Eşim Müşterek Konutu Kilitledi, Eve Giremiyorum: 6284, Zilyetlik Davası ve Terk (TMK m.164, 982-984)

Ne yaşandı?

Bir kişi, evden kısa süreliğine ayrıldığında ya da bir tartışmanın ardından eve dönmek istediğinde kapının kilidinin değiştirildiğini, eşinin kendisini içeri almadığını görür. Kişisel eşyaları içeride kalmıştır ve barınacak yeri yoktur.

Kilit Değiştirmede Mevzuat Haritası

Kilit sorunu tek bir kanunla çözülmez; aile hukuku, eşya hukuku, 6284 sayılı Kanun, idari koruma ve ceza hukuku aynı olaya farklı açılardan bakar. Aşağıdaki tablo, uygulanabilecek hükümleri bir arada gösterir.

Önce Tespit, Sonra Dava

Kilidin değiştirilmesi hukuken bir fiilî durumdur; kendiliğinden bir hak doğurmaz ve kendiliğinden ortadan kalkmaz. Bu nedenle atılacak ilk adım dava açmak değil, durumu kayda geçirmektir.

Sebebi basittir: aylar sonra mahkemede “kilidi değiştirdi, beni eve almadı” dediğinizde karşı taraf “kendisi çıkıp gitti, anahtarını da götürdü” diyebilir. Elinizde o güne ait bir kayıt yoksa iki iddia karşı karşıya kalır ve ispat yükü sizde olur.

Aynı Gün Yapılacak Tespit

• Kolluğa bildirin: 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayarak (155 ve 156 numaraları da 112’ye yönlendirilir) kapıya gelinmesini isteyin. Kilidin değiştirildiği, içeri alınmadığınız ve o adreste oturduğunuz tutanağa geçsin. Bu, en hızlı ve en güçlü belgedir.
• Fotoğraf ve video çekin: Yeni kilit, kapı, varsa dışarıda bırakılan eşyalar. Görüntülerde tarih ve saat bilgisinin bulunması değerini artırır.
• Tanık bulundurun: Komşu, apartman görevlisi veya birlikte gittiğiniz bir yakın. İsim ve iletişim bilgilerini not edin.
• Yazışmayı saklayın: “Eve gelmene izin vermiyorum”, “kilidi değiştirdim” gibi mesajlar doğrudan delildir; ekran görüntüsü alın ve cihazı silmeyin.
• Delil tespiti düşünün: Durum ileride değişebilecekse mahkemeden delil tespiti istenebilir (HMK m.400 vd.); noter aracılığıyla da tespit yaptırılabilir.

Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeriniz o konut olarak görünüyorsa bunu da belgeleyin; abonelik kayıtları, faturalar ve muhtarlık belgesi oradaki oturumunuzu destekler.

Üç Ayrı Hukuki Yol

Kilit meselesinde birbirini tamamlayan üç hat vardır. Hangisinin öncelikli olduğu somut duruma göre değişir.

Zilyetliğin Korunması: Az Bilinen ve Hızlı Yol

Bu yol, kilit meselesine doğrudan uyan ancak uygulamada çoğu kişinin bilmediği bir imkândır.

Türk Medeni Kanunu m. 982 ve 983, zilyetliğin gaspı ve zilyetliğe saldırı hâllerinde dava yolunu düzenler. Kilidin değiştirilerek eve girişinizin engellenmesi, konut üzerindeki fiilî hâkimiyetinizin ortadan kaldırılması niteliğindedir; bu da gasp kavramına girer.

Bu davanın üç önemli özelliği vardır:

• Bir hakka dayanmak gerekmez. Zilyetlik, tapu veya kira sözleşmesi olmaksızın da korunur. Konut eşinizin adına kayıtlı olsa dahi orada fiilen oturuyor olmanız yeterlidir.
• Görevli mahkeme sulh hukuktur. HMK m.4/1-c uyarınca sadece zilyetliğin korunmasına yönelik davalar, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür. Konutun kullanımına ilişkin aile hukuku talepleri (TMK m.169, m.197) ise aile mahkemesine yöneltilir.
• Süre çok kısadır. TMK m. 984 uyarınca gasp ve saldırıdan doğan dava hakkı, zilyedin fiili ve failini öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer.

İki aylık süre, bu sayfadaki en kritik bilgidir. Boşanma davasının uzun süreceğini düşünerek beklemek, bu yolun kapanmasına yol açar.

