İsim ve Soyisim Değişikliği Davası Dilekçesi Örneği (2026) — TMK 27, İlan ve Yargıtay Kararları

Adınızı veya soyadınızı değiştirmek istiyorsanız izleyeceğiniz yol, kaydın yanlış olup olmadığına göre değişir. Kayıt doğru ama adı taşımak sizin için sorun oluşturuyorsa mahkemeye, kayıtta maddi hata varsa nüfus müdürlüğüne gidilir. Bu sayfada isim ve soyisim değişikliği davası dilekçesi örneğini, haklı sebebin nasıl kurulacağını ve iki yolun ayrımını bulacaksınız.

TMK 27: Ad Ancak Haklı Sebeple Değiştirilir

TMK m. 27/1 uyarınca adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Bu, davanın tek ve belirleyici şartıdır. Keyfî tercih, estetik beğeni veya “beğenmiyorum” beyanı tek başına yeterli görülmez; ancak haklı sebep kavramı uygulamada geniş yorumlanır.

Uygulamada ileri sürülen ve somut olaya göre haklı sebep sayılabilen örnekler:

• Toplumda başka adla tanınmak: Kişinin çevresinde, iş yaşamında ve sosyal ilişkilerinde fiilen başka bir adla biliniyor olması. Uygulamada en sık kabul edilen sebeptir.
• Adın gülünç, aşağılayıcı veya küçük düşürücü olması: Toplumsal algıda alay konusu olan ad ve soyadları.
• Telaffuz ve yazım güçlüğü: Adın günlük hayatta sürekli yanlış söylenmesi veya yazılması.
• Kişilik hakkının zedelenmesi: Adın kişinin onurunu zedeleyici nitelikte olması. Yargıtay, adını benimsemeyen ve kişiliğiyle özdeşleştiremeyen kimsenin adını değiştirmek istemesini “en doğal hakkı” olarak nitelendirmektedir (Y8HD 08.02.2018, E.2017/6911, K.2018/1819).
• Kötü şöhretli bir kişiyle aynı adı taşımak veya ad ile cinsiyet arasında uyumsuzluk bulunması.
• Din, inanç veya kültürel aidiyet değişikliği ile bağlantılı sebepler.
• Ailevi travma: Adın kişide olumsuz çağrışım ve psikolojik yük oluşturması.

Haklı sebep tanık dâhil her türlü delille ispat edilebilir. Uygulamada en güçlü delil, kişinin fiilen kullandığı adla tanındığını gösteren tanık beyanları ile yazışma, sosyal medya, iş yeri ve okul kayıtlarıdır.

Kanuni Çerçeve: TMK m.27, 5490 Sayılı Kanun ve HMK

TMK m.27 dört fıkradan oluşur. Adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir; adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur (ilan kısmı Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olup iptal 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecektir); ad değişmekle kişisel durum değişmez; adın değiştirilmesinden zarar gören kimse bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir. Ad, kişilik hakkının bir parçasıdır ve adı çekişmeli olan kimse hakkının tespitini, adı haksız olarak kullanılan kimse bu kullanmanın yasaklanmasını isteyebilir (TMK m.26).

Davanın usulü Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda gösterilmiştir. Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen kişiler ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır; kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır (5490 s.K. m.36/1-a). Ad ve soyadın değiştirilmesi HMK m.382/2-a-2’de çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme kural olarak sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.383); ancak 5490 sayılı Kanun’daki özel hüküm nedeniyle bu davalar asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz; ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddi hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir (5490 s.K. m.35/1). Bu nedenle kayıttaki ad dayanak belgeye uygunsa idari başvuru değil dava gerekir; dayanak belgesinde doğru olduğu hâlde kütüğe yanlış işlenmişse dava açmaya gerek yoktur.

Haklı Sebep Türleri, Dayanakları ve Delilleri

Kanun haklı sebebi tanımlamamış, değerlendirmeyi hâkime bırakmıştır. Kanunun hâkimin takdirine bıraktığı durumlarda hâkim hukuka ve hakkaniyete göre karar verir (TMK m.4). Bu nedenle dilekçede sebebin adını koymak yetmez; sebebin davacının hayatında hangi somut olaylarla ortaya çıktığı ve bunun hangi delillerle ispatlanacağı gösterilmelidir. Kişilik hakkı hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse, hâkimden saldırıya karşı korunmayı isteyebilir (TMK m.24); gülünç veya küçük düşürücü bir adın taşınmaya zorlanması bu çerçevede değerlendirilebilir.

