taraf, çoğu zaman parayı velayet sahibine vermek yerine okul taksitini, servis ücretini veya kursu doğrudan ödemeyi tercih eder. Yargıtay bu yöntemi nafaka borcunun ifası olarak kabul etmemektedir. Hukuk Genel Kurulu, üçüncü kişiye yapılan ödemelerin ancak tarafların bu yönde anlaşması veya alacaklının muvafakati hâlinde borcu sona erdireceğini, bunun ispat yükünün borçluda olduğunu ve nafakayı belirleyen karara denk güçte delille ispatlanması gerektiğini belirtmiştir. Kararda nafakanın yiyecek, giyecek, barınma, sağlık ve ulaşımı da kapsadığı, mahkemenin belirlediği tutarın üzerindeki gönüllü ödemelerin borçluyu yükümlülükten kurtarmayacağı ve geri istenemeyeceği de vurgulanmıştır (YHGK, 17.05.2022, E.2020/3-133, K.2022/658; ikincil kaynak).

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de nafaka borçlusunun ortak çocukların okul ve eğitim giderlerine ilişkin ödemelerinin, nafaka alacaklısına nafakaya mahsuben ödendiğine dair açıklama bulunmadan nafakaya mahsuben yapıldığının kabul edilemeyeceğini belirtmiş ve “Babanın çocuklarının eğitimi ile ilgilenmesi, giderlerini karşılaması ahlaki bir görevin ifası mahiyetindedir.” demiştir (2. HD, E.2016/26225, K.2018/11584; ikincil kaynak). Aynı daire, annenin hesabına nafaka açıklamasıyla yatırılan tutarın ise mahsup edilmesi gerektiğini kabul etmiştir (2. HD, 22.06.2022, E.2022/5396, K.2022/6165; ikincil kaynak).

Çocuğun okulu konusunda ebeveynler anlaşamıyorsa izlenecek yolu çocuğumun okulu konusunda eşimle anlaşamıyoruz yazımızda anlattık.

Nafakayı Kendiliğinden Kesmek ve Azaltma Davası: İİK 344 ve TMK 331

“Çocuğa harcamıyor, ben de ödemiyorum” yaklaşımı hukuken en riskli seçenektir. Nafaka ilamı icraya konulabilir; işleyen nafakayı ödemeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m.344/1). Harcamaya ilişkin itiraz, ödememeyi haklı kılan bir sebep olarak kanunda öngörülmemiştir. Tazyik hapsinin sicile ve memuriyete etkisini nafaka borcu sicile işler mi yazımızda ele aldık.

Nafakanın miktarına itiraz ediliyorsa doğru yol dava açmaktır. Durumların değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafakanın miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m.331). Burada ölçüt, velayet sahibinin harcama tarzı değil; çocuğun ihtiyaçlarında, ebeveynlerin gelirlerinde veya hayat koşullarında meydana gelen değişikliktir. Hukuk Genel Kurulu da yükümlünün gelir-gideriyle orantısız yüksek nafakaya hükmedilemeyeceğini vurgulamıştır (YHGK, 30.09.2015, E.2013/1557, K.2015/2021; ikincil kaynak). Azaltma davası açılmışsa tazyik hapsinin uygulanması dava sonuna bırakılabilir (İİK m.344/2).

Azaltma ve artırma davasının şartlarını nafaka artırım ve azaltım davası, ödeme güçlüğündeki seçenekleri nafakayı ödeyemiyorum yazılarımızda topladık.

Anlaşmayla Düzenleme: Protokol, Okul Ödemesi ve Çocuk Hesabı

Nafakanın çocuğa harcanması konusundaki güvensizliği önlemenin en sağlıklı yolu, ödeme biçimini baştan yazılı olarak düzenlemektir. Anlaşmalı boşanmada taraflar çocukların durumu ve nafaka hakkında anlaşma yapar ve hâkim bunu uygun bulmalıdır (TMK m.166/3). Boşanma veya ayrılığın fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz (TMK m.184/5). Boşanmadan sonra da taraflar, nafakanın bir bölümünün okul ücreti olarak doğrudan okula ödenmesini yazılı olarak kararlaştırabilir; Hukuk Genel Kurulu üçüncü kişiye ödemenin ancak böyle bir anlaşma veya alacaklının muvafakatiyle borcu sona erdireceğini kabul etmiştir (YHGK, K.2022/658).