İdari Yol: 3091 Sayılı Kanun

Taşınmaz zilyetliği yalnızca dava yoluyla değil, idari yoldan da korunur. 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında mülkî amire (kaymakamlık veya valilik) başvurularak tecavüzün önlenmesi istenebilir.

Bu yolun avantajı hızıdır; idari makam yerinde inceleme yaptırarak karar verir.

3091 sayılı Kanun’a göre başvuru, tecavüzün öğrenildiği tarihten itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır; tecavüzün oluşundan itibaren bir yıl geçtikten sonra başvuru yapılamaz (m.4). Vali veya kaymakam ya da görevlendireceği memur yerinde soruşturma yapar ve soruşturma en geç on beş gün içinde karara bağlanır (m.5-6); karar, infaz memuruna ulaşmasından itibaren en geç beş gün içinde yerine getirilir (m.9). Karara karşı idari yargı yolu açıktır ve taşınmaz üzerinde üstün hak iddia edenlerin yargı yoluna başvurmaları gerektiği karara yazılır (m.7).

Bu yolun eşler arasındaki konut uyuşmazlığına uygulanmasında iki sınır dikkate alınmalıdır. Birincisi, başvuru sırasında mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilmişse veya konu taraflar arasında dava konusuysa Kanun uygulanmaz (m.14); boşanma davasında konut tahsisi istenmişse idari yol fiilen kapanabilir. İkincisi, dilekçeden kapsam dışı olduğu açıkça anlaşılan başvurular soruşturma yapılmadan reddedilebilir (m.5); eşlerin birlikte zilyet olduğu aile konutunda idarenin uyuşmazlığı aile hukuku meselesi olarak görüp başvuruyu reddetme ihtimali vardır. Bu nedenle 3091 başvurusu, mahkeme yollarının yerine değil yanında düşünülmelidir. Genel çerçeve için 3091 sayılı Kanun ile tecavüzün önlenmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Eşyalarımı Nasıl Alırım?

Kilit değiştirildiğinde ikinci acil sorun kişisel eşyalardır. İzlenecek güvenli yol:

• Tek başınıza gitmeyin. Kolluktan refakat talep edin; alınan eşyalar tutanağa yazılsın.
• Liste hazırlayın. Kimlik, pasaport, ehliyet, ilaç ve reçeteler, çocuk eşyaları, iş ve okul belgeleri, kişisel evrak. Öncelik sırasını belirleyin.
• Mahkemeden talep edin. Boşanma veya 6284 dosyasında, kişisel eşyaların kolluk refakatinde alınmasına ilişkin tedbir istenebilir; 6284 kapsamında talep hâlinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır (m.8/7).
• Ziynet ve değerli eşyayı ayrı ele alın. Bunlar için ayrıca ziynet alacağı talebi gündeme gelebilir; hangi eşyanın konutta kaldığını yazılı olarak kayda geçirin.

Uzaklaştırma kararı varsa eşya alımı yalnızca kararda öngörülen usulle ve refakatle yapılabilir; aksi hâlde ihlal oluşur.

Konut Kimin Adına Kayıtlı Olursa Olsun

Sık sorulan soru şudur: “Ev onun üzerine, yine de hakkım var mı?” Cevap evet.

Konut aile konutu niteliğindeyse, tapunun kimin adına olduğu oradan yararlanma talebinizi ortadan kaldırmaz. Ayrıca TMK m. 194 uyarınca malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez, üzerindeki hakları sınırlayamaz veya kira sözleşmesini feshedemez.

Bu nedenle kilit meselesiyle birlikte iki koruyucu adım daha atılmalıdır: tapuya aile konutu şerhi koydurmak ve konut kirada ise kiralayana bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı hâline gelmek.

Kilidi Değiştiren Eşin Hukuki Durumu

Evlilik birliği sürdükçe eşler birlikte yaşamak zorundadır (TMK m.185/3) ve oturacakları konutu birlikte seçer (TMK m.186/1). Bu nedenle konut kimin adına kayıtlı olursa olsun, bir eşin diğerini tek taraflı kararla ortak konuttan dışlaması hukuken desteklenen bir davranış değildir. Kilidi değiştiren eş, üç ayrı sonuçla karşılaşabilir.

