Kayyım Atanması Talebi Dilekçesi Örneği (2026) — TMK 426

Kayyım, vasi gibi kişinin tüm işlerini üstlenmez; belirli bir işi görmek veya belirli bir malvarlığını yönetmek üzere atanır. Bu ayrım dilekçeyi doğrudan etkiler: yanlış kayyım türü talep edilirse mahkeme talebi karşılamaz. Bu sayfada kayyım atanması talebinde kullanılabilecek dilekçe örneğini ve hangi durumda hangi türün istenmesi gerektiğini bulacaksınız.

Kayyım ile Vasi Arasındaki Fark

Uygulamada en sık karıştırılan konudur ve yanlış talep doğurur.

Bu nedenle yaşlı bir yakınınızın sadece bir tapu işlemi için temsil edilmesi gerekiyorsa, vasi atanmasını istemek gereğinden ağır bir tedbirdir; doğru talep temsil kayyımı atanmasıdır.

Kanun Metni: Vasi ve Kayyımın Görev Tanımı

Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür; kayyım ise belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır. Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır (TMK m.403). Bir kimseye kayyım atanması onun fiil ehliyetini etkilemez; kayyımın görev süresi ve ücreti vesayet makamı tarafından belirlenir (TMK m.458). Bu nedenle kayyım atanan ergin kişi, kayyımın görev alanı dışında kalan işlerinde hukuki işlem yapmaya devam eder.

Üç Kayyım Türü: Hangisini İstemelisiniz?

TMK kayyımlığı üç türde düzenler. Dilekçenizde hangisini talep ettiğinizi açıkça belirtmeniz gerekir.

1. Temsil Kayyımı (TMK m. 426)

Vesayet makamı, aşağıdaki hâllerde ilgilinin isteği üzerine veya re’sen temsil kayyımı atar:

• Ergin bir kişi; hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse,
• Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa,
• Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa.

İkinci bent (TMK m.426/1-2) uygulamada en sık başvurulan hâldir. Örneğin mirasın reddi, çocuk adına şirket hissesi işlemi ya da anne ile çocuğun aynı mirasta hak sahibi olması gibi durumlarda menfaat çatışması doğar ve çocuk adına temsil kayyımı atanması gerekir.

Birinci bentteki “başka bir yerde bulunma” ifadesi gaiplik ile karıştırılmamalıdır. Kişinin nerede olduğunun bilinmemesi gerekmez; nerede olduğu bilinse dahi ivedi işini kendisi göremeyecek durumda olması yeterlidir.

2. Yönetim Kayyımı (TMK m. 427)

Vesayet makamı, yönetimi kimseye ait olmayan mallar için gereken önlemleri alır ve kanunda sayılan hâllerde bir yönetim kayyımı atar. Bu hâllerin başında, bir kimsenin uzun süreden beri bulunamaması ve oturduğu yerin de bilinememesi gelir.

Temsil kayyımından farkı, görevin belirli bir işle değil malvarlığının yönetimiyle ilgili olmasıdır.

Yönetim kayyımı atanmasını gerektiren hâller Kanunda beş bent hâlinde sayılmıştır. Vesayet makamı yönetimi kimseye ait olmayan mallar için gereken önlemleri alır ve özellikle bu hâllerde yönetim kayyımı atar (TMK m.427). Sayım sınırlayıcı değildir; “özellikle” ifadesi, benzer durumlarda da yönetim kayyımı atanabileceğini gösterir.

Uzun süredir haber alınamayan kişi bakımından yönetim kayyımlığı, ölüm tehlikesi içinde kaybolma veya uzun süredir haber alınamama hâlinde açılan gaiplik davasından farklıdır; kayyımlık malları geçici olarak korur, gaiplik kararı ise mirasçılara geçişin yolunu açar. Gaiplik davası için Gaiplik Kararı Talebi Dilekçesi Örneği, terekenin korunması için Tereke Temsilcisi Atanması Dilekçesi Örneği sayfalarımıza bakabilirsiniz.

3. İsteğe Bağlı Kayyımlık (TMK m. 428)

Ergin bir kişi, isteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden birinin varlığı hâlinde — yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık — kendi iradesiyle vesayet makamına başvurarak kendisine kayyım atanmasını isteyebilir.

Bu, kısıtlanmak istemeyen ancak işlerinde desteğe ihtiyaç duyan kişiler için önemli bir imkândır. Kişi kendi başvurusuyla, fiil ehliyetini tamamen kaybetmeksizin destek alabilir.