Bu anlaşmalar çocuğun aleyhine olamaz. İştirak nafakası kamu düzenine ilişkin olduğundan çocuğun menfaatine aykırı feragat ve düzenlemeler sonuç doğurmaz. Anlaşmanın amacı nafakayı azaltmak değil, ödemenin izlenebilir olmasını sağlamaktır.

Çocuk 18 Yaşını Doldurunca: Nafaka Kime Ödenir? TMK 328

“Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.” (TMK m.328/1). Çocuk ergin olduğunda velayet sona erer ve velayet sahibi artık çocuk adına nafaka alamaz. Bununla birlikte çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328/2). İkincil kaynaklara göre Hukuk Genel Kurulu, açık öğretime kayıtlı olmanın da bu yükümlülüğü ortadan kaldırmadığını kabul etmiştir (YHGK, 13.03.2015, E.2013/1627, K.2015/1020).

Ergin çocuğa bakım borcunun yerine getirilmesinde ödeme doğrudan çocuğa yapılabilir; böylece “nafaka çocuğa harcanmıyor” tartışması da kendiliğinden ortadan kalkar. Velayet döneminde çocuk adına biriktirilmiş tutarlar ise ergin çocuğa hesabıyla birlikte teslim edilir (TMK m.362).

Ayrıntılar için iştirak nafakası 18 yaşında biter mi ve reşit olan çocuğun eğitimi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Velayet Sahibi Ne Yapmalı? Harcama Yetkisi ve Kayıt Tutmanın Önemi

Velayet sahibi nafakanın her kuruşu için hesap vermek zorunda değildir; ancak bu, harcamaları belgelemenin gereksiz olduğu anlamına gelmez. Kayıt tutmak üç bakımdan yararlıdır: Velayet veya koruma önlemi davasında çocuğun ihtiyaçlarının karşılandığını gösterir, nafakanın artırılması davasında çocuğun gerçek giderlerini ispatlar ve diğer ebeveynle gereksiz çatışmayı azaltır.

Velayet sahibi ayrıca çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini bozan veya eğitimini zorlaştıran her şeyden kaçınmakla yükümlüdür (TMK m.324/1). Çocuğun okulu, sağlığı ve önemli gelişmeleri hakkında diğer ebeveyni makul ölçüde bilgilendirmek, “nafaka nereye gidiyor” sorusunu da büyük ölçüde yanıtsız bırakmaz. Çocuk fiilen diğer ebeveynin yanında yaşıyorsa o döneme ilişkin nafakayı takibe koymak ise dürüstlük kuralına aykırı bulunabilir (TMK m.2; Y3HD, E.2011/11045).

Artırım davasında sunulacak belgeleri nafaka hukuku rehberimizde, güncel artış hesabını nafaka artırım hesaplama aracımızda bulabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

1. Çocuğun ihtiyaçları karşılanmadığı için koruma önlemi ve velayetin değiştirilmesi talebi (TMK 183, 346)

2. Çocuğun davacı yanında yaşadığı dönem için menfi tespit davası (İİK 72; TMK 329)

3. Velayet sahibinin, “nafaka çocuğa harcanmıyor” iddiasıyla açılan davaya cevap dilekçesi (TMK 339, 352)

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: “Nafakayla kendine telefon aldı.” Baba, aylık nafakayı düzenli ödemektedir. Annenin yeni bir telefon aldığını görmüş, nafakanın çocuğa harcanmadığını düşünerek ödemeyi kesmeyi planlamaktadır. Çocuğun okulu ve sağlığı düzenlidir.

Senaryo 2: Okul taksitini ödeyen baba. Baba iki yıl boyunca nafakayı annenin hesabına yatırmamış, bunun yerine özel okul taksitlerini doğrudan okula ödemiştir. Anne birikmiş nafaka için takip başlatmıştır.

Senaryo 3: Çocuk babanın yanına taşındı. On dört yaşındaki çocuk bir yıldır babasının yanında yaşamaktadır. Velayet annededir ve anne o yıla ilişkin nafakayı takibe koymuştur.