Birincisi terk sonucudur. Kanun terkin tanımını yalnızca evden ayrılan eşe göre yapmaz: diğer eşi ortak konutu terke zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır (TMK m.164/1). Kilit değiştirilerek dışarıda bırakılan eş bakımından ayrılık en az altı ay sürmüşse, dördüncü ay dolduktan sonra hâkim veya noter aracılığıyla ihtar çekilebilir ve ihtardan iki ay sonra terk sebebiyle boşanma davası açılabilir (TMK m.164/2). Ayrıntı için terk sebebiyle boşanma rehberimize bakabilirsiniz.

İkincisi ceza sorumluluğudur. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, sanığın eşi evde yokken kapı kilidini değiştirerek eşin eve girmesini engellediği olayda yerel mahkemenin beraat kararını bozmuş ve eylemin TCK m.232/1’deki kötü muamele suçunu oluşturduğunu kabul etmiştir (Yargıtay 18. CD, 21.01.2020, E.2019/9640, K.2020/1752). Bu suçun yaptırımı iki aydan bir yıla kadar hapistir. Dışarıda bırakılan eş, kolluk tutanağıyla birlikte Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir.

Üçüncüsü boşanma davasındaki kusurdur. Eşi evden dışlamak, temelinden sarsılma sebebiyle açılan davada (TMK m.166) kilidi değiştiren eşe yüklenebilecek kusurlu bir davranıştır. Kusur oranı ise maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası taleplerini doğrudan etkiler; bu nedenle kilit olayının tarihi ve koşulları baştan belgelenmelidir. Kilidin, tehdit veya şiddet sonrasında güvenlik amacıyla değiştirildiği durumlar ise ayrı değerlendirilir; bu hâlde değiştiren eşin haklı bir sebebi bulunabilir (TMK m.197/1).

6284 Sayılı Kanun: Aynı Gün Koruma ve Konutun Size Tahsisi

Kilit olayı çoğu zaman tek başına yaşanmaz; tehdit, hakaret, eşyaların dışarı atılması veya ekonomik baskıyla birlikte gelir. 6284 sayılı Kanun’un şiddet tanımı fiziksel şiddetle sınırlı değildir; fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik zarar doğuran davranışları, bunlara yönelik tehdit ve baskıyı ve özgürlüğün keyfî engellenmesini de kapsar (m.2/1-d). Bu nedenle kilit değiştirmeye eşlik eden tehdit veya baskı varsa koruma kararı talep edilebilir.

Hâkim, şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılmasına ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesine karar verebilir (m.5/1-b). Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bu tedbire kolluk amiri de karar verebilir; kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk iş günü hâkimin onayına sunar ve hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar (m.5/2). Talep, en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden yapılabilir (m.8/1).

Kararın verilmesi için şiddetin uygulandığına ilişkin delil veya belge aranmaz (m.8/3); tedbir ilk defasında en çok altı ay için verilir (m.8/2). Korunan kişi yönünden hâkim ayrıca, evli olunması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirleyebilir (m.4/1-b) ve şartlar varsa tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasına karar verebilir (m.4/1-c). Talep hâlinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimi de sağlanır (m.8/7).

Aynı kanun iki yönlü çalışır: kilidi değiştiren eş de sizin hakkınızda koruma kararı isteyebilir. Hakkınızda verilmiş bir tedbir varken konuta gitmek, kilidi kırmak veya eşyaları kendi başınıza almak tedbire aykırılık oluşturur ve ilk aykırılıkta üç günden on güne, her tekrarda on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine yol açar; toplam süre altı ayı geçemez (m.13). Koruma kararının nasıl alınacağı için 6284 koruma kararı nasıl alınır rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Mahkeme? Talebin Dayanağı Belirler

Kilit uyuşmazlığında görevli merci, talebin hangi hukuki sebebe dayandırıldığına göre değişir. Salt zilyetliğe dayanan iade veya saldırının önlenmesi davası, değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.4/1-c). Buna karşılık konutun kullanımı, ayrı yaşama veya boşanma davası sırasında barınma gibi talepler Türk Medeni Kanunu’nun aile hukuku hükümlerine dayanır ve aile mahkemesinin görevindedir (4787 s.K. m.4). Görev kamu düzenine ilişkindir; dilekçede talebin dayanağı açıkça gösterilmezse görevsizlik kararıyla zaman kaybedilebilir.