Cinsiyet değişikliğine bağlı ad talepleri TMK m.40 kapsamında ayrı bir yargılamaya tabidir; bu yol için Cinsiyet Değişikliği Davası (TMK 40), kişilik hakkına saldırının genel sonuçları için Kişilik Hakkına Saldırı (TMK 24-25) rehberlerimize bakabilirsiniz.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararlarında Ad ve Soyadı

Haklı sebep kavramı kanunda tanımlanmadığından sınırlarını büyük ölçüde içtihat çizer. Yargıtay, ergin kişinin açtığı davalarda davacının kendi tercihini ön plana çıkarırken çocuk adına açılan davalarda daha temkinli davranır. Anayasa Mahkemesi ise ad ve soyadına ilişkin birçok kuralı kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkı, eşitlik ve kişisel verilerin korunması yönünden denetlemiştir. Aşağıdaki tablo, dilekçede atıf yapılabilecek başlıca kararları özetler.

Bu kararların ortak mesajı şudur: Ergin kişinin davasında mahkeme, kişinin adıyla kurduğu öznel ilişkiyi ciddiye almak zorundadır; ancak bu öznel ilişkinin tanık ve belgelerle somutlaştırılması gerekir. Çocuk davalarında ise ebeveynler arasındaki çekişmenin çocuğun adı veya soyadı üzerinden sürdürülmesine izin verilmez ve belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır.

İdari Yol: Kalıcı Kural ve Geçici Pencereler

Burada iki ayrı düzenlemeyi karıştırmamak gerekir.

Kalıcı olan: Nüfus müdürlüğü, maddi hata kapsamındaki durumları dava olmaksızın düzeltir. Maddi hata; dayanak belgesinde doğru bulunduğu hâlde nüfus kütüklerine hatalı veya eksik olarak tescil edilen ya da hiç yazılmayan bilgiler ile mükerrer kayıtları kapsar. Basit yazım ve imla hataları bu kapsamdadır. Kadının soyadına ilişkin iki durum da kalıcı olarak idari yoldan çözülür: boşandığı eşinin soyadını kullanmasına izin verilen kadının evlenmeden önceki soyadını, eşinin soyadıyla birlikte önceki soyadını taşıyan kadının ise yalnızca eşinin soyadını kullanmak istemesi hâlinde, yazılı talep üzerine nüfus müdürlüğünce gerekli işlem yapılır (5490 s.K. ek m.3). Boşanma hâlinde kadın zaten evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1).

Geçici olan: Kanun koyucu, bunun ötesinde iki kez süreli idari pencere açmıştır. 7039 sayılı Kanun’la eklenen 5490 sayılı Kanun geçici m.8, Soyadı Kanunu m.3’e aykırı soyadları ile yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanılmamasından kaynaklanan anlam değişiklikleri bulunan ad ve soyadları için iki yıllık bir süre öngörmüş ve bu süre 03.11.2019’da sona ermiştir. Ardından 7196 sayılı Kanun’la eklenen geçici m.11 ile üç yıllık yeni bir süre tanınmış ve kapsam genel ahlaka uygun olmayan ve toplum tarafından gülünç karşılandığı değerlendirilen ad ve soyadlarını da içerecek biçimde genişletilmiştir. Bu pencerelerde ad ve soyadları mahkeme kararı aranmaksızın il veya ilçe idare kurulu kararıyla bir defaya mahsus değiştirilebilmiş, idare kurulunun kararı kesin sayılmıştır. Geçici m.11 ile tanınan süre 24 Aralık 2022’de sona ermiştir.

Önemli uyarı: Her iki idari süre de sona ermiştir ve kamuya açık kaynaklarda yeni bir süre tanındığına ilişkin bir düzenleme görülmemektedir. Kanun koyucu ileride yeni bir geçici madde getirebileceğinden başvurudan önce güncel durumu bulunduğunuz yer nüfus müdürlüğünden teyit etmeniz yerinde olur. Süre kapalıyken ad veya soyadın değiştirilmesinin yolu asliye hukuk mahkemesinde dava açmaktır.

