Boşanma davası tebliğ edildiyse, iki hafta içinde cevap dilekçesi vermelisiniz (HMK m. 127). Cevap vermezseniz davacının vakıalarını inkâr etmiş sayılırsınız (m. 128) — ama delil sunma, ilk itiraz ileri sürme ve karşı dava haklarınızı kaybedersiniz. Karşı dava, HMK m. 133/1 uyarınca cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle açılır; süresinden sonra açılırsa mahkeme davaların ayrılmasına karar verir.
Aile hukukunda verilen her karar yıllarca etkisini sürdürür. Dosyanıza özel destek alın.
… AİLE MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: 20…/……… E.
CEVAP VEREN (DAVALI – KARŞI DAVACI): [Ad Soyad] (T.C. [—]), [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
DAVACI (KARŞI DAVALI): [Ad Soyad], [Adres]
KONU: Davaya karşı cevaplarımız ile KARŞI DAVA taleplerimizin sunulmasıdır.
TEBLİĞ TARİHİ: …/…/20… (İşbu cevap dilekçesi iki haftalık yasal süre içindedir.)
CEVAPLARIMIZ:
1. DAVACININ İDDİALARI GERÇEK DIŞIDIR. Dava dilekçesinde ileri sürülen ve müvekkile kusur atfeden tüm iddiaları kabul etmiyoruz. İddialar soyut olup hiçbir somut delile dayanmamaktadır.
[Her bir iddiayı tek tek çürütün:]
• Davacı, “…” iddiasında bulunmuşsa da; bu iddia gerçek dışıdır. Aksine, …/…/20… tarihinde [karşı olayı anlatın]. (Delil: …)
2. ASIL KUSURLU DAVACIDIR. [Kendi kusur iddialarınızı TARİH–YER–DELİL ile somutlaştırın:]
• Sadakat yükümlülüğüne aykırılık: …/…/20… tarihinde davacı, [olay]. (Delil: mesaj kayıtları, tanık [Ad Soyad].)
• Şiddet: …/…/20… tarihinde davacı, müvekkile [fiziksel/psikolojik şiddet]. (Delil: darp raporu, 6284 koruma kararı.)
• Ekonomik şiddet: Davacı, ailenin geçimine katkıda bulunmamış; müvekkilin gelirine el koymuştur. (Delil: banka kayıtları.)
• Ortak konutu terk: Davacı, …/…/20… tarihinde haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk etmiştir. (Delil: tanık.)
3. VELAYET (KARŞI TALEP): Müşterek çocuk [Ad Soyad], doğumundan bu yana müvekkilin bakım ve gözetimindedir. Müvekkil, çocuğun eğitim, sağlık ve psikososyal ihtiyaçlarını karşılayacak imkânlara sahiptir. Çocuğun üstün yararı gereği velayetin müvekkile verilmesi gerekir. (Ekte: okul belgesi, sağlık kayıtları, gelir belgesi, tanık listesi.)
4. NAFAKA TALEPLERİNE İTİRAZ:
• Davacının talep ettiği nafaka miktarı, müvekkilin gelir durumuyla orantısızdır. Müvekkilin aylık geliri … TL‘dir. (Ekte: maaş bordrosu, SGK dökümü.)
• Davacı çalışmakta ve düzenli gelir elde etmektedir; yoksulluğa düşmesi söz konusu değildir. (Delil: SGK kaydı, ticari kayıtlar.)
• Davacının kusuru daha ağırdır; TMK m.175 uyarınca yoksulluk nafakası talep edemez.
5. TAZMİNAT TALEPLERİNE İTİRAZ: TMK m.174 uyarınca tazminata hükmedilebilmesi için, talep edenin kusurunun daha az olması gerekir. Asıl kusurlu davacı olduğundan tazminat talebi reddedilmelidir.
KARŞI DAVAMIZ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının kusurlu davranışları sonucu evlilik birliği temelinden sarsılmıştır. Bu nedenle KARŞI DAVA yoluyla boşanma, velayet, nafaka ve tazminat taleplerimizi sunuyoruz.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.166, m.169, m.174, m.175, m.182; 6284 sayılı Kanun; HMK m.127, m.129, m.132 vd.