Uygulamada en sık izlenen sıra şudur: şiddet veya tehdit varsa önce 6284 başvurusu, boşanma davası açılacaksa dava dilekçesinde TMK m.169 kapsamında konut tahsisi talebi, ikisi de yoksa TMK m.197 kapsamında aile mahkemesinden önlem talebi. Zilyetlik davası ise özellikle boşanma niyeti olmayan ve yalnızca eve dönmek isteyen eş için, iki aylık süre içinde değerlendirilmesi gereken bağımsız bir seçenektir. Ayrı yaşama hakkının şartları için ayrı yaşama hakkı (TMK m.197) yazımıza bakabilirsiniz.

Malik Eş “Ev Benim” Derse: Üstün Hak Savunması

Zilyetliğin korunması davasında davalı, şey üzerinde üstün bir hakkı olduğunu ileri sürebilir; ancak gasp eden davalı, şeyi davacıdan geri almayı haklı kılan üstün hakkını derhâl ispat edemezse iadeden kaçınamaz (TMK m.982/2). Konutun tapuda kilidi değiştiren eşin adına kayıtlı olması bu nedenle tek başına yeterli değildir; çünkü aile konutunda oturan eşin kullanımı evlilik sürdükçe haksız sayılmaz.

Yargıtay, aile konutunda oturan ve kayıt maliki olmayan eşin kullanımının haksız sayılmasını boşanma hükmünün kesinleştiği tarihe bağlamaktadır (Yargıtay 2. HD, 18.05.2023, E.2023/1372, K.2023/2474). Aynı Daire, eşlerin fiilen ayrı yaşamasının ve konutun boş kalmasının o konutun aile konutu niteliğini kaybettirmeyeceğini de kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, 20.09.2010, E.2010/12332, K.2010/14942). Buna göre kilit değiştirildi diye konut aile konutu olmaktan çıkmaz ve TMK m.194’teki koruma devam eder.

Aile mahkemesinin konut ve ev eşyasından yararlanmaya ilişkin önlem alırken konutun davalı eşe ait olmasını veya kira ile temin edilmiş olmasını aramadığı da Yargıtay kararlarında belirtilmiştir (Yargıtay 2. HD, 24.07.2008, E.2008/11603, K.2008/11279). Boşanma kesinleştikten sonra ise tablo değişir: aile konutu koruması sona erer ve malik eş tahliye ile ecrimisil yoluna gidebilir. Bu aşama için boşanma kesinleşti, eş evden çıkmıyorsa rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Tespit yaptırmadan uzaklaşmak: Kolluk tutanağı olmadan “beni almadı” iddiasını ispat çok zorlaşır.
• İki aylık zilyetlik süresini kaçırmak: TMK m. 984’teki süre kısadır; boşanma davasını beklemek bu yolu kapatır.
• Kilidi kırmak: Hem yeni bir tartışma doğurur hem tedbir kararı varsa ihlal sayılır.
• Yanlış mahkemeye gitmek: Salt zilyetliğe dayanan dava sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.4/1-c); konutun kullanımına ilişkin TMK m.169 ve m.197 talepleri ise aile mahkemesine yapılır. Dayanak karıştırılırsa görevsizlik kararıyla zaman kaybedilir.
• Aile konutu şerhini atlamak: Siz evden uzaktayken konutun satılması riski doğar.
• Eşya almaya tek başına gitmek: Refakat talep edilmeli, alınan eşyalar tutanağa geçirilmelidir.
• Şiddet varken yalnızca kilit sorununa odaklanmak: 6284 koruma kararı aynı gün alınabilir ve konutun size tahsisini içerebilir.

Eve Giremiyorsanız Hangi Yola Başvurulur?

Müşterek konuttan fiilen dışlanmak, tedbir kararıyla hızlıca çözülebilecek bir durumdur.

Birinci ve üçüncü satırlar en hızlı çözümdür: konutun kendisine tahsisi veya konuta dönüş için aile mahkemesinden tedbir kararı istenebilir ve bu talep boşanma davası açılmadan da yapılabilir.

Beşinci ve dokuzuncu satırlar ise koruyucu adımlardır; aile konutu şerhinin tapuya işlenmesi konutun rıza olmadan satılmasını önler, kiralık konutlarda ise kiracı olmayan eş kiraya verene bildirimde bulunarak sözleşmeye taraf olabilir. Ayrıntı için kiracı olmayan eşin sözleşmeye taraf olması rehberimize bakabilirsiniz.