Her hâlde şu ölçüt sabittir: öznel memnuniyetsizlik idari yolun konusu değildir. Adınızda imla hatası yoksa ve ad genel ahlaka aykırı bir anlam taşımıyorsa, yalnızca “sevmiyorum” gerekçesiyle yapılan idari başvuru reddedilir.

İsim-Soyisim Değişikliği Davası Dilekçesi Örneği (2026)

Dilekçe, her hususu dayandığı kanun maddesiyle başlıklandıracak biçimde kurulmuştur. Köşeli parantez içindeki seçeneklerden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın; somut olayda karşılığı bulunmayan bir sebebi yazmak, haklı sebebin inandırıcılığını zayıflatır. Soyadı değişikliği isteniyorsa konu, açıklamalar ve istem bölümleri soyadına göre uyarlanmalı ve eş ile ergin olmayan çocukların soyadının da düzeltileceği (5490 s.K. m.36/1-b) dikkate alınmalıdır.

Ad Değişikliği Aileye Nasıl Yansır?

Karar kesinleştikten sonra değişiklik kendiliğinden bazı kayıtlara da işlenir:

• Ad değişikliğinde: Nüfus müdürlüğü, bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydını da düzeltir.
• Soyadı değişikliğinde: Nüfus müdürlüğü, eşin ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir.

Yani soyadı değişikliği yalnızca sizi değil, eşinizi ve reşit olmayan çocuklarınızı da etkiler. Bu husus dava açılmadan önce aile içinde değerlendirilmelidir.

TMK m. 27/3 uyarınca ad değişmekle kişisel durum değişmez. Borçlar, alacaklar, sözleşmeler, tapu kayıtları ve diğer hukuki ilişkiler aynen devam eder. Ad değişikliği bir yükümlülükten kurtulma yolu değildir.

Çocuğun Adının Değiştirilmesi

Ergin olmayan çocuğun adının değiştirilmesi davasını çocuğu temsilen velayet hakkına sahip ana ve baba açar; ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidir (TMK m.342/1). Çocuğun adını ana ve babası koyar (TMK m.339/5); ana ve baba önemli konularda olabildiğince çocuğun düşüncesini göz önünde tutar (TMK m.339/3). Velayet birlikte kullanılıyorsa ana ve babanın talepte birlikte hareket etmesi gerekir. Ayırt etme gücüne sahip çocuğun kendi adına ilişkin görüşü, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 12. maddesi uyarınca yaşı ve olgunluğu ölçüsünde dikkate alınır. Mahkeme, değişikliğin çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığını ayrıca değerlendirir.

Yargıtay, çocuk adına açılan davalarda haklı sebep kavramının ergin kişilerin açtığı davalara göre daha dar yorumlanması ve çocuğun adının ancak çok istisnai durumlarda değiştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Velayeti annede bulunan çocuğun adını, babanın muvafakat etmediği bir dosyada babanın ailesinin boşanmadaki etkisine dayanarak değiştiren kararı bu gerekçe haklı neden oluşturmadığı için bozmuştur (Y8HD 02.10.2019, E.2019/4689, K.2019/8434). Buna karşılık diğer ebeveynin değişikliğe muvafakat ettiği ve tanık beyanlarının talebi desteklediği bir dosyada davanın kabul edilmesi gerektiğini belirterek ret kararını bozmuştur (Y8HD 08.02.2018, E.2017/6911, K.2018/1819). Bu nedenle çocuğun adının değiştirilmesinde diğer ebeveynin muvafakati veya çocuğun üstün yararını gösteren somut deliller belirleyicidir.