DELİLLER: Nüfus kayıtları, tanık beyanları, darp raporu, 6284 koruma kararı, mesaj ve e-posta kayıtları, banka ve SGK kayıtları, tapu/araç sorgusu, sosyal ve ekonomik durum araştırması, uzman (pedagog) incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ ve TALEP:
1) ASIL DAVANIN REDDİNE,
2) KARŞI DAVAMIZIN KABULÜ ile tarafların DAVACININ KUSURU NEDENİYLE BOŞANMALARINA,
3) Müşterek çocuk [Ad Soyad]’ın VELAYETİNİN MÜVEKKİLE VERİLMESİNE,
4) Müvekkil ve müşterek çocuk lehine TEDBİR NAFAKASINA; kesinleşmeyle yoksulluk ve iştirak nafakası olarak devamına ve her yıl ÜFE/TÜFE oranında artırılmasına,
5) … TL maddi ve … TL manevi TAZMİNATIN yasal faiziyle karşı davalıdan tahsiline,
6) Yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı davalıya yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.
Tarih: …/…/20…
Davalı – Karşı Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad] — İmza
Mevzuat Haritası
| Hüküm | Düzenlediği konu |
|---|---|
| HMK m. 127 | Cevap süresi — iki hafta ve ek süre |
| HMK m. 128 | Cevap vermemenin sonucu — inkâr sayılma |
| HMK m. 129 | Cevap dilekçesinin içeriği |
| HMK m. 131 | İlk itirazlar; cevap dilekçesinde ileri sürülmesi |
| HMK m. 132 | Karşı davanın şartları |
| HMK m. 133 | Karşı davanın açılma usulü ve süresinden sonra açılması |
| HMK m. 136 | Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi |
| TMK m. 166 | Evlilik birliğinin sarsılması; kusur itirazı |
| TMK m. 169 | Geçici önlemler — tedbir nafakası ve velayet |
| TMK m. 174 | Maddi ve manevi tazminat |
| TMK m. 175 | Yoksulluk nafakası |
| TMK m. 182 | Velayet ve kişisel ilişki |
| TMK m. 184 | Boşanmada yargılama usulü |
Süreler: HMK m. 127 ve m. 136
Boşanma davası yazılı yargılama usulüne tabidir; dilekçeler teatisi dört aşamalıdır ve her aşamanın kendi süresi vardır.
| Aşama | Kim verir | Süre |
|---|---|---|
| 1. Dava dilekçesi | Davacı | — |
| 2. Cevap dilekçesi | Davalı | Tebliğden itibaren iki hafta (m. 127) |
| 3. Cevaba cevap (replik) | Davacı | İki hafta (m. 136) |
| 4. İkinci cevap (düplik) | Davalı | İki hafta (m. 136) |
Ek süre kuralı (m. 127). Durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin iki hafta içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu hâllerde; yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemek üzere, bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.
Ek süre talebinin zamanlaması hayatidir. Madde “yine bu süre zarfında” der: ek süre talebi iki haftalık süre dolmadan yapılmalıdır. Süre dolduktan sonra yapılan ek süre talebi kabul edilmez. Ayrıca ek süre bir defaya mahsustur ve bir ayı geçemez. Vekâletname temin edilemediği, belgeler toplanamadığı gerekçesiyle beklenmesi, en sık yaşanan hak kaybıdır.
Dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra mahkeme ön inceleme aşamasına geçer. Bu aşamadan sonra iddia ve savunmanın genişletilmesi kural olarak mümkün değildir; bu nedenle cevap dilekçesi, savunmanın çerçevesini çizen belgedir.
Karşı Dava: HMK m. 132 ve 133
Bu başlıkta yaygın bir bilgi hatası vardır ve düzeltilmesi gerekir.
“Karşı dava yalnızca cevap dilekçesiyle açılır” ifadesi eksiktir. HMK m. 133/1 açıktır: “Karşı dava, cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçe verilmek suretiyle açılır.” Yani cevap dilekçesi verilmiş olsa bile, esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle karşı dava açılabilir. Belirleyici olan dilekçenin türü değil, sürenin içinde kalınmasıdır.