Vesayet, soybağı ve usul rehberlerimiz: kayyım ile vasi farkı · tanıma ile soybağı · aile hukukunda süreler · boşanmada adli yardım · zina sebebiyle boşanma · aile konutu şerhi

Örnek Durumlar

Aşağıdaki örnekler, aynı kilit olayının koşullara göre nasıl farklı yollara çıktığını göstermektedir:

Kilit Değiştirildiğinde İlk 48 Saat Kontrol Listesi

• 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın veya en yakın karakola gidin; kilidin değiştirildiğini, içeri alınmadığınızı ve o adreste oturduğunuzu tutanağa geçirtin.
• Kapının ve yeni kilidin tarih ve saat bilgisi içeren fotoğraf ve videolarını çekin; dışarı bırakılmış eşya varsa onları da kaydedin.
• Kilit, giriş yasağı veya tehdit içeren mesajların ekran görüntüsünü alın; cihazı silmeyin.
• Tanık olabilecek komşu, apartman görevlisi veya yakınların ad ve iletişim bilgilerini not edin.
• Tehdit veya baskı varsa aynı gün 6284 koruma talebinde bulunun; konutun size tahsisini isteyin.
• Zilyetlik davası için iki aylık sürenin başladığı günü not edin ve takvime işleyin.
• Konut eşinizin adınaysa aile konutu şerhi, kiralıksa kiralayana bildirim için belgeleri hazırlayın.
• Kilidi kırmayın, çilingir çağırmayın, eşya almaya tek başınıza gitmeyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim kilidi değiştirdi, ilk ne yapmalıyım?

Aynı gün kolluğa bildirerek tutanak tutturmalısınız; kilidin değiştirildiği, içeri alınmadığınız ve o adreste oturduğunuz kayda geçmelidir. Ayrıca fotoğraf ve video çekin, tanık bulundurun ve konuya ilişkin mesajları saklayın. Tespit yapılmadan geçen zaman ispatı zorlaştırır.

Kilidi kırarak girebilir miyim?

Önerilmez. TMK m.981 zilyede gasp ve saldırıyı defetme imkânı tanısa da zilyet durumun haklı göstermediği derecede kuvvet kullanmaktan kaçınmak zorundadır; kilit kırmak bu sınırın aşıldığı iddiasına ve karşılıklı şikâyete yol açabilir. Ayrıca hakkınızda 6284 kapsamında tedbir kararı varsa girmek doğrudan ihlal sayılır.

Zilyetliğin korunması davası nedir?

TMK m. 982 ve 983, zilyetliğin gaspı ve zilyetliğe saldırı hâllerinde dava yolunu düzenler. Kilidin değiştirilerek girişinizin engellenmesi konut üzerindeki fiilî hâkimiyetinizin ortadan kaldırılması niteliğindedir. Bu davada bir hakka dayanmak gerekmez; konut eşinizin adına kayıtlı olsa dahi fiilen orada oturuyor olmanız yeterlidir.

Zilyetlik davasında süre ne kadar?

TMK m. 984 uyarınca gasp ve saldırıdan doğan dava hakkı, zilyedin fiili ve failini öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer. Bu süre çok kısadır; boşanma davasını beklemek bu yolun kapanmasına yol açar.

Bu dava hangi mahkemede açılır?

HMK m.4/1-c uyarınca sadece zilyetliğin korunmasına yönelik davalar, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür. Konutun tahsisi veya konut ve ev eşyasından yararlanma gibi aile hukuku talepleri ise aile mahkemesine yöneltilir (TMK m.169, m.197; 4787 s.K. m.4).

İdari yoldan çözüm var mı?

Evet. 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında mülkî amire başvurularak tecavüzün önlenmesi istenebilir. Başvuru tecavüzün öğrenilmesinden itibaren altmış gün ve her hâlde bir yıl içinde yapılmalıdır (m.4); soruşturma en geç on beş günde karara bağlanır (m.6). Konu mahkemede dava konusuysa veya ihtiyati tedbir verilmişse Kanun uygulanmaz (m.14).

Eşyalarımı nasıl alabilirim?

Tek başınıza gitmeyin; kolluktan refakat talep edin ve alınan eşyaların tutanağa yazılmasını sağlayın. Boşanma veya 6284 dosyasında kişisel eşyaların kolluk refakatinde alınmasına ilişkin tedbir de istenebilir. Uzaklaştırma kararı varsa eşya alımı yalnızca kararda öngörülen usulle yapılabilir.

Ev eşimin adına, yine de hakkım var mı?