Soyadı bakımından ise ayrı kurallar vardır. Ana ve baba evli ise çocuk ailenin soyadını taşır (TMK m.321); maddedeki “evli değilse ananın” ibaresi Anayasa Mahkemesinin 02.07.2009 tarihli E.2005/114, K.2009/105 sayılı kararıyla iptal edilmiştir (RG 07.10.2009; iptal 07.10.2010’da yürürlüğe girmiştir). Tanınan veya babalığa hükümle soybağı kurulan çocuklar babalarının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledilir (5490 s.K. m.28/4). Boşanmadan sonra velayet kendisine bırakılan annenin çocuğa kendi soyadını verme talebi ayrı kurallara tabidir. Boşanmada çocuk anaya bırakılsa bile babanın seçtiği soyadını alacağını öngören Soyadı Kanunu m.4/2’nin ilk cümlesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (AYM 08.12.2011, E.2010/119, K.2011/165; RG 14.02.2012). Buna karşın Hukuk Genel Kurulu, velayetin anneye verilmiş olmasını tek başına soyadı değişikliği için haklı sebep saymamış (YHGK 13.03.2015, E.2013/1755, K.2015/1039); velayete dayanılarak çocuğun soyadının annenin soyadıyla değiştirilmesi talebinin aile hukukuna dayandığını ve aile mahkemesinde görülmesi gerektiğini kabul etmiştir (YHGK 29.01.2016, E.2015/18-3257, K.2016/117). Bu taleplerde görevli mahkeme, ad değiştirme davasından farklı olarak aile mahkemesidir; görev kuralları için aile mahkemesinin görev alanı ve uygulamadaki seçenekler için boşanmadan sonra çocuğun soyadı rehberlerimize bakabilirsiniz. Ayrıntılar için Çocuğun Soyadının Değiştirilmesi Davası, kadının evlilik sonrası soyadı için Evlendikten Sonra Kadın Yalnızca Kendi Soyadını Kullanabilir mi? ve Boşanan Kadının Kocasının Soyadını Kullanması (TMK 173) rehberlerimize bakabilirsiniz.

Adımı İkinci Kez Değiştirebilir miyim?

5490 sayılı Kanun m.36/1-b’nin ilk metni, aynı konuya ilişkin nüfus kaydının düzeltilmesi davasının ancak bir kere açılabileceğini öngörüyordu. Anayasa Mahkemesi bu cümleyi Anayasa’nın 17. ve 36. maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir (AYM 30.03.2012, E.2011/34, K.2012/48; RG 06.10.2012). Ardından 19.10.2017 tarihli 7039 sayılı Kanun’la (RG 03.11.2017) bent yeniden düzenlenmiş ve haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuya ilişkin düzeltme yapılmasının hâkimden istenebileceği hükme bağlanmıştır (5490 s.K. m.36/1-b). Bu nedenle daha önce adını değiştirmiş bir kişi, ikinci değişiklik için yeni ve somut bir haklı sebep ortaya koyabildiği sürece yeniden dava açabilir. İkinci talepte ilk değişikliğin gerekçesi ile yeni talebin gerekçesi arasındaki ilişki mahkemece özellikle incelendiğinden, iyiniyetin ve sürekliliğin gösterilmesi önem taşır.

Yargılama Nasıl İşler ve Karardan Sonra Ne Yapılır?

Dava dilekçesi davacının yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesine verilir ve dava nüfus müdürlüğünün huzuru ile görülür (5490 s.K. m.36/1-a). Mahkeme davacının gösterdiği tanıkları dinler, sunulan belgeleri değerlendirir ve talebin bir yükümlülükten kaçınma amacı taşıyıp taşımadığını anlamak için gerekli gördüğü kayıtları getirtebilir. Haklı sebebin somut delillerle ortaya konduğu dosyalarda yargılama çoğunlukla birkaç duruşmada tamamlanır.

Kabul kararına karşı kanun yoluna başvurulmazsa karar kesinleşir; kesinleşen değişiklik nüfus siciline kaydedilir; iptal hükmü 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girene kadar ayrıca Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan yapılır (TMK m.27/2; AYM 25.12.2025, E.2025/120, K.2025/270). Nüfus kaydı güncellendikten sonra yeni kimlik kartı alınması gerekir. Tapu, banka, araç, okul ve diploma kayıtları gibi nüfus sistemine kendiliğinden bağlı olmayan kayıtların güncellenmesi için ilgili kurumlara kesinleşme şerhli karar örneğiyle başvurulmalıdır. Ad değişmekle kişisel durum değişmediğinden eski adla yapılmış sözleşmeler ve edinilmiş haklar geçerliliğini korur (TMK m.27/3). Kanun yolu süreleri için İstinaf ve Temyiz Süresi Hesaplama Aracı, maddi hata dışındaki kayıt düzeltmeleri için Nüfus Kayıt Düzeltme Davası sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Değişiklikten Zarar Gören Kişinin Dava Hakkı

TMK m. 27/4 uyarınca adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.