Süresinden sonra açılırsa ne olur? m. 133/2 uyarınca, süresinden sonra karşı dava açılması hâlinde mahkeme davaların ayrılmasına karar verir. Yani dava reddedilmez; ayrı bir dosya olarak yürür. Pratik sonuç aynıdır: iki dosya ayrı ayrı görülür, bu da zaman ve masraf kaybı doğurur.
Karşı davanın şartları (m. 132). Karşı dava açılabilmesi için iki şart birlikte aranır:
| Şart | İçerik |
|---|---|
| 1. Derdestlik | Asıl davanın açılmış ve hâlen görülmekte olması |
| 2. Bağlantı | Karşı davadaki talebin, asıl davadaki talep ile aynı veya benzer kaynaktan doğması ya da takas yahut mahsup edilebilir nitelikte bulunması |
Boşanma dosyalarında bu şartlar kolayca sağlanır: her iki taraf da aynı evlilik ilişkisinden doğan boşanma talebinde bulunduğundan bağlantı unsuru tartışmasızdır.
Karşı dava neden kritik? Yalnızca “davanın reddini” talep eder ve dava reddedilirse evli kalırsınız. Karşı dava açarsanız mahkeme her iki tarafın kusurunu değerlendirir ve sizin lehinize boşanmaya, tazminata ve nafakaya hükmedebilir.
Cevap Dilekçesinin İçeriği: HMK m. 129 ve 131
m. 129, cevap dilekçesinde bulunması gereken unsurları sayar. Boşanma dosyası bakımından bunlar şu başlıklarda somutlaşır:
| Unsur | Boşanma dosyasındaki karşılığı |
|---|---|
| Mahkeme ve dosya bilgisi | Aile mahkemesi, esas numarası |
| Taraflar ve vekiller | Davalı — karşı davacı sıfatı açıkça yazılmalı |
| Savunmanın dayanağı vakıalar | Her iddia tek tek ele alınmalı; toplu ret zayıftır |
| Deliller | Tanık, belge, kayıt; hangi vakıanın hangi delille ispatlanacağı |
| Hukuki sebepler | TMK m. 166, 169, 174, 175, 182; HMK m. 127 vd. |
| Talep sonucu | Asıl davanın reddi ve karşı dava talepleri |
İlk itirazlar cevap dilekçesinde ileri sürülür. HMK m. 131 uyarınca, cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen ilk itirazlar dinlenemez. Boşanma dosyalarında en sık karşılaşılan ilk itiraz yetki itirazıdır; sonradan ileri sürülemez.
Yetki itirazı unutulmamalıdır. Boşanma davasında yetkili mahkeme, TMK m. 168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Davanın yetkisiz bir yerde açıldığını düşünüyorsanız, bu itirazı cevap dilekçesinde ileri sürmek zorundasınız; aksi hâlde yetki kesinleşir ve dosyanız uzak bir şehirde görülür.
Delil bildirimi sonradan tamamlanamaz. Tanık listesi ve belgelerin cevap dilekçesinde veya dilekçeler teatisi içinde bildirilmesi gerekir; ön incelemeden sonra yeni delil gösterilmesi kural olarak mümkün değildir.
Cevap Vermemenin Sonucu: HMK m. 128
m. 128 uyarınca, süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.
| Sonuç | Açıklama |
|---|---|
| İnkâr sayılırsınız | m. 128 — bu, davanın otomatik kabulü anlamına gelmez |
| Karşı dava hakkı | Esasa cevap süresi geçtiğinden karşı dava açılamaz; açılırsa davalar ayrılır |
| Delil ve tanık | Usulüne uygun bildirilemez |
| İlk itirazlar | m. 131 — yetki itirazı dâhil, sonradan dinlenemez |
| Kusur savunması | Karşı tarafın kusuru ortaya konamaz; kusur tespiti aleyhe sonuçlanabilir |
Boşanmak istemeseniz bile cevap verin. Cevap vermemek “boşanmayı kabul etmiyorum” anlamına gelmez; yalnızca savunmasız kalmaya yol açar. TMK m. 184 uyarınca hâkim boşanma sebeplerinin varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz — ancak bu kanaat, yalnızca davacının sunduğu delillerle de oluşabilir.