Menfaat Çatışmasının Uygulamadaki Tipik Hâlleri

TMK m.426/1-2 soyut bir tehlike ölçütü koyar: aynı işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati karşı karşıya geliyorsa, temsilcinin fiilen küçüğün lehine davranıp davranmayacağı araştırılmaksızın kayyım atanır. Aşağıdaki durumlar bu ölçütün en sık uygulandığı örneklerdir; her birinde kayyımın görev alanı yalnızca ilgili işlemle sınırlandırılmalıdır.

Vesayet altındaki kişi ile vasi arasında sözleşme yapılması ise ayrıca vesayet makamının izninden sonra denetim makamının iznine de bağlıdır (TMK m.463/7). Mirasın kabulü veya reddi ile miras sözleşmesi yapılması da aynı çift izin rejimine tabidir (TMK m.463/5).

Kayyım ile Yasal Danışman Arasındaki Fark: TMK m.429

Kayyımlığın yanında Kanun, fiil ehliyetini tamamen kaldırmadan sınırlayan bir koruma aracı daha öngörmüştür. Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gerekli görülen ergin bir kişiye, Kanunda sayılan işlerde görüşü alınmak üzere yasal danışman atanır (TMK m.429/1). Aynı koşullar altında kişinin malvarlığını yönetme yetkisi, gelirlerinde dilediği gibi tasarruf hakkı saklı kalmak üzere kaldırılabilir (TMK m.429/2). Kayyım atanması fiil ehliyetini etkilemediği hâlde, yasal danışmanlıkta sayılan işler danışmanın görüşü alınmadan yapılamaz; kayyımın konumuna ilişkin hükümlerde yasal danışmanlığa ilişkin hükümler saklı tutulmuştur (TMK m.458/1).

Hangi korumanın isteneceği, kişinin durumuna göre belirlenir: tek bir işlem için temsil yeterliyse temsil kayyımı, mal yönetiminde süreklilik gerekiyorsa yönetim kayyımı, kişinin önemli işlemlerde yanlış kararlar vermesinden korunması gerekiyorsa yasal danışman, kişinin işlerini göremez hâle gelmesi durumunda ise vasi atanması gündeme gelir. Vasi atanması talebi için Vasi Atanması (Kısıtlama) Talebi Dilekçesi Örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

Kayyım Atanması Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki örnek, menfaat çatışması nedeniyle küçüğe temsil kayyımı atanması içindir. Her husus dayandığı kanun maddesiyle başlıklandırılmıştır; yönetim kayyımı veya isteğe bağlı kayyımlık talebinde ikinci husus TMK m.427 veya m.428’e göre, birinci husus ise yetki bakımından TMK m.430/2’ye göre uyarlanmalıdır. Köşeli parantezli alanlar dosyanıza göre doldurulmalıdır.

Yetkili Mahkeme: Türe Göre Değişir

Bu, gözden kaçan ve yetkisizlik kararına yol açan bir ayrımdır.

Yani yönetim kayyımı talebinde kişinin ikametine göre değil, malların bulunduğu yere göre başvuru yapılır.

Kayyımın Atanması ve Görev Sınırı

• Atanma usulü: TMK m. 431 uyarınca vasinin atanması usulüne ilişkin kurallar, kayyım atanmasında da uygulanır.
• Görev alanı: Kayyım, görevlendirildiği işten farklı bir işle ilgilenemez. Bu nedenle dilekçede görev alanının hangi işlemle sınırlı olduğunun açıkça yazılması önemlidir.
• Görev süresi ve ücret: Kayyımın görev süresi ve ücreti vesayet makamı tarafından belirlenir (TMK m.458/2).
• İzin gereken işlemler: Vasi hakkındaki hükümler aksi belirtilmedikçe kayyım hakkında da uygulandığından (TMK m.403/3), TMK m.462 ve m.463’te sayılan işlemler kayyım için de izne tabidir. Malvarlığının yönetimiyle görevlendirilen kayyımın bu yönetim ve koruma için gerekli olanlar dışındaki işleri yapabilmesi, temsil olunanın özel yetkisine veya vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m.460).
• Görevin sona ermesi: Temsil kayyımlığı, kayyımın yapmakla görevlendirildiği işin bitirilmesiyle sona erer. Yönetim kayyımlığı ise atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla son bulur.