Kararın İlanı: Basın İlan Kurumu Portalı ve AYM’nin İptal Kararı

TMK m.27/2, 14.11.2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle değiştirilmiştir. Yeni metne göre adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur; ilanda hükmü veren mahkeme, kararın tarihi, dosyanın esas ve karar numarası ile adı değiştirilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı ile mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.

Anayasa Mahkemesi, Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine bu düzenlemeyi incelemiştir. Mahkeme, üçüncü kişilerin korunmasının meşru bir amaç olduğunu ve ilanın bu amaca elverişli olduğunu kabul etmiş; ancak kişisel veri niteliğindeki bu bilgilerin herhangi bir süre sınırı olmaksızın yayımlanmasını ve hâkime daha üstün bir hukuki yarar bulunan durumlarda ilan yapmama takdiri tanınmamasını ölçüsüz bulmuştur. Bu nedenle birinci cümledeki “ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan” ibaresi ile ilanın içeriğini sayan ikinci cümle Anayasa’nın 13. ve 20. maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiş, nüfus siciline kayda ilişkin kısım için itiraz reddedilmiştir. İptal hükmü kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir (AYM 25.12.2025, E.2025/120, K.2025/270; RG 01.04.2026, S.33211).

Uygulamada bunun anlamı şudur: iptal hükmü 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girene kadar ilan yükümlülüğü yürürlükte olduğundan dilekçede ilan talebinin bulunması ve kararın bu yönüyle de takip edilmesi gerekir. İlanın kalkması üçüncü kişilerin dava hakkını ortadan kaldırmaz; bir yıllık süre, ilan tarihinden değil zarar görenin değişikliği öğrendiği günden başlar (TMK m.27/4).

Görevli Mahkeme, Süre ve Masraf

Dilekçede Sık Yapılan Hatalar

• Aile mahkemesine başvurmak: Ad değiştirme davası asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yanlış mahkeme görevsizlik kararıyla zaman kaybettirir. Velayete dayanılarak çocuğun soyadının annenin soyadıyla değiştirilmesinin istendiği davalarda ise Hukuk Genel Kurulu aile mahkemesini görevli saymıştır (YHGK 29.01.2016, E.2015/18-3257, K.2016/117).
• Nüfus müdürlüğünü davalı göstermemek: Dava, ilgili nüfus müdürlüğü hasım gösterilerek açılır.
• Haklı sebebi somutlaştırmamak: “Adımı beğenmiyorum” ifadesi tek başına yetersizdir. Hangi sebep, hangi somut olayla ortaya çıkıyor, yazılmalıdır.
• Tanık göstermemek: Fiilen başka adla tanındığını ispatın en güçlü yolu tanık beyanıdır; delil listesinde mutlaka yer almalıdır.
• Kayıt düzeltme ile ad değiştirmeyi karıştırmak: Kütükte maddi hata varsa dava değil nüfus müdürlüğüne başvuru gerekir; gereksiz dava açılmış olur.
• İdari pencerenin açık olduğunu varsaymak: Geçici maddelerle tanınan idari başvuru süreleri sınırlıdır. Güncel durum teyit edilmeden dava yolundan vazgeçilmemelidir.
• Talep edilen adın uygunluğunu göstermemek: İstenen adın genel ahlaka aykırı olmaması ve başkalarını incitecek nitelik taşımaması gerekir; soyadı bakımından ayrıca Soyadı Kanunu m.3’teki yasaklar uygulanır. İstenen adın bu sınırlar içinde kaldığı dilekçede belirtilmelidir.
• Soyadı değişikliğinin aileye yansımasını hesaba katmamak: Soyadı değişince eşin ve ergin olmayan çocukların soyadı da düzeltilir.

Tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıayı ve tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunar; bu listede gösterilmeyen kimseler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez (HMK m.240/2); fiilen başka bir adla tanınma iddiasında tanıkların davacıyı hangi çevreden ve ne zamandan beri tanıdıkları açıkça yazılmalıdır. Masrafları karşılayamayacak durumdaysanız Adli Yardım Talebi Dilekçesi Örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

Haklı sebebinizin davaya elverişli olup olmadığını ve hangi delillerle ispatlanacağını dava açmadan önce birlikte değerlendirmek için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İsim değişikliği için hangi mahkemeye başvurulur?

Ad değiştirme davası için asliye hukuk mahkemesine başvurulur; aile mahkemesi görevli değildir. Velayete dayanılarak çocuğun soyadının annenin soyadıyla değiştirilmesi talebinde ise Hukuk Genel Kurulu aile mahkemesini görevli saymıştır (YHGK 29.01.2016, E.2015/18-3257, K.2016/117). Dava davacının yerleşim yeri mahkemesinde açılır ve ilgili il veya ilçe nüfus müdürlüğü davalı olarak gösterilir.

Adımı beğenmediğim için değiştirebilir miyim?

TMK m. 27 uyarınca adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Salt beğenmeme tek başına yeterli görülmez; ancak haklı sebep uygulamada geniş yorumlanır. Fiilen başka adla tanınmak, telaffuz güçlüğü, adın gülünç veya onur zedeleyici olması gibi sebepler kabul edilir.

Nüfus müdürlüğünden isim değiştirebilir miyim?

Nüfus müdürlüğü kalıcı olarak yalnızca maddi hata kapsamındaki durumları düzeltir; yani dayanak belgede doğru olduğu hâlde kütüğe hatalı, eksik geçmiş bilgiler ile mükerrer kayıtları. Bunun ötesindeki idari değişiklik imkânları 5490 sayılı Kanunun geçici 8. ve 11. maddeleriyle süreli olarak tanınmıştı; son süre 24 Aralık 2022’de sona ermiştir. Bu nedenle haklı sebebe dayanan değişiklik için asliye hukuk mahkemesinde dava açılması gerekir; başvuru öncesinde yeni bir düzenleme olup olmadığı nüfus müdürlüğünden teyit edilmelidir.

Haklı sebebi nasıl ispatlarım?

Haklı sebep tanık dâhil her türlü delille ispatlanabilir. En güçlü delil, fiilen kullanılan adla tanındığını gösteren tanık beyanları ile okul, iş yeri, yazışma ve sosyal medya kayıtlarıdır. Adın psikolojik yük doğurduğu iddiasında sağlık raporu da sunulabilir.

Aynı davada hem adımı hem soyadımı değiştirebilir miyim?

Evet. Her ikisi için de haklı sebep izah edilip delillerle ispatlandığı sürece aynı davada hem ad hem soyadı değişikliği talep edilebilir.

Soyadım değişirse eşim ve çocuklarım da etkilenir mi?

Evet. Soyadı değişikliğinde nüfus müdürlüğü eşin ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir. Ad değişikliğinde ise kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı düzeltilir.

Ad değişince borçlarım ve sözleşmelerim ne olur?

Değişmez. TMK m. 27/3 uyarınca ad değişmekle kişisel durum değişmez. Borçlar, alacaklar, sözleşmeler ve tapu kayıtları aynen devam eder; ad değişikliği bir yükümlülükten kurtulma yolu değildir.

Ad değişikliğine üçüncü kişi itiraz edebilir mi?

Evet. TMK m. 27/4 uyarınca adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir. İlan bu öğrenmeyi kolaylaştırmaya yöneliktir; ancak Basın İlan Kurumu portalındaki ilan yükümlülüğü Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olup iptal 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecektir.

Adımı daha önce değiştirdim, ikinci kez değiştirebilir miyim?

Evet, yeni ve somut bir haklı sebep varsa mümkündür. 7039 sayılı Kanunla değiştirilen 5490 sayılı Kanunun 36. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimden istenebilir. Bu tür davaların yalnızca bir kez açılabileceğine ilişkin eski kural 2012’de Anayasa Mahkemesince iptal edilmişti (AYM 30.03.2012, E.2011/34, K.2012/48).

Çocuğumun adını değiştirmek için ne yapmalıyım?