Kusur Savunmasının İki Yönü
Etkili bir cevap dilekçesi iki iş birden yapar.
1. Savunma — karşı tarafın iddialarını çürütmek. Her iddia tek tek ele alınmalıdır; “tüm iddiaları reddediyorum” biçimindeki toplu ret zayıftır. İddianın gerçek dışı olduğunu gösteren karşı deliller sunulmalı; iddia doğru ama haklı bir sebebe dayanıyorsa bu açıklanmalıdır.
Affetme savunması güçlüdür. TMK m. 166 çerçevesinde, kusurlu davranışı bilerek affeden ve birlikte yaşamaya devam eden eş, o davranışa dayanarak boşanma isteyemez. Affın varlığı; birlikte yaşamanın sürmesi, karşılıklı yazışmalar ve tatil-organizasyon kayıtları gibi somut verilerle gösterilir.
2. Saldırı — karşı tarafın kusurunu ortaya koymak. Hâkim her iki tarafın kusurunu tartar; karşı tarafın kusuru ağırsa sonuçlar değişir.
| Sonuç | Şart | Madde |
|---|---|---|
| Maddi ve manevi tazminat | Talep edenin kusurunun daha az olması | TMK m. 174 |
| Yoksulluk nafakası | Kusurun daha ağır olmaması ve yoksulluğa düşme | TMK m. 175 |
| Velayet | Çocuğun üstün yararı — kusur tek başına belirleyici değildir | TMK m. 182 |
| Davanın reddi | Davacının kusuru daha ağırsa ve davalı itiraz ederse | TMK m. 166/2 |
Dördüncü satır ayrı bir savunma aracıdır. TMK m. 166/2 uyarınca, davacının kusuru daha ağırsa davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Ancak bu itiraz mutlak değildir: hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evlilik birliğinin devamında davalı ile çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa, boşanmaya karar verilebilir. Bu nedenle itiraz savunması, korunmaya değer yararın somut olarak gösterilmesiyle güçlenir.
Geçici Önlemler: TMK m. 169
Cevap dilekçesi yalnızca esasa ilişkin savunma değildir; dava süresince uygulanacak tedbirlerin de talep edildiği belgedir.
m. 169 uyarınca hâkim, boşanma veya ayrılık davası açılınca davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır.
| Tedbir | Dayanak ve gerekçe |
|---|---|
| Tedbir nafakası | Kendisi ve çocuk için; gelir belgeleri ve gider kalemleriyle |
| Geçici velayet | Fiilî bakım durumunun korunması |
| Kişisel ilişki düzeni | Çocukla görüşme gün ve saatleri |
| Aile konutunun tahsisi | Barınma ihtiyacı |
| Malların yönetimi | Ortak malvarlığının korunması |
| 6284 tedbirleri | Şiddet veya tehdit varsa; ayrı ve acil yoldan |
Hâkim re’sen karar verebilir; ancak talep edilmesi yararlıdır. Maddede “re’sen” ifadesi bulunsa da, somut ihtiyaç ve tutarların dilekçede belgeleriyle gösterilmesi, tedbirin gerçekçi belirlenmesini sağlar.
6284 ayrı bir yoldur. Şiddet veya tehdit söz konusuysa, boşanma dosyasındaki tedbirleri beklemeden 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararı istenmelidir; bu yol daha hızlı işler.
Velayet Savunması: Somut Olun
Velayette tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme hangi ebeveynin çocuğa daha iyi bakabileceğine bakar — hangisinin “haklı” olduğuna değil.
