Aile hukukunda verilen kararlar yıllarca etkisini sürdürür: velayet, nafaka, mal paylaşımı. Süreler de kısadır — boşanma davasına cevap 2 hafta, ve karşı dava yalnızca cevap dilekçesiyle açılabilir. Aşağıda 10 dilekçe, sürecin neresinde olduğunuza göre gruplanmıştır.
1. Çocuk için nafakadan FERAGAT EDİLEMEZ. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır, ebeveynin değil. Protokolde “nafaka istemiyorum” yazsa bile bu kayıt geçersizdir; sonradan çocuk adına nafaka talep edilebilir. (Kendi yoksulluk nafakanızdan feragat ise geçerlidir.)
2. Çocuk teslimi artık İCRA DAİRESİNDEN yapılmıyor. 7343 sayılı Kanun (2021) ile İİK m.25, 25/a, 25/b ve 341 yürürlükten kaldırıldı. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki artık Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) tarafından, çocuk görüşme merkezlerinde yerine getiriliyor (5395 s.K. m.41/A). İnternetteki birçok kaynak hâlâ eski bilgiyi veriyor.
3. Nafaka artırımı GEÇMİŞE DÖNÜK istenemez. Artırım, kural olarak dava tarihinden itibaren hüküm doğurur. Nafaka 3 yıldır artmadıysa, geçmiş 3 yılın farkını alamazsınız. Gecikmeyin.
Aile hukukunda verilen kararlar yıllarca etkisini sürdürür. Dosyanıza özel destek alın.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp💔 BOŞANIYORUM — davayı açacağım veya bana açıldı
TMK m.166 · Aile Mahkemesi · Kusur anlatımı dilekçenin kalbidir — tazminat, nafaka ve velayeti belirler.
📄 Boşanma Davasına Cevap + Karşı DavaHMK m.127 · 2 hafta · 🚨 Karşı dava YALNIZCA cevap dilekçesiyle açılabilir — süre geçerse hak kaybolur.
📄 Anlaşmalı Boşanma Protokolü ve ŞartlarıTMK m.166/3 · Evlilik en az 1 yıl · Hâkim tarafları bizzat dinler ve protokolde değişiklik isteyebilir.
💰 NAFAKA — talep, artırım veya azaltma
TMK m.169 · Ara kararla alınır, sonucu beklemezsiniz · Kusur aranmaz.
📄 Nafaka Artırım DavasıTMK m.176/4 · ⚠️ Dava tarihinden hüküm doğurur — geçmişe dönük istenemez. Gecikmeyin.
📄 Nafaka Azaltma / KaldırmaTMK m.176/3-4 · Gelir düşüşü, işsizlik → azaltma. Yeniden evlenme, fiilen evli gibi yaşama → kaldırma.
👨👩👧 ÇOCUK — velayet ve kişisel ilişki
TMK m.183 · Velayet kararı kesin hüküm değildir · Tek ölçüt: çocuğun üstün yararı.
📄 Çocukla Kişisel İlişki + ADM BaşvurusuTMK m.323 · 🚨 2021’de değişti: artık icra dairesi değil, Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü (ADM).
🏠 MAL ve KONUT — paylaşım ve koruma
TMK m.194 · Eşinizin konutu rızanız olmadan satmasını engeller · En öncelikli adım — satıştan sonra hak aramak çok zor.
📄 Mal Paylaşımı (Mal Rejimi Tasfiyesi)TMK m.202 vd. · AYRI davadır, boşanma kesinleşmeden karara bağlanmaz · Miras ve bağış paylaşılmaz.
📄 Protokol Sonradan Değişir mi?Nafaka ve velayet değişir · Mal paylaşımı ve tazminat feragati bağlayıcıdır.
Üç Nafaka, Üç Farklı Kural
| TEDBİR (TMK m.169) | YOKSULLUK (TMK m.175) | İŞTİRAK (TMK m.182/2) | |
|---|---|---|---|
| Ne zaman? | Dava süresince | Karar kesinleşince | Karar kesinleşince |
| Kime? | Eş ve/veya çocuk | Sadece eşe | Sadece çocuğa |
| Kusur? | Aranmaz | Kusuru daha ağır olmamalı | Aranmaz |
| Feragat? | — | ✅ Edilebilir (kendi hakkı) | 🚨 EDİLEMEZ (çocuğun hakkı) |
| Kaldırılır mı? | Kesinleşmeyle sona erer | ✅ TMK m.176/3 hâllerinde | ❌ KALDIRILAMAZ — sadece azaltılabilir |
💡 Otomatik artış maddesi: Kararda veya protokolde “nafaka her yıl ÜFE/TÜFE oranında kendiliğinden artırılır” hükmü varsa, nafaka otomatik artar ve her yıl dava açmanız gerekmez. Bu tek cümle, yıllarca dava masrafı ve yıpranmadan kurtarır. Nafaka davanızda mutlaka talep edin.
Aile Hukukunda Kritik Süreler ve Merciler
| İşlem | Süre / Kural | Nereye? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Boşanma davasına cevap | 2 hafta (+1 ay ek süre) | Aile Mahkemesi | HMK m.127 |
| 🚨 Karşı dava | Yalnızca cevap dilekçesiyle | Aile Mahkemesi | HMK m.132 vd. |
| Anlaşmalı boşanma | Evlilik en az 1 yıl | Aile Mahkemesi | TMK m.166/3 |
| Tedbir nafakası | Hâkim re’sen · ara kararla | Aile Mahkemesi | TMK m.169 |
| Nafaka artırımı | Dava tarihinden geçerli | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri | TMK m.176/4, m.177 |
| 🚨 Çocuk teslimi / kişisel ilişki icrası | Hak sahibinin başvurusuyla başlar | ADM (İcra dairesi DEĞİL) | 5395 s.K. m.41/A–C |
| Kişisel ilişki ihlali şikâyeti | Disiplin hapsi yaptırımı | Aile Mahkemesi | 5395 s.K. m.41/F |
| Aile konutu şerhi | Dava şart değil | Tapu Müdürlüğü veya Aile Mahkemesi | TMK m.194 |
| Mal rejimi tasfiyesi | AYRI dava · boşanma kesinleşmeden karara bağlanmaz | Aile Mahkemesi | TMK m.202 vd. |
| Nafaka ödenmemesi | Tazyik hapsi · maaşta 1/4 sınırı UYGULANMAZ | İcra Ceza Mahkemesi | İİK m.344 |
Görevli mahkeme: Aile hukuku uyuşmazlıklarında Aile Mahkemesi görevlidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla bakar.
Aile Hukuku Dosyalarında En Sık Yapılan 6 Hata
- Cevap dilekçesi vermemek. “Boşanmak istemiyorum” diyerek cevap vermemek, sizi savunmasız bırakır. Karşı dava hakkınızı ve delil sunma imkânınızı kaybedersiniz. Karşı dava yalnızca cevap dilekçesiyle açılabilir.
- Kusuru soyut anlatmak. “Kötü davrandı”, “geçimsizdi” ifadeleri ispat edilemez. Her iddiayı TARİH + YER + OLAY + DELİL ile somutlaştırın.
- Aile konutu şerhini ihmal etmek. Konut eşinizin üzerineyse ve şerh yoksa, satılabilir. Satıştan sonra hak aramak çok daha zor ve masraflıdır. Boşanma ihtimali doğduğu anda şerh koydurun (TMK m.194).
- Nafaka artırım davasını geciktirmek. Artırım dava tarihinden hüküm doğurur; geçmiş yılların farkı alınamaz. Her geçen ay geri dönülemez kayıptır.
- Kişisel ilişki ihlalini belgelememek. “Çocuğumu göstermiyor” demek yetmez. Her ihlalde ADM’ye başvurun; tutanaklar velayet davasında en güçlü delilinizdir.
- Çocuğu davanın içine çekmek. Çocuğu yönlendirmek, diğer ebeveyni önünde kötülemek, haber taşıtmak — uzmanlar bunu fark eder ve aleyhinize değerlendirilir. Velayet kaybına dahi yol açabilir.
📖 İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davası nerede açılır?
Aile Mahkemesi’nde. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.
Çocuk için nafakadan feragat edebilir miyim?
Hayır. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır ve kamu düzenine ilişkindir; ebeveyn çocuk adına feragat edemez. Protokolde ‘nafaka istemiyorum’ yazsa bile bu kayıt geçersizdir. Ancak eş, kendi yoksulluk nafakasından feragat edebilir — bu geçerlidir.
Çocuğumu göremiyorum, nereye başvurmalıyım?
Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’ne (ADM). 7343 sayılı Kanun ile çocuk teslimi ve kişisel ilişki icrası icra dairelerinden alınmıştır (5395 s.K. m.41/A). ADM bulunmayan yerlerde, Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğü görevlidir.
Nafaka her yıl otomatik artar mı?
Kararda veya protokolde ‘her yıl ÜFE/TÜFE oranında artırılır’ hükmü varsa otomatik artar. Böyle bir hüküm yoksa her artış için yeniden dava açmak gerekir. Bu nedenle nafaka davanızda otomatik artış talep etmeniz önemlidir.
Mal paylaşımı boşanma davasında mı görülür?
Hayır, mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir davadır. Boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak boşanma kesinleşmeden karara bağlanmaz. Edinilmiş mallar paylaşılır; miras ve bağış yoluyla edinilenler kişisel maldır.
Bu dilekçeleri olduğu gibi kullanabilir miyim?
Bu şablonlar genel bir çerçeve sunar. Aile hukukunda verilen kararlar (velayet, nafaka, mal paylaşımı) yıllarca etkisini sürdürür ve her dosya kendine özgüdür. Köşeli parantezli alanlar dosyanıza göre doldurulmalı; nihai değerlendirme ve UYAP teyidi mutlaka avukatınızca yapılmalıdır.
Ankara aile ve boşanma avukatı kadromuz; boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı süreçlerinde yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