Ergin olmayan çocuğun adının değiştirilmesi davasını, çocuğu temsilen velayet hakkına sahip ana ve baba açar (TMK m.342). Dava çocuğun yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde görülür (5490 s.K. m.36/1-a). Mahkeme haklı sebebin yanında değişikliğin çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığını da değerlendirir; ayırt etme gücüne sahip çocuğun görüşü dikkate alınır.

Adli sicil veya icra kaydım varsa adımı değiştirebilir miyim?

Bu kayıtlar tek başına davayı engellemez; ancak mahkeme talebin bir yükümlülükten kaçınma amacı taşıyıp taşımadığını değerlendirir. Ad değişmekle kişisel durum değişmez (TMK m.27/3); kişinin borçları, sözleşmeleri ve kayıtları yeni adla aynen devam eder. Değişiklikten zarar gören üçüncü kişi, öğrenmeden itibaren bir yıl içinde kararın kaldırılmasını dava edebilir (TMK m.27/4).

İsim değiştirme davası için avukat tutmak zorunlu mu?

Hayır, dava kişi tarafından bizzat da açılabilir. Ancak haklı sebebin somutlaştırılması ve delillerin doğru gösterilmesi kararın sonucunu belirlediğinden hukuki destek alınması yararlıdır. Yargılama giderlerini karşılayamayacak durumda olanlar HMK m.334 uyarınca adli yardım talep edebilir.

Gülünç adımı nüfus müdürlüğünden değiştirebilir miyim?

Genel ahlaka uygun olmayan veya gülünç karşılanan ad ve soyadlarını idare kurulu kararıyla değiştirme imkânı 5490 sayılı Kanunun geçici 11. maddesiyle süreli olarak tanınmıştı ve bu süre 24 Aralık 2022’de sona ermiştir. Bu nedenle bugün adın gülünç olması, asliye hukuk mahkemesinde açılacak davada TMK m.27 kapsamında haklı sebep olarak ileri sürülür.

İsim değişikliği kararı internette ilan edilir mi?

14.11.2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanun’la değişen TMK m.27/2’ye göre adın değiştirildiği nüfus siciline kaydedilir ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur; ilanda mahkeme, karar tarihi, esas ve karar numarası, nüfusa kayıtlı yer, doğum tarihi, ana ve baba adı ile önceki ve yeni ad-soyad yer alır. Anayasa Mahkemesi bu ilan yükümlülüğünü süresiz yayın ve kişisel verilerin korunması yönünden ölçüsüz bularak iptal etmiş ve iptalin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesine karar vermiştir (AYM 25.12.2025, E.2025/120, K.2025/270; RG 01.04.2026).

Velayet bende; çocuğumun soyadını kendi soyadımla değiştirebilir miyim?

Bu talep aile hukukuna dayandığından Hukuk Genel Kurulu aile mahkemesini görevli saymıştır (YHGK 29.01.2016, E.2015/18-3257, K.2016/117). Esas yönünden ise Hukuk Genel Kurulu, velayetin anneye verilmiş olmasını tek başına haklı sebep kabul etmemiştir (YHGK 13.03.2015, E.2013/1755, K.2015/1039). Bu nedenle çocuğun üstün yararını gösteren somut olgular ve deliller belirleyicidir.

Diğer ebeveyn karşı çıkarsa çocuğun adı değiştirilebilir mi?

Zordur. Yargıtay, çocuk adına açılan davalarda haklı sebebin ergin kişilerin davalarına göre daha dar yorumlanacağını ve çocuğun adının ancak çok istisnai durumlarda değiştirilebileceğini belirtmiş; babanın muvafakat etmediği bir dosyada kabul kararını bozmuştur (Y8HD 02.10.2019, E.2019/4689, K.2019/8434). Çocuğun adını ana ve babası koyar (TMK m.339/5).

Boşandıktan sonra kızlık soyadıma dönmek için dava açmam gerekir mi?

Hayır. Boşanma hâlinde kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1). Boşandığı eşinin soyadını kullanmasına izin verilmiş kadın sonradan evlenmeden önceki soyadını kullanmak isterse, yazılı talebi üzerine nüfus müdürlüğünce gerekli işlem yapılır (5490 s.K. ek m.3).