Evet. Konut aile konutu niteliğindeyse tapunun kimin adına olduğu oradan yararlanma talebinizi ortadan kaldırmaz. Ayrıca TMK m. 194 uyarınca malik eş diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez veya kira sözleşmesini feshedemez; bu nedenle aile konutu şerhi koydurulmalıdır.

Eşin kilidi değiştirmesi suç mu?

Olabilir. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, eş evde yokken kapı kilidini değiştirip eşin eve girmesini engellemeyi TCK m.232/1’deki kötü muamele suçu olarak değerlendirmiş ve beraat kararını bozmuştur (E.2019/9640, K.2020/1752). Suçun cezası iki aydan bir yıla kadar hapistir.

Kilidi değiştiren eş terk etmiş sayılır mı?

Evet. TMK m.164/1 uyarınca diğer eşi ortak konutu terke zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır. Ayrılık altı ayı bulursa dördüncü aydan sonra ihtar çekilip terk sebebiyle boşanma davası açılabilir.

6284 ile konut bana tahsis edilebilir mi?

Evet. Hâkim şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılmasına ve konutun korunan kişiye tahsisine karar verebilir (6284 s.K. m.5/1-b). Acil hâllerde kolluk amiri de bu tedbiri alabilir; tedbir ilk iş günü hâkim onayına sunulur ve 24 saat içinde onaylanmazsa kalkar (m.5/2).

Boşanma davası açmadan konuta dönmek için hâkime başvurabilir miyim?

Evet. Eşlerden biri ailevi yükümlülüklerini yerine getirmezse hâkimin müdahalesi istenebilir (TMK m.195); ayrı yaşama haklıysa hâkim konut ve ev eşyasından yararlanmaya ilişkin önlemleri alır (TMK m.197/2). Bu talepler aile mahkemesinde görülür.

Eşim ayrı yaşıyoruz diye evin aile konutu niteliği kalkar mı?

Hayır. Yargıtay, tarafların fiilen ayrı yaşamasının ve konutun boş kalmasının o konutun aile konutu niteliğini kaybettirmeyeceğini kabul etmiştir (2. HD, E.2010/12332, K.2010/14942). Aile konutu koruması boşanmanın kesinleşmesiyle sona erer.

Ev eşimin adına; zilyetlik davasında ‘ev benim’ derse ne olur?

Gasp eden davalı, üstün hakkını derhâl ispat edemezse iadeden kaçınamaz (TMK m.982/2). Yargıtay, aile konutunda oturan malik olmayan eşin kullanımının haksız sayılmasını boşanma hükmünün kesinleştiği tarihe bağlamaktadır (2. HD, E.2023/1372, K.2023/2474).

Kişi, “Bu ev ikimizin yaşadığı yer; eşim beni böyle kapı dışarı edebilir mi?” sorusuyla karşılaşır.

Bu durumda ne yapmalısınız?

• Aile konutu kavramını bilin: Eşlerin birlikte yaşadığı konut “aile konutu”dur ve özel bir korumaya tabidir; bir eş diğerini keyfî biçimde bu konuttan men edemez.
• Tedbir talep edin: Dava sürecinde veya öncesinde, hâkimden konutun kimin kullanacağına ilişkin geçici düzenleme (tedbir) ve gerekiyorsa eve dönüş için karar isteyebilirsiniz.
• Eşyalarınızı güvenceye alın: İçeride kalan kişisel eşyalarınız için durumu tutanakla ve tanıkla tespit ettirin; ileride eşya talebi gerekebilir.
• Şiddet boyutu varsa 6284’e başvurun: Evden uzaklaştırma bir baskı/şiddet aracı olarak kullanılıyorsa, koruma kararı talep edebilirsiniz.
• Hukuki destek alın: Aile konutunun kullanımı ve tedbirler teknik konulardır; hızlı ve doğru adım için avukata danışın.

Birlikte yaşadığınız evden bir anda dışarıda bırakılmak, hem mağduriyet hem de hak ihlali doğurur. Aile konutu hukuken korunur; bu yüzden kendi başınıza kapıyı zorlamak yerine, hâkimden tedbir isteyerek hakkınızı güvenceye almak en doğrusudur.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Bu sayfadaki anlatım, Türkiye’de sıkça yaşanan durumlardan yola çıkılarak hazırlanmış temsilî bir senaryodur; gerçek kişilere ait kimlik bilgisi içermez. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür.