Kayyım ile Vasi Arasındaki Fark Nedir?

Vesayet hukukunda sık karıştırılan iki kavram vardır: vasi ve kayyım. İkisi de kişileri ve malvarlıklarını korumaya yarar, ama görevlerinin kapsamı çok farklıdır. Bu yazıda aradaki farkı yalın biçimde açıklıyoruz.

Vasi Kimdir?

Vasi, vesayet altındaki bir kişinin (velayet altında olmayan küçüğün veya kısıtlının) hem kişiliğine hem de tüm malvarlığına ilişkin işlerini yürüten genel temsilcidir. Vasi, kısıtlının bütün hukuki işlemlerinde onu temsil eder, malvarlığını yönetir ve kişisel işlerinde ona yardım eder. Görevi geneldir ve süreklidir.

Kayyım Kimdir?

Kayyım ise yalnızca belirli bir iş, belirli bir işlem veya belirli bir malvarlığının yönetimi için atanır. Kayyımın görevi, atandığı konuyla sınırlıdır; bittiğinde görevi de sona erer. Yani kayyım, kişinin tüm işlerini değil, sadece kendisine verilen sınırlı görevi yürütür.

Temel Fark: Görevin Kapsamı

İki kavram arasındaki en temel fark, görevin kapsamındadır:

• Vasi: Genel ve sürekli temsil. Kişinin tüm kişisel ve mali işlerini kapsar.
• Kayyım: Sınırlı ve belirli görev. Yalnızca atandığı iş veya işlemle ilgilidir.

Kayyım Hangi Durumlarda Atanır?

Kayyım, çeşitli durumlarda atanabilir. Örneğin bir kişinin belirli bir işini kendisinin görmesi mümkün değilse (temsil kayyımı), bir malvarlığının yönetilmesi gerekiyorsa (yönetim kayyımı) ya da bir kişi ile onu temsil edenin menfaatleri çatışıyorsa kayyım atanır. Ayrıca uzun süre adresi bilinmeyen (gaip) kişilerin işleri için de kayyım söz konusu olabilir.

Hükümlüler Açısından

Cezaevindeki kişiler bakımından da bu ayrım önemlidir. Güncel düzenlemeyle (TMK 407), kesinleşmiş hapis cezası infaz edilen kişi isteği üzerine kısıtlanabilir veya kendisine kayyım atanabilir. Burada kayyımlık, vasiliğe göre daha dar kapsamlı bir koruma sağladığı için, hükümlünün yalnızca belirli bir işinin (örneğin tek bir davanın takibi) görülmesi gerekiyorsa tercih edilebilir.

Hangisi Atanır?

Vasi mi yoksa kayyım mı atanacağı, kişinin ihtiyacının kapsamına bağlıdır. Kişinin genel olarak korunmaya ve tüm işlerinin yürütülmesine ihtiyacı varsa vasi; yalnızca belirli bir iş veya işlem söz konusuysa kayyım atanır. Karar, somut duruma göre vesayet makamı (Sulh Hukuk Mahkemesi) tarafından verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kayyım ile vasi arasındaki fark nedir?

Vasi, kişinin tüm kişisel ve mali işlerini yürüten genel ve sürekli temsilcidir. Kayyım ise yalnızca belirli bir iş, işlem veya malvarlığı için atanır; görevi sınırlıdır.

Kayyım hangi durumlarda atanır?

Belirli bir işin görülmesi (temsil kayyımı), bir malvarlığının yönetimi (yönetim kayyımı), menfaat çatışması ya da gaiplik gibi durumlarda kayyım atanır.

Hükümlüye vasi mi kayyım mı atanır?

Güncel düzenlemeyle (TMK 407) hükümlü isteği üzerine kısıtlanabilir veya kendisine kayyım atanabilir. İhtiyaç tek bir işle sınırlıysa daha dar kapsamlı olan kayyımlık tercih edilebilir.

Vasi mi kayyım mı atanacağına kim karar verir?

Karar, kişinin ihtiyacının kapsamına göre vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından verilir. Genel ihtiyaçta vasi, sınırlı işte kayyım atanır.

Kayyımın görevi ne zaman biter?

Kayyımın görevi, atandığı iş veya işlemle sınırlıdır; o iş tamamlandığında görevi de sona erer.