| Unsur | Belge |
|---|---|
| Fiilî bakım | Okul kayıtları, sağlık kayıtları, tanık — çocuk kiminle yaşıyor, okula kim götürüyor |
| Ekonomik durum | Gelir belgesi, konut durumu — daha zengin olan otomatik velayet almaz; nafaka dengeyi kurar |
| Zaman | Çalışma saatleri, destek ağı (anne-baba, kardeş) |
| Çevre istikrarı | Okul, arkadaş çevresi — mahkemeler istikrarı bozmamaya eğilimlidir |
| Uzman incelemesi | Pedagog veya psikolog raporu; ev ziyareti ve çocukla görüşme |
| Çocuğun görüşü | İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır ve ciddiye alınır |
Çocuğu yönlendirmeyin. Uzmanlar bunu fark eder ve aleyhinize değerlendirilir. Çocuğu diğer ebeveyne karşı kışkırtmak — ebeveyn yabancılaştırması — velayet kaybına dahi yol açabilir. Uzman raporu velayet dosyalarının en ağırlıklı delilidir; rapora itiraz edilecekse, raporun hangi gözleme dayandığı ve eksik bıraktığı hususlar somut olarak gösterilmelidir.
Yoksulluk Nafakasında 2026 Gelişmesi
Cevap dilekçesinde nafaka talebine itiraz edilecekse, güncel hukuki durumun bilinmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin E.2025/156 sayılı itiraz başvurusu üzerine, 4 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında TMK m. 175/1‘deki “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir. İptal hükmünün yürürlüğü, yasal boşluk doğmaması için dokuz ay sonraya bırakılmıştır.
Üç noktanın altı çizilmelidir. Birincisi: iptal, yoksulluk nafakasını kaldırmaz; yalnızca nafakanın süresiz olmasını zorunlu kılan ibareyi ortadan kaldırır. İkincisi: karar iştirak nafakasını kapsamaz; çocuk için ödenen nafaka bu karardan etkilenmez. Üçüncüsü ve en önemlisi: dokuz aylık süre, gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren işlemeye başlar. Gerekçeli karar yayımlanmadığı sürece yürürlük takvimi başlamaz ve mevcut nafaka yükümlülüğü aynen devam eder. Tek taraflı olarak ödemeyi kesmek, icra takibi ve tazyik hapsi riskini doğurur.
Cevap dilekçesi bakımından pratik sonuç. Nafaka talebine itiraz, hâlâ TMK m. 175‘in mevcut şartları üzerinden kurulur: talep edenin kusurunun daha ağır olmaması ve yoksulluğa düşecek olması. Karşı tarafın çalıştığı ve düzenli geliri bulunduğu SGK kaydı ve ticari kayıtlarla gösterilirse, yoksulluğa düşme unsuru tartışmaya açılır.
Kontrol Listesi
1. Tebliğ tarihini not edin. İki haftalık süre buradan işler (m. 127).
2. Ek süre gerekiyorsa süre dolmadan isteyin. Bir defaya mahsus, en çok bir ay.
3. Karşı davayı süre içinde açın. Cevap dilekçesiyle veya ayrı dilekçeyle (m. 133/1).
4. Yetki itirazını cevap dilekçesine koyun. m. 131 — sonradan dinlenmez.
5. Her iddiayı tek tek cevaplayın. Toplu ret zayıftır.
6. Af savunmasını değerlendirin. Birlikte yaşama sürdüyse güçlü bir savunmadır.
7. Kusur dengesini kurun. Tazminat ve nafaka buna bağlıdır (m. 174, 175).
8. Tedbirleri talep edin. m. 169 — nafaka, velayet, konut.
9. Şiddet varsa 6284’e ayrıca başvurun. Daha hızlı işler.
10. Velayette somut belge sunun. Okul, sağlık ve bakım kayıtları.
11. Delil ve tanık listesini şimdi bildirin. Ön incelemeden sonra geç kalırsınız.
12. Nafaka ödemeyi kesmeyin. AYM kararının yürürlük takvimi henüz başlamadı.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davasına cevap süresi ne kadar?
HMK m. 127 uyarınca dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta.
Ek süre alabilir miyim?
Alabilirsiniz. Cevap dilekçesinin iki hafta içinde hazırlanması çok zor veya imkânsızsa, yine bu süre zarfında mahkemeye başvurulması hâlinde bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Süre dolduktan sonraki talep kabul edilmez.
Karşı dava yalnızca cevap dilekçesiyle mi açılır?
Hayır. HMK m. 133/1: karşı dava, cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçe verilmek suretiyle açılır. Belirleyici olan dilekçenin türü değil, sürenin içinde kalınmasıdır.