Adım Adım Yol Haritası

1. Soruyu doğru kurun. Paranın nereye gittiği değil, çocuğun ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığı önemlidir.
2. Ödemeye devam edin. Kendiliğinden kesmek tazyik hapsi riski doğurur (İİK m.344).
3. Açıklamalı ödeme yapın. “… ayı iştirak nafakası” açıklamasıyla banka yoluyla.
4. Doğrudan ödemeleri yazıya bağlayın. Okul ödemesi için yazılı anlaşma.
5. Somut olguları belgeleyin. Devamsızlık, tedavi aksaması, bakım eksikliği.
6. Koruma önlemi veya velayet davası açın. TMK 346, 183.
7. Çocuk sizdeyse itiraz edin. Menfi tespit ve TMK 329/1.
8. Nafaka miktarına itirazınız varsa dava açın. TMK 331.

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuk nafakası çocuğa harcanmıyorsa hesap sorabilir miyim?

Kanunda velayet sahibine aylık nafakanın harcanmasına ilişkin dönemsel hesap verme yükümlülüğü öngörülmemiştir; harcama kararları velayet sahibine aittir (TMK m.339/1).

Velayet sahibinden fatura veya makbuz isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz ama verilmesi hukuken zorlanamaz. Velayet veya koruma önlemi davasında belgeler delil olarak istenebilir.

İştirak nafakası kimin hakkıdır?

Çocuğun hakkıdır; küçüğe fiilen bakan ana veya baba bu nafakayı çocuk adına ister ve alır (TMK m.329/1).

Nafaka yalnızca okul ve kıyafet için mi?

Hayır. Hukuk Genel Kurulu nafakanın yiyecek, giyecek, barınma, sağlık ve ulaşım giderlerini de kapsadığını belirtmiştir (YHGK, E.2020/3-133, K.2022/658).

Nafaka kira ve faturalara harcanabilir mi?

Çocuğun payı ölçüsünde evet; çocuk aynı evde yaşadığından barınma ve ortak giderler onun da gideridir.

Nafaka çocuğa harcanmıyor diye ödemeyi kesebilir miyim?

Hayır. İşleyen nafakayı ödemeyen borçlu hakkında şikâyet üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir (İİK m.344/1).

Okul taksitini ödersem nafakadan düşülür mü?

Anlaşma veya alacaklının muvafakati yoksa düşülmez (YHGK, K.2022/658). Yargıtay bu ödemeleri ahlaki ödevin ifası saymıştır (2. HD, E.2016/26225).

Nafakayı çocuğun kendisine verebilir miyim?

Çocuk küçükken, anlaşma veya velayet sahibinin muvafakati olmadan yapılan ödeme nafaka borcunu sona erdirmez.

Çocuk benim yanımda yaşıyorsa nafaka ödemek zorunda mıyım?

O dönem için nafaka istenemez; Yargıtay çocuğun alacaklının yanında bulunmasını aramaktadır (Y12HD, E.2018/4960, K.2019/591).

Çocuğun bakımı ihmal ediliyorsa ne yapabilirim?

Hâkimden uygun koruma önlemlerinin alınmasını, şartları varsa velayetin değiştirilmesini isteyebilirsiniz (TMK m.183, 346).

Velayet sahibi nafakayı biriktirirse ne olur?

Çocuk adına biriktirilen tutar çocuğun malıdır; velayet bitince hesabıyla teslim edilir (TMK m.362) ve velayet sahibi vekil gibi sorumludur (m.363/1).

Nafakanın azaltılmasını isteyebilir miyim?

Durumlar değişmişse evet (TMK m.331). Velayet sahibinin harcama tarzı tek başına azaltma sebebi değildir.

Velayet sahibi nafakadan önceden feragat edebilir mi?

Çocuğun menfaatine aykırı olarak henüz doğmamış iştirak nafakasından feragat geçersiz kabul edilmiştir (Y3HD, E.2010/9685, ikincil kaynak).

Okul bilgilerine doğrudan ulaşabilir miyim?

Kanunda açık bir hak yoktur; Kamu Denetçiliği Kurumu mahkeme kararı veya velayet sahibinin onayını aramıştır (KDK, 2026/9225-S.26.12886).

Çocuk 18 yaşına girince nafaka kime ödenir?

İştirak nafakası sona erer. Eğitim devam ediyorsa bakım borcu çocuğa karşı sürer ve ödeme çocuğa yapılabilir (TMK m.328/2).

Anlaşmayla nafakanın bir kısmını okula ödemeyi kararlaştırabilir miyiz?

Evet; ancak anlaşma çocuğun aleyhine olmamalı ve boşanmanın fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onayına tabidir (TMK m.184/5).