Vesayet makamının kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren on gün içinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebilir (TMK m.461/2). Kayyımın eylem ve işlemlerine karşı ise ayırt etme gücüne sahip temsil olunan ve her ilgili vesayet makamına şikâyette bulunabilir (TMK m.461/1).

Kayyımın Sorumluluğu, Görevden Alınması ve Kayyımlığın Sona Ermesi

Kanunen gerektiği hâlde yetkili vesayet dairelerinin izni alınmadan yapılan işlemler, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir (TMK m.465). Vasi görevini yerine getirirken kusurlu davranışıyla verdiği zarardan sorumludur ve bu hüküm kayyım ve yasal danışmanlar hakkında da uygulanır (TMK m.467). Devlet, vesayet dairelerinde görevli olanların hukuka aykırı olarak sebep oldukları zararlardan doğrudan, kayyıma tazmin ettirilemeyen zararlardan ise ikincil olarak sorumludur (TMK m.468). Sorumlu kayyıma karşı tazminat davası kesin hesabın tebliğinden itibaren bir yıl, her hâlde on yıl içinde açılmalıdır (TMK m.492/1, m.493/2).

Görevini ağır surette savsaklayan, yetkilerini kötüye kullanan, güveni sarsıcı davranışlarda bulunan veya borç ödemede acze düşen vasi vesayet makamınca görevden alınır; bu hüküm kayyım bakımından da uygulanır (TMK m.483, m.403/3). Temsil kayyımlığı kayyımın yapmakla görevlendirildiği işin bitirilmesiyle, yönetim kayyımlığı ise atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla sona erer; yasal danışmanlık vesayet makamının kararıyla sona erer (TMK m.477). Atamanın ilan edilmiş olması veya vesayet makamının gerekli görmesi hâlinde kayyımlığın sona erdiği de ilan olunur (TMK m.478).

Dilekçede Sık Yapılan Hatalar

• Aile mahkemesine başvurmak: Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir. En sık yapılan ve en çok zaman kaybettiren hatadır.
• Vasi ile kayyımı karıştırmak: Tek bir işlem için vasi atanmasını istemek gereğinden ağır bir tedbirdir ve kişinin fiil ehliyetini gereksiz biçimde sınırlar. Doğru talep temsil kayyımıdır.
• Kayyım türünü belirtmemek: Temsil, yönetim ve isteğe bağlı kayyımlığın hukuki sonuçları farklıdır. Dilekçede hangi türün istendiği açıkça yazılmalıdır.
• Yönetim kayyımında yanlış yer mahkemesine başvurmak: Yetki, kişinin ikametine değil malların bulunduğu yere göre belirlenir (TMK m. 430/2).
• Görev alanını sınırlamamak: Kayyım görevlendirildiği işten başka bir işle ilgilenemez; yapılacak işlem dilekçede açıkça tanımlanmalıdır.
• Menfaat çatışmasını somutlaştırmamak: “Menfaat çatışması var” demek yetmez; hangi işlemde, hangi menfaatlerin nasıl karşı karşıya geldiği yazılmalıdır.
• Kayyım adayı göstermemek: Aday gösterilmesi zorunlu değildir ancak menfaat çatışması bulunmayan bir aday önermek süreci hızlandırır.

Atama kararı kayyıma hemen tebliğ olunur (TMK m.421/1, m.431/1); kayyım atanmasına ilişkin karar ise vesayetin aksine ancak vesayet makamının gerekli görmesi hâlinde ilan olunur (TMK m.431/2). Görevden kaçınan veya atanmasına itiraz edilen kişi, yerine bir başkası atanıncaya kadar görevin gereklerini yerine getirmekle yükümlü olduğundan (TMK m.423, m.431/1) ivedi işlemler bu süreçte aksamaz.

Kayyım türünü doğru belirlemek, görev alanını sınırlandırmak ve izin gerektiren işlemleri planlamak için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Dilekçede Hangi Bilgi Neden Gerekli?

Kayyım talebinde mahkemenin aradığı şey somut zorunluluğun ortaya konmasıdır.

Üçüncü ve altıncı satırlar talebin kabulünde belirleyicidir: hangi tür kayyımın, hangi işlem için istendiğinin açıkça gösterilmesi gerekir — “kayyım atanmasını talep ederim” biçimindeki genel talep, kapsamı belirsiz olduğu için tamamlanmaya bırakılır.

Sekizinci satır ise sık karşılaşılan bir atama sebebidir; kanuni temsilci ile temsil edilen arasında menfaat çatışması bulunması hâlinde o işlem için ayrıca kayyım atanır.

Vesayet, soybağı ve usul rehberlerimiz: kayyım ile vasi farkı · tanıma ile soybağı · aile hukukunda süreler · boşanmada adli yardım · zina sebebiyle boşanma · aile konutu şerhi

Sıkça Sorulan Sorular

Kayyım ile vasi arasındaki fark nedir?

Vasi, velayet altında bulunmayan küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığıyla ilgili bütün menfaatlerini korur ve onu temsil eder (TMK m.403/1); erginler bakımından vasi atanması kısıtlama kararını gerektirir. Kayyım ise yalnızca belirli bir işi görmek veya belirli bir malvarlığını yönetmek üzere atanır ve bunun için kısıtlama gerekmez; bir kimseye kayyım atanması onun fiil ehliyetini etkilemez (TMK m.458/1).

Kayyım atanması için hangi mahkemeye başvurulur?

Sulh hukuk mahkemesine başvurulur; vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir (TMK m. 397/2). Aile mahkemesi görevli değildir. Temsil kayyımında yetkili mahkeme kişinin yerleşim yeri, yönetim kayyımında ise malvarlığının bulunduğu yer mahkemesidir.

Kaç çeşit kayyım vardır?

Üç tür vardır: temsil kayyımlığı (TMK m. 426), yönetim kayyımlığı (TMK m. 427) ve isteğe bağlı kayyımlık (TMK m. 428). Hukuki sonuçları farklı olduğundan dilekçede hangi türün istendiği açıkça belirtilmelidir.

Menfaat çatışması ne zaman doğar?

TMK m. 426’nın ikinci bendi uyarınca bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatıştığında doğar. Uygulamada en sık görülen örnekler; anne ile çocuğun aynı mirasta birlikte mirasçı olması, mirasın reddi ve çocuk adına şirket hissesi işlemleridir.

Kendim için kayyım atanmasını isteyebilir miyim?

Evet. TMK m. 428 uyarınca ergin bir kişi; yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık gibi isteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden birinin varlığında kendi iradesiyle vesayet makamına başvurarak kendisine kayyım atanmasını isteyebilir.

Kayyım her işi yapabilir mi?

Hayır. Kayyım, görevlendirildiği işten farklı bir işle ilgilenemez. Görev süresi ve ücreti vesayet makamı tarafından belirlenir. Ayrıca taşınmaz satışı gibi ağır işlemler için vesayet makamının izni gerekir.

Kayyımlık ne zaman sona erer?

Temsil kayyımlığı, kayyımın yapmakla görevlendirildiği işin bitirilmesiyle sona erer. Yönetim kayyımlığı ise kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla son bulur.

Mahkemenin kararına itiraz edebilir miyim?

Vesayet makamının kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren on gün içinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebilir.

Yasal danışman ile kayyım arasındaki fark nedir?

Kayyım atanması kişinin fiil ehliyetini etkilemez (TMK m.458/1). Yasal danışman ise kısıtlama için yeterli sebep bulunmayan ancak korunması gereken ergine atanır ve dava açma, taşınmaz işlemleri, ödünç, bağışlama, kambiyo taahhüdü ve kefalet gibi Kanunda sayılan işlerde danışmanın görüşü alınması gerekir (TMK m.429).

Kayyım izin almadan taşınmaz satarsa ne olur?

Vasi hükümleri kayyıma da uygulandığından taşınmaz satışı vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m.403/3, m.462/1). İzin alınmadan yapılan işlem, vesayet altındaki kişinin izinsiz yaptığı işlem hükmündedir (TMK m.465). Kayyım bu işlemden doğan zarardan kusuru oranında sorumludur (TMK m.467).

Kayyım atanmasına kim itiraz edebilir?

Kayyım olarak atanan kişi bu durumun kendisine tebliğinden itibaren on gün içinde görevden kaçınma hakkını kullanabilir; ilgili olan herkes de atamayı öğrendiği günden itibaren on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir (TMK m.422, m.431/1). Vesayet makamının kararlarına karşı tebliğden itibaren on gün içinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebilir (TMK m.461/2).

Derneğin yönetim kurulu kalmadı; kayyım atanabilir mi?

Evet. Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa vesayet makamı yönetim kayyımı atar (TMK m.427/1-4). Yetkili mahkeme, malvarlığının büyük bölümünün yönetildiği yer sulh hukuk mahkemesidir (TMK m.430/2).