Süresinden sonra karşı dava açarsam ne olur?
m. 133/2 uyarınca mahkeme davaların ayrılmasına karar verir. Dava reddedilmez; ayrı bir dosya olarak yürür — bu da zaman ve masraf kaybıdır.
Karşı dava açmanın şartları nelerdir?
m. 132 iki şart arar: asıl davanın açılmış ve hâlen görülmekte olması ve karşı davadaki talebin asıl davadaki talep ile aynı veya benzer kaynaktan doğması. Boşanma dosyalarında bu şartlar kolayca sağlanır.
Cevap vermezsem davayı kaybeder miyim?
Otomatik olarak kaybetmezsiniz. HMK m. 128 uyarınca davacının vakıalarının tamamını inkâr etmiş sayılırsınız; bu davanın kabulü anlamına gelmez. Ancak karşı dava, delil bildirimi ve ilk itiraz haklarınızı kaybedersiniz.
Yetki itirazını sonradan yapabilir miyim?
Hayır. HMK m. 131 uyarınca cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen ilk itirazlar dinlenemez. Boşanmada yetkili mahkeme TMK m. 168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Dilekçeler teatisi kaç aşamadır?
Dört: dava dilekçesi, cevap (iki hafta), cevaba cevap (iki hafta) ve ikinci cevap (iki hafta — HMK m. 136). Bu aşama bittikten sonra iddia ve savunma kural olarak genişletilemez.
Toplu ret yeterli mi?
Hayır. Her iddia tek tek ele alınmalıdır. “Tüm iddiaları reddediyorum” biçimindeki toplu ret zayıf bir savunmadır; karşı delillerin hangi iddiaya karşı sunulduğu gösterilmelidir.
Affetme savunması nedir?
TMK m. 166 çerçevesinde, kusurlu davranışı bilerek affeden ve birlikte yaşamaya devam eden eş, o davranışa dayanarak boşanma isteyemez. Af; birlikte yaşamanın sürmesi, yazışmalar ve ortak organizasyon kayıtlarıyla gösterilir.
Davacının kusuru daha ağırsa dava reddedilir mi?
TMK m. 166/2 davalıya itiraz hakkı tanır. Ancak itiraz mutlak değildir: hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evlilik birliğinin devamında davalı ile çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.
Tazminat için hangi şart aranır?
TMK m. 174 uyarınca tazminat talep edenin kusurunun daha az olması gerekir. Asıl kusurlu taraf tazminat alamaz.
Yoksulluk nafakası için hangi şart aranır?
TMK m. 175: talep edenin kusurunun daha ağır olmaması ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması. Karşı tarafın çalıştığı SGK kaydı ve ticari kayıtlarla gösterilirse yoksulluk unsuru tartışmaya açılır.
Süresiz nafaka kalktı mı?
AYM, 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla (Antalya 12. Aile Mahkemesi başvurusu, E.2025/156) TMK m. 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Ancak yoksulluk nafakası kaldırılmadı; yalnızca süresizlik niteliği ortadan kalktı. İştirak nafakası bu karardan etkilenmez.
Nafaka ödemeyi kesebilir miyim?
Hayır. Dokuz aylık yürürlük süresi gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından işlemeye başlar; yayımlanmadığı sürece takvim başlamaz ve mevcut nafaka yükümlülüğü aynen devam eder. Tek taraflı kesinti icra takibi ve tazyik hapsi riski doğurur.
Cevap dilekçesinde hangi tedbirleri isteyebilirim?
TMK m. 169 kapsamında tedbir nafakası, geçici velayet, kişisel ilişki düzeni, aile konutunun tahsisi ve malların yönetimi. Şiddet varsa ayrıca ve daha hızlı işleyen 6284 yoluna başvurulmalıdır.
Hâkim tedbirleri kendiliğinden alır mı?
m. 169 “re’sen” der; ancak somut ihtiyaç ve tutarların dilekçede belgeleriyle gösterilmesi tedbirin gerçekçi belirlenmesini sağlar.
Velayette en önemli ölçüt nedir?
Çocuğun üstün yararı. Mahkeme hangi ebeveynin çocuğa daha iyi bakabileceğine bakar; daha zengin olan otomatik velayet almaz — nafaka bu dengeyi kurar.
Çocuğun görüşü alınır mı?
İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır ve ciddiye alınır. Ancak çocuğu yönlendirmek uzmanlarca fark edilir; ebeveyn yabancılaştırması velayet kaybına dahi yol açabilir.
Delillerimi sonradan sunabilir miyim?
Kural olarak hayır. Tanık listesi ve belgeler cevap dilekçesinde veya dilekçeler teatisi içinde bildirilmelidir; ön incelemeden sonra yeni delil gösterilmesi kural olarak mümkün değildir.
Boşanmak istemiyorum, yine de cevap vermeli miyim?
Evet, mutlaka. Cevap vermemek “boşanmayı kabul etmiyorum” anlamına gelmez; yalnızca savunmasız kalmaya yol açar. TMK m. 184 uyarınca hâkim vicdanen kanaat getirmedikçe olguları ispatlanmış sayamaz — ancak bu kanaat yalnızca davacının delilleriyle de oluşabilir.
📖 İlgili Rehberler
🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası
Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
💔 Boşanma Davası
- Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir? İstinaf ve Temyiz
- Ön İnceleme Duruşması: Taraflar Ne Yapmalı?
- Tensip Zaptı Nedir? İlk Duruşmaya Hazırlık
- Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Nasıl İspatlanır?
- Boşanma Davasında Islah: Talep ve Sebep Değişikliği
- Boşanma Davasından Vazgeçme: Feragat ve Sonuçları
💰 Nafaka
- Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı
- Tedbir Nafakası Geriye Dönük İstenebilir mi?
- Emekli Maaşına Nafaka İçin Haciz Konur mu?
- Nafaka Ödememe ve Tazyik Hapsi
- Yoksulluk Nafakası Alan Eş Yeniden Evlenirse
- İştirak Nafakası Çocuk 18 Yaşına Gelince Biter mi?
👶 Velayet ve Çocuk
- Bekar Biri Tek Başına Evlat Edinebilir mi?
- Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ve Velayet
- Velayeti Alan Ebeveyn Başka Şehre Taşınabilir mi?
- Geçici (Tedbiren) Velayet Nedir?
- Boşanmadan Sonra Çocuğun Nüfus Kaydı
- Koruyucu Aile ile Evlat Edinme Farkı
🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım
- Evlilikte Alınan Araba Boşanmada Paylaşılır mı?
- Aile Konutu Şerhi Tapuya Nasıl Konulur?
- Krediyle Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?
- Mal Paylaşımı Davasında Zamanaşımı
- Emekli İkramiyesi Mal Paylaşımına Girer mi?
- Ortak Kredi ve Banka Borçları Nasıl Paylaşılır?
🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)
- 6284 Kapsamında Koruma Kararı Nasıl Alınır?
- 6284 Koruma Kararına İtiraz: Süre ve Usul
- Koruma Kararının Süresi Dolmadan Uzatma
- 6284 Kapsamında Elektronik Kelepçe
- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
- Uzaklaştırma Kararı İşyeri ve Okulu da Kapsar mı?
💍 Evlilik ve Statü
- Evlenme Yaşı Kaçtır? 16-17 Yaşında Evlilik
- Boşanmadan Sonra Kimlik, Pasaport ve Nüfus Kaydı
- Yurt Dışında Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli mi?
- Evlilik Dışı Doğan Çocuk Nüfusa Nasıl Kaydedilir?
- Eşin Borcundan Diğer Eş Sorumlu mu?
- Yabancı Biriyle Evlilik: Gerekli Belgeler
📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Atıf yapılan başlıca mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 127, 128, 129, 131, 132, 133 ve 136; 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 166, 168, 169, 174, 175, 182 ve 184; 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun; Anayasa Mahkemesinin 4/6/2026 tarihli ve E.2025/156 sayılı kararı. AYM kararının gerekçesi Resmî Gazete’de yayımlanmadığı sürece dokuz aylık yürürlük süresi işlemeye başlamaz; somut dosyada güncel durumun teyidi gerekir.
